2025/105379 İhale Kayıt Numaralı "24 AYLIK MALZEME DAHİL YEMEK PİŞİRME, DAĞITIM VE SONRASI HİZMETLERİ ALIMI İHALESİ" İhalesi
İlgili ihaleyi görüntüle2025/105379Giresun İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2025/105379 ihale kayıt numaralı "24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı İhalesi"ne ilişkin olarak Frh Yem. Tem. Gıda Pet. Tar. Hay. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş, Kurulca alınan 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.II-892 sayılı karar ile "4734 sayılı Kanun'un 54'üncü karar maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” verilmiştir.
Davacı Frh Yem. Tem. Gıda Pet. Tar. Hay. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 13.06.2025 tarihli E:2025/738, K: 2025/679 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararına karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 18.11.2025 tarih ve E:2025/2084, K:2025/3566 sayılı kararında "1) Temyize konu Mahkeme kararının, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararındaki 1. iddia bakımından davanın reddine yönelik kısmının incelenmesinden; Davacı tarafından itirazen şikayet başvurusundaki 1. iddia kapsamında, Teknik Şartname'nin 3. maddesine göre ihale konusu iş kapsamında 2 aracın olacağı, araçların sözleşme tarihi itibarıyla 3 yaş ve altı olacağı, araçların yemek servisi için günlük yapacağı yolun Dereli Devlet Hastanesi için yaklaşık olarak 108 (-/+ 2 km) km, Piraziz Devlet Hastanesi için 44 (-/+ 1 km.) km olacağı, aracın firmanın kendi malı olma şartı aranmayacağı, dolayısıyla yemeklerin nakliyesine ilişkin akaryakıt masraflarının teklif fiyata dahil olan giderler arasında sayıldığı, isteklilerin tekliflerini oluştururken bu maliyetlerin de hesaba katılması gerektiği, ancak ihalede fiyat farkına ilişkin "b1" (akaryakıtın ağırlık oranı) katsayısı için bir oran belirlenmediği ileri sürülmüş; Kurulca, ihalede tam zamanlı işçilikler için "a1", malzeme ile diğer hizmetler için "b3" katsayısının toplamları bire eşit olacak şekilde belirlendiği, işin asli unsurunu oluşturmayan yemeklerin taşınmasında kullanılacak araca ait akaryakıt gibi tali giderlerin söz konusu olduğu, bu nitelikteki tali giderler için idarece maliyetin ortaya konulması halinde, bu giderlerin ağırlık oranını temsil etmek üzere "b1" katsayısının belirlenmesi mümkün olduğu gibi, bu giderlerin işin niteliğine uygun olarak belirlenmiş olan asli unsurlar kapsamında olduğunun da kabul edileceği, dolayısıyla ihalede fiyat farkına ilişkin "b3" katsayısına ilişkin oran içerisinde söz konusu tali giderlerin de yer aldığının kabulü gerektiği, idarece işçilik dışındaki tali gider niteliğinde olan diğer hizmet giderlerine yönelik "b3" katsayısı kapsamında belirleme yapıldığından "b1" katsayısı belirlenmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle iddia yerinde bulunmamıştır. Bu durumda, Kurulca tali gider niteliğinde olan akaryakıt giderlerine ilişkin "b1" katsayısının belirlenmesinin gerekmediği, bu tali giderlerin "b3" katsayısı kapsamında belirlendiği belirtilmiş ise de, dava konusu Kurul kararında söz konusu akaryakıt
giderlerinin tali gider mahiyetinde olduğuna ilişkin ne şekilde hesaplama yapıldığı, hangi veriler ve matematiksel hesaplamalarla bu sonuca ulaşıldığı hususunun açıkça ortaya konulmadığı anlaşıldığından, Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
2. iddia bakımından davanın reddine yönelik kısmının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde belirlendiği üzere, ihaleyi gerçekleştiren idareler, ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludurlar.
Temel ihale ilkelerinin sağlanmasına ilişkin söz konusu sorumluluk, idarelerce tesis edilecek işlemler bakımından geçerli olduğu gibi ihale dokümanının hazırlanmasında da söz konusu olacaktır. Buna göre idarelerin ihale dokümanını hazırlarken Kanun'un 5. maddesinde yer alan temel ihale ilkelerini dikkate almaları zorunludur.
İhale konusu işin gerekli kıldığı, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için birtakım bilgi ve belgelerin aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında sunmaları istenebilecek ise de, bu belgelerin ihalede olması gereken rekabeti zedelemeyecek nitelikte olması gerektiği açıktır. Ayrıca, rekabet koşulları gözetilmek suretiyle birtakım belgeler isteklilerden istenebileceği gibi, sözleşme imzalanması veya işin görülmesi aşamasında yükleniciden de istenebilecektir. Bu anlamda, isteklilerden bilgi ve belge talep edilirken ihalelere hakim olan rekabet ile kaynakların etkin ve verimli kullanılması ilkelerine doğrudan katkı sağlayacak şekilde belirlemeler yapılması gerekmektedir. İdari Şartname'nin "Diğer Hususlar" başlıklı 48. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde, ihalenin ilan tarihinden önce farklı aylarda olmak üzere, üçer adet yemek, süt ve peynir; birer adet tuz, ayçiçek yağı ve tatlıya ilişkin resmi bir labaratuvardan alınmış analiz raporu istenilmiştir. Bu haliyle, uyuşmazlığa konu ihalede, işin yürütülmesi için yükleniciden ihalenin ilan tarihinden önce alınmış bazı belgelerin sözleşme aşamasında sunmalarının istenildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu belgelerin standart olarak malzeme dahil yemek pişirme, servis, dağıtım ve sonrasına ilişkin hizmet alımı ihalelerinde istenen belgelerden olmadığı, başka bir anlatımla niteliği objektif olmakla beraber öngörülebilirliğe uygun olmadığından, söz konusu durumun ihaleye katılımdaki rekabeti zedeleyeceği açıktır.
Yemek hizmet alımı ihalelerinde, insan sağlığının güvenceye alınması için gereken en önemli hususların gıda güvenliği ve hijyen tedbirleri olduğu, ihale konusu işte kullanılacak mutfakta gıda güvenliği önlemlerinden taviz verilmemesi gerektiği, aksi durumda telafisi zor durumların ortaya çıkabileceği söylenebilecek ise de, söz konusu hususun yalnızca ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerle ispatlanabileceğinin kabulü mümkün değildir. Bu çerçevede, uyuşmazlığa konu düzenlemelerde yer verilen belgelerle ortaya koyulması istenilen kalite ve standardın, geçmişte düzenlenme şartı olmadan temin edilebilecek belgelerle ortaya konulmasının istenmesinin de aynı amacı gerçekleştirmeye uygun olabileceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu Kurul kararında, söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak istenilmediği ve sözleşme aşamasında yüklenici tarafından sunulacağından hareketle uyuşmazlığa konu düzenlemelerin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmış ise de, her halükarda ihale ilan tarihi öncesinde temin edilmiş olması gereken belgelerin, tekliflerin sunulması sırasında yeterlik kriteri olarak isteklilerden istenilmesi ile sözleşme imzalanması sonrasında yükleniciden istenilmesi arasında, rekabet ilkesi ve ihaleye katılım yönünden yapılacak değerlendirme yönünden anlamlı bir fark bulunduğundan bahsedilemeyeceği, dolayısıyla ihale dokümanındaki düzenlemenin rekabete aykırı olduğu anlaşıldığından, Kurul kararının bu kısmında da hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Nitekim uyuşmazlığa konu ihaleye yönelik başka bir şirket tarafından aynı iddiayla yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 09/04/2025 tarih ve 2025/UH.II-893 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada; davanın reddine dair Ankara 9. İdare Mahkemesinin 23/05/2025 tarih ve E:2025/608, K:2025/835 sayılı kararına yönelik temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 18/09/2025 tarih ve E:2025/1695, K:2025/2752 sayılı kararıyla anılan kararın bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bu itibarla, itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine yönelik İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır." gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.II-892 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1. iddiasının esasının yeniden incelenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.