SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57173

Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No51217
Yılı2018
Konu: Zabıta müdürünün görevde yükselme şartlarını sağlamadan diğer müdürlük kadrolarına atanması.

119 İlam sayılı Daire Kararının 15’inci maddesiyle, asaleten atanma şartlarına haiz olmayan ...’ın usulsüz olarak atanması ve bu personele söz konusu kadronun maaş unsurlarının ödenmesi konusunda hüküm dışı bırakma kararı verilmiştir.

221 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, yapı kontrol müdürlüğü kadrosuna, asaleten atanma şartlarına haiz olmayan ...’ın usulsüz olarak atanması ve bu personele söz konusu kadronun maaş unsurlarının ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının atamayı yapan üst yönetici, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

12.07.2023 tarih ve 55635 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, “495 Karar-221 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin TASDİKİNE” karar verilmiştir.

Daire Kararında harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Yapı Kontrol Müdürü) tarafından karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulmuştur.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

..., 06.09.2010 tarih ve 82379 sayılı diploma ile dört yıllık … Üniversitesi İktisat Fakültesini tamamlamıştır.

... Jandarma Genel Komutanlığında Jandarma Astsubay Üstçavuş olarak görev yapmakta iken 14.05.2014 tarihinde istifa etmiştir. 657 sayılı Kanunun 92.maddesi gereğince, 16.05.2014 tarihli yazı ile Belediyenin norm kadro cetvelinde bulunan 5.dereceli zabıta memuru kadrosuna açıktan atanmıştır. Belediye Başkanlık Makamının 23.05.2014 tarihli yazısı ile zabıta müdür vekili olarak görevlendirilmiştir. Başkanlık Makamının 05.08.2014 tarihli yazısı ile Zabıta Müdürlüğü kadrosuna asaleten atanmıştır. Önceki Zabıta Müdürü …’ün … 1.İdare Mahkemesine söz konusu işlemin iptali için başvurması üzerine … 1.İdare Mahkemesi tarafından alınan 03.07.2015 tarih ve 2015/845 sayılı Karar üzerine ... zabıta müdürlüğü görevinden alınmış, 31.07.2015 tarih ve 51599719/1606E sayılı yazı ile 1.dereceli Dış İlişkiler Müdürlüğüne atanmıştır.

… Belediye Meclisinin 01.02.2016 tarih ve 17 sayılı kararına ilişkin olarak norm kadro cetvelinde bulunan 1.dereceli Dış ilişkiler Müdürlüğü kapatılmıştır. Başkanlık Makamının 20.05.2016 tarih ve 19307267-903.07-E.3908 sayılı yazısı ile ... tekrar memur kadrosuna atanmıştır. Bunun üzerine ... tarafından idari yargıda dava açılmış, adı geçen kişi davayı kazanmıştır. … 1.İdare Mahkemesinin 15.06.2017 tarih ve 2017/1109 sayılı kararı gereğince de ilgilinin Zabıta Müdürlüğüne hak kazandığından bahisle Başkanlık Makamının 21.07.2017 tarih ve E.80003 sayılı yazısı ile 1. derecede bulunan Yapı Kontrol Müdürlüğü kadrosuna müdür olarak ataması gerçekleştirilmiştir.

Belediye tarafından … 1.idare Mahkemesinin almış olduğu E: 2016/947, K: 2017/1109 sayılı kararına karşı … Bölge İdare Mahkemesine başvurulmuş ve ilk derece mahkemesinin almış olduğu kararın istinaf yoluyla kaldırılması talep edilmiştir. … Bölge İdare Mahkemesi 1. Dava Dairesi Başkanlığı E:2017/1274, K:2017/1395 sayılı Kararında “… müdürlük kadrosuna atanabilmek için gereken koşulları taşımayan davacının (...) ’ın memur olarak atanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülme[diği]” belirtilmiştir. Ayrıca Kararın gerekçesinde zabıta müdürlüğü kadrosuna atanmış olmanın, görevde yükselme veya belli süre belli görevlerde bulunma koşulları dolayısıyla diğer müdürlüklere atanabilmek için kazanılmış hak teşkil etmediği belirtilmiştir.

Daire Kararına konu 2018 yılında ... Belediyede Yapı Kontrol Müdürlüğü görevini yürütmekteydi.

Mevzuat

04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik [Yönetmelik]’te “liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, mahalli idarelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar” düzenlenmiştir. Yönetmelik’in belirli maddelerinde Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Resmi Gazete tarihi: 05.05.2014, sayısı: 28993) ile değişiklik yapılmıştır.

Yönetmelik’in “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar’’ başlıklı 5’inci maddesinde müdür kadrosunun görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolardan olduğu ifade edilmiştir. Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde görevde yükselme suretiyle atanacakların ilgili sınavda başarılı olması gerektiği belirtilmiştir.

Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7’nci maddesinde:

“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3) (…) (İdari yargı tarafından iptal edilmiştir.)

4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak”

hükümleri yer almaktadır.

Yapı kontrol müdürlüğü, Yönetmelik’e ekli (I) sayılı listede yer almaktadır. Dış ilişkiler müdürlüğü, Yönetmelik’e ekli (II) sayılı listede yer almaktadır.

Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinde zabıta müdürü kadrosuna atamalarda görevde yükselme şartı aranmayacağı açıkça hüküm altına alınmıştır

5018 sayılı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinin ilk fıkrasında “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” hükmü yer almaktadır. 71’inci maddenin ikinci fıkrasının g-bendinde “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” kamu zararının belirlenmesinde esas alınan haller arasında sayılmıştır.

Değerlendirme

Yönetmelik’e ekli (I) sayılı listede yer alan yapı kontrol müdürlüğüne bir personelin atanabilmesi için öncelikle Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belirtilen görevde yükselme sınavında başarılı olma şartını sağlaması ve 7’nci maddesinde sayılan şartları taşıması gerekmektedir. Somut uygulamada ...’ın görevde yükselme sınavı koşulunu taşımadığı görülmektedir.

... yapı kontrol müdürlüğü görevine atanmadan önce dış ilişkiler müdürü olarak görev yapmakta iken memuriyet görevine atanmıştı. Yönetmelik’e ekli (II) sayılı listede yer alan dış ilişkiler müdürlüğüne bir personelin atanabilmesi için öncelikle Yönetmeliğin 7’nci maddesinde belirtilen kadrolarda iki yıl çalışmış olmak koşulunu sağlaması aranmaktadır. Somut uygulamada ...’ın Yönetmelik m.7’de belirtilen kadrolarda iki yıl çalışmış olmak koşulunu da taşımadığı görülmektedir.

Yönetmelik’e ve Belediye Zabıta Yönetmeliği’ne göre, zabıta müdürü kadrosuna atanmış olmak, yönetim hizmetleri grubunda yer alan ve Yönetmelik’e ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde belirtilen müdürlüklere atanmak veya geçiş yapmak için kazanılmış hak doğurmaz.

Daire Kararında, adı geçen kişinin yapı kontrol müdürlüğü görevindeyken fiilen aldığı yan ödeme, ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ile birinci dereceli kazanılmış hak aylığına sahip memur kadrosuna uygun yan ödeme, ek ödeme ve özel hizmet tazminatı arasındaki fark esas alınarak kamu zararı hesaplanmıştır. Yapılan bu hesaplama mevzuata uygundur.

Ayrıca sorumlu harcama yetkilisi ... (aynı zamanda ahiz) tarafından “… 1.İdare Mahkemesinin 15.06.2017 tarih ve 2017/1109 sayılı kararı gereğince de ilgilinin Zabıta Müdürlüğüne hak kazandığından bahisle Başkanlık Makamının 21.07.2017 tarih ve E.80003 sayılı yazısı ile 1. derecede bulunan Yapı Kontrol Müdürlüğü kadrosuna müdür olarak ataması gerçekleştiril[diği]” ifade edilmiştir. … 1.İdare Mahkemesinin 15.06.2017 tarih ve 2017/1109 sayılı Kararı, … Bölge İdare Mahkemesi 1.İdari Dava Dairesinin 27.12.2017 tarihli E:2017/1274, K:2017/1395 sayılı Kararıyla Kaldırılmıştır.

495 Karar-221 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin mevzuata ve hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

BU İTİBARLA, yukarıda açıklanan gerekçeyle, sorumlunun savunması reddedilerek, 495 Karar-221 Ek İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin Tasdiki hükmünü içeren 12.07.2023 tarih ve 55635 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA (7.Daire Başkanı … ve Üye …’in aşağıda yer alan karşı oy gerekçesi karşısında), oy çokluğuyla

Karar verildiği 25.09.2024 tarih ve 57173 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



Karşı oy gerekçesi

Üyeler … ve …’in karşı oy gerekçesi

Asaleten atanma şartlarını taşımayan ...’ın müdür kadrosuna atanmasının hukuka aykırı olduğunda tereddüt bulunmamaktadır. Hukuka aykırı işlemler, idari, mali veya cezai sorumluluktan birini veya birkaçını doğurabilmektedir. İşlemin niteliği dikkate alınmak suretiyle uygulanacak müeyyidenin belirlenmesi gerekmektedir.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde kamu zararı “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler:

“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,”

olarak belirlenmiştir.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi gereğince, kamu zararının belirlenmesinde esas alınması gereken; ilgiliye hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapıldığı, hizmet yaptırılmadan ödeme yapıldığı, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alındığı veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkanımız bulunmamaktadır. Diğer taraftan ilgilinin, bu görevi yürütebilmesi için gerekli eğitim veya öğretim şartını taşımadığı veya mesleki veya teknik bilgi, beceri veya tecrübesi nedeniyle ilgilinin bu görevi gereği gibi yerine getirmediği veya getiremeyeceği yönünde herhangi bir tespit veya değerlendirme de bulunmadığı görülmektedir.

Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde tanımlanan şekilde oluşmuş bir kamu zararı bulunmamasına ve aynı maddede belirlenen unsurların hiç birisini taşımamasına rağmen yapılan atamanın salt hukuka aykırı olması gerekçesiyle kamu zararına hükmedilmesinin “kamu zararı” kavramı ile bağdaşmayacağı açıktır. Hukuka aykırı tesis edilen söz konusu işlem nedeniyle, sorumlular hakkında idari ve/veya cezai müeyyidenin uygulanması gerektiği bu nedenle de, 6085 sayılı Kanun’un 78’inci maddesi çerçevesinde konunun cumhuriyet savcılığı veya ilgili Bakanlığa bildirilmesi gerekir.

Bu yapılmaksızın, hukuka aykırı atama işlemi sonucunda Belediyede yapı kontrol müdürü olarak görev yapan ve bu görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan ilgiliye yapılmış olan ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin Daire Kararının Kaldırılması gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.