2024/1224863 İhale Kayıt Numaralı "SEYHAN İLÇE BELEDİYESİ; İŞLETME VE İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ BÜNYESİNDE TOPLAM 159 ADET MUHTELİF ULAŞIM ARACI VE İŞ MAKİNASI KİRALANMASI VE ÇALIŞTIRILMASI HİZMETİ İŞİ" İhalesi

Seyhan Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından yapılan 2024/1224863 ihale kayıt numaralı “Seyhan İlçe Belediyesi; İşletme ve İştirakler Müdürlüğü Bünyesinde Toplam 159 Adet Muhtelif Ulaşım Aracı ve İş Makinası Kiralanması ve Çalıştırılması Hizmeti İşi” ihalesine ilişkin  olarak Halil Çalık itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 20.11.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1466 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

 

Davacı Halil Çalık tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 4. İdare Mahkemesi’nin 15.01.2025 tarihli E:2024/2150 kararında “...Dava dosyasının incelenmesinden; Seyhan Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından 19/09/2024 tarihinde "Seyhan İlçe Belediyesi; İşletme ve İştirakler Müdürlüğü Bünyesinde Toplam 159 Adet Muhtelif Ulaşım Aracı ve İş Makinesi Kiralanması ve Çalıştırılması Hizmeti İşi" ihale ilanı yapıldığı ve ihalenin 18/10/2024 tarihinde açık ihale usulüyle 2024/1224863 ihale kayıt numarasıyla gerçekleştirildiği, davacının ihale dokümanını 14/10/2024 tarihinde edindiği, davacı tarafından altı iddiadan ibaret 14/10/2024 tarihli şikayet başvurusunun 17/10/2024 tarihli işlemle reddi akabinde, yine davacı tarafından 28/10/2024 tarihinde altı iddiadan ibaret itirazen şikayet başvurusunun yapıldığı, anılan başvurunun Kamu İhale Kurulu'nun 20/11/2024 tarih ve 2024/UH.II-1466 sayılı kararıyla reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacının, itirazen şikayet dilekçesinde altı iddiaya yer verdiği ve davalı idarece her bir iddia yönünden ayrı değerlendirme yapıldığı görüldüğünden, söz konusu iddiaların reddedilmesine yönelik işlemin hukuki denetimi her bir ret gerekçesi bazında ayrı başlıklar altında incelenecektir.

1-Uyuşmazlığın; davacının, “ihale konusu işte çalışacak araç ve iş makinelerinin ilişkin ekseriyetle 2020-2023 model ve üzeri olma şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı, bu durumun ihalede daha yeni araçların kiralanmasını/satın alınmasını gerekli kılacağı ve bunun da teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı, ayrıca ilgili düzenlemenin Cumhurbaşkanlığının 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesi'nde yer alan maliyetleri düşürme amaçlı hedeflere de aykırı olup zeyilname yapılarak daha geniş model yılı aralığı ile ihaleye çıkılması ve yaklaşık maliyetin de düşürülmesi gerektiği, ayrıca, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlar için model yılı belirtilirken en az ifadesi kullanılmasına rağmen araçların beygir gücü için en az ve/veya en fazla şeklinde bir aralık belirtilmeksizin net ifadeler kullanılmasının (Örneğin, VIP 01: Minibüs 100 KW, P 08 Sulama arazözü 185 KW, gibi), araçların model yılının yüksek olmasının istenilmesi ile birlikte değerlendirildiğinde aynı işi yapabilecek kabiliyette muadil araçların kullanımının önüne geçerek yeni ve sınırlı teknik özellik tanımlanan araç alımına, teklif fiyatlarının yükselmesine ve kamu zararına neden olacağından; diğer taraftan da ihaleye katılımı/rekabeti engelleyerek yine kamu zararına neden olacağından dolayı mevzuata aykırı olduğu” iddiası yönünden incelenmesinden;

A-Birinci iddianın “ihale konusu işte çalışacak araç ve iş makinelerinin model yıllarına ilişkin ekseriyetle 2020-2023 model ve üzeri olma şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı, bu durumun ihalede daha yeni araçların kiralanmasını/satın alınmasını gerekli kılacağı ve bunun da teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı, ayrıca ilgili düzenlemenin Cumhurbaşkanlığı'nın 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesi'nde yer alan maliyetleri düşürme amaçlı hedeflere de aykırı olup zeyilname yapılarak daha geniş model yılı aralığı ile ihaleye çıkılması ve yaklaşık maliyetin de düşürülmesi gerektiği” kısmının incelenmesinden;

…

Cumhurbaşkanlığının 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesinin "Resmi Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması" başlıklı bölümünde Genelge kapsamında edinimine izin verilen taşıtların kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle temin edileceği hüküm altına alınmış, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği düzenlenmiştir.

Bu durumda, Teknik Şartname’nin “İhale Konusu İş Kapsamında Çalıştırılacak Araçlara İlişkin Tablo” başlıklı maddesinde yer alan tabloda, ihale konusu işte kullanılacak araçların listelendiği, söz konusu araçlardan binek araç ve 8+1 VIP Minibüs için istenilen asgari model yılları incelendiğinde, idarece 56 adet binek araç ve 1 adet 8+1 VIP Minibüs için model yılının 2023 ve üzeri olarak belirlendiği ancak 17 farklı gruptaki toplam 102 adet araç ve iş makinesi için asgari olarak daha eski model yılları belirlenirken 56 adet binek araç ve 1 adet 8+1 VIP Minibüs için model yılının 2023 ve üzeri olarak belirlenmesinin yukarıda ayrıntısına yer verilen 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne aykırı olduğu, genelgeye rağmen idarece bu iki kalem araç için model yılının 2023 ve üzeri olarak belirlenmesinin sebebinin ortaya konulamadığı, diğer bir ifadeyle nasıl bir gereklilikten hareketle 57 adet binek araç için Genelge hükümlerinin aksine 2023 ve üzeri model şartı konulduğunun ortaya konulamadığı, idarece şikayet başvurusuna verilen cevapta belirtilen "idarenin sahada halkın talebine cevap verebilecek, pratik kullanışlı, sağlam yapılı araç talep ettiği, konuya geniş bir yelpazeden bakarak çalışma sahasından almış olduğu veriler ışığında Teknik Şartname’yi hazırladığı" gerekçesinin soyut ifadeler içerdiği ve söz konusu gerekçenin somut bilgi ve belge ile ortaya konulamadığı, idarece bu iki kalem araç için model yılının 2023 ve üzeri olarak belirlenmesi neticesinde maliyetlerin yükseleceği ve bu durumun yukarıda ayrıntısına yer verilen Genelgede belirtilen "edinimine izin verilen taşıtların en ekonomik yöntemle temin edileceği" kuralına aykırılık oluşturacağı, bu durumun rekabeti engelleyeceği ve maliyeti arttıracağı (ihaleye katılımı azaltması sebebiyle) gibi kamu zararına da (idare tarafından ödenecek meblağın yükselmesi sebebiyle) sebebiyet vereceği göz önüne alındığında, iddianın bu kısmı yönünden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; dava konusu işlemin birinci iddianın bu kısmının hukuka aykırı olduğunun saptanmasına rağmen uygulanmasının sürdürülmesi, hukuk devleti ilkesine aykırı bir durum yaratacak, davacı yönünden telafisi güç zarara neden olacaktır. Zira, işlemin bu kısmının yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmemesi halinde, hukuka aykırı bulunan kısmın etki alanına bağlı olarak ilgili açısından oluşacak zarar, işlemin uygulanmasına devam edilmesiyle artacak, yargılamanın sonunda verilecek muhtemel bir iptal kararı ile önceki halin iadesi güçleşecektir.

B-Birinci iddianın “ihale konusu işte çalıştırılacak araçlar için model yılı belirtilirken en az ifadesi kullanılmasına rağmen araçların beygir gücü için en az ve/veya en fazla şeklinde bir aralık belirtilmeksizin net ifadeler kullanılmasının (Örneğin, VIP 01: Minibüs 100 KW, P 08 Sulama arazözü 185 KW, gibi), araçların model yılının yüksek olmasının istenilmesi ile birlikte değerlendirildiğinde aynı işi yapabilecek kabiliyette muadil araçların kullanımının önüne geçerek yeni ve sınırlı teknik özellik tanımlanan araç alımına, teklif fiyatlarının yükselmesine ve kamu zararına neden olacağından; diğer taraftan da ihaleye katılımı/rekabeti engelleyerek yine kamu zararına neden olacağından dolayı mevzuata aykırı olduğu” kısmının incelenmesinden;

İdare tarafından, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlar için model yılı belirtilirken “... (yıl) ve üzeri” ifadesi kullanıldığı, araçların beygir gücü için de “en az ... kw” ifadesi kullanılarak asgari kw’lerin belirlendiği, herhangi bir “kw” değeri belirtilmeyenlerin de işi yapacak yüklenici tarafından ihale konusu işe uygun olarak getirilmesi gerektiği, söz konusu araçların gücü hakkında tek bir değerin belirtilmediği, teklif fiyatlarının yükselmesine veya kamu zararına neden olacak herhangi bir durumun bulunmadığı, davacının iddiasının bu kısmına ilişkin düzenlemelerin ihaleye katılımı/rekabeti engellemeyeceği anlaşıldığından, iddianın bu kısmı yönünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3-Uyuşmazlığın; davacının, “İhale konusu işte çalıştırılacak farklı araçlar yıllarına ilişkin düzenleme yapılmasının gerekçesinin belirsiz olmasının mevzuata aykırı olduğu iddiası” yönünden incelenmesinden;

İdare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevapta, idarenin saha verebilecek, pratik kullanışlı, sağlam yapılı araç talep ettiği, konuya geniş bir ye sahasından almış olduğu veriler ışığında Teknik Şartname'yi hazırladığı ifa iddiası reddedilmiştir.

Teknik Şartname'nin “İhale Konusu İş Kapsamında Çalıştırılacak Araçlara İlişkin Tablo” başlıklı maddesinde yer alan tabloda, ihale konusu işte kullanılacak araçların listelendiği, söz konusu araçların istenilen asgari model yılları incelendiğinde, 2010 ve üzeri, 2016 ve üzeri, 2020 ve üzeri, 2021 ve üzeri, 2023 ve üzeri olarak idarece belirleme yapıldığı, idarenin şikâyete cevap yazısından da anlaşıldığı üzere söz konusu model yılı belirlemesinin idarenin sahada halkın talebine cevap verebilecek, pratik, kullanışlı, sağlam yapılı araç talep etmesinin ve konuya geniş bir yelpazeden bakarak çalışma sahasından almış olduğu veriler ışığında Teknik Şartname'yi hazırladığının ifade edildiği, bu sebeple idare tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak farklı araçlar için farklı model yıllarına ilişkin düzenleme yapılmasının gerekçesinin açıklandığı, diğer bir anlatımla davacının iddia ettiği gibi gerekçenin belirsiz olması gibi bir durumun söz konusu olmadığı anlaşıldığından, bu iddia yönünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” gerekçeleriyle dava konusu işlemin birinci iddianın birinci kısmı yönünden yürütülmesinin durdurulmasına, birinci iddianın ikinci kısmı ile diğer iddialar yönünden yürütmenin durdurulması istemenin reddine karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1. Kamu İhale Kurulunun 20.11.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1466 sayılı kararındaki başvuru sahibinin 1'inci iddiası kapsamında yer alan “İhale konusu işte çalışacak araç ve iş makinelerine ilişkin ekseriyetle 2020-2023 model ve üzeri olma şartı ile rekabet ilkesinin kısıtlandığı, bu durumun ihalede daha yeni araçların kiralanmasını/satın alınmasını gerekli kılacağı ve bunun da teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı, ayrıca ilgili düzenlemenin Cumhurbaşkanlığının 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelgesi'nde yer alan maliyetleri düşürme amaçlı hedeflere de aykırı olup zeyilname yapılarak daha geniş model yılı aralığı ile ihaleye çıkılması ve yaklaşık maliyetin de düşürülmesi gerektiği” iddialarına yönelik değerlendirmelerin iptaline,

 

1. Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

 

   Oybirliği ile karar verildi.