SayıştaySayıştay Daire Kararı427
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareDiğer
Daire3
İlam No278
Madde No10
Yılı2018
Yapım işi
Denetçi sorgusunda, ………. tarihinde ihale edilen ………. TL sözleşme bedelli ve ………. Ltd. Şti. yüklenimindeki “………. Restorasyonu” işine ilişkin olarak;
A) Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde, ……….-02 “Yeni Örgü Yapılacak Bölümlerde Taşların Yerine Göre Hazırlanması, Kenet ve Zıvana Kullanılarak Hidrolik Vinç ile Yerlerine Montaj Yapılması” ve ……….-07 “Kaymış Taşların Numaralanarak İtina İle Sökülmesi veya Yakın Çevrede Yapıdan Düşmüş Mimari Blokların Vinç ile Nakli ve İstifi” pozları kapsamında işlem yapılacak olan taşların yoğunlukları ………. ton/m³ olarak belirlendiği halde, yapılan hakediş ödemesinde metrajların ………. ton/m³ olarak hesaplanması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Rapor’a konu restorasyon işi kapsamında, ………. 02 ve ………. 07 pozlarına ilişkin yaklaşık maliyetler hazırlanırken, taşların birim hacim ağırlığının ………. ton/m³ olarak belirlendiği, ancak daha sonra yapılan hakediş ödemeleri sırasında, gerçekleştirilen metraj hesaplarında, ………. Odası tarafından yayımlanan “Yapı Malzemeleri ve Yapı Kısımlarının Birim Hacim Ağırlıkları Tablosu”nun “1 sıra nolu Doğal Taşlar” alt başlığında yer alan “Kalker, Kalker Konglomera, Traverten” sırası için belirlenen ………. ton/m³ katsayısının esas alındığı,
Anılan pozlara ilişkin yaklaşık maliyetler belirlenirken, imalatlara konu olan yapı taşlarının yoğunluğuna ilişkin herhangi bir analiz yapılmadığı, ancak daha sonra “………. Projelerinin Hazırlanması” iş kalemi kapsamında bölgeye ait yapı taşlarından örnekler alınarak, ………. Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ………. Bölümü Malzeme Araştırma ve Koruma Laboratuvarında analiz ettirildiği, Doç. Dr. ………. tarafından yapılan analize ilişkin düzenlenen ………. tarihli raporda; taşların birim hacim ağırlığı ortalamasının ………. ton/m³ olarak tespit edildiği,
Söz konusu hususların, Sorumlular tarafından gönderilen savunmaya ekli belgelerle teyit edildiği,
görülmektedir.
Bu itibarla ……….-02 “Yeni Örgü Yapılacak Bölümlerde Taşların Yerine Göre Hazırlanması, Kenet ve Zıvana Kullanılarak Hidrolik Vinç ile Yerlerine Montaj Yapılması” ve ……….-07 “Kaymış Taşların Numaralanarak İtina İle Sökülmesi veya Yakın Çevrede Yapıdan Düşmüş Mimari Blokların Vinç ile Nakli ve İstifi” pozlarında tanımlı imalatlara konu olan ve ………. ton/m³ yoğunluk oranına sahip bulunan taşlar için yapılan metraj hesaplamalarında, söz konusu yoğunlukların ………. /m³ olarak belirlenmesi ve bu oran üzerinden ödeme yapılması sonucu herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği görüldüğünden, ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Vakıflar Genel Müdürlüğünün V.0416 numaralı “Horasan Harçlı Moloz Taş veya Tuğla Duvarda Derz Açılması” pozu ve V.1751/B numaralı “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı ile Moloz Taş Duvarda Derz Yapılması” pozuna ilişkin imalatların incelenmesi neticesinde, moloz taş veya tuğla duvar üzerinde gerçekleştirilmesi gereken söz konusu imalatlar “yonu taşı” üzerinde gerçekleştirildiği halde, anılan pozlara ilişkin birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ancak, Denetçi sorgusunda da öne sürüldüğü üzere, V.0416 ve V.1751/B pozlarına ilişkin imalatlar, moloz taş veya tuğla duvar yerine “yonu taşı” üzerinde gerçekleştirildiği halde, hakediş ödemesinin anılan poz birim fiyatları üzerinden yapıldığı,
“Yontularak işlenebilen her türlü taş veya kayaç” olarak tanımlanan “yonu taşı” malzemesine ilişkin işçiliklerin ve bu işçilikleri içeren imalatların daha düşük maliyetli olması sebebiyle, anılan malzeme üzerinde gerçekleştirilen işlemler için, daha yüksek bedelli V.0416 ve V.1751/B pozları esas alınarak yapılan ………. TL ödemenin yersiz olduğu,
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, anılan restorasyon işi kapsamındaki “derz açılması” ve “derz yapılması” imalatlarının karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla bir ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği,
görülmekle birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, söz konusu fazla ödemenin sehven yapıldığının kabul edildiği ve aşağıda ayrıntısına yer verilen hesaplamalar sonucunda ………. TL olarak tespit edilen kamu zararı tutarının, savunmaya ekli 4 nolu hakedişten minha edildiği anlaşılmaktadır.
- Denetçi Sorgusunda V.0416 pozu yerine V.0413 “Eski Yonu Taşı (Kesme Taş) Veya Çaplanmış Yonu Taş Duvar Yüzlerinde Derz Açılması” pozunun uygun görüldüğü, anılan poz tarifinde; “V.0411 şartlarıyla yeniden derz yapılacak taş duvar yüzü ortalama 5 cm. derinliğe kadar derz açılması bütün malzeme ve işçilik dahil, beher m² bedeli:” ifadesine yer verildiği ancak söz konusu poz tarifinin, gerçekleştirilen imalatı birebir karşılamadığı, bu sebeple Onaylı Mukayeseli Keşif kapsamında, ……….-10 “Mevcut yonu taşları arasında oluşmuş boşlukların dolgu ve derz dolgusu yapılabilmesi için kompresör ve su yardımı ile 20 cm. derinliğe kadar itina ile temizlenmesi” pozunun oluşturulduğu ve ödemelerin bu poz üzerinden yapıldığı,
3 nolu hakediş kapsamında V.0416 pozu üzerinden ………. m²’lik imalat için yapılan toplam (………. x ………. -Birim Fiyat- = ………. x 1,18 KDV) ………. TL ödemenin, savunmaya ekli 4 nolu hakedişten minha edildiği,
- Denetçi Sorgusunda V. 1751/B pozu yerine ise V. 1768/A “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı İle Yonu Taşı İmalatta Derz Yapılması” pozunun uygun görüldüğü, ancak anılan poz tarifi gerçekleştirilen imalatı birebir karşılamadığından, V.l768/A pozu esas alınarak, “………. Helenistik Kuleleri Restorasyonu” için yapılan Onaylı Mukayeseli Keşif kapsamında hazırlanan ……….-11, “Mevcut ve Yeni Yonu Taşı İmalatta Derz Dolgusu Yapılması” pozunun oluşturulduğu ve ödemelerin bu poz üzerinden yapıldığı,
3 nolu hakediş kapsamında V. 1751/B pozu üzerinden ………. m²’lik imalat için yapılan toplam (………. x ………. -Birim Fiyat- = ………. x ………. KDV) ………. TL ödemenin, savunmaya ekli 4 nolu hakedişten minha edildiği,
görülmektedir.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda, Sorumlular tarafından yapılan nihai hesaplamalar neticesinde toplam ………. TL olarak belirlenen kamu zararı tutarı hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil edilmiş olduğundan, sorgu konusu edilen ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Vakıflar Genel Müdürlüğü V.0430/01 “NHL 3.5 sınıfı hidrolik kireç ile 100 cm kalınlığa kadar olan duvar, tonoz ve kubbelerdeki çatlakların ve/veya boşlukların doldurulması için yüzeylerin enjeksiyona hazır hale getirilmesi” pozuna ilişkin tarife aykırı olarak, kalınlığının ………. cm arasında olduğu tespit edilen duvarlarda duvar kalınlık çarpanının, ………. yerine ………. olarak alınması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Birim Fiyat Teklif Cetveli eki birim fiyat teklif analizlerinde, V.0430/01 numaralı pozun “Tarifi, Yapım Şartları ve Ölçüsü;
“Taşıyıcı duvarı taş ve tuğla olan yapılarda beden duvarları, kemer, kubbe, tonoz, sütun taşlarında oluşan çatlakların onarımı ve/veya duvar içindeki boşlukların doldurulması için, ·Derzlerden olacak şekilde, derze uygun çapta ve en az duvar kalınlığının yarısı derinlikte enjeksiyon deliklerinin açılması, ·Enjeksiyon deliklerinin derzlere uygun şekilde 30cm-50 cm aralıklarla eşkenar üçgen şeklinde olması, ·Açılan deliklerin vantilasyonlu kompresör kullanılarak toz ve serbest parçacıklardan arındırılması, ·Enjeksiyon hortumlarının yerleştirilmesi, ·Enjeksiyon hortumu çevresinin NHL 3.5 sınıfı hidrolik kireç harcı ile (Poz no: V.0104E) kapatılarak sızdırmazlığının sağlanması, ·Harcın mukavemetinin sağlanması için 24 saat beklenmesi ve enjeksiyona hazır hale gelmesi ·Enjeksiyon öncesi açılan deliklerin su ile nemlendirilmesi,
ÖLÇÜ: Enjeksiyon yapılacak yüzey m² hesaplanır.
NOT:1- 101-130 cm arasında kalınlığı olan duvarlarda duvar kalınlık çarpanı 1.15, 131 cm ve daha üzeri kalınlıklarda ise duvar kalınlık çarpanı 1.25 olarak alınacaktır.
2- Sıva raspası, derz açılması, derz yapılması ayrıca pozundan ödenir.”
şeklinde ifade edilmiştir.
Savunmalarda, söz konusu restorasyon işine ilişkin sözleşme eki teklif dosyası yeniden incelendiğinde, sehven, V.0430/01 numaralı pozun tanımına tam olarak yer verilmediğinin tespit edildiği belirtilmiş ve İmalata konu duvar mahallerinin ………. cm’den kalın olduğu, bu sebeple yukarıda yer verilen tanımın “Not 1” kısmına uygun olarak, duvar kalınlık çarpanının ………. alındığı ifade edilerek, ekli belgeler ile bu durum teyit edilmiştir.
Rapor’da, sorumlular tarafından iddia edilen hususun aksini kanıtlayıcı herhangi bir bilgi ya da belge sunulamadığı ve söz konusu savunmanın kabul edildiği,
Bu itibarla, V.0430/01 “NHL 3.5 sınıfı hidrolik kireç ile 100 cm kalınlığa kadar olan duvar, tonoz ve kubbelerdeki çatlakların ve/veya boşlukların doldurulması için yüzeylerin enjeksiyona hazır hale getirilmesi” imalat pozuna konu olan ve ………. cm’den kalın olduğu tespit edilen duvar mahallerinde, duvar kalınlık çarpanının, ilgili poz tarifine uygun olarak ………. kabul edilmesi ve bu oran üzerinden ödeme yapılması sonucu herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği,
görüldüğünden, ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
D) Kültür Bakanlığı 3507 numaralı “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı ile Capping Yapılması” pozuna ilişkin imalat, tarifine uygun bir şekilde gerçekleştirilmediği halde, bu poz birim fiyatı üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Rapora konu 3507 numaralı imalat pozu tanımında yer alan ve “Kazıyla ortaya çıkan yapı kalıntılarında, duvar üstlerinin, dökülme, kayıp ve açılmalar ile yağış ve dış etkilere açık hale gelmesi gibi durumlarda, bozulma ilerlemesinin durdurulması ve yeni bozulma oluşumlarının önlenmesi amacıyla, sorunlu duvar üstlerine yapılan şapkalama işlemi” olarak nitelendirilen “capping” işlemi için çeşitli yöntemler bulunduğu,
Rapora konu restorasyon işi kapsamında bulunan Kültür Bakanlığı 3507 numaralı “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı ile Capping Yapılması” pozu ile gerçekleştirilecek olan “capping” işleminin tarifi, yapım şartları ve ölçüsünün;
“Onaylı projesine ve kontrolün direktifine uygun olarak tamamlanmış duvar veya zemin üzerine V.0104/F harcı üzerine çaplanmış moloz serildikten sonra boş hacimler harç ile doldurularak mala ile düzeltilmesi, taş yüzeyine bulaşan harcın temizlenmesi için her türlü işçilik, malzeme, işyerindeki yatay - düşey taşıma müteahhit karı ve genel giderler dahil 1 m² fiyatı............................TL’dir.
ÖLÇÜ: Uygulama yapılan alan m² olarak ölçülür.”
şeklinde tanımlandığı,
Söz konusu tanımda yer alan “V.0104/F harcı” ifadesinin ise;
V.0104/F numaralı ve “500 Doz Hidrolik Bağlayıcılı Kireç Harcı Yapılması (İnce Sıvalar İçin)” tanımlı pozda tarif edilen “kireç harcı”na atıf yaptığı, fakat fiili uygulamada “derz dolgusu” yapıldığı,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda; Kültür Bakanlığı 3507 numaralı “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı ile Capping Yapılması” pozuna ilişkin imalatın, tarifine uygun bir şekilde gerçekleştirilmediğinin kabul edildiği,
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, anılan restorasyon işi kapsamındaki 3507 poz numaralı imalat gerçekleştirilmediği halde ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği,
anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalar ve eki belgelerde, söz konusu fazla ödemenin sehven yapıldığının kabul edildiği, 3507 poz numaralı imalat sebebiyle fiilen gerçekleşen kamu zararı tutarının ………. TL olarak tespit edildiği,
Denetçi Sorgusunda 3507 pozu yerine 1768/A “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı İle Yonu Taşı İmalatta Derz Yapılması” pozunun uygun görüldüğü, ancak anılan poz tarifi, gerçekleştirilen imalatı birebir karşılamadığından, V.l768/A pozu esas alınarak, “……….Restorasyonu” için yapılan Onaylı Mukayeseli Keşif kapsamında hazırlanan ……….-11, “Mevcut ve Yeni Yonu Taşı İmalatta Derz Dolgusu Yapılması” pozunun oluşturulduğu ve ödemelerin bu poz üzerinden yapıldığı,
3 nolu hakediş kapsamında 3507 pozu üzerinden ………. m²’lik imalat için yapılan toplam (………. x ………. -Birim Fiyat- = ………. x 1,18 KDV) ………. TL ödemenin, savunmaya ekli 4 nolu hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil edilmiş olduğu,
görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Denetçi sorgusunda, ………. tarihinde ihale edilen ………. TL sözleşme bedelli ve ………. Ltd. Şti. yüklenimindeki “………. Restorasyonu” işine ilişkin olarak;
A) Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde, ……….-02 “Yeni Örgü Yapılacak Bölümlerde Taşların Yerine Göre Hazırlanması, Kenet ve Zıvana Kullanılarak Hidrolik Vinç ile Yerlerine Montaj Yapılması” ve ……….-07 “Kaymış Taşların Numaralanarak İtina İle Sökülmesi veya Yakın Çevrede Yapıdan Düşmüş Mimari Blokların Vinç ile Nakli ve İstifi” pozları kapsamında işlem yapılacak olan taşların yoğunlukları ………. ton/m³ olarak belirlendiği halde, yapılan hakediş ödemesinde metrajların ………. ton/m³ olarak hesaplanması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Rapor’a konu restorasyon işi kapsamında, ………. 02 ve ………. 07 pozlarına ilişkin yaklaşık maliyetler hazırlanırken, taşların birim hacim ağırlığının ………. ton/m³ olarak belirlendiği, ancak daha sonra yapılan hakediş ödemeleri sırasında, gerçekleştirilen metraj hesaplarında, ………. Odası tarafından yayımlanan “Yapı Malzemeleri ve Yapı Kısımlarının Birim Hacim Ağırlıkları Tablosu”nun “1 sıra nolu Doğal Taşlar” alt başlığında yer alan “Kalker, Kalker Konglomera, Traverten” sırası için belirlenen ………. ton/m³ katsayısının esas alındığı,
Anılan pozlara ilişkin yaklaşık maliyetler belirlenirken, imalatlara konu olan yapı taşlarının yoğunluğuna ilişkin herhangi bir analiz yapılmadığı, ancak daha sonra “………. Projelerinin Hazırlanması” iş kalemi kapsamında bölgeye ait yapı taşlarından örnekler alınarak, ………. Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ………. Bölümü Malzeme Araştırma ve Koruma Laboratuvarında analiz ettirildiği, Doç. Dr. ………. tarafından yapılan analize ilişkin düzenlenen ………. tarihli raporda; taşların birim hacim ağırlığı ortalamasının ………. ton/m³ olarak tespit edildiği,
Söz konusu hususların, Sorumlular tarafından gönderilen savunmaya ekli belgelerle teyit edildiği,
görülmektedir.
Bu itibarla ……….-02 “Yeni Örgü Yapılacak Bölümlerde Taşların Yerine Göre Hazırlanması, Kenet ve Zıvana Kullanılarak Hidrolik Vinç ile Yerlerine Montaj Yapılması” ve ……….-07 “Kaymış Taşların Numaralanarak İtina İle Sökülmesi veya Yakın Çevrede Yapıdan Düşmüş Mimari Blokların Vinç ile Nakli ve İstifi” pozlarında tanımlı imalatlara konu olan ve ………. ton/m³ yoğunluk oranına sahip bulunan taşlar için yapılan metraj hesaplamalarında, söz konusu yoğunlukların ………. /m³ olarak belirlenmesi ve bu oran üzerinden ödeme yapılması sonucu herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği görüldüğünden, ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Vakıflar Genel Müdürlüğünün V.0416 numaralı “Horasan Harçlı Moloz Taş veya Tuğla Duvarda Derz Açılması” pozu ve V.1751/B numaralı “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı ile Moloz Taş Duvarda Derz Yapılması” pozuna ilişkin imalatların incelenmesi neticesinde, moloz taş veya tuğla duvar üzerinde gerçekleştirilmesi gereken söz konusu imalatlar “yonu taşı” üzerinde gerçekleştirildiği halde, anılan pozlara ilişkin birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ancak, Denetçi sorgusunda da öne sürüldüğü üzere, V.0416 ve V.1751/B pozlarına ilişkin imalatlar, moloz taş veya tuğla duvar yerine “yonu taşı” üzerinde gerçekleştirildiği halde, hakediş ödemesinin anılan poz birim fiyatları üzerinden yapıldığı,
“Yontularak işlenebilen her türlü taş veya kayaç” olarak tanımlanan “yonu taşı” malzemesine ilişkin işçiliklerin ve bu işçilikleri içeren imalatların daha düşük maliyetli olması sebebiyle, anılan malzeme üzerinde gerçekleştirilen işlemler için, daha yüksek bedelli V.0416 ve V.1751/B pozları esas alınarak yapılan ………. TL ödemenin yersiz olduğu,
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, anılan restorasyon işi kapsamındaki “derz açılması” ve “derz yapılması” imalatlarının karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla bir ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği,
görülmekle birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda, söz konusu fazla ödemenin sehven yapıldığının kabul edildiği ve aşağıda ayrıntısına yer verilen hesaplamalar sonucunda ………. TL olarak tespit edilen kamu zararı tutarının, savunmaya ekli 4 nolu hakedişten minha edildiği anlaşılmaktadır.
- Denetçi Sorgusunda V.0416 pozu yerine V.0413 “Eski Yonu Taşı (Kesme Taş) Veya Çaplanmış Yonu Taş Duvar Yüzlerinde Derz Açılması” pozunun uygun görüldüğü, anılan poz tarifinde; “V.0411 şartlarıyla yeniden derz yapılacak taş duvar yüzü ortalama 5 cm. derinliğe kadar derz açılması bütün malzeme ve işçilik dahil, beher m² bedeli:” ifadesine yer verildiği ancak söz konusu poz tarifinin, gerçekleştirilen imalatı birebir karşılamadığı, bu sebeple Onaylı Mukayeseli Keşif kapsamında, ……….-10 “Mevcut yonu taşları arasında oluşmuş boşlukların dolgu ve derz dolgusu yapılabilmesi için kompresör ve su yardımı ile 20 cm. derinliğe kadar itina ile temizlenmesi” pozunun oluşturulduğu ve ödemelerin bu poz üzerinden yapıldığı,
3 nolu hakediş kapsamında V.0416 pozu üzerinden ………. m²’lik imalat için yapılan toplam (………. x ………. -Birim Fiyat- = ………. x 1,18 KDV) ………. TL ödemenin, savunmaya ekli 4 nolu hakedişten minha edildiği,
- Denetçi Sorgusunda V. 1751/B pozu yerine ise V. 1768/A “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı İle Yonu Taşı İmalatta Derz Yapılması” pozunun uygun görüldüğü, ancak anılan poz tarifi gerçekleştirilen imalatı birebir karşılamadığından, V.l768/A pozu esas alınarak, “………. Helenistik Kuleleri Restorasyonu” için yapılan Onaylı Mukayeseli Keşif kapsamında hazırlanan ……….-11, “Mevcut ve Yeni Yonu Taşı İmalatta Derz Dolgusu Yapılması” pozunun oluşturulduğu ve ödemelerin bu poz üzerinden yapıldığı,
3 nolu hakediş kapsamında V. 1751/B pozu üzerinden ………. m²’lik imalat için yapılan toplam (………. x ………. -Birim Fiyat- = ………. x ………. KDV) ………. TL ödemenin, savunmaya ekli 4 nolu hakedişten minha edildiği,
görülmektedir.
Yapılan açıklamalar doğrultusunda, Sorumlular tarafından yapılan nihai hesaplamalar neticesinde toplam ………. TL olarak belirlenen kamu zararı tutarı hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil edilmiş olduğundan, sorgu konusu edilen ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Vakıflar Genel Müdürlüğü V.0430/01 “NHL 3.5 sınıfı hidrolik kireç ile 100 cm kalınlığa kadar olan duvar, tonoz ve kubbelerdeki çatlakların ve/veya boşlukların doldurulması için yüzeylerin enjeksiyona hazır hale getirilmesi” pozuna ilişkin tarife aykırı olarak, kalınlığının ………. cm arasında olduğu tespit edilen duvarlarda duvar kalınlık çarpanının, ………. yerine ………. olarak alınması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Birim Fiyat Teklif Cetveli eki birim fiyat teklif analizlerinde, V.0430/01 numaralı pozun “Tarifi, Yapım Şartları ve Ölçüsü;
“Taşıyıcı duvarı taş ve tuğla olan yapılarda beden duvarları, kemer, kubbe, tonoz, sütun taşlarında oluşan çatlakların onarımı ve/veya duvar içindeki boşlukların doldurulması için, ·Derzlerden olacak şekilde, derze uygun çapta ve en az duvar kalınlığının yarısı derinlikte enjeksiyon deliklerinin açılması, ·Enjeksiyon deliklerinin derzlere uygun şekilde 30cm-50 cm aralıklarla eşkenar üçgen şeklinde olması, ·Açılan deliklerin vantilasyonlu kompresör kullanılarak toz ve serbest parçacıklardan arındırılması, ·Enjeksiyon hortumlarının yerleştirilmesi, ·Enjeksiyon hortumu çevresinin NHL 3.5 sınıfı hidrolik kireç harcı ile (Poz no: V.0104E) kapatılarak sızdırmazlığının sağlanması, ·Harcın mukavemetinin sağlanması için 24 saat beklenmesi ve enjeksiyona hazır hale gelmesi ·Enjeksiyon öncesi açılan deliklerin su ile nemlendirilmesi,
ÖLÇÜ: Enjeksiyon yapılacak yüzey m² hesaplanır.
NOT:1- 101-130 cm arasında kalınlığı olan duvarlarda duvar kalınlık çarpanı 1.15, 131 cm ve daha üzeri kalınlıklarda ise duvar kalınlık çarpanı 1.25 olarak alınacaktır.
2- Sıva raspası, derz açılması, derz yapılması ayrıca pozundan ödenir.”
şeklinde ifade edilmiştir.
Savunmalarda, söz konusu restorasyon işine ilişkin sözleşme eki teklif dosyası yeniden incelendiğinde, sehven, V.0430/01 numaralı pozun tanımına tam olarak yer verilmediğinin tespit edildiği belirtilmiş ve İmalata konu duvar mahallerinin ………. cm’den kalın olduğu, bu sebeple yukarıda yer verilen tanımın “Not 1” kısmına uygun olarak, duvar kalınlık çarpanının ………. alındığı ifade edilerek, ekli belgeler ile bu durum teyit edilmiştir.
Rapor’da, sorumlular tarafından iddia edilen hususun aksini kanıtlayıcı herhangi bir bilgi ya da belge sunulamadığı ve söz konusu savunmanın kabul edildiği,
Bu itibarla, V.0430/01 “NHL 3.5 sınıfı hidrolik kireç ile 100 cm kalınlığa kadar olan duvar, tonoz ve kubbelerdeki çatlakların ve/veya boşlukların doldurulması için yüzeylerin enjeksiyona hazır hale getirilmesi” imalat pozuna konu olan ve ………. cm’den kalın olduğu tespit edilen duvar mahallerinde, duvar kalınlık çarpanının, ilgili poz tarifine uygun olarak ………. kabul edilmesi ve bu oran üzerinden ödeme yapılması sonucu herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği,
görüldüğünden, ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
D) Kültür Bakanlığı 3507 numaralı “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı ile Capping Yapılması” pozuna ilişkin imalat, tarifine uygun bir şekilde gerçekleştirilmediği halde, bu poz birim fiyatı üzerinden ödeme yapılması sonucu ………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
04.03.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine ekli Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı 23 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında;
“Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenilen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işlerin yeni durumları ile de kabul edilebileceği, ancak bu gibi hallerde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedelinin de ona göre ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Rapora konu 3507 numaralı imalat pozu tanımında yer alan ve “Kazıyla ortaya çıkan yapı kalıntılarında, duvar üstlerinin, dökülme, kayıp ve açılmalar ile yağış ve dış etkilere açık hale gelmesi gibi durumlarda, bozulma ilerlemesinin durdurulması ve yeni bozulma oluşumlarının önlenmesi amacıyla, sorunlu duvar üstlerine yapılan şapkalama işlemi” olarak nitelendirilen “capping” işlemi için çeşitli yöntemler bulunduğu,
Rapora konu restorasyon işi kapsamında bulunan Kültür Bakanlığı 3507 numaralı “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı ile Capping Yapılması” pozu ile gerçekleştirilecek olan “capping” işleminin tarifi, yapım şartları ve ölçüsünün;
“Onaylı projesine ve kontrolün direktifine uygun olarak tamamlanmış duvar veya zemin üzerine V.0104/F harcı üzerine çaplanmış moloz serildikten sonra boş hacimler harç ile doldurularak mala ile düzeltilmesi, taş yüzeyine bulaşan harcın temizlenmesi için her türlü işçilik, malzeme, işyerindeki yatay - düşey taşıma müteahhit karı ve genel giderler dahil 1 m² fiyatı............................TL’dir.
ÖLÇÜ: Uygulama yapılan alan m² olarak ölçülür.”
şeklinde tanımlandığı,
Söz konusu tanımda yer alan “V.0104/F harcı” ifadesinin ise;
V.0104/F numaralı ve “500 Doz Hidrolik Bağlayıcılı Kireç Harcı Yapılması (İnce Sıvalar İçin)” tanımlı pozda tarif edilen “kireç harcı”na atıf yaptığı, fakat fiili uygulamada “derz dolgusu” yapıldığı,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda; Kültür Bakanlığı 3507 numaralı “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı ile Capping Yapılması” pozuna ilişkin imalatın, tarifine uygun bir şekilde gerçekleştirilmediğinin kabul edildiği,
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
…
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
…
esas alınır.”
hükmü uyarınca, anılan restorasyon işi kapsamındaki 3507 poz numaralı imalat gerçekleştirilmediği halde ödemede bulunulması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği,
anlaşılmakla birlikte,
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalar ve eki belgelerde, söz konusu fazla ödemenin sehven yapıldığının kabul edildiği, 3507 poz numaralı imalat sebebiyle fiilen gerçekleşen kamu zararı tutarının ………. TL olarak tespit edildiği,
Denetçi Sorgusunda 3507 pozu yerine 1768/A “500 Doz Hidrolik Kireç Harcı İle Yonu Taşı İmalatta Derz Yapılması” pozunun uygun görüldüğü, ancak anılan poz tarifi, gerçekleştirilen imalatı birebir karşılamadığından, V.l768/A pozu esas alınarak, “……….Restorasyonu” için yapılan Onaylı Mukayeseli Keşif kapsamında hazırlanan ……….-11, “Mevcut ve Yeni Yonu Taşı İmalatta Derz Dolgusu Yapılması” pozunun oluşturulduğu ve ödemelerin bu poz üzerinden yapıldığı,
3 nolu hakediş kapsamında 3507 pozu üzerinden ………. m²’lik imalat için yapılan toplam (………. x ………. -Birim Fiyat- = ………. x 1,18 KDV) ………. TL ödemenin, savunmaya ekli 4 nolu hakedişten minha edilmek suretiyle tahsil edilmiş olduğu,
görüldüğünden, sorgu konusu edilen ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.