2025/1348939 İhale Kayıt Numaralı "1 Yıl Süre ile Adana Büyükşehir Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alım İşi" İhalesi

Adana Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan 2025/1348939 ihale kayıt numaralı "1 Yıl Süre ile Adana Büyükşehir Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alım İşi" ihalesine ilişkin olarak Yağızlar Nakliye Otomotiv Madencilik Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 15.10.2025 tarihli ve 2025/UH.I-2240 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

 

Yağızlar Nak. Oto. Mad. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi yönünden açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesinin 18.12.2025 tarihli E:2025/1739, K: 2025/1911 sayılı kararında “…Dava dosyasının incelenmesinden; Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satın Alma Daire Başkanlığı tarafından 26.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2025/1348939 ihale kayıt numaralı “1 yıl Süre ile Adana Büyükşehir Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak üzere Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak davacının yaptığı davalı idareye yaptığı 01/10/2025 tarih ve 195526 sayılı itirazen şikayet başvurusunun kabul edilerek ihalenin iptaline ilişkin 15/10/2025 tarih ve 2025/UH.I-2240 kararının iddialarının tamamında haklı bulunmadığından bahisle başvuru bedelinin iade edilmemesine dair kısmının iptali ve ile başvuru bedelinin başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Anayasa Mahkemesinin 15/01/2020 tarih ve 2017/37300 sayılı kararıyla, Kurul'a yapılan itirazen şikayet başvurusunun kabul edilerek düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesine rağmen başvuru bedelinin iade edilmemesi nedeniyle açılan davada, davanın reddine karar verilmesi üzerine mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvuruda, Kurul'un düzeltici işlem belirlenmesine karar vermesinin nedeninin ihaleyi gerçekleştiren idarenin hukuka aykırı işlemi olduğu, başvurucunun idarenin hukuka aykırı işleminin tespitini sağlayabilmek adına 6.381,00-TL itirazen şikayet başvuru bedeli yatırmak durumunda kaldığı, başvuru bedeli alınmasının amacının yersiz başvuruların önüne geçmek ve idari sürecin etkin bir şekilde işlemesini sağlamak olduğu, başvuru bedeli alınması kamu yararı amacına dayanmakla birlikte haklı çıktıktan sonra bedelin iade edilmemesi şeklinde mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin başvurucu aleyhine aşırı bir külfet yüklememesi gerektiği, başvurucunun mevzuatta öngörülen idari yolları tüketmeden dava açamadığı, halbuki doğrudan dava açılabilseydi itirazen şikayet başvuru bedeli ödemeyecek, davasında haklı çıkması durumunda ise yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenecek olduğu, diğer taraftan, itirazen şikayet başvuru bedelinin idari yargıda dava açma masraflarıyla karşılaştırıldığında çok yüksek olduğu, ihaleye katılan isteklilerin hukuka aykırı bir durumla karşılaştıklarında haklı çıksalar dahi başvuru bedelinin kendilerine iade edilmeyeceğini bilmelerinin bu yola başvurmalarını engelleyebildiği, başvurucunun haklı çıkmasına rağmen başvuru bedelinin iade edilmemesi suretiyle mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin başvurucunun menfaatlerinin dikkate alınmaması nedeniyle ölçüsüz olduğu, başvuru bedelini doğrudan yatırdığı Kurul'dan almak yerine ayrı bir dava açmaya zorlanmasının başvurucu aleyhine aşırı bir külfet yüklediği, zira söz konusu bedelin kolaylıkla idari süreç içinde ilgili idareye rücu edilebileceği, külfetin başvurucuya yükletilmesinin ise mülkiyet hakkının usul güvencelerine de uygun düşmediği, başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklendiğinden kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasında olması gereken adil dengenin başvurucu aleyhine bozulduğu ve müdahalenin ölçülü olmadığı sonucuna varılarak mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.

Aktarılan Anayasa Mahkemesi kararından da anlaşılacağı üzere, Kurul'a yapılan itirazen şikayet başvurusunda, başvuru sahibince ödenen bedelin iade edilip edilmemesi konusunda ölçülülük ilkesi önem arz etmektedir.

Uyuşmazlık; davacının itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından ihalenin iptaline karar verilmesine karşın, davacının tüm iddiaları yönünden haklı bulunmadığından bahisle itirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilmemesinden kaynaklanmaktadır.

Bu durumda, davacının itirazen şikâyet başvurusu neticesinde ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihtilaf konusu ihaledeki hukuka aykırı işlemi nedeniyle davalı Kurumca ihalenin iptaline karar verilmesine rağmen, davacının başvuru bedeli ödemek zorunda kalacağı ve bu durumun ölçülülük ilkesine aykırı olacağı açık olup kamu yararı ile mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil denge davacı aleyhine bozularak orantısız bir sınırlamaya neden olunduğundan, davacı tarafından ödenen itirazen şikâyet başvuru bedelinin iade edilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır

Öte yandan dava konusu işlem Mahkememizce hukuka aykırı bulunduğundan, hukuka aykırı işlem nedeniyle davacının ödemek zorunda kaldığı 202.718,00.-TL başvuru bedelinin ödeme tarihi olan 01/10/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline, davacının ödemiş olduğu şikayet başvuru bedelinin iadesi isteminin kabulüyle, ödenen 202.718,00.-TL başvuru bedelinin ödeme tarihi olan 01/10/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine” karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

 

 

1- Kamu İhale Kurulunun 15.10.2025 tarihli ve 2025/UH.I-2240 sayılı kararının başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığına ilişkin kısmının iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 202.718,00 TL itirazen şikayet başvuru bedelinin ödeme tarihi olan 01/10/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte başvuru sahibine iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.