SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57623

İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
Dosya No54395
Yılı2022
Konu: 97 kişinin katıldığı yemek organizasyonu için 295 kişi üzerinden ödeme yapılması suretiyle hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödemede bulunulması.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

48 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, 97 kişinin katıldığı yemek organizasyonu için 295 kişi üzerinden ödeme yapılması suretiyle hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine hükmedilmiştir. Kararda sorumlu tutulanlar: harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisidir.

Esas yönünden inceleme

Somut uygulama

Belediye tarafından, ...’da yapılması planlanan yatırımlarla ilgili olarak deneyim ve görüş paylaşımı amacıyla 17-19 Haziran 2022 tarihleri arasında ...’ya davet edilen akademisyenler, meslek odaları temsilcileri, uzmanlar, protokol ve basın mensuplarına yemek verilmesi planlanmıştır. Yemek hizmet alımı ile ilgili düzenlenen Piyasa Fiyat Araştırması tutanağına göre 3 firmadan teklif alınmış ve … Ltd.Şti. kişi başı KDV dahil 385,00 TL ile en uygun fiyatı teklifi vermiştir. Piyasa fiyat araştırması tutanağı 09.06.2022 tarihlidir. Belediye tarafından, yemek hizmet alımının en uygun teklifi veren … Ltd.Şti.’den (şirket) yapılmasına karar verilmiştir.

Söz konusu yemek bedelinin ödenmesine ilişkin Belediye Özel Kalem Müdürlüğünün 29.07.2022 tarihli 30022649-(813.02)-177684 sayılı olur yazısında, 26.07.2022 tarihli fatura bedeli (KDV dahil) 113.575,00 TL’nin 295 kişiye yemek verilmesine ilişkin olduğu belirtilmiş ve bu tutarın ödenmesi Başkanlık Makamına arz edilmiş, alınan Olur’a istinaden söz konusu Şirkete Belediye Başkanlığı Özel Kalem Müdürlüğü bütçesinden 113.575,00 TL ödeme yapılmıştır. Şirket tarafından düzenlenen fatura 26.07.2022 tarihlidir. Ancak, yemek organizasyonunda ait adisyonda yemeğe 97 kişinin katıldığı ve kişi başı 1.160,00 TL üzerinden hesaplanan yemek bedeli tutarının KDV dahil 113.575,00 TL olduğu belirtilmektedir.

Daire Kararında, yemek organizasyonuna 97 kişi katılmasına rağmen 295 kişi üzerinden ödeme yapılması sonucunda kamu zararı oluştuğuna hükmedilmiştir. Daire Kararında yer alan kamu zararı hesabı aşağıdadır:

97 kişi x … TL/kişi = … TL (ödenmesi gereken tutar)

Ödenen tutar = 113.575,00 TL

Kamu zararı = Ödenen tutar – Ödenmesi gereken tutar = … TL



Mevzuat ve Değerlendirme

4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi aşağıdadır:

“Doğrudan temin

Madde 22- (Değişik: 30/7/2003-4964/15 md.)

Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:

… / d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.”

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi aşağıdadır:

“Kamu zararı

Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

esas alınır.”

Somut uygulamada yemek bedelinin ödenmesine ilişkin düzenlenen 29.07.2022 tarihli Olur yazısında, 26.07.2022 tarihli fatura bedeli (KDV dahil) 113.575,00 TL’nin 295 kişiye yemek verilmesine ilişkin olduğu belirtilmiş ve bu tutarın ödenmesi Başkanlık Makamına arz edilmiş, alınan Olur’a istinaden söz konusu Firmaya 113.575,00 TL Belediye Başkanlığı Özel Kalem Müdürlüğü bütçesinden ödeme yapılmıştır.

Söz konusu yemek hizmet alımına ait adisyonda yemeğe 97 kişinin katıldığı ve kişi başı 1.170,00 TL olan yemek bedeli toplam tutarının KDV dahil 113.575,00 TL olduğu belirtilmiştir. Buna göre, adisyonda yemeğe 97 kişinin katıldığı belirtilmesine rağmen Belediye tarafından 295 kişi üzerinden hesaplama yapılarak ödeme yapılmıştır.

Sorumluların savunmalarında, yapılan işlemde kişi sayısı üzerinden kasti olmayan bir hata yapıldığı ve bahse konu hatanın ödemenin esasına etkili olmadığı, yemek hizmeti veren Firma kişi başı yemek bedeli için 385,00 TL beyanda bulunmuşsa da, gerçek beyanının yenilen yemek sonrası düzenlenen fatura ve adisyondan anlaşıldığı üzere 1.170,00 TL olduğu, dolayısıyla yemeğe iştirak eden kişinin 295 olması durumunda yemek bedeli tutarının 345.150,00 TL olacağı, bu durum sonucunda da sadece katılımcı sayısında yapılan yanlışlığın ödenen tutarı ve yemek hizmeti verilmesini yok sayamayacağından kamu zararına neden olunan bir fiil veya eylemin bulunmadığı ifade edilmişse de bu savunmanın reddi gerekir.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde kamu zararı “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” sözüyle tanımlanmış olup, kamu zararının belirlenmesinde esas alınan hallerden biri iş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılmasıdır. Söz konusu 295 kişilik yemek hizmeti alımı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapılmış olup, anılan maddeye göre Belediye tarafından üç firmadan teklif alınarak en uygun teklif veren … Ltd.Şti’den hizmet satın alınmıştır. İlgili firmaların teklifleri ödeme evrakı içerisinde yer alan teklifler olduğundan, İdare tarafından bu tekliflere göre işlem yapılarak ödemede bulunulması gerekmekte olup, bahse konu yemeğe fiilen 97 kişi katıldığına göre Firmaya ödenecek olan tutar 97kişi*…TL/kişi= … TL olmalıdır.

Açıklanan gerekçelerle, 97 kişinin katıldığı yemek organizasyonu için 295 kişi üzerinden ödeme yapılması suretiyle hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödemede bulunulması sonucunda 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde düzenlenen kamu zararı oluşmuştur. Daire Kararının gerekçesi ve hükmün mevzuata ve hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.



BU İTİBARLA, yukarıda belirtilen gerekçeyle Kamu İdaresi ve sorumluların savunması reddedilerek, 940 Karar-48 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin TASDİKİNE (…, …’ın aşağıda yer alan karşı oy gerekçesi karşısında), oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştayda Karar Düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 08.01.2025 tarih ve 57623 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.



(Karşı oy gerekçesi

…’ın karşı oy gerekçesi

Somut uygulamanın özellikleri yukarıda çoğunluk görüşü içerisinde açıklanmıştır.

Denetimler sırasında incelenen ve temyiz dilekçesi ekinde de sunulan adisyon 26.07.2022 tarihlidir ve 97 kişi tarafından tüketilen yemek bedelini göstermektedir. Adisyonun tarih ve tutarı, ödeme emri belgesi ekinde yer alan faturanın tarih ve tutarıyla uyumludur.

İlişikli ödeme emri belgesi ekinde yer alan Özel Kalem Müdürlüğünün 29.07.2022 tarih ve 30022649-(813.02)-177684 sayılı yazısında “… 17-19 Haziran tarihlerinde kentimize davet edilen Akademisyenlere, meslek odalarının temsilcilerine, uzmanlara, protokol ve basın mensuplarına (295 kişi) yemek verilmesi ile ortaya çıkan bedeli gösteren 26/07/2022 tarih ve MMT2022000001217 nolu e-Arşiv fatura bedeli olan 113.575,00 TL’nin” şirkete ödenmesine olur verilmiştir.

Buna göre, Belediye tarafından şirkete yapılan ödemenin 29.07.2022 tarihli belgede ifade edilen konusu ile ödeme emri belgesi ve ekleri üzerinde görülen konusu uyumsuzdur. Şirkete yapılan ödemenin gerçek mahiyetinin net bir şekilde ortaya konulmadığı görülmektedir. Gerçek mahiyeti ödeme emri belgesi ekleri, temyiz dilekçesi ve ekleriyle net bir şekilde ortaya konulmayan bu harcamanın hukuka uygunluğu bu haliyle denetlenemeyecektir.

Temyiz dilekçesinde piyasa fiyat araştırması tutanağında belirtilen … TL’nin gerçekçi olmadığı, yani söz konusu şirketin ve ona denk olabilecek farklı şirketlerin piyasa rayicini yansıtmadığı ifade edilmiştir. Bu savunmanın değerlendirilmesinden önce, yani ödenen tutarın piyasa fiyatlarına uygunluğunun değerlendirilmesinden önce, yapılan harcamanın fiili nedeninin mevzuata uygunluğunun ortaya konulması gerekir. Ancak ödeme emri belgesi ve ekleri ile savunmalarda, yapılan harcamanın fiili/gerçek nedeni net olarak ortaya konulmamıştır.

Sonuç olarak, somut uygulamada sebebi net bir şekilde ortaya konulmamış bir gider yapıldığı değerlendirilmektedir. Sorumluların bu yönden savunmalarının alınması için Daire Kararının Bozulması gerekir.

Bu İtibarla, yukarıda açıklanan gerekçeyle, Daire Kararının 1’inci maddesinin Bozulması gerekir.

…’in karşı oy gerekçesi

Somut uygulamanın özellikleri yukarıda çoğunluk görüşü içerisinde açıklanmıştır. Fatura tarihi yemek hizmeti alımı tarihinden farklılık göstermekteyse de bu faturanın bu hizmet alımına ait olduğu kanaatindeyim.

Piyasa fiyat araştırmasında Firma tarafından verilen fiyat soyuttur. Yemek hizmet alımının bedeli, fiilen alınan yemek hizmeti sonucunda kesinleşir. Buna göre, faturada gösterilen tutar fiilen tüketilen yemek hizmet bedelini göstermekte olup piyasa fiyat araştırması tutanağına değil faturada yer alan tutara itibar edilmesi gerekir. Faturada görülen ve adisyonda detayları yer alan ödeme piyasa rayicine uygundur.

Bu İtibarla, somut uygulamada kamu zararı oluşmadığından Daire Kararının Kaldırılması gerekir.)