SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56940

Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire7
Dosya No52668
Yılı2018
Konu: Derneğe nakdi yardım yapılması.

234 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, Belediye ... Derneği ... Şubesine nakdi yardım yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının üst yönetici, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

17.05.2023 tarih ve 55165 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, 234 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin Tasdikine karar verilmiştir.

Karar Düzeltilmesi Dilekçesi

Kararda üst yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan Belediye Başkanı ... vekili Av.... ve ...(Spor İşleri Müdür) tarafından ayrı dilekçelerle karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya esas dilekçelerde özetle:

Daire Kararının Kaldırılması talep edildiği,

Anılan ödeme ile kamu zararına yol açıldığı ve zararın tazmin edilmesi gerektiğine ilişkin saptama içeren Sayıştay 7.Dairesince verilen Tazmin Kararına karşın, Karara konu ödemenin, bahse konu derneğin Futbol Turnuvasına istinaden turnuva takımlarına (ki bunlar amatör spor kulüpleridir) forma tedariki için verildiği ve ödeme her ne kadar demeğe yapılmış gibi görünse de adı geçen derneğin olayda ARACI OLDUĞU ve katılan amatör kulüplere destek sağlamak için KOPRU VAZİFESİ GÖRDÜĞÜ, yapılan nakdi ödemenin ve yardımın esas muhatabının amatör spor kulüpleri olduğu, tüm bu somut gerçeklik bir kenara itilerek, tamamıyla şekli bir değerlendirme ile kamu zararı saptaması yapılmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı,

Nitekim adı geçen ... Derneğinin Tüzüğünde; Türkiye’de en yaygın spor dalı olan futbolun oyun kurallarının ülke genelinde öğretilmesi, doğru yorumlanması; sporda asıl amaç olan dostluk ve kardeşlik unsurlarının ön plana çıkarılması için gerekli eğitim ve öğretim faaliyetleri, kurs, seminer, konferans, açık oturum ve benzeri toplantılar yapılması; her türlü spor gösterisi, sosyal-kültürel etkinlikler, maçlar, yarışmalar düzenlenmesi veya bu tip düzenlemelere katılınması, her yaştaki sporcuların bilimsel olarak futbolu amatör bir ruhla yapmalarına katkıda bulunulmasının derneğin görevleri arasında sayıldığı, Amatör kulüplere yapılacak yardıma aracılık edilmesinin ise kamu zararına değil, tam tersine toplumun ihtiyacı olan birlikteliğin daha organize şekilde yapılmasını sağlayarak bu şekilde kamuya yarar sağladığı, Keza Demek Tüzüğünde düzenlendiği üzere Demek, gelirlerinin en az %80’inin, 3. maddede açık şekilde belirtildiği şekilde derneğin amaçlarını gerçekleştirmek için kullanıldığı, Dernek, gelirlerinin amaçları dışında ve Dernekler Kanunu ve Derneklerle ilgili diğer mevzuat hükümleri dışında kullanamadığı,

5018 Sayılı Yasanın 11. maddesi ve 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi birlikte incelendiğinde; Belediye Başkanlarının “Bütçeyi uygulama” görevi bulunmaktadır ve 5018 Sayılı yasada belirlenen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden kendi meclislerine karşı sorumlu olduğu,

Tazmin ve Tasdik Kararında adı geçen derneğe nakdi ödeme yapılmasının kamu zararına yol açtığı yolundaki tespitin, esasen 5018 Sayılı Kanun karşısında da hatalı olduğu ve hukuken kabul edilemeyeceği, zira ortada kamu zararının olmadığı, 5018 sayılı Kanunun "Kamu zararı" başlıklı 71. Maddesi hükmüne yer verilerek,

5018 S.K 71.maddesinin 1. fıkrasında kamu zararı tanımı yapıldığı, ikinci fıkrada ise birinci fıkrada tanımlanan hususların geçerli sayılacağı hallerin belirlendiği, Bu itibarla 5018 sayılı Kanuna göre kamu zararı sayılan halleri belirlemek için anılan maddenin ikinci fıkrasına bakmak gerekeceği, Nitekim ikinci fıkra ile belirlenen kapsam içinde, ‘kamu malına zarar verilmesi, kamu görevlilerinin hukuka aykırı eylemleri nedeniyle kişilere verdikleri zararın kamu tarafından ödenmek zorunda kalınması ya da mevzuatta ödenmesi öngörülmekle birlikte mevzuatın yorumunda hataya düşülmek veya ihmal ve kasıt yoluyla fazla ödeme yapılması halleri’ SAYILMAdığı,

Somut olayda 5018 sayılı Kanunun 71.maddesinde yapılmış kamu zararı tanımına giren bir kamu zararı söz konusu olmadığı, Dolayısıyla Tazmin ve Tasdik Kararında ‘kamu zararının belirlenmesi kıstaslarına uygun olmayan bir hukuki niteleme’ yapılmış olup, bu saptamanın hukuken kabul edilebilir olmadığı,

Nitekim Sayıştay 7. Dairesinin 14/04/2021 tarih ve 176 sayılı ilamında yer alan, üye ...’ın azınlık görüşünde; “kamu zararının tespitinde esas alınan ödemeye bakıldığında aslında ödemenin bahse konu derneğin Futbol Turnuvasına istinaden turnuva takımlarına (ki bunlar amatör spor kulüpleridir ) forma tedariki için verildiği açıktır. Yapılan ödeme her ne kadar demeğe yapılıyor ise de derneğin burada aracı olduğu ve katılan amatör kulüplere destek sağlamak için köprü vazifesi gördüğü aşikardır. Zira adı geçen demek tüzüğünde Türkiye’de en yaygın spor dalı olan futbolun oyun kurallarının ülke genelinde öğretilmesi, doğru yorumlanması; sporda asıl amaç olan dostluk ve kardeşlik unsurlarının ön plana çıkarılması için gerekli eğitim ve öğretim faaliyetleri, kurs, seminer, konferans, açık oturum ve benzeri toplantılar yapmak; her türlü spor gösterisi, sosyal-kültürel etkinlikler, maçlar, yarışmalar düzenlemek veya bu tip düzenlemelere katılmak, her yaştaki sporcuların bilimsel olarak futbolu amatör bir ruhla yapmalarına katkıda bulunmak derneğin görevleri arasında sayılmıştır. Bu meyanda amatör kulüplere yapılacak yardıma aracılık yapılması da 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. Maddesi kapsamında sporu desteklemek ve amatör spor kulüplerini desteklemek olarak değerlendirilebilir.” denilerek, aslında somut olayda yapılan yardımın, amatör spor kulüplerine yapıldığı ve dolayısıyla sorgunun kaldırılması gerektiğinin belirtildiği,

İfade edilerek Daire Kararının Kaldırılması talep edilmektedir.



Başsavcılık Mütalaası

Kararda üst yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan Belediye Başkanı ... vekili Av.... ve harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ...(Spor İşleri Müdür) tarafından karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulması üzerine verilen Başsavcılık Mütalaasında:

“Dosya içeriğinin incelenmesi neticesinde; sorumlunun ileri sürmüş olduğu hususlar temyiz aşamasında da ifade edilmiş olduğundan, yeni bir bilgi, belge veya bulgu içermemekte olup, 09.12.2022 tarih ve 22068716 sayılı görüşümüzü değiştirecek bir nitelik taşımadığından Karar Düzeltmesine Mahal Olmadığı yönünde karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz olunur.”

Denilmektedir.



Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

234 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle, Belediye ... Derneği ... Şubesine nakdi yardım yapılması sonucu oluşan ... TL kamu zararının üst yönetici, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine ödettirilmesine hükmedilmiştir.

17.05.2023 tarih ve 55165 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, 234 İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesinin Tasdikine karar verilmiştir.

Esas yönünden inceleme

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde:

“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir.

Madde metninde genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla ve kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabileceği ifade edilmişse de 5393 sayılı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmü karşısında belediyeler bahsi geçen yardımları yapabilecek kurumlardan değildir.

5393 sayılı Kanun’un “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde:

“Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla;

Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir...” hükmü bulunmaktadır.

Somut uygulamada ... Derneği ... Şubesinin düzenleyeceği bir futbol turnuvası kapsamında takımlara forma tedariki için yardım talebine istinaden, ... Belediyesi Spor İşleri Müdürlüğü tarafından doğrudan Derneğe nakdi yardım yapılmıştır. Dernek tüzüğü … adresinde bulunmaktadır. Somut uygulamada Derneğe yapılan nakdi yardımın yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Mevzuat hükümleri doğrultusunda belediyeler, Kanun’da belirtilen sınırlar dahilinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verebilmekte ve amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapabilmektedir. Ancak Belediye tarafından hukuki dayanağı bulunmaksızın Derneğe aktarılan tutarın Dernek tarafından 5393 sayılı Kanun m.14 kapsamında bir gider için sarf edilmesi, Belediye tarafından Derneğe yapılan ve yasal dayanağı bulunmayan nakit aktarımını hukuka uygun hale getirmez.

Buna göre Belediye tarafından Derneğe nakdi yardım yapılması, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının g-bendinde yer alan “mevzuatından öngörülmediği halde ödeme yapılması” kapsamında kamu zararını sonuç vermektedir.

Sorumlular tarafından iddia edilen diğer hususlar Daire Kararında ve 55165 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında karşılanmıştır.

BU İTİBARLA, yukarıda açıklanan gerekçeyle 17.05.2023 tarih ve 55165 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 05.06.2024 tarih ve 56940 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.