SayıştaySayıştay Daire Kararı971
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No75
Madde No44
Yılı2023
Ortak Hizmet Projesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
... Belediye Başkanlığı ile ... Odası ... Şubesi arasında “... İli, ... ve ... İlçeleri Mevcut Yapı Stoku Envanterinin Oluşturulması ve Yapı Güvenliğinin Deprem Riski Açısından Değerlendirilmesi Ortak Hizmet Projesi Protokolü” düzenlenmesi sonucu mevzuat hükümlerine aykırı ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”,
“Acil durum planlaması” başlıklı 53’üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Belediye; yangın, sanayi kazaları, deprem ve diğer doğal afetlerden korunmak veya bunların zararlarını azaltmak amacıyla beldenin özelliklerini de dikkate alarak gerekli afet ve acil durum plânlarını yapar, ekip ve donanımı hazırlar.”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde, “Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.”,
hükümleri yer almaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
...
u) İl düzeyinde yapılan plânlara uygun olarak, doğal afetlerle ilgili plânlamaları ve diğer hazırlıkları büyükşehir ölçeğinde yapmak (...)
...” denilmektedir.
2019-2023 yılları arasını kapsayan On Birinci Kalkınma Planı’nın, “Yaşanabilir şehirler, sürdürülebilir çevre” başlığı altında, “Afet Risk ve zarar azaltma çalışmalarına yönelik Türkiye Afet Risk Azaltma Planı hazırlanacaktır.” denilmiş ve 2021 yılında yayımlanan “Depreme Karşı Alınabilecek Önlemlerin ve Depremlerin Zararlarının En Aza İndirilmesi için Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu”nda, ulusal düzeyde risk azaltma planı olarak belirlenen Türkiye Afet Risk Azaltma Planı’nın (TARAP) yerel düzeyde uygulanması için il afet risk azaltma planlarının hazırlanması öngörülmüştür.
İçişleri Bakanlığınca çıkarılan 29.12.2020 tarihli ve 2020/2 sayılı “İl Afet Risk Azaltma Planının (İRAP) Hazırlanması” konulu Genelge kapsamında il düzeyindeki risk azaltma planlarının hazırlanması ve hazırlanan bu planların İl Valisinin onayı sonrasında uygulanmaya konulması gerektiği belirtilmiştir. İl düzeyindeki risk azaltma planları çerçevesinde, hedef, amaç ve eylemler belirlenmiş, bunları gerçekleştirmekle yükümlü olan sorumlu kuruluşlar ile sorumlu kuruluşa destek verecek ilgili kurum ve kuruluşlar tanımlanmıştır. İçişleri Bakanlığının 11.11.2021 tarih ve 2021/6 sayılı “İl Afet Risk Azaltma Planının (İRAP) Uygulanması” konulu Genelgesi’nde ise, İRAP kapsamında görev verilen kurum ve kuruluşların planda yer alan eylemleri uygulamasına yönelik desteğin verilmesi, eylemlerin gerçekleşmesinde herhangi bir gecikmeye mahal verilmemesi için gerekli tedbirlerin alınması hususu ifade edilmiştir.
Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030) ise, 08.07.2022 tarihli ve 31890 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Plan, ülkemizin risk altında olduğu doğal afetlerin yıkıcı etkilerini azaltmak üzere hazırlanmış ulusal çapta bir plan olup, her tür ve ölçekteki afet risklerini azaltmak üzere çalışma yapması öngörülen kamu kurum ve kuruluşlarını kapsamaktadır. Bu kapsama belediyeler de dahildir.
Yukarıda açıklanan mevzuat kapsamında hazırlanan bir eylem belgesi olan ... İl Afet Risk Azaltma Planı, 2021 yılında uygulamaya konulmuştur. Anılan Plan’ın, “Modül 4: Amaç, Hedef ve Eylemlerin Oluşturulması ve Tablolaştırılması” başlıklı bölümünün “H1-E58” başlıklı hedefinde, “İl merkezi ve ilçelerindeki tüm binaların 6306 sayılı kanunun uygulama yönetmeliğinin 5/f Maddesi gereğince bölgesel afet risk dağılımını belirlemek için kullanılabilecek basitleştirilmiş yöntemler veya diğer hızlı değerlendirme yöntemleri ile mevcut yapı stokunun değerlendirilmesi sağlanacaktır.” denilmekte olup, eylemden sorumlu kurum “Büyükşehir Belediye Başkanlığı”, olarak belirlenmiş, destek sağlayıcı kurumlar arasında ise “ilçe belediye başkanlıkları, inşaat mühendisleri odası ve mimarlar odası” sayılmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, Belediyelerin afet yönetiminde risk azaltmaya yönelik yetki ve sorumluluklarının bulunduğu açıktır. Doğal afetlerin ortaya çıkardığı risklerin azaltılmasına ilişkin olarak düzenlenen ulusal düzeydeki Risk Azaltma Planı’nda da bu hususa uygun olarak belediyelere de çeşitli görev ve sorumluluklar atfedildiği görülmektedir. Dolayısıyla Belediyelerin söz konusu yetki ve sorumluluk çerçevesinde çeşitli projeler gerçekleştirmesi mümkün olup, bu projeler için yapılan harcamalar da Belediye giderleri arasındadır.
Belediye tarafından 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre ... Odası ... Şubesi ile gerçekleştirilen “Mevcut Yapı Stoku Envanterinin Oluşturulması ve Yapı Güvenliğinin Deprem Riski Açısından Değerlendirilmesi” konulu projenin ortak hizmet projesi niteliği taşımadığı, bu minvalde söz konusu projenin 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yapılamayacağı, proje kapsamında Belediye tarafından ... Odası ... Şubesine kaynak aktarımında bulunulduğu ifade edilmişse de,
5393 sayılı Kanun’un “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde, “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
...
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. (...)”,
denilmektedir.
04.02.1954 tarih ve 8625 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun “I-Odalar Birliği” başlıklı 1’inci maddesinde, “Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup da mesleki faaliyette bulunan yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis ve mimarları teşkilatı içinde toplayan tüzel kişiliğe sahip Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği kurulmuştur.
Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Birliğin ve Odaların merkezi Ankara’dadır.” hükmü bulunmaktadır.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği İnşaat Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği’nin “Odanın Amaçları” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise, “Halkın barınma sorununun çözümü doğrultusunda, bölgelerin sosyo-ekonomik yapısına uygun, yapı tiplerinin geliştirilmesi ve üretimlerinin sağlanması doğrultusundaki araştırmalara müdahil olmak, bu konuda ilgili tüm kurum ve kuruluşlara öneri götürmek ve ortak çalışma yapmak,” hükmüne yer verilmiştir.
Bahse konu mevzuat hükümleri uyarınca, belde sakinlerinin müşterek nitelikli bir ihtiyacı olarak ortaya çıkan söz konusu bu eylemin yerine getirilmesini teminen, Belediyenin gerek Kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler, gerekse de ... İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında verilen yükümlülükler çerçevesinde, kamu kurumu niteliğindeki bir meslek kuruluşu olan ... Odası’nın ... Şubesiyle söz konusu ortak hizmet projesini gerçekleştirmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, 5393 sayılı Kanun’un yukarıda bahsi geçen 75’inci maddesinde, ortak hizmet projesi kavramından ne anlaşılması gerektiğine yönelik bir tanıma yer verilmemiştir. Ancak, ortak hizmet projesinin doğası gereği taraflar, gerçekleştirilecek hizmet bakımından makul ölçüde bir iş birliği içinde olmakla mükelleftir. Bu iş birliği, taraflar arasında gerek teknik ve uzmanlık bilgisinin paylaşımı gerek personel temini gerekse de maddi külfetlerin karşılanması noktasında dengeli bir hak ve yükümlülük paylaşımını gerekli kılar.
... Belediye Başkanlığı ile ... Odası ... Şubesi arasında düzenlenen “... İli, ... ve ... İlçeleri Mevcut Yapı Stoku Envanterinin Oluşturulması ve Yapı Güvenliğinin Deprem Riski Açısından Değerlendirilmesi Ortak Hizmet Projesi Protokolü”nün;
“Protokolün Amacı ve Kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu protokolün amacı; ... ili, ... ve ... ilçeleri sınırları içerisinde yer alan 1345 hektar büyüklüğündeki alanda yaklaşık 20.000 adet yapının envanterinin oluşturulması ve bu yapıların güvenliğinin deprem riski açısından değerlendirilmesidir.”,
“Protokolün Konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen “Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi” Hazırlanmasına ilişkin ilke ve Esaslara uygun olarak ... ve ... İlçeleri için hazırlatılacak olan Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi için ... Büyükşehir Belediyesi, ... Belediyesi ve ... Belediyesi arasında 12.03.2021 tarihinde ortak hizmet projesi protokolü imzalanmıştır.(...) Çalışma alan sınırı içerisinde hazırlanacak PROJE, kentsel dönüşüm strateji belgesine altlık oluşturacaktır.
...”,
hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Protokol’ün “Yükümlülükler” başlıklı 7’nci maddesinde ise, “7.1.PROJE kapsamında görev alacak İnşaat Mühendisleri … tarafından görevlendirilecektir. Görevlilerin hizmet bedelleri, hazırladıkları raporların İDARE tarafından onaylanmasını müteakip …. tarafından ödenecektir. Bu bedeller ….tarafından belirlenecektir.
7.2. Belirtilen hizmetlerin aksamadan yürütülmesi ve çalışmaların takip edilebilmesi amacıyla …. bünyesinde bir çalışma mekanı oluşturulacaktır.
...
7.6. İdare, çalışma alan sınırı içerisinde yer alan binalara ilişkin bünyesinde bulunan verileri ….’ya teslim edecektir.(...)
7.8. …. değerlendirme yönteminin/yöntemlerinin işleyişi, eğitim çalışmaları, bina hasar endeksi programlarının hesaplanması amacıyla Üniversiteler ve/veya Üniversitelere bağlı teknokentler ve/veya …. bünyesinde akademisyen ve uzman mühendislerden oluşturulacak bir komisyondan bilimsel destek alınacaktır. Proje kapsamında komisyon üyelerine yapılacak ödemeler …. tarafından yapılacaktır. (...)
...
7.13. Proje kapsamındaki işlerin tamamlanarak …. tarafından nihai raporun İdareye teslimi sonrasında …. tarafından 1 (bir) yıl süreyle teknik destek verilecektir. Bu süreçte İdarece tespit edilen düzeltmeler ve gerekli görülen değişiklikler …. tarafından gerçekleştirilir.”,
hükümleri bulunmaktadır.
Protokolün taraflara yüklediği hak ve yetkiler incelendiğinde;
... Odası ... Şubesinin yükümlülüklerinin ağırlıklı olarak teknik ve uzmanlık gerektiren alanlarda ortaya çıktığı ancak bu yükümlülüğün yanında Oda’nın projeye ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi için mekan sağlama, personele eğitim verme ve yazılım desteği sağlama gibi farklı alanlarda da Projeye katkı sağladığı,
Belediyenin Proje kapsamındaki ağırlıklı yükümlülüğünün ise mali yükümlülükler çerçevesinde ortaya çıktığı ancak Belediyece veri sağlama yükümlülüğü, değerlendirme komisyonuna personel sağlama yükümlülüğü gibi bir takım diğer yükümlülüklerin de üstlenildiği,
anlaşılmaktadır. Buna göre taraflar arası hak ve yükümlülükler somut olaya konu Ortak Hizmet Projesi özelinde yapılması öngörülen faaliyetlerin gerektirdiği biçimde, tarafların yetkinliklerine uygun ve makul biçimde dağıtılmıştır.
Sonuç olarak, Proje konusunun Belediyenin yetki ve sorumlulukları arasında yer aldığı, Proje’nin Belediyenin mahalli müşterek nitelikteki bir ihtiyacın yerine getirilmesi amacıyla ve ... İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında öncelikle yerine getirilmesi gereken bir eylem olması nedeniyle gerçekleştirildiği ve 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine ilişkin koşulları taşıdığı görüldüğünden yapılan harcamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ...-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
... Belediye Başkanlığı ile ... Odası ... Şubesi arasında “... İli, ... ve ... İlçeleri Mevcut Yapı Stoku Envanterinin Oluşturulması ve Yapı Güvenliğinin Deprem Riski Açısından Değerlendirilmesi Ortak Hizmet Projesi Protokolü” düzenlenmesi sonucu mevzuat hükümlerine aykırı ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”,
“Acil durum planlaması” başlıklı 53’üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Belediye; yangın, sanayi kazaları, deprem ve diğer doğal afetlerden korunmak veya bunların zararlarını azaltmak amacıyla beldenin özelliklerini de dikkate alarak gerekli afet ve acil durum plânlarını yapar, ekip ve donanımı hazırlar.”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde, “Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.”,
hükümleri yer almaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
...
u) İl düzeyinde yapılan plânlara uygun olarak, doğal afetlerle ilgili plânlamaları ve diğer hazırlıkları büyükşehir ölçeğinde yapmak (...)
...” denilmektedir.
2019-2023 yılları arasını kapsayan On Birinci Kalkınma Planı’nın, “Yaşanabilir şehirler, sürdürülebilir çevre” başlığı altında, “Afet Risk ve zarar azaltma çalışmalarına yönelik Türkiye Afet Risk Azaltma Planı hazırlanacaktır.” denilmiş ve 2021 yılında yayımlanan “Depreme Karşı Alınabilecek Önlemlerin ve Depremlerin Zararlarının En Aza İndirilmesi için Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu”nda, ulusal düzeyde risk azaltma planı olarak belirlenen Türkiye Afet Risk Azaltma Planı’nın (TARAP) yerel düzeyde uygulanması için il afet risk azaltma planlarının hazırlanması öngörülmüştür.
İçişleri Bakanlığınca çıkarılan 29.12.2020 tarihli ve 2020/2 sayılı “İl Afet Risk Azaltma Planının (İRAP) Hazırlanması” konulu Genelge kapsamında il düzeyindeki risk azaltma planlarının hazırlanması ve hazırlanan bu planların İl Valisinin onayı sonrasında uygulanmaya konulması gerektiği belirtilmiştir. İl düzeyindeki risk azaltma planları çerçevesinde, hedef, amaç ve eylemler belirlenmiş, bunları gerçekleştirmekle yükümlü olan sorumlu kuruluşlar ile sorumlu kuruluşa destek verecek ilgili kurum ve kuruluşlar tanımlanmıştır. İçişleri Bakanlığının 11.11.2021 tarih ve 2021/6 sayılı “İl Afet Risk Azaltma Planının (İRAP) Uygulanması” konulu Genelgesi’nde ise, İRAP kapsamında görev verilen kurum ve kuruluşların planda yer alan eylemleri uygulamasına yönelik desteğin verilmesi, eylemlerin gerçekleşmesinde herhangi bir gecikmeye mahal verilmemesi için gerekli tedbirlerin alınması hususu ifade edilmiştir.
Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030) ise, 08.07.2022 tarihli ve 31890 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Plan, ülkemizin risk altında olduğu doğal afetlerin yıkıcı etkilerini azaltmak üzere hazırlanmış ulusal çapta bir plan olup, her tür ve ölçekteki afet risklerini azaltmak üzere çalışma yapması öngörülen kamu kurum ve kuruluşlarını kapsamaktadır. Bu kapsama belediyeler de dahildir.
Yukarıda açıklanan mevzuat kapsamında hazırlanan bir eylem belgesi olan ... İl Afet Risk Azaltma Planı, 2021 yılında uygulamaya konulmuştur. Anılan Plan’ın, “Modül 4: Amaç, Hedef ve Eylemlerin Oluşturulması ve Tablolaştırılması” başlıklı bölümünün “H1-E58” başlıklı hedefinde, “İl merkezi ve ilçelerindeki tüm binaların 6306 sayılı kanunun uygulama yönetmeliğinin 5/f Maddesi gereğince bölgesel afet risk dağılımını belirlemek için kullanılabilecek basitleştirilmiş yöntemler veya diğer hızlı değerlendirme yöntemleri ile mevcut yapı stokunun değerlendirilmesi sağlanacaktır.” denilmekte olup, eylemden sorumlu kurum “Büyükşehir Belediye Başkanlığı”, olarak belirlenmiş, destek sağlayıcı kurumlar arasında ise “ilçe belediye başkanlıkları, inşaat mühendisleri odası ve mimarlar odası” sayılmıştır.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, Belediyelerin afet yönetiminde risk azaltmaya yönelik yetki ve sorumluluklarının bulunduğu açıktır. Doğal afetlerin ortaya çıkardığı risklerin azaltılmasına ilişkin olarak düzenlenen ulusal düzeydeki Risk Azaltma Planı’nda da bu hususa uygun olarak belediyelere de çeşitli görev ve sorumluluklar atfedildiği görülmektedir. Dolayısıyla Belediyelerin söz konusu yetki ve sorumluluk çerçevesinde çeşitli projeler gerçekleştirmesi mümkün olup, bu projeler için yapılan harcamalar da Belediye giderleri arasındadır.
Belediye tarafından 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre ... Odası ... Şubesi ile gerçekleştirilen “Mevcut Yapı Stoku Envanterinin Oluşturulması ve Yapı Güvenliğinin Deprem Riski Açısından Değerlendirilmesi” konulu projenin ortak hizmet projesi niteliği taşımadığı, bu minvalde söz konusu projenin 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yapılamayacağı, proje kapsamında Belediye tarafından ... Odası ... Şubesine kaynak aktarımında bulunulduğu ifade edilmişse de,
5393 sayılı Kanun’un “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde, “Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
...
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. (...)”,
denilmektedir.
04.02.1954 tarih ve 8625 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun “I-Odalar Birliği” başlıklı 1’inci maddesinde, “Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını icraya kanunen yetkili olup da mesleki faaliyette bulunan yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis ve mimarları teşkilatı içinde toplayan tüzel kişiliğe sahip Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği kurulmuştur.
Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Birliğin ve Odaların merkezi Ankara’dadır.” hükmü bulunmaktadır.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği İnşaat Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliği’nin “Odanın Amaçları” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise, “Halkın barınma sorununun çözümü doğrultusunda, bölgelerin sosyo-ekonomik yapısına uygun, yapı tiplerinin geliştirilmesi ve üretimlerinin sağlanması doğrultusundaki araştırmalara müdahil olmak, bu konuda ilgili tüm kurum ve kuruluşlara öneri götürmek ve ortak çalışma yapmak,” hükmüne yer verilmiştir.
Bahse konu mevzuat hükümleri uyarınca, belde sakinlerinin müşterek nitelikli bir ihtiyacı olarak ortaya çıkan söz konusu bu eylemin yerine getirilmesini teminen, Belediyenin gerek Kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler, gerekse de ... İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında verilen yükümlülükler çerçevesinde, kamu kurumu niteliğindeki bir meslek kuruluşu olan ... Odası’nın ... Şubesiyle söz konusu ortak hizmet projesini gerçekleştirmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, 5393 sayılı Kanun’un yukarıda bahsi geçen 75’inci maddesinde, ortak hizmet projesi kavramından ne anlaşılması gerektiğine yönelik bir tanıma yer verilmemiştir. Ancak, ortak hizmet projesinin doğası gereği taraflar, gerçekleştirilecek hizmet bakımından makul ölçüde bir iş birliği içinde olmakla mükelleftir. Bu iş birliği, taraflar arasında gerek teknik ve uzmanlık bilgisinin paylaşımı gerek personel temini gerekse de maddi külfetlerin karşılanması noktasında dengeli bir hak ve yükümlülük paylaşımını gerekli kılar.
... Belediye Başkanlığı ile ... Odası ... Şubesi arasında düzenlenen “... İli, ... ve ... İlçeleri Mevcut Yapı Stoku Envanterinin Oluşturulması ve Yapı Güvenliğinin Deprem Riski Açısından Değerlendirilmesi Ortak Hizmet Projesi Protokolü”nün;
“Protokolün Amacı ve Kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu protokolün amacı; ... ili, ... ve ... ilçeleri sınırları içerisinde yer alan 1345 hektar büyüklüğündeki alanda yaklaşık 20.000 adet yapının envanterinin oluşturulması ve bu yapıların güvenliğinin deprem riski açısından değerlendirilmesidir.”,
“Protokolün Konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen “Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi” Hazırlanmasına ilişkin ilke ve Esaslara uygun olarak ... ve ... İlçeleri için hazırlatılacak olan Kentsel Dönüşüm Strateji Belgesi için ... Büyükşehir Belediyesi, ... Belediyesi ve ... Belediyesi arasında 12.03.2021 tarihinde ortak hizmet projesi protokolü imzalanmıştır.(...) Çalışma alan sınırı içerisinde hazırlanacak PROJE, kentsel dönüşüm strateji belgesine altlık oluşturacaktır.
...”,
hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Protokol’ün “Yükümlülükler” başlıklı 7’nci maddesinde ise, “7.1.PROJE kapsamında görev alacak İnşaat Mühendisleri … tarafından görevlendirilecektir. Görevlilerin hizmet bedelleri, hazırladıkları raporların İDARE tarafından onaylanmasını müteakip …. tarafından ödenecektir. Bu bedeller ….tarafından belirlenecektir.
7.2. Belirtilen hizmetlerin aksamadan yürütülmesi ve çalışmaların takip edilebilmesi amacıyla …. bünyesinde bir çalışma mekanı oluşturulacaktır.
...
7.6. İdare, çalışma alan sınırı içerisinde yer alan binalara ilişkin bünyesinde bulunan verileri ….’ya teslim edecektir.(...)
7.8. …. değerlendirme yönteminin/yöntemlerinin işleyişi, eğitim çalışmaları, bina hasar endeksi programlarının hesaplanması amacıyla Üniversiteler ve/veya Üniversitelere bağlı teknokentler ve/veya …. bünyesinde akademisyen ve uzman mühendislerden oluşturulacak bir komisyondan bilimsel destek alınacaktır. Proje kapsamında komisyon üyelerine yapılacak ödemeler …. tarafından yapılacaktır. (...)
...
7.13. Proje kapsamındaki işlerin tamamlanarak …. tarafından nihai raporun İdareye teslimi sonrasında …. tarafından 1 (bir) yıl süreyle teknik destek verilecektir. Bu süreçte İdarece tespit edilen düzeltmeler ve gerekli görülen değişiklikler …. tarafından gerçekleştirilir.”,
hükümleri bulunmaktadır.
Protokolün taraflara yüklediği hak ve yetkiler incelendiğinde;
... Odası ... Şubesinin yükümlülüklerinin ağırlıklı olarak teknik ve uzmanlık gerektiren alanlarda ortaya çıktığı ancak bu yükümlülüğün yanında Oda’nın projeye ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi için mekan sağlama, personele eğitim verme ve yazılım desteği sağlama gibi farklı alanlarda da Projeye katkı sağladığı,
Belediyenin Proje kapsamındaki ağırlıklı yükümlülüğünün ise mali yükümlülükler çerçevesinde ortaya çıktığı ancak Belediyece veri sağlama yükümlülüğü, değerlendirme komisyonuna personel sağlama yükümlülüğü gibi bir takım diğer yükümlülüklerin de üstlenildiği,
anlaşılmaktadır. Buna göre taraflar arası hak ve yükümlülükler somut olaya konu Ortak Hizmet Projesi özelinde yapılması öngörülen faaliyetlerin gerektirdiği biçimde, tarafların yetkinliklerine uygun ve makul biçimde dağıtılmıştır.
Sonuç olarak, Proje konusunun Belediyenin yetki ve sorumlulukları arasında yer aldığı, Proje’nin Belediyenin mahalli müşterek nitelikteki bir ihtiyacın yerine getirilmesi amacıyla ve ... İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında öncelikle yerine getirilmesi gereken bir eylem olması nedeniyle gerçekleştirildiği ve 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine ilişkin koşulları taşıdığı görüldüğünden yapılan harcamada mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ...-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.