2025/597551 İhale Kayıt Numaralı "TCDD 3Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimleri İçin 28 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı" İhalesi

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 3.Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2025/597551 ihale kayıt numaralı "TCDD 3.Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimleri İçin 28 Adet Araç Kiralama Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin olarak Beşbeş Tur Turizm Taşım. Petrol Ürün. İnş. Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 22.10.2025 tarihli ve 2025/UH.II-2280 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

 

Davacı Beşbeş Tur Turizm Taşım. Petrol Ürün. İnş. Tem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının itirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilmemesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 3. İdare Mahkemesinin 26.03.2026 tarihli ve E:2025/1760, K:2026/420 sayılı kararında “Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından 03.10.2025 tarihinde 101.344,00 TL başvuru bedeli ödenerek 30.05.2025 tarihinde T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 3. Bölge Müdürlüğünce gerçekleştirilen 2025/597571 İhale Kayıt Numaralı  "TCDD 3 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimleri İçin 28 Adet Araç Kiralama" İhalesi  ile ilgili birden fazla iddia ile davalı idareye itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu ve Kamu İhale Kurulunun 22.10.2025 tarih ve 2025/UH.II-2280 sayılı kararıyla iddiaların bir kısmı haklı görülerek düzeltici işlem belirlendiği, anılan kararda ayrıca "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulu gerçekleşmediğinden başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığına karar verildiği, kararın itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığına ilişkin kısmının iptali  ile ödenen 101.344,00 TL itirazen şikayet başvuru bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Ankara 7. İdare Mahkemesi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (j) fıkrasına 7421 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle eklenen dördüncü paragrafın birinci ve üçüncü cümlelerinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvuru yapılması üzerine 26.03.2025 tarih ve 32853 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 25.12.2024 tarih ve E:2024/85, K:2024/229 sayılı kararıyla, "...26. Kanun’un 54. maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolu olarak öngörüldüğünden başvuru sahibinin bu yolu tüketmeden dava açması mümkün değildir. Zorunlu başvuru yolunda ileri sürülen iddialarının bir kısmında dahi haklı çıkan başvuru sahibine itiraz konusu kural uyarınca başvuru bedelinden herhangi bir iade yapılmayacaktır. Bununla birlikte başvuru sahibinin iddialarının en azından bir kısmının Kurum tarafından haklı bulunmasının, ihaleyi yapan idarenin ihale sürecindeki bazı işlemlerinin hukuka aykırı olduğunun kabulü anlamına geleceği de açıktır. Bu durumda kurallar gereği idarenin hukuka aykırı işleminin sonuçlarından dolayı kişilere külfet yüklemesi ise kaçınılmaz olacaktır. Kişinin Kuruma yatırdığı bedeli ihaleyi yapan idareye karşı açacağı ayrı bir dava ile idareden isteyebileceği söylenebilse dahi ayrı bir davaya zorlanıyor olması da yeni bir külfet olarak nitelendirilebilecektir (benzer yönde değerlendirme için bkz. Farmasol Tıbbi Ürünler Sanayi ve Ticaret A.Ş. (2), § 49). 27. Bu itibarla başvuru sahibinin şikâyet başvurusunda haklı çıktığı iddiaları dikkate alınmaksızın iddialarının tamamında haklı çıkması durumunda başvuru bedelinin iade edilmesini öngören kuralların kişilere aşırı bir külfet yüklediği, kamu yararı ile mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi kişi aleyhine bozarak orantısız bir sınırlamaya neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır..." gerekçesine yer verilerek anılan paragrafın birinci ve üçüncü cümleleri ile uygulanma imkanı kalmayan ikinci cümlesinin iptallerine ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı şirket tarafından ödenen itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığına ilişkin dava konusu kararın alındığı 22.10.2025 tarihinden önce karara dayanak gösterilen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında yer alan kuralın 26.03.2025 tarih ve 32853 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararıyla Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu, söz konusu kararın her ne kadar Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de,  Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükme dayanılarak işlem tesisinin ve uyuşmazlık çözümünün Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağı anlaşıldığından  dava konusu kararın dayanağı ortadan kalkan uyuşmazlığa konu kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Öte yandan, 25.12.2025 tarih ve 33118 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 26.12.2025 tarihinde yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunun 11 maddesi ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. Maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafının "İtirazen şikayet başvuru bedelinin, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. Başvuru dilekçesinde aynı iddia kapsamında birden fazla hususa yer verilmesi halinde bu hususlar Kurum tarafından ayrı birer iddia olarak değerlendirilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen onbeş gün içinde Kurum tarafından bedel iadesi yapılır. Bu süre içinde ödeme yapılamaması halinde, sürenin bitiminden itibaren ödeme tarihine kadar geçen süre için kanuni faiz işletilir." şeklinde değiştirildiği görülmekte olup, işbu iptal kararı üzerine davalı idare tarafından anılan değişiklik kapsamında değerlendirme yapılarak itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi konusunda yeniden bir karar verilmesi gerektiği açıktır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, … karar verildi.” gerekçesiyle başvuru bedelinin iade edilmemesi işleminin iptaline ve haklılık oranına göre yeniden değerlendirme yapılmasına karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53'üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında "İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez..." hükmü yer almaktadır.

 

Bu çerçevede yapılan incelemede, yukarıda aktarılan mevzuat hükmü ve 26.12.2025 tarihli ve 2025/DK.D-474  sayılı  Kurul  kararı  doğrultusunda  başvuru  sahibinin  toplam  1  (bir)  iddiasının bulunduğu (Söz konusu iddia ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı yönündedir), başvuru  sahibinin  anılan  iddiasında  haklı bulunduğu ve başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1- Kamu İhale Kurulunun 22.10.2025 tarihli ve 2025/UH.II-2280 sayılı kararının başvuru bedelinin iade edilmemesine ilişkin kısmının iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, itirazen şikâyet başvuru bedelinin iddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen 101.344,00 TL'lik kısmının başvuru sahibine iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.