Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Maktu fazla çalışma ücreti



… Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı bünyesinde destek hizmetlerinde görev yapan personele maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “İtfaiye” başlıklı 52’nci maddesinde, İtfaiye hizmetlerinin kesintisiz olarak yürütüleceği, itfaiye personelinin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde sürdürüleceği ve Belediye itfaiye teşkilâtında fiilen çalışanlara fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutarın ödeneceği belirtilmiştir.

2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na bağlı K Cetvelinin fazla çalışma ile ilgili III. Bölümünün “Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı maddesinde,

“Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir…” hükmü mevcuttur.

Buna göre unvanı ne olursa olsun, itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele fazla çalışma ücreti ödenebilecek, unvanı ne olursa olsun, destek hizmetlerinde çalışan personele fazla çalışma ücreti ödenemeyecektir. K Cetvelinde yer alan "Destek hizmeti yürüten personel” ifadesinden yangına müdahalede görev almayan ve yangına müdahale haricindeki görevleri yürüten personelin anlaşılması gerekmektedir.

Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Kadro ve Unvanlar” başlıklı 8’inci maddesinde; “Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğe göre itfaiye personeli; itfaiye daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.” denilmektedir.

Buna göre, belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanlarının, itfaiye personeli kadrolarından ve diğer kadrolardan oluştuğu ifade edilmiş olup itfaiye daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri ise itfaiye personeli olarak sayılmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Diğer personel” başlıklı 14’üncü maddesinde, 8’inci maddede sayılan personeller dışında itfaiye teşkilatında diğer personel görevlendirilebileceği, ayrıca, hizmetlerin yürütülmesine yardımcı ve destek olmak üzere itfaiye personeli dışında personel çalıştırılabileceği belirtilmiştir.

Rapor ve eki dosyalar incelendiğinde, kamu zararının hesaplanmasında nöbet esası ile fiilen görev yapan personellerden; itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadrolarında bulunan personele ve ayrıca diğer kadrolarda olup destek nitelikte olmayan itfaiye hizmetini fiilen gören personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenebileceği ancak diğer kadrolarda bulunanlardan destek hizmetlerinde görev yapanlara bu ödemenin yapılamayacağı değerlendirmesi esas alındığı görülmektedir. Bu kapsamda fiilen itfaiye hizmetinde bulunmayan personel için ödenen fazla çalışma ücretinin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan itfaiye teşkilatında mevcut personele ödenen "aylık maktu fazla çalışma ücreti" İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanarak İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğüne gönderilen “maktu mesai puantajları” gereği ödenmekte olup, buna göre İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı personelinin işlevi kendilerine gönderilen puantajlara göre işlem yapmaktan ibarettir. Bu puantajlar dışında bir işlem tesis etmesi de mümkün değildir. Dolayısıyla bu görevliler için fiil ve netice arasında 5018 sayılı Kanunun 71’nci madde hükmü ile 6085 sayılı Kanunun 7’nci maddesinin 3’üncü bendinde kamu zararı neticesinde sorumluluk tesisi için aranan uygun illiyet bağı mevcut değildir. Bu durumda fazla mesai ödenmesi hususunda İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı personelinin sorumlu tutulması mevzuata uygun düşmemektedir.

Ödemelerin İtfaiye şube müdürlüklerince hazırlanan, ödeme yapılacak personel listesini ve bu kişilerin ilgili ayda kaç gün çalıştığını gösteren puantaj listelerine dayanılarak yapılması sebebiyle bu listeleri düzenleyerek imzalayanların sorumlu tutulması gerekmektedir.

Netice itibariyle, destek niteliğindeki itfaiye hizmetlerinde görev yapan kişilere aylık maktu mesai ücretinin ödenmesi sebebiyle oluşan … TL kamu zararının;

… TL’sinin Diğer Sorumlular; (İtfaiye Daire Başkanı) …, (Merkez İtfaiye Şube Müdürü) …, (İtfaiye Müdür Yardımcısı) …, (İtfaiye Amiri) …, (İtfaiye Amir V.) …, (İtfaiye Eri) …’a

… TL’sinin Diğer Sorumlular; (İtfaiye Daire Başkanı) …, (Merkez İtfaiye Şube Müdürü) …, (İtfaiye Müdür Yardımcısı) …, (İtfaiye Amiri) …, (İtfaiye Eri) …’a

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,