SayıştaySayıştay Temyiz Kararı53358
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire8
Dosya No49510
Yılı2019
İşçilere yapılan ayni yardımdan gelir vergisi kesintisi yapılmaması
7- 35 sayılı İlamın 9 uncu maddesiyle; … Belediyesi tarafından işçilere toplu iş sözleşmesi gereğince ayni olarak verilen alışveriş kart bedelinden gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu oluşan … TL kamu zararının, tahsil edildiği anlaşılan … TL’lik kısmı için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan … TL’lik tutarın ise tazminine hükmedilmiştir.
…
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu Daire Kararında Belediye tarafından işçilere toplu iş sözleşmesi gereğince ayni olarak verilen alışveriş kart bedelinden gelir vergisi kesintisi yapılmaması hususu ile ilgili olarak tahsil edildiği anlaşılan … TL için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan … TL’nin ise harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine karar verildiği görülmektedir.
Sorumlular temyiz dilekçelerinde, ücretin Gelir Vergisi Kanunu’nun 61 inci maddesinde, “İşverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayın ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler” olarak tanımlandığını, İş Kanunu’nda yer alan tanımıyla ücretin, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan para olarak ödenen tutar olduğunu,
İş Kanunu’nda yer alan tanım uyarınca bir değerlendirme yapılırsa, ücretin, işçi tarafından yapılan bir işin karşılığında, işçinin kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayabilmesi için işveren veya üçüncü kişilerce işçiye sağlanan para veya parasal nitelikte değeri bulunan bir gelir çeşidi olduğunu, İş hukukundaki ücret tanımı ile vergi hukukundaki ücret tanımı mukayese edildiğinde, vergi hukukundaki tanımın çok daha geniş kapsamlı olduğunu,
Gerek istisna gerekse de muafiyet uygulamalarının altında yatan temel gerekçenin, o vergi konusunun ya da mükellefin vergilendirilmemesinden sağlanacak toplumsal yararın, vergilendirme ile sağlanacak toplumsal yarardan daha fazla olduğu düşüncesi olduğunu, bu doğrultuda değerlendirme yapıldığı takdirde TİS'den kaynaklı olarak işçiye alışveriş çeki verilmiş olmasının vergiye tabi bir ücret kategorisinde değerlendirilmeyeceğinin açık olduğunu, ifade ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Mevzuu” başlıklı 1 inci maddesinde gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tâbi olduğu ifade edilmiş, “Gelirin unsurları” başlıklı 2 nci maddesinde “ücretler” gelire giren kazanç ve iratlar arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun’un “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde;
“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez. Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır.
…
2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler; …” denilmektedir.
Gelir Vergisi Kanunu’na göre ücret; işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
… Belediyesi 2019 yılı Toplu İş Sözleşmesinin “Gıda ve Ek Gıda Yardımı” başlıklı 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasında;
“01.01.2019 tarihinden itibaren işçilere yemek yardımı olarak 2019 yılı için her ay … TL değerinde market kartı verilir.” denilmektedir.
Belediye işçilerine ayni olarak yapılan gıda yardımı, para ile temsil edilebilen bir menfaat olması nedeniyle Gelir Vergisi Kanunu’nda yer alan ücret tanımına girmektedir. Bu nedenle işçi statüsünde görev yapan personele toplu iş sözleşmesi gereğince ayni olarak gıda yardımından (market kartı bedelinden) gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, … Belediyesi tarafından işçi personele yapılan gıda yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlu talebinin reddi ile 35 sayılı İlamın 9 uncu maddesiyle verilen tahsil edildiği anlaşılan … TL kamu zararı için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan … TL’nin sorumlulara ödettirilmesine dair hükmün TASDİKİNE, oy birliğiyle,
6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 25.01.2023 tarih ve 53358 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
7- 35 sayılı İlamın 9 uncu maddesiyle; … Belediyesi tarafından işçilere toplu iş sözleşmesi gereğince ayni olarak verilen alışveriş kart bedelinden gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu oluşan … TL kamu zararının, tahsil edildiği anlaşılan … TL’lik kısmı için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan … TL’lik tutarın ise tazminine hükmedilmiştir.
…
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu Daire Kararında Belediye tarafından işçilere toplu iş sözleşmesi gereğince ayni olarak verilen alışveriş kart bedelinden gelir vergisi kesintisi yapılmaması hususu ile ilgili olarak tahsil edildiği anlaşılan … TL için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan … TL’nin ise harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine karar verildiği görülmektedir.
Sorumlular temyiz dilekçelerinde, ücretin Gelir Vergisi Kanunu’nun 61 inci maddesinde, “İşverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayın ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler” olarak tanımlandığını, İş Kanunu’nda yer alan tanımıyla ücretin, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan para olarak ödenen tutar olduğunu,
İş Kanunu’nda yer alan tanım uyarınca bir değerlendirme yapılırsa, ücretin, işçi tarafından yapılan bir işin karşılığında, işçinin kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayabilmesi için işveren veya üçüncü kişilerce işçiye sağlanan para veya parasal nitelikte değeri bulunan bir gelir çeşidi olduğunu, İş hukukundaki ücret tanımı ile vergi hukukundaki ücret tanımı mukayese edildiğinde, vergi hukukundaki tanımın çok daha geniş kapsamlı olduğunu,
Gerek istisna gerekse de muafiyet uygulamalarının altında yatan temel gerekçenin, o vergi konusunun ya da mükellefin vergilendirilmemesinden sağlanacak toplumsal yararın, vergilendirme ile sağlanacak toplumsal yarardan daha fazla olduğu düşüncesi olduğunu, bu doğrultuda değerlendirme yapıldığı takdirde TİS'den kaynaklı olarak işçiye alışveriş çeki verilmiş olmasının vergiye tabi bir ücret kategorisinde değerlendirilmeyeceğinin açık olduğunu, ifade ederek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Mevzuu” başlıklı 1 inci maddesinde gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tâbi olduğu ifade edilmiş, “Gelirin unsurları” başlıklı 2 nci maddesinde “ücretler” gelire giren kazanç ve iratlar arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun’un “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde;
“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez. Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır.
…
2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler; …” denilmektedir.
Gelir Vergisi Kanunu’na göre ücret; işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
… Belediyesi 2019 yılı Toplu İş Sözleşmesinin “Gıda ve Ek Gıda Yardımı” başlıklı 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasında;
“01.01.2019 tarihinden itibaren işçilere yemek yardımı olarak 2019 yılı için her ay … TL değerinde market kartı verilir.” denilmektedir.
Belediye işçilerine ayni olarak yapılan gıda yardımı, para ile temsil edilebilen bir menfaat olması nedeniyle Gelir Vergisi Kanunu’nda yer alan ücret tanımına girmektedir. Bu nedenle işçi statüsünde görev yapan personele toplu iş sözleşmesi gereğince ayni olarak gıda yardımından (market kartı bedelinden) gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla, … Belediyesi tarafından işçi personele yapılan gıda yardımından gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlu talebinin reddi ile 35 sayılı İlamın 9 uncu maddesiyle verilen tahsil edildiği anlaşılan … TL kamu zararı için ilişilecek husus kalmadığına, geriye kalan … TL’nin sorumlulara ödettirilmesine dair hükmün TASDİKİNE, oy birliğiyle,
6085 sayılı Kanun’un 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 25.01.2023 tarih ve 53358 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.