2024/492121 İhale Kayıt Numaralı "10 Aylık 5 Kısım Çeşitli Gıda Malzemesi Alım İşi" İhalesi

Belpa Ankara Eğt.Sağ. Hiz. İnş. En. Gı. Te. İth. İhr. Tic. A.Ş. tarafından yapılan 2024/492121 İhale Kayıt Numaralı “10 Aylık 5 Kısım Çeşitli Gıda Malzemesi Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Üreten Temizlik İnşaat Kimya Gıda Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. - Öz Aras Kurumsal İthalat İhracat Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kamu İhale Kurulunca alınan 12.06.2024 tarihli ve 2024/UM.I-794 sayılı karar ile “İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline” karar verilmiştir.

 

Üreten Temizlik İnşaat Kimya Gıda Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. - Öz Aras Kurumsal İthalat İhracat Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 20. İdare Mahkemesinin 30.10.2024 tarihli ve E:2024/968, K:2024/1627 sayılı kararında “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin  15.01.2025 tarihli ve E:2024/3589, K:2025/244 sayılı kararında “mahkeme kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir. Danıştay Onüçüncü Dairesinin  15.01.2025 tarihli ve E:2024/3589, K:2025/244 sayılı kararının uygulanmasını teminen alınan 16.04.2025 tarihli ve 2025/MK-49 sayılı Kurul kararı ile “Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin "Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin TS 13075, TS 6914, TS 13027 belgelerinin sahte ve yanıltıcı belge niteliğinde olduğu, anılan belgelerin ihalelere katılmak için yasal olmayan yollardan ihalelere katılacak kişiler adına yetkisiz kişiler tarafından düzenlendiği" iddiasının esasının yeniden incelenmesine” karar verilmesi üzerine Kamu İhale Kurulunca alınan 12.06.2025  tarih  ve  2025/UM.I-1300 sayılı karar ile “1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, yanıltıcı/sahte belge düzenlendiği ve kullanıldığı hususu ile ilgili olarak adına sahte TS 13075, TS 6914, TS 13027 belgeleri düzenlendiği anlaşılan Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd.Şti. ve söz konusu belgelerin düzenlenme sürecinde yer alan Tuseme Uluslararası Bilgi Belge Teknoloji Sistem Araştırma Sanat ve Eğitim Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ULAK Uluslararası Akreditasyonu Merkezi hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulmasına,

3) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine” karar verilmiştir.

 

Davacı Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd.Şti. tarafından 12.06.2025  tarihli  ve  2025/UM.I-1300 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 24. İdare Mahkemesinin 11.07.2025 tarihli ve E:2025/913, K:2025/1259 sayılı kararında “…Olayda; Türk Akreditasyon Kurumu'nca akredite edilmemiş yetkisiz bir kuruluş tarafından düzenlenen davaya konu TS 13075, TS 6914 ve TS 13027 belgelerinden dolayı dava konusu işlemle, davacı şirket teklifinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10. maddesinin 4. fıkrasının (j) bendi uyarınca değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğinden bahisle, anılan Kanun’un 54. maddesinin 11. fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, adına sahte TS 13075, TS 6914, TS 13027 belgeleri düzenlendiği gerekçesiyle davacı şirket ve söz konusu belgelerin düzenlenme sürecinde yer alan Tuseme Uluslararası Bilgi Belge Teknoloji Sistem Araştırma Sanat ve Eğitim Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ULAK Uluslararası Akreditasyonu Merkezi hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirimde bulunulmasına karar verilmiş ise de; uyuşmazlıkta, akreditasyonu bulunmayan yetkisiz bir kuruluş tarafından düzenlenen davaya konu TS 13075, TS 6914 ve TS 13027 belgelerinin sahte belge olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Zira dava konusu Kurul kararıyla ayrıca, söz konusu TS 13075, TS 6914 ve TS 13027 belgelerinin 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesi kapsamında sahte belge olarak değerlendirilmesi suretiyle anılan Kanun'un 58. maddesi gereğince davacı şirketin kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama yaptırımı ile karşılaşabileceği de tartışmasızdır.

Yukarıda yer verilen 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, belgede sahtecilik suçlarının, belgenin resmî (m. 204) ve özel (m. 207) nitelikte olmasına göre iki ayrı maddede tanımlanmıştır. TCK m. 204/1'de; herhangi bir kişinin sahte resmî belge düzenlemesi, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmesi veya sahte resmî belgeyi kullanması fiillerinin suç olarak düzenlenmiş, TCK m. 207/1'de ise; herhangi bir kişinin sahte özel belge düzenlemesi ve bunu kullanması yahut gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmesi ve bunun kullanılmasını suç olarak düzenlenmiştir. Bu bağlamda, sahte belge; gerçekte olmayan bir belgenin olayın faili tarafından düzenlenmesi veya bir işlem olmadığı halde varmış gibi düzenlenen belge olarak tanımlanabilir. Burada taklit şeklinde bir sahtecilik söz konusudur. Yanıltıcı belge ise; gerçek bir muamele veya duruma dayanmakla birlikte bu muamele veya durumu mahiyet veya miktar itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtan belgeler içeriği itibariyle yanıltıcı belge olarak tanımlanabilir.

Diğer taraftan, ilgili mevzuatında belirlenmiş sebebin idare tarafından hatalı yorumlanarak işlem tesis edilmesi halinde sebep mevcuttur, hukuka da uygundur ancak idare tarafından hatalı nitelendirilmiştir. Hatalı nitelendirmenin önüne geçmek için sebep unsurunu oluşturan verilere ilişkin değerlendirmelerin, somut bir şekilde olgulara dayanarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İdari işlemde sebep unsurunun hukuki değerlendirmesinin yanlış yapılması, dava konusu işlemin sebep unsurunun hukuka aykırı hale gelmesi sonucunu doğurur. Dolayısıyla, maddi olayın doğruluğunun yanı sıra hukuki değerlendirmelerinin de doğru yapılması zorunlu olup, aksi halde hukuki nitelendirmenin yanlış yapılması, işlemi sebep unsuru yönünden sakatlar ve sebep unsurunda hukuka aykırılık olduğu takdirde işlem hukuken geçersiz hale gelir.

Uyuşmazlıkta; davacı şirket tarafından Bel-Pa Ankara Eğitim Sağlık Hizmetleri İnşaat Enerji Gıda Temizlik İthalat İhracat Ticaret A.Ş.'nin 2024/492121 İhale Kayıt Numaralı "10 Aylık 5 Kısım Çeşitli Gıda Malzemesi Alım İşi" ihalesi kapsamında ibraz edilen TS belgelerinin, İstanbul Ticaret Odası'na kayıtlı olarak 01/11/2006 tarihinde kurulan, ürün ve hizmet sektöründe belgelendirme faaliyeti yürüten Tuseme Uluslararası Bilgi Belge Teknoloji Sistem Araştırma Sanat ve Eğitim Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlendiği açık olup, bu belgelerin TSE veya TÜRKAK akreditasyonu bulunan herhangi bir kuruluş tarafından düzenlenen belgelerin taklidi, kopyası veya tahrifi niteliğinde olmadığı, mevcut ticari bir tüzel kişilik tarafından düzenlenmiş olması sebebiyle söz konusu belgelerin sahte olduklarından bahsedilemeyeceği, ancak geçersiz belgeler niteliğinde sayılabileceği, dolayısıyla geçersiz belgelerin sunulması sebebiyle davacı şirket teklifinin ancak değerlendirme dışı bırakılabileceği, bunun dışında davacı şirket hakkında sahte belge sunduğundan bahisle bilahare ilgili idaresince ihaleden yasaklama gibi başkaca idari yaptırımlar tesis etmeye yol açacak şekilde işlem tesis edilemeyeceği sonucuna varıldığından, davalı idarece sebep unsurunun hatalı olarak değerlendirilmesi sonucunda ayrıca, TS 13075, TS 6914 ve TS 13027 belgelerinin 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında sahte belge olarak nitelendirilmesi suretiyle anılan Kanun’un 58. maddesi gereğince davacı şirketin kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama yaptırımı ile de karşılaşabilecek şekilde tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Öte yandan, iş bu Mahkememiz kararının, davacı şirket teklifinin geçerli sayılacağı sonucunu doğurmayacağı, davalı idarenin, davacı şirket tarafından sunulan uyuşmazlık konusu belgelerle ilgili olarak yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda (anılan belgelerin sahte olarak nitelendirilmeyip, geçersiz belge sayılabileceğiyle ilgili) yeniden işlem tesis edebileceği de açıktır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

 

 

 

Kamu İhale Kurulunun 12.06.2025 tarih ve 2025/UM.I-1300 sayılı kararında yer alan “Bahse konu ihalede Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen TS 13075, TS 6914, TS 13027 belgelerinin sahte belge niteliğinde olduğu, bu itibarla anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen söz konusu TS 13075, TS 6914, TS 13027 belgelerinden dolayı anılan şirket hakkında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Yasak fiil veya davranışlar" başlıklı 17'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamında belirlenen yasak fiillerin işlendiği" kısmının iptaline

 

   Oybirliği ile karar verildi.