2024/1216469 İhale Kayıt Numaralı "HURMA-LARA-MANAVGAT-ALANYA ATIKSU ARITMA TESİSLERİ MEKANİK BAKIM, ONARIM HİZMETLERİ ALIMI İŞİ" İhalesi

Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü (ASAT) tarafından yapılan 2024/1216469 ihale kayıt numaralı “Hurma-Lara-Manavgat-Alanya Atıksu Arıtma Tesisleri Mekanik Bakım, Onarım Hizmetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Osman Üneş itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.II-365 sayılı karar ile “1) İhalenin iptali kararının iptaline,
2 ) Başvuru bedelinin, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu'na yazılı talebi halinde iadesine,” karar verilmiştir.

 

Davacı Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 20.03.2025 tarihli ve E:2025/276, K:2025/361 kararında “…Dava dosyasının incelenmesinden; 23.10.2024 tarihinde davacı idare tarafından 23.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Hurma-Lara-Manavgat-Alanya Atıksu Arıtma Tesisleri Mekanik Bakım Onarım Hizmetleri Alım İşi" ihalesine 3 isteklinin katıldığı, 19.11.2024 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Meseç İnşaat Makina Taahhüt Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, itirazen şikayet başvurusu sahibi Osman Üneş’in de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Osman Üneş tarafından Kamu İhale Kurumu'na yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan ihale üzerinde bırakılan Meseç İnşaat Makina Taahhüt Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak 25.12.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1752 sayılı Kurul kararı ile reddedildiği, söz konusu Kurul kararı sonrasında, idarece isteklilere 10.01.2024 tarihinde gönderilen "Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali" konulu yazıda "İhale komisyonunun kararı üzerine "Hurma-Lara-Manavgat-Alanya Atıksu Arıtma Tesisleri Mekanik Bakım, Onarım Hizmetleri Alımı İşi" ne ait bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptal edildiği, Osman Üneş tarafından 13.01.2025 tarih ve 175794 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine davalı idare tarafından yapılan değerlendirme neticesinde "ihale üzerinde bırakılan Meseç İnşaat Makina Taahhüt Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak 25.12.2024 tarihli ve 2024/UH.II-1752 sayılı Kurul kararı ile reddedilmesi öncesinde, başvuru sahibi Osman Üneş’in teklifinin 19.11.2024 tarihli ihale komisyon kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi ve söz konusu isteklinin teklif bedelinin (114.160.000,00 TL) yaklaşık maliyetin (165.743.333,33 TL) altında olması dikkate alındığında, başvuru sahibi Osman Üneş’in teklifi dahil idarece isteklilere 10.01.2024 tarihinde gönderilen "Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali" konulu yazı ile bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmesi işleminin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır." gerekçesine yer verilerek ihalenin iptaline dair kararın iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 39. maddesinde, İhale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durumun bütün isteklilere derhal bildirileceği, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği ancak, idarenin isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen Kanun hükmü uyarınca ihalenin iptalinde idarelerin takdir yetkisinin olduğu tartışmasızdır. Ancak bu yetkinin kullanımı sınırsız olmayıp her türlü idari işlemde olduğu gibi ihalenin iptali hususunda da idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve işin gerekleri ile anılan Kanun'un 5. maddesinde yer alan, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamayı göz önünde bulundurmak suretiyle kullanılması gerekmektedir. Nitekim Kanun'un anılan maddesinin gerekçesinde, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, kamu yararı ve hizmet gerekleri veya Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi hususlar, hukuken kabul edilebilir gerekçeler arasında sayılmış olup davalı idarenin yaptığı açıklamalar ve ihalenin iptaline dair sunduğu belgeler işlemde kamu yararına aykırılık bulunmadığını ortaya koyar nitelikte ise idarenin takdir hakkının geniş tutulmasında hukuken beis bulunmadığı açıktır.

Uyuşmazlıkta, bahse konu ihalenin yaklaşık maliyetinin 165.743.333,33 TL olduğu, anılan ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Meseç İnşaat Makina Taahhüt Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifi ile değerlendirmeye alınacak başvuru sahibi Osman Üneş’in teklifi arasındaki 44.520.000,00 TL'lik fark dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun'un temel ilkeleri doğrultusunda kaynakların verimli kullanılmasının mümkün olamayacağı değerlendirilerek ihalenin iptal edilmesinin uygun olacağı ve yeni bir ihaleye çıkılmasında kamu yararı olacağı belirtilerek ihale yetkilisi tarafından ihalenin iptal edildiği görülmüş olup davacı idare tarafından dava dilekçesinde ihalenin yaklaşık maliyetinde 3 firmadan teklif alındığı ve yaklaşık maliyetin belirlendiği, Kamu İhale Kurumuna 2 kere itirazen şikayet başvurusunda bulunan Osman Üneş’in (Yurt Mühendislik) yaklaşık maliyet için idareye 156.000.000,00 TL teklif verdiği, aynı firmanın ihaleye 114.160.000,00 TL teklif vererek yaklaşık maliyetin belirlenmesi hususunda hataya sebep olduğunun belirtildiği de dikkate alındığında; idarenin ihaleyi iptal etmesinde kanunen kendisine tanınan geniş takdir yetkisinin keyfi şekilde ve hukuka aykırı olarak kullanıldığına ve kamu yararı dışında subjektif nedenlerle hareket edildiğine ilişkin dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı görülmüş olup ihalenin iptaline dair kararın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1. Kamu İhale Kurulunun 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.II-365 sayılı kararının iptaline,
2. Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
3. 29.01.2025 tarihli ve 2025/UH.II-365 sayılı Kurul kararı ile iadesi yapılmış başvuru bedelinin geri alınmasına,

 

   Oybirliği ile karar verildi.