SayıştaySayıştay Daire Kararı628
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire7
İlam No32
Madde No2
Yılı2023
Damga vergisi
İşletme Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan … İhale Kayıt Numaralı… Hizmet Binası Yapım İşi”nde; yüklenici … ile alt yüklenici ….; alt yüklenici ….; alt yüklenici …’nin söz konusu işe ilişkin imzaladıkları sözleşmelere istinaden damga vergisi kesintisi yapılmaması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda;
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde;
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.
...”
denilmektedir.
Aynı Kanunun 3’üncü maddesinde ise;
“Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.
…”
hükmüne yer verilmiştir.
Yine aynı Kanunun 8 inci maddesinde ise resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu belirtilmiştir.
Ayrıca bahse konu Kanuna ekli (1) sayılı tablonun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı 1. bölümünün (A-1) inci sırasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu ifade edilmiştir.
Bahse konu Kanun’un 26’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; “Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.” denilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’inci maddesinde;
“…
(5) Yüklenicinin, idare tarafından onaylanan alt yükleniciler ile bunlar işe başlamadan önce sözleşme yapması ve bir örneğini idareye vermesi gerekir.
(6) İdarece onaylanmayan alt yükleniciler hiçbir suretle iş yerinde çalışamaz. Ancak; ihale dokümanında alt yüklenicilere yaptırılması düşünülen işlerin belirtilmesi istenmekle birlikte yüklenici teklifi kapsamında liste vermese dahi işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından ihtiyaç duyulması halinde idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabilir.
…” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; yüklenicilerin çalıştıracakları alt yüklenicileri idarenin onayına sunması, yüklenicilerin idare tarafından onaylanan alt yükleniciler ile sözleşme imzalaması ve bir örneğini idareye sunması gerekmektedir. İdare tarafından onaylanmayan alt yükleniciler hiçbir suretle iş yerinde çalıştırılamayacaktır. Bu itibarla Kamu İdaresince, ihale edilen işlerin yüklenicileri ile alt yükleniciler arasında ihale konusu işe yönelik olarak imzalanan ve belli bir bedeli içeren sözleşmelerin damga vergisinin ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi ve ilgili mevzuata göre gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.
Rapor dosyası ve eki belgelere bakıldığında yüklenici firma ile alt yüklenici firmalar arasında imzalanan sözleşmelerin damga vergisinin ödenmediği; bu durumun sorgu konusu yapılması üzerine ödenmeyen verginin tahsil edildiği görülmektedir.
Şöyle ki; kamu zararı tutarı olan … TL'nin … TL'sinin …’den … tarih ve … seri-sıra no.lu vergi tahsil alındıları ile tahsil edildiği görüldüğünden bu tutarların tahsilatında bir tereddüt yoktur.
Ancak … TL kamu zararına ilişkin ilk etapta ahiz …’nin … tarih ve … numaralı Vergi Dairesi Tahakkuk Fişi ibraz edilmiş olup denetim ekibi tarafından bu belge tahsilat açısından kabul edilmemiştir. Bunun üzerine Dairemize gönderilen ve ahiz adına internet vergi dairesinden alınan … nolu belge ile bahse konu damga vergisinin ödenmiş olduğu görülmüştür.
Bu itibarla kamu zararı tutarı olan … TL'nin tamamının ahizlerinden tahsil edidiği anlaşıldığından söz konusu tutar için ilişilecek bir husus kalmadığına;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
İşletme Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan … İhale Kayıt Numaralı… Hizmet Binası Yapım İşi”nde; yüklenici … ile alt yüklenici ….; alt yüklenici ….; alt yüklenici …’nin söz konusu işe ilişkin imzaladıkları sözleşmelere istinaden damga vergisi kesintisi yapılmaması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda;
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde;
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir. Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.
...”
denilmektedir.
Aynı Kanunun 3’üncü maddesinde ise;
“Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.
…”
hükmüne yer verilmiştir.
Yine aynı Kanunun 8 inci maddesinde ise resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu belirtilmiştir.
Ayrıca bahse konu Kanuna ekli (1) sayılı tablonun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı 1. bölümünün (A-1) inci sırasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu ifade edilmiştir.
Bahse konu Kanun’un 26’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; “Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.” denilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’inci maddesinde;
“…
(5) Yüklenicinin, idare tarafından onaylanan alt yükleniciler ile bunlar işe başlamadan önce sözleşme yapması ve bir örneğini idareye vermesi gerekir.
(6) İdarece onaylanmayan alt yükleniciler hiçbir suretle iş yerinde çalışamaz. Ancak; ihale dokümanında alt yüklenicilere yaptırılması düşünülen işlerin belirtilmesi istenmekle birlikte yüklenici teklifi kapsamında liste vermese dahi işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından ihtiyaç duyulması halinde idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabilir.
…” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; yüklenicilerin çalıştıracakları alt yüklenicileri idarenin onayına sunması, yüklenicilerin idare tarafından onaylanan alt yükleniciler ile sözleşme imzalaması ve bir örneğini idareye sunması gerekmektedir. İdare tarafından onaylanmayan alt yükleniciler hiçbir suretle iş yerinde çalıştırılamayacaktır. Bu itibarla Kamu İdaresince, ihale edilen işlerin yüklenicileri ile alt yükleniciler arasında ihale konusu işe yönelik olarak imzalanan ve belli bir bedeli içeren sözleşmelerin damga vergisinin ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi ve ilgili mevzuata göre gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.
Rapor dosyası ve eki belgelere bakıldığında yüklenici firma ile alt yüklenici firmalar arasında imzalanan sözleşmelerin damga vergisinin ödenmediği; bu durumun sorgu konusu yapılması üzerine ödenmeyen verginin tahsil edildiği görülmektedir.
Şöyle ki; kamu zararı tutarı olan … TL'nin … TL'sinin …’den … tarih ve … seri-sıra no.lu vergi tahsil alındıları ile tahsil edildiği görüldüğünden bu tutarların tahsilatında bir tereddüt yoktur.
Ancak … TL kamu zararına ilişkin ilk etapta ahiz …’nin … tarih ve … numaralı Vergi Dairesi Tahakkuk Fişi ibraz edilmiş olup denetim ekibi tarafından bu belge tahsilat açısından kabul edilmemiştir. Bunun üzerine Dairemize gönderilen ve ahiz adına internet vergi dairesinden alınan … nolu belge ile bahse konu damga vergisinin ödenmiş olduğu görülmüştür.
Bu itibarla kamu zararı tutarı olan … TL'nin tamamının ahizlerinden tahsil edidiği anlaşıldığından söz konusu tutar için ilişilecek bir husus kalmadığına;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,