2026/191611 İhale Kayıt Numaralı "Niğde-Bor 500(250+250) Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı Yapım İşi" İhalesi
İlgili ihaleyi görüntüle2026/191611BAŞVURU SAHİBİ:
Bahar-Su İnş. Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti. - Litak Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gençlik ve Spor Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/191611 İhale Kayıt Numaralı “Niğde-Bor 500 (250+250) Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı Yapım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Gençlik ve Spor Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından 05.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Niğde-Bor 500(250+250) Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Bahar-Su İnş. Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti. - Litak Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 27.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.05.2026 tarih ve 214922 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1207 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale üzerinde bırakılan Ilıcak Proje A.Ş.nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;
a) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nde açıklanan şekil ve içerik şartlarını taşımadığı, fiyat tekliflerinde mevzuat gereği bulunması gereken ibarelere yer verilmediği,
b) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet ve satış tutarı tespit tutanaklarında tarih ve sayı bilgilerinin bulunmadığı veya fiyat tekliflerinde yer alan tarih ve sayı bilgileri ile uyumlu olmadığı, tespit tutanaklarının standart forma uygun olmadığı, bu tutanaklarda ağırlıklı ortalama maliyet ya da satış tutarlarının gösterilmediği, ölçü birimi ve birim fiyat bilgilerinin yer almadığı, tespit tutanaklarının düzenlendiği dönemlerin Kamu İhale Tebliğ’inde şartları sağlamadığı, tespit tutanakları ekinde sunulan meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin geçersiz olduğu, tespit tutanaklarının ilgili mükellefle tam tasdik sözleşmesi bulunan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili meslek mensubu tarafından düzenlenmediği, tespit tutanakları ekinde imza beyannamelerinin sunulmadığı, satışlar esas alınarak yapılan açıklamalarda Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen asgari satış oranının sağlanmadığı,
c) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “7 duraklı, 1250 kg insan asansörü, 1,6 m/s hızlı makine dairesiz” , “basketbol-voleybol sahası” gibi iş kalemlerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı tespit tutanaklarına beyan edilen faturaların gerçek ticari iş ve işlemlere dayanmadığı, idarece açıklanması istenen iş kalemlerini birebir karşılayacak şekilde düzenlenen faturaların olağan ticari hayatın akışına uygun olmadığı, söz konusu faturaların aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmak amacıyla düzenlendiği veya içeriklerinin sonradan değiştirildiği, bahse konu faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları ve ilgili mükellefler nezdinde incelenerek gerçek ticari işlemlere dayanıp dayanmadığının araştırılması gerektiği,
d) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine ve Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olmadığı, analizlerde bazı analiz girdilerine yer verilmediği ve bazı analiz girdilerine ilişkin miktarların değiştirildiği,
e) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analizlerde kâr ve genel giderler hariç analiz toplamı üzerinden Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen asgari yüklenici kârı ve genel gider oranına yer verilmediği,
f) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenmeyen analiz girdileri için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü,
g) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yapılan aritmetik hatalar nedeniyle analiz toplamının teklif edilen iş kalemi bedelini aştığı,
h) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan işçilik maliyetlerinin ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari işçilik maliyetinin altında olduğu,
ı) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında akaryakıt girdisine ilişkin öngörülen birim fiyatın EPDK tarafından ilan edilen asgari fiyat seviyesinin altında kaldığı,
i) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş makinesi girdilerine ilişkin sunulan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına aykırı olarak üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle tevsik edildiği,
j) Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında nakliye girdilerine ilişkin sunulan açıklamaların eksik ve yetersiz olduğu,
İhale üzerinde bırakılan Ilıcak Proje A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;
2) Anılan istekli tarafından ihaleye katılım belgesinde beyan edilen iş deneyim belgelerinin tek sözleşmeye dayalı iş deneyimini tevsik etmediği, asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, bahse konu iş deneyim belgesinin ihale konusu işe veya benzer iş tanımına uygun olmadığı,
3) Anılan istekli tarafından ihaleye katılım belgesinde beyan edilen bilanço oranlarının İdari Şartname'nin 7.2.1'inci maddesinde düzenlenen kriterleri karşılamadığı,
4) Anılan istekli tarafından ihaleye katılım belgesinde beyan edilen iş hacmi bilgilerinin İdari Şartname'nin 7.2.2'nci maddesinde düzenlenen kriterleri karşılamadığı,
5) Anılan istekli tarafından ihaleye katılım belgesinde beyan edilen tüm bilgi ve belgeler ile bunların dayanağını oluşturan kayıt ve belgelerin, İdari Şartname'nin 22.3'üncü maddesi ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden incelenmesi gerektiği,
6) Anılan isteklinin ortaklık yapısına ilişkin pay defteri ile buna dayanak teşkil eden yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP'a yüklenmediği,
7) Anılan isteklinin ihale tarihi itibarıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.4.1'inci maddesi kapsamında YAMBİS'e kayıtlı olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Yapım yönteminin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;
Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.
Tort1 : Geçerli tekliflerin (Tn) aritmetik ortalaması (Tort1 = )
σ : Geçerli tekliflerin standart sapması (σ = )
Aritmetik ortalamadan standart sapma çıkartılır ve eklenir.
Tort1- σ
Tort1+ σ
Aritmetik ortalama değerinin standart sapma kadar aşağısı ve standart sapma kadar yukarısı arasında kalan bölgede yer alan tekliflerin tekrar ortalaması alınmak suretiyle, ikinci aritmetik ortalama bulunur.
Ti : Standart sapma aralığında kalan teklifler : { Ti: (Tort1- σ ≤ Ti ≤ Tort1+ σ)}
Tort2 : Standart sapma aralığında kalan tekliflerin (Ti) aritmetik ortalaması (Tort2= )
Hesaplanan ikinci aritmetik ortalama yaklaşık maliyete bölünmek suretiyle (C) değeri elde edilir.
C : Tort2/YM
(C) değeri aşağıdaki eşitliklerin ilgili olanında yerine konularak (K) değeri bulunur.
C < 0,60 →
0,60 ≤ C ≤ 1,00 →
C > 1,00 →
Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:
SD (Sınır değer) =
45.1.1.1. (Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 11/06/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan “B-Üstyapı (Bina) İşleri”, “C-Sıhhi Tesisat ve Mekanik Tesisat İşleri”, “D-Elektrik İşleri”, “E-Elektronik ve İletişim İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir.
…
Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.
45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.
45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
…
sunacaklardır.
Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.
Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.
Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
…
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
…
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.
45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.
45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.
İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
…
45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.
45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.
45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.
45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.
İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;
a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,
b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,
kullanılabilecektir.
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.
…
45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. ...” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Niğde-Bor 500 (250+250) Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı Yapım İşi
b) Türü: Yapım işi
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı: 1 Ad.- Betonarme-Niğde-Bor 500(250+250) Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı Yapım İşi
Ayrıntılı bilgi İdari Şartname’nin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Niğde İli Bor İlçesi” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “Aşırı düşük teklifler
31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin Gençlik ve Spor Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından 05.03.2026 tarihinde gerçekleştirilen “Niğde-Bor 500(250+250) Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı Yapım İşi” ihalesi olduğu, 21.04.2026 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Ilıcak Proje A.Ş., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Bahar-Su İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Litak Yapı Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
İdare tarafından 17.03.2026 tarihinde EKAP üzerinden sınır değerin altında teklif sunan isteklilere tebliğ edilen yazı ekinde konusu yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin listeler, açıklama istenilen analiz girdilerini gösteren listeler, nakliye mesafelerini gösteren cetvel, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlere yer verildiği, bu kapsamda, 91 iş kaleminin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Ilıcak Proje A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;
Başvuru sahibinin 1’inci maddenin b bendinde yer alan “meslek mensubunun faaliyet belgesinin geçersiz olduğu”na yönelik iddiasına ilişkin olarak;
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Basketbol- voleybol sahası” iş kalemine ilişkin Elmas Group Met. Dem. Çel. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan 18.03.2026 tarihli fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin 20.08.2025, “Çalışma masası ve kitaplık”, “KK1 80/220 (Ahşap kompozit kapı- Öğrenci odası)” ve “ŞK1 60/120 (Şaft Kapağı)” iş kalemlerine ilişkin Mio Yaşam Mim. Mob. İnş. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan 18.03.2026 tarihli fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen ve açıklama kapsamında sunulan meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin 25.04.2024, “YDK2 110/220 (Panik Barlı) (Yangın Merdiveni) Yangın Kapısı” ve “YDK1 100/220 (Panik Barsız) Yangın Kapısı” iş kalemlerine ilişkin Atman Yapı Dek. Gıd. Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan 18.03.2026 tarihli fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanaklarını düzenleyen ve açıklama kapsamında sunulan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin 15.08.2025 olduğu, bu kapsamda söz konusu meslek mensuplarına ilişkin faaliyet belgelerinin geçerlilik süresinin dolduğu görülmekle birlikte, meslek mensubunun faaliyetine ilişkin belgenin geçerlilik süresinin fiyat teklifleri ile fiyat teklifinin dayanağı olan tespit tutanaklarının esasını etkileyecek nitelikte olmadığı ve söz konusu belgelerin geçerlilik tarihinin fiyat teklifinin düzenlenme tarihini kapsamamasının meslek mensubunun yetkisinin sona erdiği anlamına gelmeyeceği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 1’inci maddenin a, b ve c bentlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak başvuru sahibinin sunduğu belgelerde tespit edilen mevzuata aykırılıklar aşağıda sıralanmıştır:
“Klima santrali 16350 m3/h” iş kalemine ilişkin Utku Hav. Isıtma ve Soğ. Tic. Ltd. Şti.nden alınan 18.03.2026 tarihli fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağına esas üç aylık sürenin boş bırakıldığı, satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda ise mükellefin satışına ilişkin olarak düzenlemiş olduğu fatura tarihinin 04.10.2024 olduğu, dolayısıyla söz konusu satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca başvuruya konu ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç aya ilişkin düzenlenmemiş olduğu tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tespit tutanaklarında beyan edilen faturaların gerçek ticari iş ve işlemlere dayanmadığı, idarece açıklanması istenen iş kalemlerini birebir karşılayacak şekilde düzenlendiği ve içeriklerinin değiştirildiğine yönelik iddialarının incelenmesini teminen, 01.06.2026 tarih ve 96763 sayılı Kurum yazısı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan ilgili bilgi ve belgeler istenilmiş olup, söz konusu idarenin 11.06.2026 tarih ve 61494 sayılı cevap yazısı ve ekleri incelendiğinde;
İhale üzerinde bırakılan isteklice aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “ŞK1 60/120 (Şaft Kapağı)” iş kalemine ilişkin Mio Yaşam Mim. Mob. İnş. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda beyan edilen 31.01.2026 tarih ve EFA2026000000002 numaralı faturanın aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazının (17.03.2026) tebliğden sonraki bir tarihte imzalanarak sisteme gönderildiği (02.04.2026), bu kapsamda, söz konusu faturanın aşırı düşük teklif açıklaması çerçevesinde kullanılamayacağı tespit edilmiştir.
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu “Basketbol- voleybol sahası” iş kalemine ilişkin Elmas Group Met. Dem. Çel. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nden alınan 18.03.2026 tarihli fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda, “faturaya konu malın veya işin nevi” bölümünün “Basketbol-voleybol sahası”, miktarının “1 adet” olarak belirtildiği, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yazısı ekinde yer alan ilgili fatura incelendiğinde; faturaya konu mal veya hizmetin “50*50*5,00 mm Köşebent”, miktarının “337 kg”, “Çelik Hasır”, miktarının “323 kg”, “40*40*4,00 Köşebent”, miktarının “590 kg”, “20*20*1,50 kutu profil” miktarının “1.176 m”, “17,2*2 Snayi Borusu”, miktarının “1.200 m”, “40*40*1,90 Boyalı Kutu Porfil”, miktarının “864 m”, “20*30*1,40 Boyalı Kutu Profil”, miktarının “1.056 m”, “50*100*3,00 Boyalı Kutu Profil”, miktarının “273 m”, “Sac” miktarının “2.062 kg”, “Lama Silme-Kare Demiri”, miktarının “3.531,6 kg” olarak belirtildiği, bu itibarla bahse konu faturadaki bilgilerin söz konusu iş kalemi ile uyumlu olmadığı
“Çalışma masası ve kitaplık” iş kalemine ilişkin Mio Yaşam Mim. Mob. İnş. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan 18.03.2026 tarihli fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda “faturaya konu malın veya işin nevi” bölümünün “Çalışma masası ve kitaplık”, miktarının “8 adet” olarak belirtildiği, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yazısı ekinde yer alan ilgili fatura incelendiğinde; faturaya konu mal veya hizmetin “Elbise dolabı yapımı 260x290”, miktarının “6 Adet”, “Çalışma masası metal ayaklı 460x60x70”, miktarının “7 Adet” olarak belirtildiği, bu itibarla bahse konu faturadaki bilgilerin söz konusu analiz girdilerine ilişkin beyan edilen bilgilerle uyumlu olmadığı,
“630 kVA (Prime) Jeneratör” iş kalemine ilişkin Şehir Güvenlik Elek. Elekt. Bilg. Med. İnş. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan 18.03.2026 tarihli fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda “faturaya konu malın veya işin nevi” bölümünün “630 kVA (Prime) Jeneratör”, miktarının “1 Adet” olarak belirtildiği, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yazısı ekinde yer alan ilgili fatura incelendiğinde; faturaya konu mal veya hizmetin “900 kVA kabinli Otomatik ATS’li Jeneratör”, miktarının “1 Adet”, olarak belirtildiği, bu itibarla bahse konu faturadaki bilgilerin söz konusu analiz girdisine ilişkin beyan edilen bilgilerle uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci maddenin d bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak:
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece açıklanması istenen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerin, idare tarafından verilen analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye uygun olduğu tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci maddenin e, f ve g bentlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerdeki birim ve miktarların idarece sunulan analizlerle uyumlu olduğu, açıklama kapsamında analizlerde % 10’un üzerinde yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, bahse konu isteklice sunulan hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterildiği, analiz girdilerine ilişkin bir kuruşun altında tutar öngörülmediği, yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları bulunmadığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci maddenin h bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak:
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde işçilik girdileri için saatlik brüt asgari ücret (146,80 TL) öngörüldüğü anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 1’inci maddenin ı bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak:
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen analiz girdilerinden 10.160.1026 poz numaralı “Mazot(Motorin)” analiz girdisi için Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan 2026 yılı rayicinin kullanıldığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci maddenin i bendinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:
Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş makinelerine ilişkin fiyat teklifi sunulmadığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci maddenin j bendinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:
Başvuru sahibinin iddiasında nakliye girdilerine ilişkin sunulan açıklamaların hangi açıdan eksik ve yetersiz olduğunun ifade edilmediği, bu kapsamında söz konusu iddianın aşırı düşük teklif açıklamasının baştan sona yeniden incelenmesini gerektiren genel hukuka aykırılık iddiası niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda aktarılan inceleme ve tespitler çerçevesinde; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
…
a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,
b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,
c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,
d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, …” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:
a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur. …” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.
(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.
…
(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;
a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,
…
şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.
(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;
…
dikkate alınır. …” hükmü,
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde “…(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ
…
II. GRUP: BİNA İŞLERİ
…
III. GRUP: BİNA İŞLERİ
1. BII. Grup işler
2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri …” hükmü,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler:
7.3.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
…
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur.
…
İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
…
Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.
İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.
Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulması gereklidir.
7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Kamu İhale Kurumu'nun Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ'inde (Resmi Gazete Sayısı: 27961, Resmi Gazete Tarihi 11.06.2011) yer alan ve (B) ÜST YAPI (BİNA) İŞLERİ ana başlığı altında bulunan B-III.GRUP bina işleri …” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Ilıcak Proje A.Ş. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” başlıklı bölümünün “EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” başlıklı satırında beyan edilen belgenin, 28.04.2022 tarih ve 2018/226319-2912392-1-2 sayı ile Sağlık Bakanlığı tarafından “11 Adet ASM-TSM -112 ASHİ Binaları Yapımı ve Çevre Düzenleme İşi +4 Adet 112 ASHİ Binaları Yapımı ve Çevre Düzenlemeleri İşi +112 Komuta Kontrol Merkezi Binası Yapım İşi ve Çevre Düzenlemesi İşleri”ne ilişkin anılan istekli adına düzenlenen, 38.870.411,80 TL tutarlı yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, bahse konu belgede belgeye konu işin esaslı unsurunun BII grubu işler olarak belirtildiği, anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belge tutarının güncellenmiş halinin(537.901.432,31), bahse konu isteklice karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarını (319.849.065,00 x % 70 = 223.894.345,5 ) sağladığı anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken EKAP’a kayıtlı bir yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu ve belgeye konu işin ihale konusu işe ve/veya benzer işe uygun olduğu, ayrıca bahse konu isteklice asgari iş deneyim tutarının karşılandığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek e-forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,
sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya bilançonun gerekli görülen bölümleri ya da bunlara eşdeğer belgeler sunulur. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini birlikte sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. …” hükmü,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler:
7.2.1. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından e- forma uygun olarak düzenlenen belgeyi
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale tarihi yılın ilk dört ayında olduğundan, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
Ilıcak Proje A.Ş. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesine Esas Alınması İstenen Yıllar)” başlıklı bölümünde 2024 hesap dönemine ait cari oranın 0,82290326, öz kaynak oranının 0,39726417, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranın ise 0 olarak beyan edildiği, beyan edilen bilgiler ile EKAP üzerinden inceleme kapsamında yapılan sorgulama sonucu edinilen verilerin uyumlu olduğu tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen bilanço oranlarının İdari Şartname’de düzenlenen asgari kriterleri karşıladığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) (İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.
(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.
(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;
a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, (toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,
…
(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
(8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.
(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. …” hükmü,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.2.2 İş hacmini gösteren belgeler
İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;
a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,
b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,
İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale tarihi yılın ilk dört ayında olduğundan, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.
Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.. …” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Ilıcak Proje A.Ş. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “İş Hacmine İlişkin Diğer Belgeler” başlıklı satırında beyan edilen belgenin, 2024 hesap dönemine ilişkin anılan isteklinin yapım işlerine ilişkin ciro bilgilerini gösteren ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelenen bir belge olduğu, bahse konu isteklice ihale dokümanında düzenlenen asgari yapım işlerine ait ciro tutarının (319.849.065,00 x % 15 = 47.977.359,75) karşılandığı tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen yapım işlerine ait ciro tutarının İdari Şartname’de düzenlenen asgari kriterleri karşıladığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.
Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.
Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:
a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.
b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.
c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.
d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.
e) İtirazen şikâyet başvurularında idareye yapılan şikâyetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.
...
Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,
b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir. ...” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;
a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.
b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.
c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.
ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.
d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi. ...” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;
ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,
yönlerinden sırasıyla incelenir.
…
(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. …” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilmesi gereken asgari bilgiler, beşinci fıkrasında ise dilekçeye eklenmesi gereken zorunlu belgeler sayılmıştır.
...
(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
Başvuru sahibinin iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklice ihaleye katılım belgesinde sunulan belgelerin tümünün ihale dokümanın ilgili düzenlemesi kapsamında yeniden incelenmesine yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasının ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin baştan sona yeniden yapılmasına yönelik olduğu, diğer bir ifadeyle, incelemeye konu iddianın ihale komisyonunun yerine geçerek resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde adı geçen belgelerin Kurum tarafından yeniden incelenmesi talebini içerdiği anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. Yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir. …” hükmü,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
a) Teklif mektubu
b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç) /üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. …” düzenlemesi yer almaktadır.
EKAP üzerinden yapılan sorgulamada; Ilıcak Proje A.Ş. tarafından ortakları ve yöneticilerine ait bilgileri tevsik eden pay defteri ve yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a yüklendiği tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede; ihale üzerinde isteklinin ortakları ve yöneticilere ait bilgileri içeren pay ve yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a yüklendiği anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası” başlıklı 52.4’üncü maddesinde “53.4.1. İdarelerce, mevzuatı gereği yapı ruhsatı alınması gereken yapım işlerinin ihalelerinde, ön yeterlik veya idari şartnamenin katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin maddesinin “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin” istenilmesine ilişkin bendinde, “yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası”na yer verilmesi gerekmektedir.
53.4.2. Bu durumda, aday veya isteklilerin son başvuru veya ihale tarihi itibariyle ilgili mevzuatı uyarınca yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası almış, Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemine (YAMBİS) kayıtlı ve kayıtlarının aktif durumda (belge numaralarının iptal edilmemiş) olması şartı aranacak olup, ilgili mevzuatında tanımlanan yetki belge grubu ve diğer hususlar yönüyle değerlendirme yapılmayacaktır.
53.4.3. İdarece;
a) Son başvuru veya ihale tarihi itibariyle tüm aday veya isteklilerin,
b) İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin,
c) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte ihale üzerinde kalan isteklinin,
YAMBİS’e kayıtlı olduklarının ve kayıtlarının aktif durumda olduğunun EKAP üzerinden veya https://yambis.csb.gov.tr internet adresinden teyit edilerek, buna ilişkin belgelerin ihale işlem dosyasında saklanması gerekmektedir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:
Belge Adı | Açıklama | İş Ortaklıklarında |
YAMBİS | Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemine (YAMBİS) kayıtlı ve kaydının aktif durumda olduğunu gösterir belge İhale dosyasında beyan edilecektir. |
Tüm ortakların sunması gerekmektedir. |
düzenlenmesi yer almaktadır.
Ilıcak Proje A.Ş. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” başlıklı satırında beyan edilen belgenin E-devlet Kapısı “www.turkiye.gov.tr”, “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Müteahhit Bilgileri Sorgulama”sı üzerinden edinilen ve anılan isteklinin yetki belge numarası ve yetki belgesi durumunu “Aktif” olarak gösteren bir belge olduğu tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi kapsamında beyan edilen belgenin, anılan isteklini Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemine (YAMBİS) kayıtlı ve kaydının aktif durumda olduğunu gösterdiği anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 7 (yedi) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (1/7) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 36.233,40 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ilıcak Proje A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.