2025/105379 İhale Kayıt Numaralı "24 AYLIK MALZEME DAHİL YEMEK PİŞİRME, DAĞITIM VE SONRASI HİZMETLERİ ALIMI İHALESİ" İhalesi

Giresun İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2025/105379 ihale kayıt numaralı "24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı İhalesi" ihalesine ilişkin olarak Çözüm Kur. Dan. Sos. Hiz. Bil. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.II-893 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

 

Davacı Çözüm Kur. Dan. Sos. Hiz. Bil. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 23.05.2025 tarihli ve E:2025/608, K:2025/835 sayılı kararında “Uyuşmazlıkta; itirazen şikayete konu ihalenin Giresun İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı işi olup, açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 40 adet ihale dokümanının indirildiği, 28.02.2025 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, söz konusu ihalede yemeğin pişirilmesi işinin sağlık tesisi mutfağında yapılacağı, fakat tesis bünyesindeki mutfakta yangın, su basması, arıza ve buna benzer yemek çıkartmaya engel beklenmedik bir durum oluşması ihtimaline karşı, hizmetin aksamadan yürümesini sağlamak amacıyla, Giresun ili sınırları içerisinde sözleşme imzalayacağı mutfağa ait resmi bir laboratuvardan ihale ilan tarihinden önce farklı aylarda alınmış 3 (üç) adet et yemeği analizi, 3 (üç) adet balık yemeği analizi, 3 (üç) adet tavuk yemeği analizi, 3 (üç) adet çorba analizi, 3 (üç) adet yoğurt analizi, 3 (üç) adet 200 ml tetra pak süt analizi, 3 (üç) adet kahvaltılık peynir analiz, 1 (bir) adet yemeklik tuz analizi, 1 (bir) adet ayçiçek yağ analizi, 1 (bir) adet tatlı analiz raporunu/raporlarını sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 (on) gün içerisinde idareye sunacağı düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemeye İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde yer verildiği, bahse konu mutfak ile ilgili talep edilen belgelerin idare ile yapılacak sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 (on) gün içerisinde yüklenici tarafından idareye teslim edileceğinin belirtildiği, dolayısıyla anılan hususların ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, başka bir anlatımla söz konusu belgelerin yüklenici tarafından sunulacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yemek üretimi gerçekleştirilen yerlerde firmaların gıda güvenliği önlemlerinden taviz vermemeleri gerektiği, bunun için alınması gereken başlıca tedbirin ise hijyen tedbirleri olduğu, ihale konusu hizmetin de yemek alımı hizmeti olduğu, bu noktada Giresun İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan düzenleme ile mutfak ve gıda güvenliğinin amaçlandığı, bu kapsamda sunulması istenen analiz raporlarının ihale ilan tarihinden geriye dönük olacak şekilde sunulması talebinin, anılan amacı gerçekleştirmeye ilişkin olduğu, ayrıca Giresun İl Sağlık Müdürlüğü tarafından üretime ara vermemiş ve çalışır vaziyette bir mutfak istenildiğini gösterdiği, söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımda yeterlik kuralı olmadığından, teklif verilmesini engelleyici nitelikte bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

 

Mahkeme kararına karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 18.09.2025 tarihli ve E:2025/1695, K:2025/2752 sayılı kararında “4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde belirlendiği üzere, idareler, ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludurlar.

Temel ihale ilkelerinin sağlanmasına ilişkin söz konusu sorumluluk, ihaleyi gerçekleştiren idarelerce tesis edilecek işlemler bakımından geçerli olduğu gibi ihale dokümanının hazırlanmasında da söz konusu olacaktır. Buna göre idarelerin ihale dokümanını hazırlarken Kanun'un 5. maddesinde yer alan temel ihale ilkelerini dikkate almaları zorunludur.

İhale konusu işin gerekli kıldığı, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için birtakım bilgi ve belgelerin aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında sunmaları istenebilecek ise de, bu belgelerin ihalede olması gereken rekabeti zedelemeyecek nitelikte olması gerektiği açıktır. Ayrıca, rekabet koşulları gözetilmek suretiyle birtakım belgeler isteklilerden istenebileceği gibi sözleşme imzalanması veya işin görülmesi aşamasında yükleniciden de istenebilecektir. Bu anlamda, isteklilerden bilgi ve belge talep edilirken ihalelere hakim olan rekabet ile kaynakların etkin ve verimli kullanılması ilkelerine doğrudan katkı sağlayacak şekilde belirlemeler yapılması gerekmektedir.

İdari Şartname'nin "Diğer Hususlar" başlıklı 48. maddesinin 2(d) bendinde, ihalenin ilan tarihinden önce farklı aylarda olmak üzere, üçer adet; yemek, süt ve peynir, birer adet; tuz, ayçiçek yağı ve tatlıya ilişkin resmi bir laboratuvardan alınmış analiz raporu istenilmiştir. Bu haliyle, uyuşmazlık konusu ihalede, işin yürütülmesi için yükleniciden ihalenin ilan tarihinden önce alınmış bazı belgelerin sözleşme aşamasında sunmalarının istenildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu belgelerin standart olarak malzeme dahil yemek pişirme, servis, dağıtım ve sonrasına ilişkin hizmet alımı ihalelerinde istenen belgelerden olmadığı, başka bir anlatımla niteliği objektif olmakla beraber öngörülebilirliğe uygun olmadığından, söz konusu durumun ihaleye katılımdaki rekabeti zedeleyeceği açıktır.

Yemek hizmet alımı ihalelerinde, insan sağlığının güvenceye alınması için gereken en önemli hususların gıda güvenliği ve hijyen tedbirleri olduğu, ihale konusu işte kullanılacak mutfakta gıda güvenliği önlemlerinden taviz verilmemesi gerektiği, aksi durumda telafisi zor durumların ortaya çıkabileceği söylenebilecek ise de, söz konusu hususun yalnızca ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerle ispatlanabileceğinin kabulü mümkün değildir. Bu çerçevede, uyuşmazlığa konu düzenlemelerde yer verilen belgelerle ortaya koyulması istenilen kalite ve standardın, geçmişte düzenlenme şartı olmadan temin edilebilecek belgelerle ortaya koyulmasının istenmesinin de aynı amacı gerçekleştirmeye uygun olabileceği anlaşılmaktadır.

Dava konusu Kurul kararı ile İdare Mahkemesi kararında, söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak istenilmediği ve sözleşme aşamasında yüklenici tarafından sunulacağından hareketle uyuşmazlık konusu düzenlemelerin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmış ise de, her halükarda ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerin, tekliflerin sunulması sırasında yeterlik kriteri olarak isteklilerden istenilmesi ile sözleşme imzalanması sonrasında yükleniciden istenilmesi arasında, rekabet ilkesi ve ihaleye katılım yönünden yapılacak değerlendirme yönünden anlamlı bir fark bulunduğundan bahsedilemeyecektir.

Bu itibarla, ihale dokümanındaki düzenlemenin rekabete aykırı olduğu sonucuna varıldığından, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1- Kamu İhale Kurulunun 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.II-893 sayılı kararının iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

 

3- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 202.718,00 TL tutarındaki itirazen şikayet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.