SayıştaySayıştay Daire Kararı527
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
İlam No85
Madde No1
Yılı2023
Şehirlerarası Otobüs Terminali Çatısının Belediye Tarafından Onarıldığı Halde İşyerleri Sahiplerinden Giderlere Katılım Payı Alınmaması
………. Şehirlerarası Otobüs Terminali çatısının Belediye tarafından onarıldığı halde söz konusu yerde bulunan ve mülkiyeti gerçek/tüzel kişilere ait olan işyerleri sahiplerinden giderlere katılım payı alınmaması sonucu ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak Dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
………. 2022 tarihli ve ………. sayı numaralı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün talebine istinaden, ………. sayılı, ……….2022 tarihli Başkanlık Oluru ile ihale edilen ………. Şehirler Arası Otobüs Terminali Çatı Yapım İşinin geçici kabulünün ……….2023 tarihinde, kesin kabulünün ……….2024 tarihinde yapıldığı,
………. Şehirlerarası Otobüs Terminali’nin toplam 3020 m2 kapalı alanının, 1487 m2'sinin özel teşebbüs şahıs/firmalara ait olduğu, çatı yapımı için Belediye bütçesinden toplam ………. TL harcandığı,
Görülmüştür.
02.07.1965 tarih ve 12038 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun;
19 uncu maddesinde, kat maliklerinin ana gayrimenkulün bakımını ve mimari durumu ile güzelliği ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecbur olduğu hususu düzenlenmiş,
20 nci maddesinde aynen;
“Kat maliklerinden her biri aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça:
…
b) Anagayrimenkulün sigorta primlerine ve bütün ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri ile yönetici aylığı gibi diğer giderlere ve ortak tesislerin işletme giderlerine ve giderler için toplanacak avansa kendi arsa payı oranında;
Katılmakla yükümlüdür.
c) Kat malikleri ortak yer veya tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçmek veya kendi bağımsız bölümünün durumu dolayısıyla bunlardan faydalanmaya lüzum ve ihtiyaç bulunmadığını ileri sürmek suretiyle bu gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz.
Gider veya avans payını ödemeyen kat maliki hakkında, diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici tarafından, yönetim planına, bu Kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabilir, icra takibi yapılabilir.
…”
Düzenlemeleri yapılmıştır.
Yukarıda belirtilen 20 nci maddenin “b” bendine göre, 1487 m2'si özel teşebbüs şahıs/firmalara ait olan toplam 3020 m2 kapalı alanlı ………. Şehirlerarası Otobüs Terminali onarımında, katlanılan ………. TL’nin ………. TL’sinin mülkiyet sahibi şahıs ve/veya firmalarca ödenmesi gerekmekte olup söz konusu tutar ödenmediğinde bu Kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabileceği ve icra takibi yapılabileceği de yine aynı Maddenin “c” bendinde belirtilmiştir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
…
esas alınır.
…” denilmiştir.
Buna göre söz konusu Otogar onarımı işinde katlanılan maliyetin Belediyenin arsa payına düşen kısmın üzerinde olması sebebiyle 71 inci maddenin bahsi geçen fıkrasında belirtilen iş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Oluşan kamu zararından,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği işin miktarı ile harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu bulunan ancak bu belirlemeleri yapmayan Harcama Yetkilisinin,
Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;
“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,
Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde “vize/kontrol edilmiştir” şerhi ile imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlilerinin,
Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 23 üncü maddesinde geçen; gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek ve bu işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak görevleri ile, aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinde, idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının yükümlüleri ve sorumluları adına ilgili hesaplara kaydedilerek tahsilinden yükümlü tutulan Muhasebe Yetkilisinin,
Yine 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11 nci maddesinde geçen; “Üst yöneticiler, … sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden…sorumludurlar.” hükmü gereği Üst Yöneticinin,
Sorumlulukları bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle, toplam ………. TL kamu zararının;
-………. TL’sinin Üst Yönetici ………. (……….), Harcama Yetkilisi ………. (……….), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (……….) ve Muhasebe Yetkilisi ……….’na (……….),
-………. TL’sinin Üst Yönetici ………. (……….), Harcama Yetkilisi ………. (……….), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (……….) ve Muhasebe Yetkilisi ……….’na (……….) müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de,
Kamu zararı olarak hükmedilen söz konusu ……….-TL’nin; ……….-TL’sinin ………. tarih ve ………. Belge numaralı Mahsup Alındısı ile, ……….-TL’sinin ………. tarih ve ………. Belge numaralı Mahsup Alındısı ile tahsilatları sağlanmış, bunun dışında farklı tarihlerde yapılan; ………., ………., ………. Belge numaralı banka dekontları ile ……….-TL’si tahsil edilmiş, kalan tutarla ilgili olarak da ………. İcra Dairesi nezdinde ………. Esas Numarası ile icra takibinin başlatıldığı görüldüğünden, maddeyle ilgili olarak, ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
………. Şehirlerarası Otobüs Terminali çatısının Belediye tarafından onarıldığı halde söz konusu yerde bulunan ve mülkiyeti gerçek/tüzel kişilere ait olan işyerleri sahiplerinden giderlere katılım payı alınmaması sonucu ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak Dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
………. 2022 tarihli ve ………. sayı numaralı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün talebine istinaden, ………. sayılı, ……….2022 tarihli Başkanlık Oluru ile ihale edilen ………. Şehirler Arası Otobüs Terminali Çatı Yapım İşinin geçici kabulünün ……….2023 tarihinde, kesin kabulünün ……….2024 tarihinde yapıldığı,
………. Şehirlerarası Otobüs Terminali’nin toplam 3020 m2 kapalı alanının, 1487 m2'sinin özel teşebbüs şahıs/firmalara ait olduğu, çatı yapımı için Belediye bütçesinden toplam ………. TL harcandığı,
Görülmüştür.
02.07.1965 tarih ve 12038 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun;
19 uncu maddesinde, kat maliklerinin ana gayrimenkulün bakımını ve mimari durumu ile güzelliği ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecbur olduğu hususu düzenlenmiş,
20 nci maddesinde aynen;
“Kat maliklerinden her biri aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça:
…
b) Anagayrimenkulün sigorta primlerine ve bütün ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri ile yönetici aylığı gibi diğer giderlere ve ortak tesislerin işletme giderlerine ve giderler için toplanacak avansa kendi arsa payı oranında;
Katılmakla yükümlüdür.
c) Kat malikleri ortak yer veya tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçmek veya kendi bağımsız bölümünün durumu dolayısıyla bunlardan faydalanmaya lüzum ve ihtiyaç bulunmadığını ileri sürmek suretiyle bu gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz.
Gider veya avans payını ödemeyen kat maliki hakkında, diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici tarafından, yönetim planına, bu Kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabilir, icra takibi yapılabilir.
…”
Düzenlemeleri yapılmıştır.
Yukarıda belirtilen 20 nci maddenin “b” bendine göre, 1487 m2'si özel teşebbüs şahıs/firmalara ait olan toplam 3020 m2 kapalı alanlı ………. Şehirlerarası Otobüs Terminali onarımında, katlanılan ………. TL’nin ………. TL’sinin mülkiyet sahibi şahıs ve/veya firmalarca ödenmesi gerekmekte olup söz konusu tutar ödenmediğinde bu Kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabileceği ve icra takibi yapılabileceği de yine aynı Maddenin “c” bendinde belirtilmiştir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde;
“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
…
esas alınır.
…” denilmiştir.
Buna göre söz konusu Otogar onarımı işinde katlanılan maliyetin Belediyenin arsa payına düşen kısmın üzerinde olması sebebiyle 71 inci maddenin bahsi geçen fıkrasında belirtilen iş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Oluşan kamu zararından,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereği işin miktarı ile harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından sorumlu bulunan ancak bu belirlemeleri yapmayan Harcama Yetkilisinin,
Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan;
“Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmüne göre,
Ayrıca 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 12 ve 13 üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi ön mali kontrol kapsamında ele alındığından, “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi de bu çerçevede değerlendirildiğinden, ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen ve bu belgelerin üzerinde “vize/kontrol edilmiştir” şerhi ile imzası bulunan Gerçekleştirme Görevlilerinin,
Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 23 üncü maddesinde geçen; gelirleri ve alacakları ilgili mevzuatına göre tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek ve bu işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak görevleri ile, aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinde, idarelerce ilgili kanunlarına göre tarh ve tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş kamu gelir ve alacaklarının yükümlüleri ve sorumluları adına ilgili hesaplara kaydedilerek tahsilinden yükümlü tutulan Muhasebe Yetkilisinin,
Yine 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11 nci maddesinde geçen; “Üst yöneticiler, … sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden…sorumludurlar.” hükmü gereği Üst Yöneticinin,
Sorumlulukları bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle, toplam ………. TL kamu zararının;
-………. TL’sinin Üst Yönetici ………. (……….), Harcama Yetkilisi ………. (……….), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (……….) ve Muhasebe Yetkilisi ……….’na (……….),
-………. TL’sinin Üst Yönetici ………. (……….), Harcama Yetkilisi ………. (……….), Gerçekleştirme Görevlisi ………. (……….) ve Muhasebe Yetkilisi ……….’na (……….) müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de,
Kamu zararı olarak hükmedilen söz konusu ……….-TL’nin; ……….-TL’sinin ………. tarih ve ………. Belge numaralı Mahsup Alındısı ile, ……….-TL’sinin ………. tarih ve ………. Belge numaralı Mahsup Alındısı ile tahsilatları sağlanmış, bunun dışında farklı tarihlerde yapılan; ………., ………., ………. Belge numaralı banka dekontları ile ……….-TL’si tahsil edilmiş, kalan tutarla ilgili olarak da ………. İcra Dairesi nezdinde ………. Esas Numarası ile icra takibinin başlatıldığı görüldüğünden, maddeyle ilgili olarak, ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.