SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56985
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
Dosya No53876
Yılı2021
Konu: Mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğü kadrosuna atanma.
144 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile; Belediye personeli ...'in mevzuata aykırı olarak Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı Gerçekleştirme Görevlisi ... tarafından 53876 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;
Sayın Daire’nin kararında 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 5. Maddesi uyarınca zabıta müdürlüğü kadrosuna atama için dört yıllık yükseköğrenim şartının bulunduğu belirtilmiştir. Ancak aynı yönetmeliğin 20. Maddesinde “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Hükmüne yer verilmiştir. İş bu hüküm uyarınca Zabıta Müdürlüğüne atamada Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre değil Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre işlem yapılması gerektiği,
Yine sayın Daire Zabıta Müdürlüğü Yönetmeliği’nin 51.maddesinde “2/7/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, hükümleri uygulanır.” hükmü yer aldığı için Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik uyarınca işlem yapılması gerektiğini belirtmekte ise de;
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıt dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler.”,
Hükümlerine yer verildiği,
Yani zabıta müdürlüğüne atanma için geçerli olan koşullar 17. Maddenin 2. Fıkrasında açıkça belirtilmiştir. Bu durumda zabıta müdürlüğüne atanma şartlarını içerir açık hüküm Zabıta Yönetmeliğinde mevcut iken, bu hususta hüküm bulunmadığından bahisle 51. Madde uyarınca Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik nazara alınarak inceleme yapılmasının hukuka aykırı olduğu,
Temyiz Kurulu’nun 05.04.2017 tarih 2017/42935 sayılı kararında da (Ek 1)belirtildiği üzere “Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere belediye zabıta teşkilatına ilişkin görevde yükselme şartları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 ve Geçici 2 nci maddeleri ile özel bir yönetmeliğe bırakılmış, bu kapsamda çıkarılan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ile de zabıta teşkilatı anılan Yönetmelik dışında tutularak, zabıta teşkilatı hakkında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesi hükmü ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartları belirlenmiş, ancak daire başkanları ve zabıta müdürleri sınav şartını da içeren 17’nci maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında tutulmuşlardır. Diğer bir deyişle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiş, ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürleri istisna tutulmamıştır. Söz konusu durum zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu hükümlerden zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilme şartlarının tespitinde Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller başlıklı 51 inci maddesine ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır.” ifadesine yer verildiği,
Temyiz Kurulu Kararı da Zabıta Yönetmeliği’nin 17. Maddenin 2. Fıkrası hükümleri uyarınca atama yapılması gerektiğini, bu fıkra uyarınca koşulları sağlayan ilgililer hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine karar verildiği,
Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17. Maddesinin 2. Fıkrasında zabıta müdürü atamasının 657 sayılı Kanunun 68. Maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılmasının gerektiğinin belirtildiği,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde; “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağı derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir...” hükmüne yer verildiği,
Diğer taraftan, 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1- 4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zabıta müdürü ve zabıta daire başkanı kadrolarına atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerektiği ve ...’in de bu koşulları taşıyor olması sebebi ile Zabıta Müdür kadrosuna atamasının yapıldığı,
Bu hususta Yönetmelik hükümlerini yürütmekle görevli olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nden konu hakkında görüş istememiz üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün emsal teşkil eden 16.05.2022 tarih,E-53773008-622.02-3631719 sayılı görüşünde; ilgili Belediye Başkanlığı bünyesinde 1992 yılında zabıta memuru unvanlı kadroda göreve başlayan, 10/9/2020 tarihinde ön lisans programı mezunu olan ve 23/04/2019 tarihinden itibaren zabıta müdürü görevini vekaleten yürüten personelin zabıta müdürü kadrosuna atanması hususunda hangi mevzuatın esas alınması gerektiği konusunda yazısında; ... zabıta müdürü ve zabıta daire başkanı kadrolarına atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4 üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerektiği, zabıta memuru unvanlı kadroda görev yapan ilgilinin hizmet süreleri ve öğrenim durumu dikkate alındığında 657 sayılı Kanunun mezkûr hükmünde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından zabıta müdürü unvanlı kadroya sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mevzuata uygun olduğu, ancak diğer müdürlüklere sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mümkün olmadığının değerlendirildiği,
Yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 22.09.2023 tarihli 7460461 sayılı yazısında -Askeri kurum ve kuruluşların genel bütçeye dahil daireler olarak 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yer aldıkları dikkate alındığında, Belediye Başkanlığınızda Devlet memuru olarak görev yapan personelden 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu kapsamında daha önce hizmetleri bulunanların, söz konusu Kanunlar kapsamında geçen hizmet sürelerinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi kapsamında yapılacak olan hizmet süresi hesaplamasında dikkate alınması gerektiği, Zabıta memuru kadrosunda görev yaptığı belirtilen personelin 10 yıl hizmetinin bulunması ve ön lisans eğitim şartını sağlaması halinde 3 veya 4 üncü, lisans eğitim şartını sağlaması halinde ise 1,2,3 veya 4 üncü dereceli zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mümkün bulunduğunun belirtildiği,
Yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 03.04.2020 tarihli ve 16500952-900-E.81826 sayılı yazısında;
“...Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş verildiği,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 35/2 fıkrasında; “Denetimin yürütülmesi ve kamu zararının tespitinde aşağıdaki hususlara uyulur” hükmünün yer aldığı,
Aynı fıkranın (a) işaretli alt bendinde de “Düzenlilik denetimi, kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin mali nitelikteki tüm hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespitini kapsayacak şekilde yapılır.” hükmüne yer verildiği,
Bu hükümler çerçevesinde söz konusu yönetmeliği yürütmekle görevli kılınan adı geçen Bakanlığın yukarıda belirtilen genel görüşü karşısında sorumlularına kamu zararının izafe edilmesinin hukuken mümkün olmadığı,
İlgilinin Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 15.06.2021 tarihinde yukarıda izah olunan amir hükümlerindeki tüm şartları taşıdığından; Zabıta Müdürü ...’ in Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamasında hem 657 sayılı DMK’nın 68 (B)/c maddesi hem de Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün yukarıda belirtilmiş olduğumuz görüşüne ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararına istinaden bir hata bulunmadığı ve kendisine yapılan ödemelerin kanuni olduğu,
Savcı görüşünde de genel hükümler çerçevesinde gerek ön lisans gerekse hizmet süresi bakımından bir sorun olmadığından konu hakkında ilişiksiz kararının verilmesinin mütalaa olunduğu,
Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu karardaki tazmin hükmünün kaldırılması, talep edilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar sorgu üzerine verilen savunmanın tekrarından ibaret olmakla birlikte, temyiz talebinin yerinde olduğu,
...'in Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanması gerekçesiyle verilen tazmin hükmü hakkında gerek sorgu ve gerekse temyiz dilekçesinde ortaya konan mevzuat ve ilgili idaresinin (Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün) görüşlerinde de vurgulandığı üzere genel hükümler çerçevesinde, ilgilinin gerek ön lisans mezunu olması gerekse hizmet süresi bakımından Zabıta Müdürlüğüne atanmasında bir sorun olmadığından, tazmin hükmünün kaldırılmasına hükmedilmesinin uygun olduğu, ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Belediye personeli ...'in mevzuata aykırı olarak Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanması sonucu ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Mahalli idarelerde görev yapan devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
- “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde; görevde yükselmeye tabi kadroların sayıldığı, “müdür ve şube müdürü” kadrolarının da görevde yükselmeye tabi sayılan kadrolar içerisinde yer aldığı,
- “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde; müdür kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartların sayıldığı, müdür kadrosuna atanabilmek için “fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartının özel şartlar arasında yer aldığı,
- “Hizmet grupları arasında geçişler başlıklı” 20’nci maddesinin (c) fıkrasında; Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanların, aranan şartları taşımaları kaydıyla, aynı Yönetmelik’in 5’inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma-planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabileceği, Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartının aranmayacağı,
- “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği,
- “Yürürlükten kaldırılan mevzuat” başlıklı 23’üncü maddesinde; 2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yürürlükten kaldırıldığı,
Hüküm altına alınmıştır.
11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;
- “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur." denilerek, belediye zabıta teşkilatında yer alan personel kadro ve unvanlarının sayıldığı,
- “Görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosunun, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik dışında bırakıldığı,
Anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme neticesinde; ...'in 23.06.2010 tarihinde … Komutanlığına Uzman Onbaşı olarak atandığı, 31.12.2012 tarihinde sözleşmesinin bittiği, 12.05.2014 tarihinde Zabıta Memuru olarak açıktan ... Belediyesine atandığı, 30.04.2015 tarihinde ... Belediyesine naklen tayin olduğu, 14.02.2019 tarihinde ... Üniversitesi ... Meslek Yüksek Okulu Yönetim ve Organizasyon Bölümü İşletme Yönetimi Programından (iki yıllık) mezun olduğu, 15.06.2021 tarihinde de Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı görülmüştür.
Adı geçen personelin, Zabıta Memuru kadrosunda görev yaparken Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı 15.06.2021 tarihi itibariyle iki yıllık yüksekokul mezunu olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda da ifade edildiği üzere, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmış, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosu, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle, somut olaydaki atamanın hukuki değerlendirmesi 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılmalıdır.
Diğer yandan, 22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1-4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zabıta müdürü kadrosuna atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerekmektedir.
657 sayılı Kanun’un “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinin (B) bendinde de;
“(Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. (2)
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…” hükümleri yer almaktadır.
İlgilinin görevde yükselme işlemleri yönünden Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamı dışında olduğu kabul edilmekle birlikte, Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümleri uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendindeki yükseköğrenim şartını karşılaması gerekmektedir. Zabıta Memuru kadrosunda görev yapan ...'in, atanma tarihindeki hizmet süresi ve yükseköğrenim mezunu olması dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından, Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun konunun esasına ilişkin iddia ve itirazlarının KABULÜ ile 144 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca KALDIRILMASINA, (Üye ... ve Üye ...’nun aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.06.2024 tarih ve 56985 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye ... ve Üye ...’nun karşı oy gerekçesi
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”,
“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinde;
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
…
ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,
…
hükümleri uygulanır.,
18.04.1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde ise;
“…
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
…
görmüş olmaları şarttır.
Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz”.
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde zabıta müdürü kadrosunun belediye zabıta teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayıldığı, bu kadronun, zabıta personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasından muaf olduğu, ancak; mezkûr maddenin 2 nci fıkrasında yer verildiği üzere anılan kadroya yapılacak atamalara ilişkin hizmet sürelerinin belirlenmesinde 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerinin esas alınacağı ve bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının gerektiği,
Bununla birlikte, 51 inci maddesinde anılan Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı, anılan Yönetmelik gereği müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmek için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmanın gerektiği, ancak kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağının ifade edildiği, ancak Zabıta Yönetmeliğinde zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken öğrenim düzeyine ilişkin bir düzenleme bulunmadığından anılan Yönetmelik hükmü gereği dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartının taşınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar gereğince, anılan personelin zabıta müdürü kadrosuna atanabilmesi için dört yıllık mezuniyeti bulunması gerektiğinden, söz konusu kadroya yapılan ataması mevzuata uygun değildir.
Açıklanan nedenlerle Daire Kararının TASDİKİNE karar verilmesi gerekir.
144 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile; Belediye personeli ...'in mevzuata aykırı olarak Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı Gerçekleştirme Görevlisi ... tarafından 53876 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;
Sayın Daire’nin kararında 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 5. Maddesi uyarınca zabıta müdürlüğü kadrosuna atama için dört yıllık yükseköğrenim şartının bulunduğu belirtilmiştir. Ancak aynı yönetmeliğin 20. Maddesinde “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Hükmüne yer verilmiştir. İş bu hüküm uyarınca Zabıta Müdürlüğüne atamada Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre değil Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre işlem yapılması gerektiği,
Yine sayın Daire Zabıta Müdürlüğü Yönetmeliği’nin 51.maddesinde “2/7/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, hükümleri uygulanır.” hükmü yer aldığı için Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik uyarınca işlem yapılması gerektiğini belirtmekte ise de;
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıt dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler.”,
Hükümlerine yer verildiği,
Yani zabıta müdürlüğüne atanma için geçerli olan koşullar 17. Maddenin 2. Fıkrasında açıkça belirtilmiştir. Bu durumda zabıta müdürlüğüne atanma şartlarını içerir açık hüküm Zabıta Yönetmeliğinde mevcut iken, bu hususta hüküm bulunmadığından bahisle 51. Madde uyarınca Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik nazara alınarak inceleme yapılmasının hukuka aykırı olduğu,
Temyiz Kurulu’nun 05.04.2017 tarih 2017/42935 sayılı kararında da (Ek 1)belirtildiği üzere “Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere belediye zabıta teşkilatına ilişkin görevde yükselme şartları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 ve Geçici 2 nci maddeleri ile özel bir yönetmeliğe bırakılmış, bu kapsamda çıkarılan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ile de zabıta teşkilatı anılan Yönetmelik dışında tutularak, zabıta teşkilatı hakkında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesi hükmü ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartları belirlenmiş, ancak daire başkanları ve zabıta müdürleri sınav şartını da içeren 17’nci maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında tutulmuşlardır. Diğer bir deyişle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiş, ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürleri istisna tutulmamıştır. Söz konusu durum zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu hükümlerden zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilme şartlarının tespitinde Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller başlıklı 51 inci maddesine ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır.” ifadesine yer verildiği,
Temyiz Kurulu Kararı da Zabıta Yönetmeliği’nin 17. Maddenin 2. Fıkrası hükümleri uyarınca atama yapılması gerektiğini, bu fıkra uyarınca koşulları sağlayan ilgililer hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine karar verildiği,
Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17. Maddesinin 2. Fıkrasında zabıta müdürü atamasının 657 sayılı Kanunun 68. Maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılmasının gerektiğinin belirtildiği,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde; “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağı derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir...” hükmüne yer verildiği,
Diğer taraftan, 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1- 4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zabıta müdürü ve zabıta daire başkanı kadrolarına atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerektiği ve ...’in de bu koşulları taşıyor olması sebebi ile Zabıta Müdür kadrosuna atamasının yapıldığı,
Bu hususta Yönetmelik hükümlerini yürütmekle görevli olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nden konu hakkında görüş istememiz üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün emsal teşkil eden 16.05.2022 tarih,E-53773008-622.02-3631719 sayılı görüşünde; ilgili Belediye Başkanlığı bünyesinde 1992 yılında zabıta memuru unvanlı kadroda göreve başlayan, 10/9/2020 tarihinde ön lisans programı mezunu olan ve 23/04/2019 tarihinden itibaren zabıta müdürü görevini vekaleten yürüten personelin zabıta müdürü kadrosuna atanması hususunda hangi mevzuatın esas alınması gerektiği konusunda yazısında; ... zabıta müdürü ve zabıta daire başkanı kadrolarına atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4 üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerektiği, zabıta memuru unvanlı kadroda görev yapan ilgilinin hizmet süreleri ve öğrenim durumu dikkate alındığında 657 sayılı Kanunun mezkûr hükmünde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından zabıta müdürü unvanlı kadroya sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mevzuata uygun olduğu, ancak diğer müdürlüklere sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mümkün olmadığının değerlendirildiği,
Yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 22.09.2023 tarihli 7460461 sayılı yazısında -Askeri kurum ve kuruluşların genel bütçeye dahil daireler olarak 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yer aldıkları dikkate alındığında, Belediye Başkanlığınızda Devlet memuru olarak görev yapan personelden 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu kapsamında daha önce hizmetleri bulunanların, söz konusu Kanunlar kapsamında geçen hizmet sürelerinin 657 sayılı Kanunun 68/B maddesi kapsamında yapılacak olan hizmet süresi hesaplamasında dikkate alınması gerektiği, Zabıta memuru kadrosunda görev yaptığı belirtilen personelin 10 yıl hizmetinin bulunması ve ön lisans eğitim şartını sağlaması halinde 3 veya 4 üncü, lisans eğitim şartını sağlaması halinde ise 1,2,3 veya 4 üncü dereceli zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mümkün bulunduğunun belirtildiği,
Yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 03.04.2020 tarihli ve 16500952-900-E.81826 sayılı yazısında;
“...Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş verildiği,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 35/2 fıkrasında; “Denetimin yürütülmesi ve kamu zararının tespitinde aşağıdaki hususlara uyulur” hükmünün yer aldığı,
Aynı fıkranın (a) işaretli alt bendinde de “Düzenlilik denetimi, kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin mali nitelikteki tüm hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespitini kapsayacak şekilde yapılır.” hükmüne yer verildiği,
Bu hükümler çerçevesinde söz konusu yönetmeliği yürütmekle görevli kılınan adı geçen Bakanlığın yukarıda belirtilen genel görüşü karşısında sorumlularına kamu zararının izafe edilmesinin hukuken mümkün olmadığı,
İlgilinin Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 15.06.2021 tarihinde yukarıda izah olunan amir hükümlerindeki tüm şartları taşıdığından; Zabıta Müdürü ...’ in Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamasında hem 657 sayılı DMK’nın 68 (B)/c maddesi hem de Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün yukarıda belirtilmiş olduğumuz görüşüne ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararına istinaden bir hata bulunmadığı ve kendisine yapılan ödemelerin kanuni olduğu,
Savcı görüşünde de genel hükümler çerçevesinde gerek ön lisans gerekse hizmet süresi bakımından bir sorun olmadığından konu hakkında ilişiksiz kararının verilmesinin mütalaa olunduğu,
Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu karardaki tazmin hükmünün kaldırılması, talep edilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar sorgu üzerine verilen savunmanın tekrarından ibaret olmakla birlikte, temyiz talebinin yerinde olduğu,
...'in Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanması gerekçesiyle verilen tazmin hükmü hakkında gerek sorgu ve gerekse temyiz dilekçesinde ortaya konan mevzuat ve ilgili idaresinin (Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün) görüşlerinde de vurgulandığı üzere genel hükümler çerçevesinde, ilgilinin gerek ön lisans mezunu olması gerekse hizmet süresi bakımından Zabıta Müdürlüğüne atanmasında bir sorun olmadığından, tazmin hükmünün kaldırılmasına hükmedilmesinin uygun olduğu, ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Belediye personeli ...'in mevzuata aykırı olarak Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanması sonucu ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak,
Mahalli idarelerde görev yapan devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
- “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde; görevde yükselmeye tabi kadroların sayıldığı, “müdür ve şube müdürü” kadrolarının da görevde yükselmeye tabi sayılan kadrolar içerisinde yer aldığı,
- “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde; müdür kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartların sayıldığı, müdür kadrosuna atanabilmek için “fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartının özel şartlar arasında yer aldığı,
- “Hizmet grupları arasında geçişler başlıklı” 20’nci maddesinin (c) fıkrasında; Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanların, aranan şartları taşımaları kaydıyla, aynı Yönetmelik’in 5’inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma-planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabileceği, Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartının aranmayacağı,
- “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği,
- “Yürürlükten kaldırılan mevzuat” başlıklı 23’üncü maddesinde; 2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yürürlükten kaldırıldığı,
Hüküm altına alınmıştır.
11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;
- “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur." denilerek, belediye zabıta teşkilatında yer alan personel kadro ve unvanlarının sayıldığı,
- “Görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosunun, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik dışında bırakıldığı,
Anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme neticesinde; ...'in 23.06.2010 tarihinde … Komutanlığına Uzman Onbaşı olarak atandığı, 31.12.2012 tarihinde sözleşmesinin bittiği, 12.05.2014 tarihinde Zabıta Memuru olarak açıktan ... Belediyesine atandığı, 30.04.2015 tarihinde ... Belediyesine naklen tayin olduğu, 14.02.2019 tarihinde ... Üniversitesi ... Meslek Yüksek Okulu Yönetim ve Organizasyon Bölümü İşletme Yönetimi Programından (iki yıllık) mezun olduğu, 15.06.2021 tarihinde de Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı görülmüştür.
Adı geçen personelin, Zabıta Memuru kadrosunda görev yaparken Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı 15.06.2021 tarihi itibariyle iki yıllık yüksekokul mezunu olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda da ifade edildiği üzere, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmış, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosu, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle, somut olaydaki atamanın hukuki değerlendirmesi 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılmalıdır.
Diğer yandan, 22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1-4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zabıta müdürü kadrosuna atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerekmektedir.
657 sayılı Kanun’un “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinin (B) bendinde de;
“(Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. (2)
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…” hükümleri yer almaktadır.
İlgilinin görevde yükselme işlemleri yönünden Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamı dışında olduğu kabul edilmekle birlikte, Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümleri uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendindeki yükseköğrenim şartını karşılaması gerekmektedir. Zabıta Memuru kadrosunda görev yapan ...'in, atanma tarihindeki hizmet süresi ve yükseköğrenim mezunu olması dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından, Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun konunun esasına ilişkin iddia ve itirazlarının KABULÜ ile 144 sayılı İlamın 2’nci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca KALDIRILMASINA, (Üye ... ve Üye ...’nun aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.06.2024 tarih ve 56985 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye ... ve Üye ...’nun karşı oy gerekçesi
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”,
“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinde;
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
…
ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,
…
hükümleri uygulanır.,
18.04.1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde ise;
“…
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
…
görmüş olmaları şarttır.
Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz”.
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde zabıta müdürü kadrosunun belediye zabıta teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayıldığı, bu kadronun, zabıta personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasından muaf olduğu, ancak; mezkûr maddenin 2 nci fıkrasında yer verildiği üzere anılan kadroya yapılacak atamalara ilişkin hizmet sürelerinin belirlenmesinde 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerinin esas alınacağı ve bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının gerektiği,
Bununla birlikte, 51 inci maddesinde anılan Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı, anılan Yönetmelik gereği müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmek için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmanın gerektiği, ancak kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağının ifade edildiği, ancak Zabıta Yönetmeliğinde zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken öğrenim düzeyine ilişkin bir düzenleme bulunmadığından anılan Yönetmelik hükmü gereği dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartının taşınması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar gereğince, anılan personelin zabıta müdürü kadrosuna atanabilmesi için dört yıllık mezuniyeti bulunması gerektiğinden, söz konusu kadroya yapılan ataması mevzuata uygun değildir.
Açıklanan nedenlerle Daire Kararının TASDİKİNE karar verilmesi gerekir.