2024/1066530 İhale Kayıt Numaralı "24 ay (730 gün) süreyle (01/01/2025-31/12/2026) Tren Üzerinde Görev Yapan Personele Kumanya Paketi Temini ve Dağıtımı Hizmet Alımı işi" İhalesi

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taş. A. Ş. Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 2024/1066530 ihale kayıt numaralı "24 Ay (730 Gün) Süreyle (01/01/2025-31/12/2026) Tren Üzerinde Görev Yapan Personele Kumanya Paketi Temini ve Dağıtımı Hizmet Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak, Smc Yemek Temizlik Sportif Faaliyetler İnşaat İş Sağlığı ve Güvenliği Bilişim Yapımcılık Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 12.02.2025 tarihli ve 2025/UH.II-520 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

 

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Smc Yemek Temizlik Sportif Faaliyetler İnşaat İş Sağlığı ve Güvenliği Bilişim Yapımcılık Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara  14.  İdare  Mahkemesinin  15/04/2025  tarih  ve  E:2025/362,  K:2025/577  sayılı  kararında  "…15 isteklinin teklif verdiği ihalede davacı şirketin dahil olduğu iş ortaklığınca sunulan teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, davacının ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine yönelik şikayet başvurusunun reddedilmesinin ardından işletilen itirazen şikayet süreci üzerine 18/12/2024 tarih ve 2024/UH.II-1681 sayılı Kurul kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verildiği, Kurul kararının ardından ihaleyi yapan idarece yeniden değerlendirme yapılarak ihale tarihinden önceki beş yıl içinde kurumlarıyla imzalanan sözleşmelerin yürütülmesi kapsamında yapılan işler sırasında iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğunun ispat edildiğinden bahisle davacı şirketin dahil olduğu iş ortaklığınca verilen teklifin değerlendirme dışı bırakılması ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 39. maddesi ve ihaleye ait İdari Şartnamenin 34. maddesi uyarınca bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle ihalenin iptaline karar verildiği; Bunun üzerine davacı tarafından yeniden itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, tüm tekliflerin reddedilerek ihalelerin iptal edilmesi açısından idarelere takdir yetkisi tanındığı, davacının yüklenicisi olduğu 2020/293363, 2021/413915, 2023/123259, 2023/491279 ve 2023/133593 ihale kayıt numaralı ihalelerde işin yürütülmesi aşamasında sözleşmeye aykırılık hallerine ilişkin "tarihi geçmiş ürünlerin dağıtımı, ürünlerin dağıtımı aşamasında yaşanan aksaklıklar, bozulmuş ürünlerin dağıtımı, işin şartnameye aykırı olarak ifası" gibi durumlara ilişkin tutanaklar düzenlendiği, sözleşmenin ifasında yükleniciden kaynaklı yaşanan güçlükler ve sorunlara ilişkin olarak ihaleyi düzenleyen idareye dilekçeler sunulduğu, bütün bunlar dikkate alındığında, yüklenilen işlerde iş ve meslek ahlakına aykırı davranışlar içerisinde olunduğu hususunun idarece ispat edildiği, bu doğrultuda davacı ile dava dışı Mirim Yemek A.Ş.'nin oluşturdukları iş ortaklığınca sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin iptal edilmesi işleminin kamu yararı gözetilerek tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

 

Mahkeme  kararının  davacı  tarafından  temyiz  edilmesi  üzerine  verilen  Danıştay  Onüçüncü Dairesinin  16.06.2025  tarihli  ve  2025/1365,  K:  2025/2290  sayılı  kararında  "… Bakılan uyuşmazlıkta, Kurulun 18/12/2024 tarih ve 2024/UH.II-1681 sayılı kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verilmiş, idarece yeniden değerlendirme yapılarak 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendindeki "İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen ... istekliler ihale dışı bırakılır." kuralı uyarınca davacı şirketin dahil olduğu iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, 4734 sayılı Kanun'un 39. ve ihaleye ait İdari Şartnamenin 34. maddesine dayalı olarak ihalenin iptaline karar verilmiştir.

İş ve meslek ahlakına aykırılık kapsamında idarece yapılan tespitlere bakıldığında, davacı şirketin, 19/11/2021 tarihinde Malatya'da "Malzemenin şartname kalitesine uygun olmadığı, yaprak sarma yerine barbunya verildiği"; 13/06/2023 tarihinde Eskişehir'de "Dağıtım yerini su bastığı, tedbir alınmadığı"; 14/06/2023 tarihinde Kayseri'de "Boya ve badananın eksik olduğu, kapalı dolap olmadığı"; 05/10/2024 tarihinde Kapıkule'de "Eksik ürün verildiği"; 06/11/2024 tarihinde Adana'da "Ekmekte hamam böceği ayağı çıktığı"; 14/05/2024 tarihinde Kapıkule'de "Kaşar peynirinin bozuk olduğu; davacı şirketin iş ortağı Mirim Yemek A.Ş.'nin, 25/11/2020 tarihinde Kayseri'de "Kaşar peyniri yerine tost peynirinin verildiği, 40 gr zeytin yerine 20 gr zeytin verildiği, 20 gr tereyağı yerine 10 gr tereyağı verildiği, süt yağı oranı %3 yerine %2,5 verildiği"; 22/12/2020 tarihinde Tavşanlı'da "Paketin içinde küflü peynir görüldüğü"; 03/01/2021 tarihinde Sivas'ta "Ton balığı ve zeytinin tadının bozuk olduğu"; 21/10/2021 tarihinde Kayseri'de "Kumanya dağıtım personelinin uygunsuz davrandığı" şeklinde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği, söz konusu tespitlere dayalı olarak yükleniciler hakkında ceza tutanakları düzenlendiği ve öngörülen ceza tutarlarının yüklenicilerin hak edişlerinden kesildiği görülmektedir.

Bu durumda, her ne kadar iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılarak davacının itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiş ise de, davacı şirketin ve dava dışı Mirim A.Ş.'nin ihaleyi yapan idare bünyesinde önceden üstlendikleri işlerin ülke düzeyinde farklı coğrafi alanlarda yer aldığı, işin hem yer hem de iklimsel şartlar bakımından farklı niteliklere sahip olduğu, tren üzerinde görev yapan personele yönelik kumanya dağıtım işinin niteliği gereği açık alanlarda olmayı da gerektirdiği, bunun ürünlerin korunmasını zaman zaman güçleştirebileceği, 5 yıllık uzun bir zaman diliminde iki şirket açısından sınırlı miktarda aykırılık tespitinde bulunulduğu, sınırlı sayıdaki tespitlerin davacı ve iş ortağı bakımından bu tür ihlallerin mutat olarak yapılmadığı anlamına geldiği, ihlallerin sözleşmenin feshi kapsamında idarenin ihtarını gerektirecek düzeye varmadığı gibi iş ve meslek ahlakına aykırılık sayılmayı gerektirecek yoğunlukta da olmadığı, bir fiilin 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi anlamında iş ve meslek ahlakına aykırılık olarak nitelendirilebilmesi için yasaklamayı gerektirecek düzeyde ağır olmasa da kusurluluk bakımından belirli bir yoğunlukta olması gerektiği, somut olayda tespiti yapılan ve 5 yıllık zaman diliminde tekrar etmediği anlaşılan malzemenin şartname kalitesine uygun olmadığı, programdakinden farklı ürün verildiği, dağıtım yeri için tedbir alınmadığı, dağıtım yerinin şartlarının yeterince iyi olmadığı, eksik ürün verildiği ve ürünün bozuk olduğu şeklindeki fiillerin sözleşme kapsamında cezai şart uygulamayı gerektirecek kadar ağır olmakla birlikte iş ve meslek ahlakına aykırılık düzeyinde sayılmayı gerektirecek kadar ağır nitelikte olmadığı, nitekim idarece cezai şart uygulanarak sözleşme ilişkisine bağlı kalınmaya devam edildiği, önceki işlerin kapsamının genişliği ve yaygınlığı ile 5 yıllık uzun zaman dilimi göz önüne alındığında, davacı şirket ile Mirim Yemek A.Ş.'nin oluşturdukları iş ortaklığının teklifinin idarece iş ve meslek ahlakına aykırılık nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin iptaline karar verilmesine dair işlemlere yönelik itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır."gerekçeleriyle mahkeme kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1- Kamu İhale Kurulunun 12.02.2025 tarihli ve 2025/UH.II-520 sayılı kararının iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

 

3- Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.