Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Yeni Evlenen Çiftlerin Düğünlerinde Takdim Edilmek Üzere Alınan Altınların Bedelinin İdare Bütçesinden Karşılanması

İlde yeni evlenen çiftlerin, düğünlerinde takdim edilmek üzere, ………. Müdürlüğünce doğrudan teminle alınan tam, yarım ve çeyrek altın bedellerinin idare bütçesinden karşılanması sonucu ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak Dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.

13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin Giderleri" başlıklı 60 ıncı maddesinin (k) bendinde temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin bütçeden ödeneceği düzenlenmiş,

Aynı Kanun’un “Belediye Başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38 inci maddesinin (o) bendinde ise; temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanma yetkisinin belediye başkanına bırakıldığı,

İçişleri Bakanlığının 25.4.1984 gün ve 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe konulan Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin;

“Genel Kural” başlıklı 3 üncü maddesinde, temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine tabi olduğu,

“Temsil Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde, gerçek ve tüzel kişilere plaket, ödül ve hediye vermenin, çiçek göndermenin temsil gideri olarak kabul edildiği,

İfade edilmiştir.

Yine aynı yönergenin 10 uncu maddesinde, başlangıçtaki maddelerde belirtilenler dışında kalan ve yapılması belde için gerekli olan veya mahalli örf adet ve sosyal yaşantı için de gerekli sayılan etkinlikler ve törenler için (nişan, nikah, ölüm gibi) de harcama yapılabileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda yazılı mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; mahalli örf, adet ve sosyal yaşantı için gerekli sayılan düğün törenleri için “Temsil Giderleri” kapsamında belediye bütçesinden harcama yapılabilecek, bu kapsamda belediye başkanı tarafından çeşitli hediyeler takdim edilebilecektir. Rapor’a konu harcamalar da İlde yeni evlenen çiftlerin düğünlerinde takdim edilmek üzere alınan tam, yarım ve çeyrek altın bedelleri ile ilgili olduğundan, söz konusu altın bedellerinin idare bütçesinden karşılanması ve bunların Belediye Başkanı tarafından düğünlerde Belediyeyi temsilen genç çiftlere takdim edilmesi işlemlerinde yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine herhangi bir aykırılık bulunmamaktadır.

Rapor’da; İlde yeni evlenen çiftlerin düğünlerinde takdim edilmek üzere alınan tam, yarım ve çeyrek altın bedellerinin İdare bütçesinden karşılanması suretiyle ödenen tutarların; 30.06.2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesinin “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri” başlığı altında yer alan, uluslararası toplantılar ile milli bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonların düzenlenemeyeceği, hediye verilemeyeceği aynı zamanda diğer adlar altında ödeme yapılamayacağı şeklindeki düzenlemeye aykırı ödemeler olması sebebiyle kamu zararı meydana getirdiği iddiasıyla, söz konusu tutarlar için tazmin kararı verilmesi talep edilmiş ise de,

Anılan Genelge; kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin olarak alınacak tedbirlerle ilgili disipliner düzenleme olduğundan, bu Genelge’ye aykırı işlem yapılmış olmakla birlikte, bu gerekçeye dayalı kamu zararı hesaplanması ve tazmin kararı verilmesi hukuken mümkün değildir. Bu sebeple, İlde yeni evlenen çiftlerin düğünlerinde takdim edilmek üzere alınan tam, yarım ve çeyrek altın bedellerinin İdare bütçesinden karşılanması suretiyle ödenen ………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Üyeler ………. ve ……….’ün karşı oy gerekçesi:

“Raporda; İlde yeni evlenen çiftlerin, düğünlerinde takdim edilmek üzere, ………. Müdürlüğünce doğrudan teminle alınan tam, yarım ve çeyrek altın bedellerinin idare bütçesinden karşılanması sonucu ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmiştir.

13.04.2005 tarih ve 25785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve esasları Hakkında Yönetmelik'in "Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı" başlıklı 15 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, "Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemezler; görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler" hükmü ile kamu görevlilerinin bu tür davranışlarda bulunmaları açık olarak yasaklanmıştır.

Yine bu konuya ilişkin olarak Belediye Başkanının düğün, sünnet vb törenlerde altın hediye ettiği ve hediyelerin parasını belediye bütçesinden karşıladığı yönündeki şikayet başvurusu üzerine Kamu Görevlileri Etik Kurulu'nun 26.06.2009 tarih ve 27270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kararında; 5176 sayılı Kanun ve buna dayanılarak çıkarılan Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde, İçişleri Bakanlığının Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinde yer alan hususların yapılan harcamalara hukuki gerekçe olarak gösterilemeyeceği, Belediye Başkanının bu fiilinin, temsil ve ağırlama giderleri kapsamında kamu hizmetlerinin bir parçası olarak değerlendirilemeyeceğine yer verilmiştir.

Evlenme ve sünnet düğünlerinde altın hediye edilmesi gerçek kişiler arasındaki akrabalık ve dostluk ilişkilerine dayanmakta olup bir kamu tüzel kişisi olan belediyeyi bu tür bir ilişkinin taraflarından biri olarak düşünmek ve bu düşünceyle harcamada bulunmak mümkün görülmemektedir. Nitekim başkanın katıldığı bazı düğünler için çeyrek altın bazıları için ise tam altın takılması, örfi gelenek olarak addedilen bu uygulamanın keyfiyete evrilen sonuçlarındandır.

Bu bakımdan söz konusu kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilsen ödettirilmesine karar verilmesi uygun olur.”