SayıştaySayıştay Daire Kararı10951
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareDiğer Özel Bütçeli İdareler
Daire1
İlam No63
Madde No7
Yılı2023
Yeni birim fiyat
… tarafından … tarihinde …a ihale edilen … TL sözleşme bedelli … İKN’li …nde sözleşme kapsamında olmayıp işin devamı sırasında yapımına karar verilen … iş kalemi için düzenlenen yeni birim fiyat tutanağında benzer malzemeler için belirlenmiş olan en yüksek tavan fiyata sahip olan malzemenin fiyatı esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilmiştir.
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinde;
“(1)12 inci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2)Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a)Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b)İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c)İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç)Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3)İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a)Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b)İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c)İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç)İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” hükümleri yer almaktadır.
Yeni birim fiyat düzenlenmesine ilişkin olarak yukarıda yer verilen Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22’nci maddesinde, yeni birim fiyatın tespitinde kullanılacak analizlerle ilgili olarak öncelik sıralaması zorunlu tutulmakta, rayiçlerle ilgili olarak ise herhangi bir öncelik sıralaması bulunmamakla birlikte idarelerin kaynakların verimli kullanılmasını gözeterek işlem tesis etmelerinin gerekli olduğu belirtilmektedir.
İdare tarafından söz konusu işin devamı sırasında … iş kaleminin yapılmasına ihtiyaç duyulduğu, iş kalemi için düzenlenen yeni birim fiyat tutanağında analizlerde öncelik sıralamasına uyulduğu ve … nakli için belirlenen …pozunda 1 metre çelik şerit için kaç ton şerit nakli gerekeceğine ilişkin yapılan analizde …, … ve … ebatlarındaki üç çelik şeritin ortalaması alınarak metre başına düşen çelik şerit ağırlığının bulunduğu tespit edilmiştir. Yapılan hesaplama, üç farklı ebatta çelik şerit naklinin gerçekleştirileceği anlamına gelmekte olup yeni birim fiyatı yapılan … pozunda donatı şeriti olarak idarece ilgili yapım işi için …, … ve … gibi spesifik bir ebat belirtilmeden “Her Ebatta” donatı şeridi temin edileceği ibaresini de destekleyici niteliktedir.
Ancak, rayiç olarak Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinde belirtildiği gibi idarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler ile idarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçler kullanılmakla birlikte, … tarafından … tarihli ve … sayılı yazı ile yayımlanan ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne göre İdare rayici olan tavan fiyatlar dikkate alınırken …nda yapılmış olan hesaplamada olduğu gibi .., … ve … ebatlarındaki üç çelik şeritin tavan fiyatlarının ortalaması alınmadan çelik şeritler içerisinde tavan fiyatı en yüksek değere sahip olan … için belirlenmiş olan fiyatın dikkate alındığı görülmüştür.
… tarafından yayımlanan söz konusu yazıda, sorgu konusu iş kalemi için kullanılacak …, …, … malzemeleri için ayrı ayrı euro cinsinden tavan fiyatlar belirlenmiştir. İlgili yazıda, belirlenen birim fiyatların …ce uygulanacak tavan fiyatlar olduğu, ilgili … tarafından en az 3 firmadan fiyat teklifi alınarak piyasa araştırması yapılması gerektiği, tespit edilen en düşük teklif fiyatına ait faturanın Ticaret ve/veya Sanayi Odasına onaylatılması gerektiği, belirlenen fiyatın tavan fiyatın altında kalması durumunda fatura fiyatı üzerinden, tavan fiyatın üzerinde olması durumunda ise tavan fiyat üzerinden fatura tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınarak yeni fiyat tutanağının düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
… tarafından … iş kalemi için yeni birim fiyat düzenlenirken … şeklinde açıklama yapılmış olan çelik şerit malzemesi için … tarihli fatura ile teklif alınmıştır. Ticaret ve Sanayi Odasınca ilgili malzemenin fatura fiyatının düşürülerek onaylandığı görülmüştür. Onaylanan fiyat ile Genel Müdürlük tarafından yayımlanan tavan fiyatlar mukayese edilirken, üç çelik şeritin tavan fiyatlarının ortalaması alınmadan çelik şeritler içerisinde tavan fiyatı en yüksek değere sahip … adlı malzeme için belirlenmiş olan tavan fiyatın dikkate alınması nedeniyle Ticaret ve Sanayi Odasınca değeri düşürülerek onaylanan fiyatın, tavan fiyatın altında kaldığı tespit edilmiştir.
… tarafından tavan fiyatlar dikkate alınırken aynı yeni birim fiyat içerisinde yer alan …”nda yapılan hesapta … , … ve … ebatlarındaki üç çelik şeritin ortalaması alınarak metre başına düşen çelik şerit ağırlığının tespit edildiği gibi …, … ve … ebatlarındaki üç çelik şeritin tavan fiyatlarının ortalaması alınarak yeni birim fiyatın oluşturulması gerekirken en yüksek tavan fiyata sahip olan … ebatlarındaki çelik şerit malzeme için belirlenen tavan fiyat kullanılarak yeni birim fiyatın tespit edilmesi ve ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, bu tutar … tarihli ve … no.lu Ödeme Emri Belgesi eki … tarihli ve … no.lu hakedişten kesinti yoluyla tahsil edildiğinden konu ile ilgili ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
… tarafından … tarihinde …a ihale edilen … TL sözleşme bedelli … İKN’li …nde sözleşme kapsamında olmayıp işin devamı sırasında yapımına karar verilen … iş kalemi için düzenlenen yeni birim fiyat tutanağında benzer malzemeler için belirlenmiş olan en yüksek tavan fiyata sahip olan malzemenin fiyatı esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilmiştir.
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinde;
“(1)12 inci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2)Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a)Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b)İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c)İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç)Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3)İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a)Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b)İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c)İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç)İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” hükümleri yer almaktadır.
Yeni birim fiyat düzenlenmesine ilişkin olarak yukarıda yer verilen Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 22’nci maddesinde, yeni birim fiyatın tespitinde kullanılacak analizlerle ilgili olarak öncelik sıralaması zorunlu tutulmakta, rayiçlerle ilgili olarak ise herhangi bir öncelik sıralaması bulunmamakla birlikte idarelerin kaynakların verimli kullanılmasını gözeterek işlem tesis etmelerinin gerekli olduğu belirtilmektedir.
İdare tarafından söz konusu işin devamı sırasında … iş kaleminin yapılmasına ihtiyaç duyulduğu, iş kalemi için düzenlenen yeni birim fiyat tutanağında analizlerde öncelik sıralamasına uyulduğu ve … nakli için belirlenen …pozunda 1 metre çelik şerit için kaç ton şerit nakli gerekeceğine ilişkin yapılan analizde …, … ve … ebatlarındaki üç çelik şeritin ortalaması alınarak metre başına düşen çelik şerit ağırlığının bulunduğu tespit edilmiştir. Yapılan hesaplama, üç farklı ebatta çelik şerit naklinin gerçekleştirileceği anlamına gelmekte olup yeni birim fiyatı yapılan … pozunda donatı şeriti olarak idarece ilgili yapım işi için …, … ve … gibi spesifik bir ebat belirtilmeden “Her Ebatta” donatı şeridi temin edileceği ibaresini de destekleyici niteliktedir.
Ancak, rayiç olarak Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinde belirtildiği gibi idarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler ile idarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçler kullanılmakla birlikte, … tarafından … tarihli ve … sayılı yazı ile yayımlanan ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne göre İdare rayici olan tavan fiyatlar dikkate alınırken …nda yapılmış olan hesaplamada olduğu gibi .., … ve … ebatlarındaki üç çelik şeritin tavan fiyatlarının ortalaması alınmadan çelik şeritler içerisinde tavan fiyatı en yüksek değere sahip olan … için belirlenmiş olan fiyatın dikkate alındığı görülmüştür.
… tarafından yayımlanan söz konusu yazıda, sorgu konusu iş kalemi için kullanılacak …, …, … malzemeleri için ayrı ayrı euro cinsinden tavan fiyatlar belirlenmiştir. İlgili yazıda, belirlenen birim fiyatların …ce uygulanacak tavan fiyatlar olduğu, ilgili … tarafından en az 3 firmadan fiyat teklifi alınarak piyasa araştırması yapılması gerektiği, tespit edilen en düşük teklif fiyatına ait faturanın Ticaret ve/veya Sanayi Odasına onaylatılması gerektiği, belirlenen fiyatın tavan fiyatın altında kalması durumunda fatura fiyatı üzerinden, tavan fiyatın üzerinde olması durumunda ise tavan fiyat üzerinden fatura tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınarak yeni fiyat tutanağının düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
… tarafından … iş kalemi için yeni birim fiyat düzenlenirken … şeklinde açıklama yapılmış olan çelik şerit malzemesi için … tarihli fatura ile teklif alınmıştır. Ticaret ve Sanayi Odasınca ilgili malzemenin fatura fiyatının düşürülerek onaylandığı görülmüştür. Onaylanan fiyat ile Genel Müdürlük tarafından yayımlanan tavan fiyatlar mukayese edilirken, üç çelik şeritin tavan fiyatlarının ortalaması alınmadan çelik şeritler içerisinde tavan fiyatı en yüksek değere sahip … adlı malzeme için belirlenmiş olan tavan fiyatın dikkate alınması nedeniyle Ticaret ve Sanayi Odasınca değeri düşürülerek onaylanan fiyatın, tavan fiyatın altında kaldığı tespit edilmiştir.
… tarafından tavan fiyatlar dikkate alınırken aynı yeni birim fiyat içerisinde yer alan …”nda yapılan hesapta … , … ve … ebatlarındaki üç çelik şeritin ortalaması alınarak metre başına düşen çelik şerit ağırlığının tespit edildiği gibi …, … ve … ebatlarındaki üç çelik şeritin tavan fiyatlarının ortalaması alınarak yeni birim fiyatın oluşturulması gerekirken en yüksek tavan fiyata sahip olan … ebatlarındaki çelik şerit malzeme için belirlenen tavan fiyat kullanılarak yeni birim fiyatın tespit edilmesi ve ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, bu tutar … tarihli ve … no.lu Ödeme Emri Belgesi eki … tarihli ve … no.lu hakedişten kesinti yoluyla tahsil edildiğinden konu ile ilgili ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.