2026/690884 İhale Kayıt Numaralı "EVSEL ATIKLARIN TAŞINMASI İÇİN ÇEKİCİ KİRALANMASI" İhalesi
İlgili ihaleyi görüntüle2026/690884BAŞVURU SAHİBİ:
Bozok Manas Enerji Sis. İnş. Oto. Gıda İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/690884 İhale Kayıt Numaralı “Evsel Atıkların Taşınması İçin Çekici Kiralanması” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından 08.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Evsel Atıkların Taşınması İçin Çekici Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Bozok Manas Enerji Sis. İnş. Oto. Gıda İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 03.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.06.2026 tarih ve 218028 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1549 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Asi Efe Tem. İlaçlama Oto Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;
-Amortisman maliyetinin, model yılı, motor gücü ve diğer özellikler yönünden istenilen kriterleri sağlamayan, gerçekleştirilecek hizmete uygun olmayan araçlar üzerinden açıklandığı; amortisman tutanağının %20 amortisman oranı esas alınarak düzenlenmesi, YMM ya da SMMM tarafından kaşelenip imzalanması gerekirken bu şartların sağlanmadığı, diğer yandan Tek Düzen Muhasebe Uygulamasındaki dönemsellik ilkesi gereği düzenlenen amortisman listeleri çerçevesinde, araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden değil işin gerçekleştirileceği 2026 yılı esas alınarak 1 yıl üzerinden maliyet açıklamasının yapılması gerektiği, bir yıllık amortisman maliyetinin gün sayısına oranlanması suretiyle yapılan amortisman maliyeti açıklamalarının eksik olduğu,
-İsteklinin özmal olarak maliyetlerini açıkladığı araçlardan bazılarına ait maliyetleri fiyat teklifi ile açıkladığı, ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajına, fiyat teklifi alınarak ve bu fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle sahip olunmasının mümkün bulunmadığı,
-Araç kiralama maliyetinin Teknik Şartname’de yer alan özelliklere uygun olmayan araçlar üzerinden açıklandığı, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olarak düzenlenmediği, fiyat teklifi üzerinde ilgili ibarenin yer almadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı ve işin süresini kapsamadığı, eksik gün sayıları üzerinden hatalı hesaplama yapıldığı, tek bir araç yönünden bir gün üzerinden alınan fiyat teklifleri ile işin tamamının maliyetinin tevsik edilemeyeceği,
-Araç kiralamaya ilişkin fiyat teklifinde konu edilen araçlara göre periyodik bakım onarım maliyetlerinin belirleneceği, ancak açıklama kapsamında sunulan belgelerin marka, model yılı ve kapasite gibi araç özellikleri bakımından uyumlu olmadığı, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, ayrıca periyodik bakım onarım aralığını tevsik etmek üzere yetkili servis ya da yetkili satıcılardan alınması gereken hiçbir belgenin de sunulmadığı, bakım onarıma ilişkin fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olarak düzenlenmediği, fiyat teklifi üzerinde ilgili beyan ve ibarenin doğru şekilde yer almadığı, söz konusu fiyat teklifinin serbest muhasebeci tarafından kaşelenip imzalandığı, söz konusu fiyat teklifini veren firmanın faaliyet alanları içerisinde kiralama ile bakım onarım işlerinin bulunmadığı; periyodik bakım onarıma ilişkin fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kaleminin ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, bakıma yönelik işçilik maliyeti açıklanmadan yalnızca malzeme maliyetinin açıklandığı; diğer yandan, araç kiralama fiyat teklifinde birimin “saat” olduğu, eki tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmının “saat/gün” yerine “gün/saat” olarak belirtildiği, bu yönüyle de yapılan açıklamanın uygun olmadığı,
-İhale dokümanında araçların günlük kat edecekleri mesafenin belirtilmediği, günlük ortalama 250 km mesafe kat edileceği ön kabulünden hareketle, toplam mesafenin 23.000,00 km olarak hesaplandığı, her araç için periyodik bakım onarım aralıkları ve hizmet alımı süresince kat edecekleri toplam mesafe göz önüne alınmadan bakım onarım maliyetinin hesaplanmış olduğu, araçların 40.000 kilometrede bir periyodik bakım yapılacağı öngörüsü ile kat edilecek mesafe hesapları dikkate alındığında, her bir araç yönünden birer adet olmak üzere 6 adet çekici ve en az 1 ikame araç yönünden toplam 7 adet periyodik bakımın gerçekleştirilmesi gerekeceği,
-Sigorta gibi bazı maliyet bileşenlerinin araç kiralama maliyetinin içerisine dâhil edilmek suretiyle açıklanamayacağı, tek bir fiyat teklifi ile önemli teklif bileşeni olarak belirlenen birden fazla gider kalemine yönelik açıklama yapılamayacağı,
-Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen ikame araç maliyetine ilişkin açıklama yapılmadığı,
-Sunulan fiyat teklifleri ekinde ilgili tutanakların yer almadığı, ayrıca bu tutanakların ekinde yer alması gereken belgelerin de eksik olduğu, sunulmuş olan imza beyannamesinin şirket müdürüne ait olmadığı, ticaret sicil gazetesinin şirket müdürü yerine ortakları gösterdiği, meslek mensubunun faaliyet belgesinin süresinin geçtiği, ayrıca fiyat tekliflerinde belirtilen ve tutanaklarda yer alan tarih ve sayı bilgilerinin de uyuşmadığı, ilan tarihinin 16.04.2026 olduğu, tutanakların ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi gerekirken, tutanaklara dayanak teşkil eden faturaların ilgili dönem dışındaki aylara ait olduğu, tutanağın “Mükellefin tespit yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgileri” kısmında, fatura bilgileri tablosunda yer alan faturaların kayıtlı olduğu 2025 ve 2026 yıllarına ait yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerine yer verilmediği, sonradan el ile yazı eklenerek doldurulan tutanakların da uygun olmayacağı, fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin “tutanağa esas üç aylık süre” ile uyuşmadığı,
-Fiyat tekliflerinin ve tespit tutanaklarının, fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifinin ve tespit tutanaklarının kabul edilemeyeceği, firma yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, ekte sunulan vekâletnamelerde teklif verme yetkisinin bulunmadığı, ayrıca vekillerin imza beyannamelerinin de sunulmadığı,
-İlgili tutanakların son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”ndaki tutar ve miktar toplamlarının, tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 numaralı hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı, fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetlerin teklif edilmiş olduğu ya da söz konusu tutar ve miktar toplamlarının, tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı, fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80’inin altında kaldığı,
-Fatura bilgileri tablosunda belirtilen, yani faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olması gerektiği, farklı mal/hizmetler için kesilmiş faturaların açıklamada kullanılamayacağı, ancak söz konusu tabloda fatura bilgilerine ilişkin kısımların boş bırakıldığı,
-Sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğünün teyidinin bulunmadığı, Bölge Müdürlüğünün temsili için iki imza gerektiği, müşterek imza ile sigorta şirketinin temsili mümkün olduğu halde, tek imza üzerinden verilen teklifin hukuken geçerli olmadığı, sigorta teklifinin alındığı Bölge Müdürlüğüne yazı yazılmak suretiyle, söz konusu teklifin kendileri tarafından verilip verilmediğinin, sigorta şirketini kimlerin temsile yetkili olduğunun, sigorta teklifi altında imzası bulunan kişinin yetkisi var ise sigorta şirketini münferiden temsil yetkisinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği; daha önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden yapılan açıklamaların uygun olmadığı, sigorta fiyat teklifinde alım konusu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, ihale konusu işte çalışmayacak araçların açıklamaya konu edildiği; diğer yandan her ne kadar işin süresi üç ay olsa da sigorta fiyat teklifi üzerindeki tutarın 365’e bölünerek 92 ile çarpılması suretiyle yapılan hesaplamanın hukuka aykırı olduğu, zira işin süresi 92 gün olsa da sigorta teklifinin bir yıl üzerinden yapılması zorunluluğunun bulunduğu, bu nedenle maliyetin bir bütün olarak hesaplamaya yansıtılması gerektiği,
-Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyeti yönünden eksik hesaplama yapıldığı, özmal olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği halde eksik adetler üzerinden yapılan açıklamaların uygun olmadığı, eksik taşıma kapasitesi ve farklı motor gücü baz alınarak MTV’nin hesaplandığı,
-Sözleşme ve genel giderlerin mevzuata uygun şekilde açıklanmadığı,
-Önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “teminat mektubu komisyon giderleri”ne ilişkin açıklama yapılmadığı, kesin teminat maliyetine ilişkin olarak yalnızca bankadan alınan yazının sunulmasının mümkün bulunmadığı, zira kesin teminat mektubu verilmesi hizmetinin birçok banka tarafından sunulan bir hizmet olduğu, bu hizmetin bankanın ticari kayıtlarına işlendiği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde açıklanan şekilde bir fiyat teklifine konu edilmesi, bu maddede belirtilen beyan ve ibarenin bulunması ve ilgili belgenin bankanın mali müşavirinin kaşesini, imzasını ve TÜRMOB kaşesini içermesi gerektiği, diğer yandan, teklifin sınır değerin altında olması halinde yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınacağı, ancak isteklinin %6 oranı üzerinden teminat gideri hesapladığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:
a) Tedavüldeki Türk Parası.
b) Teminat mektupları.
c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
…
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.
İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
…
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
…
79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir…
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Evsel Atıkların Taşınması İçin Çekici Kiralanması
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı: 6 Adet Çekici…” düzenlemesi,
Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.
25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. Araçların her türlü bakım, onarım, tamirat, vergi sigorta tüm giderleri teklif fiyata dâhildir.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi,
Anılan İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi,
Söz konusu İdari Şartname’nin “Kesin teminat” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının %6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınır…” düzenlemesi,
İş, 25,05,2026-24.08.2026 tarihleri arasında 3 ay süre ile kesintisiz olarak yürütülecektir. Kiralama süresi boyunca araçların her türlü bakım, onarım, arıza giderimi, sigorta, vergi ve yasal yükümlülükleri yükleniciye ait olacaktır. Araçlar, yarı römorklu evsel atık taşımasına tam uyumlu olacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2.7’nci maddesinde “İşin süresi 25.05.2026-24.08.2026 tarihleri arasında 3 (üç) ay olup, bu süre boyunca yarı römorklar kesintisiz ve çalışır durumda bulundurulacaktır.
Araçların periyodik bakım ve onarımları yükleniciye aittir.
Arızalanan araçlar için azami onarım süresi 48 saattir. Bu sürenin aşılması halinde yüklenici, aynı özelliklerde veya daha üstün bir çekici aracı bedelsiz olarak ikame etmekle yükümlüdür.
İkame araç verilmemesi halinde, idare cezai şart uygulama hakkına sahiptir.
Zorunlu trafik sigortası, kasko ve diğer sigortalar yükleniciye aittir…” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 25.05.2026; işi bitirme tarihi 24.08.2026…” düzenlemesi yer almaktadır.
Birim fiyat teklif cetvelinin de aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür:
A2 | B3 | ||||
Sıra No | İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 | Birimi | Miktarı | Teklif Edilen Birim Fiyat | Tutarı5 |
1 | ÇEKİCİ | adet | 6 |
|
|
TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) |
| ||||
Yapılan incelemede, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından, 08.05.2026 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “Evsel Atıkların Taşınması İçin Çekici Kiralanması” işi olduğu, 25.05.2026-24.08.2026 tarihleri arasında 3 ay süre ile toplam 6 adet çekici aracın kiralanacağı,
14 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, teklifi sınır değerin altında olan 5 isteklinin bulunduğu, bunlardan ikisinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 14.05.2026 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile 21.05.2026 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği, açıklaması istenilen önemli teklif bileşenlerinin;
“Araç amortisman, periyodik bakım, onarım ve yedek parça giderleri,
Motorlu Taşıtlar Vergisi, zorunlu trafik sigortası ve kasko giderleri, araç muayene giderleri,
Hizmet süresince araçların çalışır ve kullanıma hazır halde bulundurulmasına, arıza vb. durumlarda ikame araç teminine ilişkin giderler,
İhale, sözleşme giderleri (damga vergisi, karar pulu giderleri, teminat mektubu komisyon giderleri)” şeklinde belirlendiği,
Sadece iki isteklinin açıklama sunduğu, açıklama sunan Alan Sosyal Hizm. Gıda İnş. Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, Asi Efe Tem. İlaçlama Oto Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının ise geçerli kabul edilerek 25.05.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli uhdesinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibi Bozok Manas Enerji Sis. İnş. Oto. Gıda İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeki açıklamalar doğrultusunda, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların, ihale komisyonu tarafından yazılı olarak istenmesi gerektiği hüküm altına alınmış ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.
İdare tarafından 14.05.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda, açıklaması istenilen önemli teklif bileşenlerinin “Araç amortisman, periyodik bakım, onarım ve yedek parça giderleri, MTV, zorunlu trafik sigortası ve kasko giderleri, araç muayene giderleri, hizmet süresince araçların çalışır ve kullanıma hazır halde bulundurulmasına, arıza vb. durumlarda ikame araç teminine ilişkin giderler, ve ihale, sözleşme giderleri (damga vergisi, karar pulu giderleri, teminat mektubu komisyon giderleri)” şeklinde belirlendiği görülmüştür.
“Araç maliyeti”nin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesi halinde, “araç maliyeti” şeklinde açıklama talep edilmesi, isteklilerin de kendi durumlarına uygun şekilde Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde yer alan açıklamalara göre maliyetlerini tevsik etmesi gerektiği, kendi malı olan araçlar için “amortisman gideri”ne ilişkin açıklama yapılması, kendi malı olmayıp kiralama suretiyle edinilecek araçlar için de üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılması gerektiği, anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklama yöntemlerine sayma suretiyle yer verildiği anlaşılmıştır.
İdarenin açıklama talep yazısında “araçların maliyetine” ilişkin olarak sadece “amortisman gideri”ne yer verilmiş olması ile açıklama yönteminin sınırlandırıldığı görülmüştür. Diğer yandan, “yedek parça giderlerinin” de açıklanmasının talep edildiği, ancak ihale dokümanında söz konusu giderlere ilişkin olarak herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüş olup, açıklanması talep edilen “yedek parça” giderlerinin belirsizlik yarattığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, Teknik Şartname’nin 2.7’nci maddesinde, arızalanan araçlar için azami onarım süresinin 48 saat olduğu, bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin, aynı veya daha üstün özelliklerde ikame bir araç temin etmesinin gerekeceği düzenlenmiştir. “İkame araç teminine ilişkin giderler”in de önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği görülmüş ise de sözleşme süresince ikame araca ihtiyaç duyulup duyulmayacağı veya ihtiyaç duyulması halinde kaç ikame aracın temin edileceği ve bu araçların ne kadar süre çalıştırılacağı hususlarının da belirsizlik içerdiği ve söz konusu giderin teklif oluşturulması aşamasında öngörülebilir bir maliyet niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, “İhale, sözleşme giderleri” kapsamında “teminat mektubu komisyon giderleri”nin de önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce kesin teminat alınmasının amacının, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak olduğu, bu bağlamda, kesin teminata ilişkin giderin teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenleri kapsamında değerlendirilemeyeceği; kaldı ki, teminat mektuplarının “teminat olarak kabul edilecek değerler”den yalnızca biri olduğu, banka komisyon giderinin açıklanmasının talep edilmesi ile idare tarafından isteklilerin kesin teminata ilişkin sorumluluğu bankadan teminat mektubu alarak yerine getireceği ön kabulünün yapılmış olduğu, ancak kesin teminatın nakit olarak yatırmasının da mümkün bulunduğu, bu durumda banka komisyon giderinden söz edilemeyeceği anlaşılmış olup, “teminat mektubu komisyon giderleri”nin açıklanmasının talep edilmesinin isteklileri tereddüde düşürebileceği ve belirsizlik yarattığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, idare tarafından 14.05.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda, “araç maliyeti”ne ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddelerinde yer verilen, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük tekliflerini açıklarken kullanabilecekleri yöntemleri kısıtlayıcı şekilde açıklama talep edildiği, ayrıca “İkame araç teminine ilişkin giderlerin, yedek parça giderlerinin ve teminat mektubu komisyon giderleri”nin isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte ve belirsiz belirsiz olduğu anlaşılmış olup, söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebinin, mevzuatın yukarıda aktarılan hüküm ve açıklamalarına uygun olmadığı, önemli teklif bileşenlerinin değerlendirilmesine ve incelenmesine olanak tanımadığı, bu durumda yukarıda yer verilen tespitler ve ilgili Tebliğ açıklamaları doğrultusunda ve idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında somut ve net bir şekilde belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 64.652,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.