SayıştaySayıştay Temyiz Kararı51333
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No46225
Yılı2017
15- 108 sayılı ilamın 7. maddesi ile; ... Tanıtım Derneği adına ...’de yapılan turizm fuarına katılan ...’un buradaki çeşitli giderlerinin belediye hizmetlerine gönüllü katılım olarak kabul edilip belediye bütçesinden karşılanması suretiyle ... TL kamu zararına sebebiyet verildiğine,
Söz konusu kamu zararının tazmininden Harcama Yetkilisi (Kültür ve Sosyal İşler Müdürü) ... ile Gerçekleştirme Görevlisi (Şoför) ...’in sorumluluğuna hükmedilmiştir.
Temyiz Dilekçesi
Sorumluluğuna hükmedilen kamu görevlilerince sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde aynen;
"Adı geçen ..., Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile ...'de düzenlenen turizm fuarına Belediye adına katılmak ve tanıtım faaliyetinde bulunmak üzere görevlendirilmiştir. Dolayısıyla işlemde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır."
Denilmektedir.
Başsavcılık Mütalaası
Sorumluluğuna hükmedilen kamu görevlilerince sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesine istinaden verilen mütalaada;
“5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım" başlıklı 77 nci maddesinde; "Belediye; sağlık, eğitim, spor, çevre, sosyal hizmet ve yardım, kütüphane, park, trafik ve kültür hizmetleriyle yaşlılara, kadın ve çocuklara, engellilere, yoksul ve düşkünlere yönelik hizmetlerin yapılmasında beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygular. Gönüllülerin nitelikleri ve çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." denilmek suretiyle, belediyenin yürütebileceği faaliyetler arasında gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır.
İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği'nin 6 ncı maddesinde;
"Çalışma alanlarına ilişkin detayları ilgili il özel idaresi veya belediyece tespit edilmek şartı ile;
a) Gönüllüler çalışacakları alanları belirtmek sureti ile ilgili il özel idaresi ve belediyeye müracaat ederler. Müracaatları uygun bulunanlar, ilgili birimin gözetim ve bilgisi dahilinde sorumluluk alanlarında taraflarca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde çalışırlar.
b) Gönüllülerin, çalışma süreleri içinde çalışma alanlarına gidiş ve gelişleri ilgili il özel idaresi ve belediyece sağlanabilir.
c) Belirlenen usul ve esaslara aykırı davranışlarda bulunulması halinde gönüllülük ilişkisi sona erer, verilen kimlik kartları geri alınır.
d) İl özel idaresi ve belediye, gönüllülere faaliyet alanına göre, gerekli kıyafet, araç, gereç, mekan sağlayabilir ve eleman tahsis edebilir.
e) Gönüllünün çalışacağı alan kent konseyinin oluşturduğu çalışma alanları içinde ise, bu çalışma kent konseyi çalışmaları ile birlikte değerlendirilir.
f) Faaliyetlerin bitiminde gönüllülere teşekkür belgesi verilebilir." hükmü yer almaktadır.
İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği'nin 5 ve 6 ncı maddelerine göre belediye hizmetlerine gönüllü katılım için öncelikle yapılan faaliyetin, belediyenin görev ve sorumluluk alanı içinde ve belediye tarafından yapılan bir program kapsamında olması gerekmektedir. Oysa, yargılamaya konu gönüllü belediye hizmetine katılım olarak kabul edilen faaliyetin yurtdışında düzenlenen bir organizasyona katılım olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan faaliyetin hem belediyenin görev ve sorumluluğunun bulunduğu yetki alanları dışında olması hem de belediyenin organlarınca düzenlenmemiş olması sebepleriyle organizasyon giderlerinin belediye bütçesinden karşılanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, ilam hükmünün tasdik edilmesinin yerinde olacağı düşünülmektedir.”
Denilmektedir.
Duruşma talep eden sorumlulara duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
Temyize konu Daire kararında, gönüllü belediye hizmetine katılım kapsamında yer almayan, belediye personeli olmayan ve görevlendirmeye ilişkin de herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmayan ...’un yurtdışındaki organizasyona katılım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği tespitine yer verilmektedir.
İlgili Hukuki Düzenlemeler
5393 sayılı Belediye Kanunu;
“Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım”
Madde 77;
Belediye; sağlık, eğitim, spor, çevre, sosyal hizmet ve yardım, kütüphane, park, trafik ve kültür hizmetleriyle yaşlılara, kadın ve çocuklara, engellilere, yoksul ve düşkünlere yönelik hizmetlerin yapılmasında beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygular.
Gönüllülerin nitelikleri ve çalıştırılmalarına ilişkin usûl ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”
09.10.2005 Tarihi ve 25961 sayılı Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği;
“Madde 5:
İl özel idaresi veya belediye görev ve sorumluluklarına bağlı olarak yetki alanlarında;
a) Özürlülere, çocuklara, kadınlara, gençlere, yaşlılara, yoksullara, kimsesizlere ve düşkünlere yönelik eğitim, kültür, sağlık ve sosyal hizmetleri,
b) Kütüphane, tiyatro, sinema gibi kültür hizmetleri,
c) Bilişim, meslek edindirme kursları, kreş gibi eğitim hizmetleri,
d) Park, bahçe, kent estetiği, çevre düzenlemeleri ile katı atık gibi çevre kirlenmesinin önlenmesine yönelik hizmetleri,
e) Başıboş ve sahipsiz hayvanlara yönelik hizmetleri,
f) Trafik, itfaiye, arama-kurtarma gibi denetim ve acil yardım hizmetleri,
g) Tüm yaş gruplarını içine alan her türlü spor hizmetleri,
h) Tarihi, kültürel mirasın ve tabiat varlıklarının yaşatılarak korunması hizmetleri yapmak üzere gönüllü çalıştırabilir.”
Madde 6:
“Çalışma alanlarına ilişkin detayları ilgili il özel idaresi veya belediyece tespit edilmek şartı ile;
a) Gönüllüler çalışacakları alanları belirtmek sureti ile ilgili il özel idaresi ve belediyeye müracaat ederler. Müracaatları uygun bulunanlar, ilgili birimin gözetim ve bilgisi dahilinde sorumluluk alanlarında taraflarca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde çalışırlar.
b) Gönüllülerin, çalışma süreleri içinde çalışma alanlarına gidiş ve gelişleri ilgili il özel idaresi ve belediyece sağlanabilir.
c) Belirlenen usul ve esaslara aykırı davranışlarda bulunulması halinde gönüllülük ilişkisi sona erer, verilen kimlik kartları geri alınır.
d) İl özel idaresi ve belediye, gönüllülere faaliyet alanına göre, gerekli kıyafet, araç, gereç, mekan sağlayabilir ve eleman tahsis edebilir.
e) Gönüllünün çalışacağı alan kent konseyinin oluşturduğu çalışma alanları içinde ise, bu çalışma kent konseyi çalışmaları ile birlikte değerlendirilir.
f) Faaliyetlerin bitiminde gönüllülere teşekkür belgesi verilebilir.”
Dilekçilerin İddia ve İtirazları
Dilekçilerce Daire kararının esasına ilişkin olarak; ...’un Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile ...'de düzenlenen turizm fuarına Belediye adına katılmak ve tanıtım faaliyetinde bulunmak üzere görevlendirildiği bu sebeple işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmektedir.
Maddi Unsurları Bağlamında Konunun Esastan İncelenmesi:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım" başlıklı 77 nci maddesinde; "Belediye; sağlık, eğitim, spor, çevre, sosyal hizmet ve yardım, kütüphane, park, trafik ve kültür hizmetleriyle yaşlılara, kadın ve çocuklara, engellilere, yoksul ve düşkünlere yönelik hizmetlerin yapılmasında beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygular. Gönüllülerin nitelikleri ve çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." denilmek suretiyle, belediyenin yürütebileceği faaliyetler arasında gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır.
İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği'nin 5 ve 6 ncı maddelerine göre belediye hizmetlerine gönüllü katılım için öncelikle yapılan faaliyetin, belediyenin görev ve sorumluluk alanı içinde ve belediye tarafından yapılan bir program kapsamında olması gerekmektedir. Ancak, yargılamaya konu gönüllü belediye hizmetine katılım olarak kabul edilen faaliyetin yurtdışında düzenlenen bir organizasyona katılım olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan faaliyetin hem belediyenin görev ve sorumluluğunun bulunduğu yetki alanları dışında olması hem de belediyenin organlarınca düzenlenmemiş olması sebepleriyle organizasyon giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması mümkün bulunmamaktadır.
HÜKÜM
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde dilekçilerin itirazlarının REDDİNE ve 5. Dairece 108 sayılı ilamın 7. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (.... Daire Başkanı ..., ... Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ... ile Üye ..., ..., ..., ...’ın Daire kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 23.03.2022 tarih ve 51333 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
.... Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ... ile Üye ..., ..., ..., ...’ın karşı oy gerekçesi;
Temyize konu Daire kararının esasını; belediye hizmetlerine gönüllü katılım için öncelikle yapılan faaliyetin, belediyenin görev ve sorumluluk alanı içinde ve belediye tarafından yapılan bir program kapsamında olması gerektiği, somut olaya konu, gönüllü belediye hizmetine katılım olarak kabul edilen faaliyetin, yurtdışında düzenlenen bir organizasyona katılım olduğu ve faaliyetin hem belediyenin görev ve sorumluluğunun bulunduğu yetki alanları dışında olduğu, ayrıca organizasyonun belediyenin organlarınca düzenlenmemesi hususları çerçevesinde kurgulasa da;
5393 sayılı Belediye Kanununun 77’nci maddesi ile, gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar; beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak esaslarına yer verilerek, mahiyeti bakımından kanunun ruhuna aykırı olmayacak şekilde idarenin takdirine bırakılacak şekilde düzenlenmiş,
09.10.2005 Tarihi ve 25961 sayılı Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ‘İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği’ ile ise; kanuni düzenlemeye paralel olarak, çalışma alanlarına ilişkin detayları ilgili belediyece tespit edilmek şartı öngörülerek bir takım usulü düzenlemelere gidilmiştir.
Bu açıklamalar esasında;
Gönüllülük esası çerçevesinde katılım sağlanacak programın idarece düzenlenmemiş bir organizasyon olup olmaması,
Gönüllülük müracaatı alınacak çalışma veya organizasyonun konusunun ve konumunun; beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak kapsamında olup olmadığı kararı idarenin takdir yetkisi bağlamında değerlendirilmelidir.
Her ne kadar ‘İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği’ 6/a hükmü ile “Gönüllüler çalışacakları alanları belirtmek sureti ile ilgili il özel idaresi ve belediyeye müracaat...” şekli şartı aranmakta ise de,
Somut olay konu işlem; gerek 26.04.2017 tarih ve 129 sayılı yazı bağlamında gerekse dilekçilerin iddiaları çerçevesinde 5393 sayılı Kanunun 77’nci maddesi bağlamında icra edilmiş bir işlem olarak kabul edilmelidir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklama çerçevesinde dilekçinin itirazının kabulü ile 5. Dairece 108 sayılı ilamın 7. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
Söz konusu kamu zararının tazmininden Harcama Yetkilisi (Kültür ve Sosyal İşler Müdürü) ... ile Gerçekleştirme Görevlisi (Şoför) ...’in sorumluluğuna hükmedilmiştir.
Temyiz Dilekçesi
Sorumluluğuna hükmedilen kamu görevlilerince sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde aynen;
"Adı geçen ..., Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile ...'de düzenlenen turizm fuarına Belediye adına katılmak ve tanıtım faaliyetinde bulunmak üzere görevlendirilmiştir. Dolayısıyla işlemde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır."
Denilmektedir.
Başsavcılık Mütalaası
Sorumluluğuna hükmedilen kamu görevlilerince sunulan aynı mahiyetteki temyiz dilekçesine istinaden verilen mütalaada;
“5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım" başlıklı 77 nci maddesinde; "Belediye; sağlık, eğitim, spor, çevre, sosyal hizmet ve yardım, kütüphane, park, trafik ve kültür hizmetleriyle yaşlılara, kadın ve çocuklara, engellilere, yoksul ve düşkünlere yönelik hizmetlerin yapılmasında beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygular. Gönüllülerin nitelikleri ve çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." denilmek suretiyle, belediyenin yürütebileceği faaliyetler arasında gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır.
İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği'nin 6 ncı maddesinde;
"Çalışma alanlarına ilişkin detayları ilgili il özel idaresi veya belediyece tespit edilmek şartı ile;
a) Gönüllüler çalışacakları alanları belirtmek sureti ile ilgili il özel idaresi ve belediyeye müracaat ederler. Müracaatları uygun bulunanlar, ilgili birimin gözetim ve bilgisi dahilinde sorumluluk alanlarında taraflarca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde çalışırlar.
b) Gönüllülerin, çalışma süreleri içinde çalışma alanlarına gidiş ve gelişleri ilgili il özel idaresi ve belediyece sağlanabilir.
c) Belirlenen usul ve esaslara aykırı davranışlarda bulunulması halinde gönüllülük ilişkisi sona erer, verilen kimlik kartları geri alınır.
d) İl özel idaresi ve belediye, gönüllülere faaliyet alanına göre, gerekli kıyafet, araç, gereç, mekan sağlayabilir ve eleman tahsis edebilir.
e) Gönüllünün çalışacağı alan kent konseyinin oluşturduğu çalışma alanları içinde ise, bu çalışma kent konseyi çalışmaları ile birlikte değerlendirilir.
f) Faaliyetlerin bitiminde gönüllülere teşekkür belgesi verilebilir." hükmü yer almaktadır.
İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği'nin 5 ve 6 ncı maddelerine göre belediye hizmetlerine gönüllü katılım için öncelikle yapılan faaliyetin, belediyenin görev ve sorumluluk alanı içinde ve belediye tarafından yapılan bir program kapsamında olması gerekmektedir. Oysa, yargılamaya konu gönüllü belediye hizmetine katılım olarak kabul edilen faaliyetin yurtdışında düzenlenen bir organizasyona katılım olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan faaliyetin hem belediyenin görev ve sorumluluğunun bulunduğu yetki alanları dışında olması hem de belediyenin organlarınca düzenlenmemiş olması sebepleriyle organizasyon giderlerinin belediye bütçesinden karşılanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, ilam hükmünün tasdik edilmesinin yerinde olacağı düşünülmektedir.”
Denilmektedir.
Duruşma talep eden sorumlulara duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
Temyize konu Daire kararında, gönüllü belediye hizmetine katılım kapsamında yer almayan, belediye personeli olmayan ve görevlendirmeye ilişkin de herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmayan ...’un yurtdışındaki organizasyona katılım giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği tespitine yer verilmektedir.
İlgili Hukuki Düzenlemeler
5393 sayılı Belediye Kanunu;
“Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım”
Madde 77;
Belediye; sağlık, eğitim, spor, çevre, sosyal hizmet ve yardım, kütüphane, park, trafik ve kültür hizmetleriyle yaşlılara, kadın ve çocuklara, engellilere, yoksul ve düşkünlere yönelik hizmetlerin yapılmasında beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygular.
Gönüllülerin nitelikleri ve çalıştırılmalarına ilişkin usûl ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”
09.10.2005 Tarihi ve 25961 sayılı Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği;
“Madde 5:
İl özel idaresi veya belediye görev ve sorumluluklarına bağlı olarak yetki alanlarında;
a) Özürlülere, çocuklara, kadınlara, gençlere, yaşlılara, yoksullara, kimsesizlere ve düşkünlere yönelik eğitim, kültür, sağlık ve sosyal hizmetleri,
b) Kütüphane, tiyatro, sinema gibi kültür hizmetleri,
c) Bilişim, meslek edindirme kursları, kreş gibi eğitim hizmetleri,
d) Park, bahçe, kent estetiği, çevre düzenlemeleri ile katı atık gibi çevre kirlenmesinin önlenmesine yönelik hizmetleri,
e) Başıboş ve sahipsiz hayvanlara yönelik hizmetleri,
f) Trafik, itfaiye, arama-kurtarma gibi denetim ve acil yardım hizmetleri,
g) Tüm yaş gruplarını içine alan her türlü spor hizmetleri,
h) Tarihi, kültürel mirasın ve tabiat varlıklarının yaşatılarak korunması hizmetleri yapmak üzere gönüllü çalıştırabilir.”
Madde 6:
“Çalışma alanlarına ilişkin detayları ilgili il özel idaresi veya belediyece tespit edilmek şartı ile;
a) Gönüllüler çalışacakları alanları belirtmek sureti ile ilgili il özel idaresi ve belediyeye müracaat ederler. Müracaatları uygun bulunanlar, ilgili birimin gözetim ve bilgisi dahilinde sorumluluk alanlarında taraflarca belirlenecek usûl ve esaslar çerçevesinde çalışırlar.
b) Gönüllülerin, çalışma süreleri içinde çalışma alanlarına gidiş ve gelişleri ilgili il özel idaresi ve belediyece sağlanabilir.
c) Belirlenen usul ve esaslara aykırı davranışlarda bulunulması halinde gönüllülük ilişkisi sona erer, verilen kimlik kartları geri alınır.
d) İl özel idaresi ve belediye, gönüllülere faaliyet alanına göre, gerekli kıyafet, araç, gereç, mekan sağlayabilir ve eleman tahsis edebilir.
e) Gönüllünün çalışacağı alan kent konseyinin oluşturduğu çalışma alanları içinde ise, bu çalışma kent konseyi çalışmaları ile birlikte değerlendirilir.
f) Faaliyetlerin bitiminde gönüllülere teşekkür belgesi verilebilir.”
Dilekçilerin İddia ve İtirazları
Dilekçilerce Daire kararının esasına ilişkin olarak; ...’un Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile ...'de düzenlenen turizm fuarına Belediye adına katılmak ve tanıtım faaliyetinde bulunmak üzere görevlendirildiği bu sebeple işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmektedir.
Maddi Unsurları Bağlamında Konunun Esastan İncelenmesi:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım" başlıklı 77 nci maddesinde; "Belediye; sağlık, eğitim, spor, çevre, sosyal hizmet ve yardım, kütüphane, park, trafik ve kültür hizmetleriyle yaşlılara, kadın ve çocuklara, engellilere, yoksul ve düşkünlere yönelik hizmetlerin yapılmasında beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygular. Gönüllülerin nitelikleri ve çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." denilmek suretiyle, belediyenin yürütebileceği faaliyetler arasında gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır.
İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği'nin 5 ve 6 ncı maddelerine göre belediye hizmetlerine gönüllü katılım için öncelikle yapılan faaliyetin, belediyenin görev ve sorumluluk alanı içinde ve belediye tarafından yapılan bir program kapsamında olması gerekmektedir. Ancak, yargılamaya konu gönüllü belediye hizmetine katılım olarak kabul edilen faaliyetin yurtdışında düzenlenen bir organizasyona katılım olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan faaliyetin hem belediyenin görev ve sorumluluğunun bulunduğu yetki alanları dışında olması hem de belediyenin organlarınca düzenlenmemiş olması sebepleriyle organizasyon giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması mümkün bulunmamaktadır.
HÜKÜM
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde dilekçilerin itirazlarının REDDİNE ve 5. Dairece 108 sayılı ilamın 7. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (.... Daire Başkanı ..., ... Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ... ile Üye ..., ..., ..., ...’ın Daire kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir şeklindeki ayrışık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 23.03.2022 tarih ve 51333 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
.... Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ... ile Üye ..., ..., ..., ...’ın karşı oy gerekçesi;
Temyize konu Daire kararının esasını; belediye hizmetlerine gönüllü katılım için öncelikle yapılan faaliyetin, belediyenin görev ve sorumluluk alanı içinde ve belediye tarafından yapılan bir program kapsamında olması gerektiği, somut olaya konu, gönüllü belediye hizmetine katılım olarak kabul edilen faaliyetin, yurtdışında düzenlenen bir organizasyona katılım olduğu ve faaliyetin hem belediyenin görev ve sorumluluğunun bulunduğu yetki alanları dışında olduğu, ayrıca organizasyonun belediyenin organlarınca düzenlenmemesi hususları çerçevesinde kurgulasa da;
5393 sayılı Belediye Kanununun 77’nci maddesi ile, gönüllü kişilerin katılımına yönelik programlar; beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak esaslarına yer verilerek, mahiyeti bakımından kanunun ruhuna aykırı olmayacak şekilde idarenin takdirine bırakılacak şekilde düzenlenmiş,
09.10.2005 Tarihi ve 25961 sayılı Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ‘İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği’ ile ise; kanuni düzenlemeye paralel olarak, çalışma alanlarına ilişkin detayları ilgili belediyece tespit edilmek şartı öngörülerek bir takım usulü düzenlemelere gidilmiştir.
Bu açıklamalar esasında;
Gönüllülük esası çerçevesinde katılım sağlanacak programın idarece düzenlenmemiş bir organizasyon olup olmaması,
Gönüllülük müracaatı alınacak çalışma veya organizasyonun konusunun ve konumunun; beldede dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak kapsamında olup olmadığı kararı idarenin takdir yetkisi bağlamında değerlendirilmelidir.
Her ne kadar ‘İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği’ 6/a hükmü ile “Gönüllüler çalışacakları alanları belirtmek sureti ile ilgili il özel idaresi ve belediyeye müracaat...” şekli şartı aranmakta ise de,
Somut olay konu işlem; gerek 26.04.2017 tarih ve 129 sayılı yazı bağlamında gerekse dilekçilerin iddiaları çerçevesinde 5393 sayılı Kanunun 77’nci maddesi bağlamında icra edilmiş bir işlem olarak kabul edilmelidir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklama çerçevesinde dilekçinin itirazının kabulü ile 5. Dairece 108 sayılı ilamın 7. Maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.