Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Mahalli idare şirketi kadrosuna geçirilen işçilere dair gerçekleştirilen hakediş ödemelerinde, şirkete ödenen sözleşme giderleri ve genel giderler hesabına ilişkin matraha işçilikle bağlantılı ayni giderlerin de dâhil edilmesi



24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 24’üncü maddesi uyarınca mahalli idare şirketi kadrosuna geçirilen işçilere dair gerçekleştirilen hakediş ödemelerinde, şirkete ödenen sözleşme giderleri ve genel giderler hesabına ilişkin matraha işçilikle bağlantılı ayni giderlerin de dâhil edilmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesinde;

“İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilir.

(...)

Bu madde kapsamındaki şirketlerde işçilerin işe alımı, işçilere ilişkin personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırları, ilk defa alınacak işçilere ilişkin belirlenecek ölçütleri esas alarak yıllık sınırlamaları ve bu kapsamdaki alımlar ile harcamaları izlemeye ilişkin usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.”

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’inci maddesine dayanılarak hazırlanan 28.04.2018 tarih ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında;

“İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan;

a) Asgari İşçilik maliyeti,

b) Asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler,

c) İşçilikle bağlantılı ayni giderler,

ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,

dâhil işçilik giderleri toplamını aşamaz. İşçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışlar dikkate alınır. Asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenir.”

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dâhil Olacak Giderler” başlıklı 78’inci maddesinin 78.30 numaralı bendinde ise;

“Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici kârı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dâhil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dâhil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) (Değişik: 25/10/2014-29156 R.G./2. md., geçerlilik: 11/9/2014) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.”

düzenlemeleri mevcuttur.

İdare ile … Anonim Şirketi arasında imzalanan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmelerinin “Sözleşme Bedeline Dâhil Olan Giderler” başlıklı 6.6’ncı maddesinde şirket tarafından, İdare bünyesinde çalışan personelin hak edişlerinde asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler ile asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden hesaplanan %4 firma kâr payının fatura edileceği belirtilmektedir.

Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmelerinde asgari işçilik maliyeti ile işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %4 oranında kâr payı belirlendiğinden, şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerde kâr payı bu oran üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte sözleşme ve genel giderlere ilişkin matrah; ücret, prime esas kazancın hesabına esas alınan işçiliğe bağlı diğer nakit ödemeler ile işveren sigorta primlerinin toplam tutarından oluşan asgari işçilik maliyetidir. Bu itibarla sözleşme giderleri ve genel giderlerin, asgari işçilik maliyeti üzerinden %4 oranında hesaplanması gerekmektedir. Mevzuat uyarınca işçilikle bağlantılı ayni giderlerin sözleşme giderleri ve genel giderlerin belirlenmesine ilişkin matraha dâhil edilmesi mümkün değildir.

Rapor dosyası ve eki belgelere bakıldığında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında şirkete ödenecek sözleşme giderleri ve genel giderler tutarının hesabında esas alınacak matraha işçilikle bağlantılı ayni giderlerin de dâhil edildiği görülmektedir. Dolayısıyla yapılan işlemin kamu zararına neden olduğu değerlendirilmektedir.

Nitekim sorumlular da savunmalarında fazla ödeme iddiasına itiraz etmemiş, fazla ödemenin ahizinden … tarih ve … nolu muhasebe işlem fişi ile tahsil edildiğini bildirmişlerdir. Dairemizce yapılan incelemede kamu zararı tutarı ve tahsilat işlemi uygun bulunmuştur.

Bu itibarla, personel çalıştırılmasına ilişkin hizmet alımı sözleşmesi kapsamında belediye şirketine yapılan ödemelerde işçilikle bağlantılı ayni giderlerin mevzuata aykırı olarak sözleşme giderleri ve genel giderler matrahına dâhil edilmesi sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının tahsil edildiği anlaşıldığından söz konusu tutar hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına;

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,