SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56094
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No48807
Yılı2019
Konu: Mevzuata Aykırı Personel Ataması
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
37 sayılı İlamın 17’nci maddesi ile; Zabıta komiseri olan …’nun 21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19’uncu maddesinin ikinci fıkrasında bahsedilen “en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma” şartını sağlamadan 22.09.2016 tarihinde İtfaiye Müdürlüğü kadrosuna atanması ve kendisine müdür kadrosuna ait ödemelerin yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
İtfaiye müdürü kadrosuna atama işlemini teklif eden … (Başkan yardımcısı), onaylayan … (Belediye Başkanı) ile hatalı atama işlemi kendilerine geldiğinde gerekli yazıyı yazarak atama yapan Belediye Başkanını uyarmayan atama tarihindeki İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’den müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.
Esas yönünden inceleme:
Somut uygulama
…, 01.10.1993 tarihinde açıktan zabıta memuru olarak atanmıştır. Daha sonra 07.11.2013 tarihinde görevde yükselme sınavı sonucu zabıta komiserliği kadrosuna atanmıştır. Ardından 22.09.2016 tarihinde itfaiye müdürü kadrosuna atanmıştır. 28.07.2013 tarihinde … Üniversitesi İşletme Fakültesini bitirmiştir.
Mevzuat:
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmiştir.
21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde;
“Kadro ve unvanlar
MADDE 8 – (1) Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.
Görevde yükselme şartları
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
Görüldüğü üzere; itfaiye teşkilatında kariyer basamak sistemi çerçevesinde bir üst görev için alttaki görevde en az 2 yıl çalışma şartı öngörülmüştür. 19’uncu maddenin 1’inci fıkrasında daire başkanı, itfaiye müdürü kadroları hariç tutularak diğer kadro unvanlarına yapılacak atamalarda gerekli olan şartlar (sınav, okul, hizmet süreleri, itfaiye teşkilatında en az 2 yıl çalışmış olma gibi) tek tek belirlenmiştir. Bu fıkrada itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürünün atanması bu esasların dışında tutulmuş olsa da mezkûr Yönetmelik'in 19'uncu maddesinin ikinci fıkrasında, itfaiye daire başkanlığı ve itfaiye müdürlüğü kadrolarına atanabilmek için gerekli hizmet sürelerine ilişkin düzenleme yapılarak, itfaiye kadrolarına atamalarda 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesi B bendine göre hesaplanacak hizmet sürelerinde en az iki yılın itfaiye teşkilatında geçmiş olması şart olarak belirlenmiştir.
Nitekim Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 9, 17, 40 ve 49'uncu maddelerinin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas No: 2010/2799, Karar No: 2013/4540 sayılı kararındaki gerekçede; zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği ifade edilmiştir.
Yine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2019 tarihli, Esas No:2018/137, Karar No:2019/4596 sayılı kararındaki gerekçede; zabıta müdürü kadrosuna atanacakların görevde yükselme sınavına tabi tutulamayacağı, ancak zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için atanacak kişinin hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması gerektiği belirtilmiştir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin 19'uncu ile Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 17'nci maddeleri benzer şekilde düzenlendiğinden ve aynı amaca yönelik bulunduğundan yukarıda yer verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararlarını, itfaiye teşkilatına da teşmil etmek mümkündür. Buna göre, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararlarındaki gerekçeler birlikte değerlendirildiğinde, belediye itfaiye daire başkanlığı ile itfaiye müdürlüğüne (aynı zamanda zabıta daire başkanlığı ve zabıta müdürlüğüne) yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartların yanında ayrıca en az iki yıl belediye itfaiye ve zabıta teşkilatında çalışmış olmak şartının da sağlanması gerekmektedir.
22.09.2016 tarihinde itfaiye müdürü kadrosuna atanan …’nun hizmet döküm cetveli incelendiğinde; ilgili personelin itfaiye teşkilatında daha önce herhangi bir çalışmasının bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle söz konusu personelin atandığı tarihte itfaiye müdürlüğüne atanabilmek için gerekli şartlardan “en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma” yı taşımadığı anlaşılmıştır.
Bir görev için öngörülen koşulların taşınmaması halinde bu görevin belirli bir süre yürütülmüş olması ilgili lehine kazanılmış hak oluşturmaz. Söz konusu koşulların atama süresince de taşınması zorunlu olduğundan bu koşulun taşınmadığının daha sonra tespit edilmesi bu kişinin bu kadroda çalışmasına hukuki engel oluşturur. İlgilinin gerekli koşulları taşımadan itfaiye müdürlüğüne atandığı anlaşıldığından bu görevi yürütebilmesine olanak da bulunmamaktadır.
İstikrar bulan Danıştay kararlarında da belirtildiği üzere idarelerin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi ile atama şartlarını taşımaması durumunda süre kaydı aranmaksızın bütün işlemleri geri alabileceği kuşkusuzdur. Kişinin mevzuata aykırı bir şekilde atanması açık hata kapsamında bulunmaktadır.
Açık hatadan kaynaklı yapılan ödemelerin her zaman geri alınabileceği dikkate alındığında, Daire Kararında; …’nun itfaiye müdürlüğüne atanmadan önceki kadrosu zabıta komiseri olduğu için kamu zararının hesabında itfaiye müdürü ile zabıta komiseri arasındaki ödeme farkları esas alınarak yapılan kamu zararı hesabının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak; …’nun “en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma” şartını sağlanmaksızın itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanması, atanma işleminin yapıldığı dönemde yürürlükte olan mevzuata aykırıdır.
Sorumluluk yönünden inceleme:
Somut olayda atama işleminin gerçekleştirilmesi sürecince yer alan; zabıta komiseri olarak çalışırken itfaiye müdürü kadrosuna atama işlemini teklif eden Başkan yardımcısı …, bu teklifi onaylayan Belediye Başkanı … ile hatalı atama işlemi kendisine geldiğinde gerekli yazıyı yazarak atama yapan Belediye Başkanını uyarmayan atama tarihindeki İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü … hatalı atamadan kaynaklanan kamu zararından sorumlu tutulmuştur.
Mevzuata aykırı atama işlemi mevcut Belediye Başkanı …’ın görevde bulunduğu dönemde gerçekleşmediği ve kişinin kamu zararına neden olan süreçte de bulunmadığı anlaşılarak 2019 yılında görev yapan Belediye Başkanı …’ın sorumluluğu bulunmadığına hükmedilmiştir.
Ayrıca Kararda harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmadığına hükmedilmiştir.
Somut olaydaki kamu zararının; görevi dahilinde hukuka aykırı atama işlemini gerçekleştirenler ile bu atama işleminin hukuka aykırı olduğu hususunda gerekli uyarıyı yapmayan ve iptalini gerçekleştirmeyen dönemin (atama tarihindeki) İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürünün kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri neticesinde oluştuğu anlaşıldığından, sorumluluk tespitinde kurulan illiyet bağının 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7’inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne uygun olduğu görülmüştür.
Bu itibarla; sorumluların tüm itirazları reddedilerek, 37 sayılı İlamın 17’nci maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmünün TASDİKİNE,
(Temyiz Kurulu Başkanı-…. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …’in karşı oy gerekçesi karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 08.11.2023 tarih ve 56094 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
Temyiz Kurulu Başkanı-…. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …:
Konunun esası yönüyle çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte, sorumluların tespiti yönüyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
İlam hükmünde “hatalı atama işlemi kendilerine geldiğinde gerekli yazıyı yazarak atama yapan Belediye Başkanını uyarmadığı” gerekçesi ile atama tarihindeki İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’ün sorumlu olduğuna hükmedilmiştir. Atamanın yapıldığı tarihte … İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü görevini yürütse de adı geçen kişinin atama yazısında (personel hareketleri onayında) adı da imzası da bulunmamaktadır. Atamanın yapıldığı tarihte izinli olmayıp, görevi başında olduğunu da bilmiyoruz. Bu yüzden atama işlemine dahli somut bir veriyle ispatlanamayan sözü edilen kişi hakkında, hatalı atama ile ilgili olarak Belediye Başkanını uyarmadığı şeklinde doğruluğu kanıtlanamayan bir durumla sorumluluk tevcih edilmesi hukuki değildir.
Bu itibarla; …’ün sorumluluğunun kaldırılması için İlam hükmünün bozulması gerekir.
Üye … ve Üye …:
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmiştir.
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde Yükselme Esasları” başlıklı altıncı bölümünün “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak, … gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadrolarına yapılacak atamalar, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi olmadığı gibi, 21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesine de tabi değildir. Bu kadrolara, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesine göre atama yapılacaktır.
Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinin 2’nci fıkrası, 1’inci fıkranın bir açıklaması niteliğindedir. Yani 1’inci fıkrada kapsam dışında tutulan itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü, 2’nci fıkrada tekrar kapsam içine alınmamaktadır. 2’nci fıkrada; “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilerek, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolara yapılacak atamalar için 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet sürelerinin nasıl hesaplanacağı anlatılmaktadır. Dolayısıyla 1’inci fıkra göz ardı edilip, sadece 2’nci fıkraya dayanılarak itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürlüğüne atanacak personelin de en az 2 yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olmasının gerekeceği söylenemez.
Zira, 18.12.2021 tarihli Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin söz konusu 19 uncu maddesinde değişiklik yapılmıştır. Maddenin güncel halinde;
“(3) İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilerek, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü atamasında, “en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması” hizmet şartının aranmayacağı Yönetmelikte açıkça hükme bağlanmış ve konuyla ilgili tereddüt de giderilmiştir.
Bu itibarla; zabıta komiseri …’nun itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanmasında, 21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19’uncu maddesine aykırı bir durum söz konusu olmadığından, 37 sayılı İlamın 17’ncı maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
Üye …:
Çoğunluk görüşünde belirtildiği şekliyle 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19’uncu maddesi 2’nci fıkrası uyarınca İtfaiye müdürlüğü kadrosuna atanmada “en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması” hizmet şartının aranacağı değerlendirilmekle birlikte; yapılan incelemede; zabıta komiseri …’nun İtfaiye Müdürlüğü kadrosuna 22.09.2016 tarihinde atandığı görülmekle, kamu zararının tespit edildiği 2019 yılı itibariyle anılan kişinin itfaiye teşkilatında en az iki yıl çalışmış olduğu ve bu sebeple kamu zararına sebebiyet veren işlemin ortadan kalktığı anlaşıldığından, ilam hükmünün bu gerekçeyle kaldırılması gerekir.
Üye …:
…’nun, 01.10.1993 tarihinde açıktan zabıta memurluğuna atandığı, 28.07.2013 tarihinde … Üniversitesi İşletme Fakültesini bitirdiği, 07.11.2013 tarihinde görevde yükselme sınavı sonucu zabıta komiserliği kadrosuna, 22.09.2016 tarihinde itfaiye müdürü kadrosuna atandığı, dosya münderecatından anlaşılmıştır.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 21’ inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”, “Kazanılmış haklar” başlıklı 22’nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve bu kadrolara atananların hakları saklıdır.” hükümleri, 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin; “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde de; “(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır…” hükmü yer almaktadır.
Yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere, “İtfaiye Müdürlüğüne” atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine tabi değildir. İtfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri ise Belediye İtfaiye Yönetmeliğine göre yürütülmesi gerekir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde “İtfaiye Müdürü” kadrosu için herhangi bir şart öngörülmemesinden hareketle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’te “Müdür” kadrosu için getirilen şartları aramak mümkün değildir. Bu Yönetmelik’te de özel olarak “İtfaiye Müdürü” kadrosuna atamaya yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; İtfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye İtfaiye Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde ise “İtfaiye Müdürü” kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre “İtfaiye Müdürü” kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği açıktır.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin birinci maddesinde: “Bu Yönetmeliğin amacı; belediye itfaiye teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, (Değişik ibare: RG-18/12/2021-31693) itfaiye personelinin niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetlerini, kullanacakları araç, teçhizat ve malzeme ile denetim usul ve esaslarını düzenlemektir.” şeklinde açıklanmıştır. Belediye İtfaiye Yönetmeliği özel bir yönetmeliktir. Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde “İtfaiye Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmadığı gibi bu müdürlüğe atamada özel bir şart da öngörülmemiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) maddesinde; “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabileceği” 1 ve 2’inci dereceli kadrolar için en az 10 yıl, 3 ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl hizmeti bulunan ve yükseköğrenim görenlerin atanabileceği, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edileceği belirtilmiştir.
…, 22.09.2016 “İtfaiye Müdürü” kadrosu için öngörülen hizmet şartını sağlamaktadır. (Atandığı tarih itibariyle 20 yılı aşkın kamu hizmeti bulunmaktadır.)
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “...Mahalli idarelerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” “Kazanılmış haklar” başlıklı 22’inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve bu kadrolara atananların hakları saklıdır”. denildiğinden …’nun “zabıta komiserliği” kadrosundan “İtfaiye Müdürü” kadrosuna atanması “İtfaiye Müdürü” için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesinin mevzuata uygun olduğu, bu durum Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 16500952-900-E.81826 03.04.2020 tarihli görüş yazısında da teyit edildiği değerlendirilmektedir.
Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
37 sayılı İlamın 17’nci maddesi ile; Zabıta komiseri olan …’nun 21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19’uncu maddesinin ikinci fıkrasında bahsedilen “en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma” şartını sağlamadan 22.09.2016 tarihinde İtfaiye Müdürlüğü kadrosuna atanması ve kendisine müdür kadrosuna ait ödemelerin yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
İtfaiye müdürü kadrosuna atama işlemini teklif eden … (Başkan yardımcısı), onaylayan … (Belediye Başkanı) ile hatalı atama işlemi kendilerine geldiğinde gerekli yazıyı yazarak atama yapan Belediye Başkanını uyarmayan atama tarihindeki İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’den müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.
Esas yönünden inceleme:
Somut uygulama
…, 01.10.1993 tarihinde açıktan zabıta memuru olarak atanmıştır. Daha sonra 07.11.2013 tarihinde görevde yükselme sınavı sonucu zabıta komiserliği kadrosuna atanmıştır. Ardından 22.09.2016 tarihinde itfaiye müdürü kadrosuna atanmıştır. 28.07.2013 tarihinde … Üniversitesi İşletme Fakültesini bitirmiştir.
Mevzuat:
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmiştir.
21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde;
“Kadro ve unvanlar
MADDE 8 – (1) Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre; daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.
Görevde yükselme şartları
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
Görüldüğü üzere; itfaiye teşkilatında kariyer basamak sistemi çerçevesinde bir üst görev için alttaki görevde en az 2 yıl çalışma şartı öngörülmüştür. 19’uncu maddenin 1’inci fıkrasında daire başkanı, itfaiye müdürü kadroları hariç tutularak diğer kadro unvanlarına yapılacak atamalarda gerekli olan şartlar (sınav, okul, hizmet süreleri, itfaiye teşkilatında en az 2 yıl çalışmış olma gibi) tek tek belirlenmiştir. Bu fıkrada itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürünün atanması bu esasların dışında tutulmuş olsa da mezkûr Yönetmelik'in 19'uncu maddesinin ikinci fıkrasında, itfaiye daire başkanlığı ve itfaiye müdürlüğü kadrolarına atanabilmek için gerekli hizmet sürelerine ilişkin düzenleme yapılarak, itfaiye kadrolarına atamalarda 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesi B bendine göre hesaplanacak hizmet sürelerinde en az iki yılın itfaiye teşkilatında geçmiş olması şart olarak belirlenmiştir.
Nitekim Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 9, 17, 40 ve 49'uncu maddelerinin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Esas No: 2010/2799, Karar No: 2013/4540 sayılı kararındaki gerekçede; zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği ifade edilmiştir.
Yine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2019 tarihli, Esas No:2018/137, Karar No:2019/4596 sayılı kararındaki gerekçede; zabıta müdürü kadrosuna atanacakların görevde yükselme sınavına tabi tutulamayacağı, ancak zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için atanacak kişinin hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olması gerektiği belirtilmiştir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği'nin 19'uncu ile Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 17'nci maddeleri benzer şekilde düzenlendiğinden ve aynı amaca yönelik bulunduğundan yukarıda yer verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararlarını, itfaiye teşkilatına da teşmil etmek mümkündür. Buna göre, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararlarındaki gerekçeler birlikte değerlendirildiğinde, belediye itfaiye daire başkanlığı ile itfaiye müdürlüğüne (aynı zamanda zabıta daire başkanlığı ve zabıta müdürlüğüne) yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanun'un 68'inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartların yanında ayrıca en az iki yıl belediye itfaiye ve zabıta teşkilatında çalışmış olmak şartının da sağlanması gerekmektedir.
22.09.2016 tarihinde itfaiye müdürü kadrosuna atanan …’nun hizmet döküm cetveli incelendiğinde; ilgili personelin itfaiye teşkilatında daha önce herhangi bir çalışmasının bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle söz konusu personelin atandığı tarihte itfaiye müdürlüğüne atanabilmek için gerekli şartlardan “en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma” yı taşımadığı anlaşılmıştır.
Bir görev için öngörülen koşulların taşınmaması halinde bu görevin belirli bir süre yürütülmüş olması ilgili lehine kazanılmış hak oluşturmaz. Söz konusu koşulların atama süresince de taşınması zorunlu olduğundan bu koşulun taşınmadığının daha sonra tespit edilmesi bu kişinin bu kadroda çalışmasına hukuki engel oluşturur. İlgilinin gerekli koşulları taşımadan itfaiye müdürlüğüne atandığı anlaşıldığından bu görevi yürütebilmesine olanak da bulunmamaktadır.
İstikrar bulan Danıştay kararlarında da belirtildiği üzere idarelerin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi ile atama şartlarını taşımaması durumunda süre kaydı aranmaksızın bütün işlemleri geri alabileceği kuşkusuzdur. Kişinin mevzuata aykırı bir şekilde atanması açık hata kapsamında bulunmaktadır.
Açık hatadan kaynaklı yapılan ödemelerin her zaman geri alınabileceği dikkate alındığında, Daire Kararında; …’nun itfaiye müdürlüğüne atanmadan önceki kadrosu zabıta komiseri olduğu için kamu zararının hesabında itfaiye müdürü ile zabıta komiseri arasındaki ödeme farkları esas alınarak yapılan kamu zararı hesabının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak; …’nun “en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma” şartını sağlanmaksızın itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanması, atanma işleminin yapıldığı dönemde yürürlükte olan mevzuata aykırıdır.
Sorumluluk yönünden inceleme:
Somut olayda atama işleminin gerçekleştirilmesi sürecince yer alan; zabıta komiseri olarak çalışırken itfaiye müdürü kadrosuna atama işlemini teklif eden Başkan yardımcısı …, bu teklifi onaylayan Belediye Başkanı … ile hatalı atama işlemi kendisine geldiğinde gerekli yazıyı yazarak atama yapan Belediye Başkanını uyarmayan atama tarihindeki İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü … hatalı atamadan kaynaklanan kamu zararından sorumlu tutulmuştur.
Mevzuata aykırı atama işlemi mevcut Belediye Başkanı …’ın görevde bulunduğu dönemde gerçekleşmediği ve kişinin kamu zararına neden olan süreçte de bulunmadığı anlaşılarak 2019 yılında görev yapan Belediye Başkanı …’ın sorumluluğu bulunmadığına hükmedilmiştir.
Ayrıca Kararda harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmadığına hükmedilmiştir.
Somut olaydaki kamu zararının; görevi dahilinde hukuka aykırı atama işlemini gerçekleştirenler ile bu atama işleminin hukuka aykırı olduğu hususunda gerekli uyarıyı yapmayan ve iptalini gerçekleştirmeyen dönemin (atama tarihindeki) İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürünün kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri neticesinde oluştuğu anlaşıldığından, sorumluluk tespitinde kurulan illiyet bağının 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 7’inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne uygun olduğu görülmüştür.
Bu itibarla; sorumluların tüm itirazları reddedilerek, 37 sayılı İlamın 17’nci maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmünün TASDİKİNE,
(Temyiz Kurulu Başkanı-…. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye …’in karşı oy gerekçesi karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 08.11.2023 tarih ve 56094 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi
Temyiz Kurulu Başkanı-…. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …:
Konunun esası yönüyle çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte, sorumluların tespiti yönüyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
İlam hükmünde “hatalı atama işlemi kendilerine geldiğinde gerekli yazıyı yazarak atama yapan Belediye Başkanını uyarmadığı” gerekçesi ile atama tarihindeki İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü …’ün sorumlu olduğuna hükmedilmiştir. Atamanın yapıldığı tarihte … İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü görevini yürütse de adı geçen kişinin atama yazısında (personel hareketleri onayında) adı da imzası da bulunmamaktadır. Atamanın yapıldığı tarihte izinli olmayıp, görevi başında olduğunu da bilmiyoruz. Bu yüzden atama işlemine dahli somut bir veriyle ispatlanamayan sözü edilen kişi hakkında, hatalı atama ile ilgili olarak Belediye Başkanını uyarmadığı şeklinde doğruluğu kanıtlanamayan bir durumla sorumluluk tevcih edilmesi hukuki değildir.
Bu itibarla; …’ün sorumluluğunun kaldırılması için İlam hükmünün bozulması gerekir.
Üye … ve Üye …:
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmiştir.
21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde Yükselme Esasları” başlıklı altıncı bölümünün “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) Meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak, … gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadrolarına yapılacak atamalar, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe tabi olmadığı gibi, 21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesine de tabi değildir. Bu kadrolara, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesine göre atama yapılacaktır.
Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinin 2’nci fıkrası, 1’inci fıkranın bir açıklaması niteliğindedir. Yani 1’inci fıkrada kapsam dışında tutulan itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü, 2’nci fıkrada tekrar kapsam içine alınmamaktadır. 2’nci fıkrada; “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilerek, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolara yapılacak atamalar için 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet sürelerinin nasıl hesaplanacağı anlatılmaktadır. Dolayısıyla 1’inci fıkra göz ardı edilip, sadece 2’nci fıkraya dayanılarak itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürlüğüne atanacak personelin de en az 2 yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olmasının gerekeceği söylenemez.
Zira, 18.12.2021 tarihli Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin söz konusu 19 uncu maddesinde değişiklik yapılmıştır. Maddenin güncel halinde;
“(3) İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilerek, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü atamasında, “en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması” hizmet şartının aranmayacağı Yönetmelikte açıkça hükme bağlanmış ve konuyla ilgili tereddüt de giderilmiştir.
Bu itibarla; zabıta komiseri …’nun itfaiye müdürlüğü kadrosuna atanmasında, 21.10.2006 gün ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19’uncu maddesine aykırı bir durum söz konusu olmadığından, 37 sayılı İlamın 17’ncı maddesi ile verilen … TL’lik tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
Üye …:
Çoğunluk görüşünde belirtildiği şekliyle 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19’uncu maddesi 2’nci fıkrası uyarınca İtfaiye müdürlüğü kadrosuna atanmada “en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması” hizmet şartının aranacağı değerlendirilmekle birlikte; yapılan incelemede; zabıta komiseri …’nun İtfaiye Müdürlüğü kadrosuna 22.09.2016 tarihinde atandığı görülmekle, kamu zararının tespit edildiği 2019 yılı itibariyle anılan kişinin itfaiye teşkilatında en az iki yıl çalışmış olduğu ve bu sebeple kamu zararına sebebiyet veren işlemin ortadan kalktığı anlaşıldığından, ilam hükmünün bu gerekçeyle kaldırılması gerekir.
Üye …:
…’nun, 01.10.1993 tarihinde açıktan zabıta memurluğuna atandığı, 28.07.2013 tarihinde … Üniversitesi İşletme Fakültesini bitirdiği, 07.11.2013 tarihinde görevde yükselme sınavı sonucu zabıta komiserliği kadrosuna, 22.09.2016 tarihinde itfaiye müdürü kadrosuna atandığı, dosya münderecatından anlaşılmıştır.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 21’ inci maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”, “Kazanılmış haklar” başlıklı 22’nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve bu kadrolara atananların hakları saklıdır.” hükümleri, 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin; “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19’uncu maddesinde de; “(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır…” hükmü yer almaktadır.
Yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere, “İtfaiye Müdürlüğüne” atama Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine tabi değildir. İtfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri ise Belediye İtfaiye Yönetmeliğine göre yürütülmesi gerekir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde “İtfaiye Müdürü” kadrosu için herhangi bir şart öngörülmemesinden hareketle Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’te “Müdür” kadrosu için getirilen şartları aramak mümkün değildir. Bu Yönetmelik’te de özel olarak “İtfaiye Müdürü” kadrosuna atamaya yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; İtfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye İtfaiye Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde ise “İtfaiye Müdürü” kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre “İtfaiye Müdürü” kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği açıktır.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin birinci maddesinde: “Bu Yönetmeliğin amacı; belediye itfaiye teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, (Değişik ibare: RG-18/12/2021-31693) itfaiye personelinin niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetlerini, kullanacakları araç, teçhizat ve malzeme ile denetim usul ve esaslarını düzenlemektir.” şeklinde açıklanmıştır. Belediye İtfaiye Yönetmeliği özel bir yönetmeliktir. Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde “İtfaiye Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmadığı gibi bu müdürlüğe atamada özel bir şart da öngörülmemiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) maddesinde; “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabileceği” 1 ve 2’inci dereceli kadrolar için en az 10 yıl, 3 ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl hizmeti bulunan ve yükseköğrenim görenlerin atanabileceği, dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edileceği belirtilmiştir.
…, 22.09.2016 “İtfaiye Müdürü” kadrosu için öngörülen hizmet şartını sağlamaktadır. (Atandığı tarih itibariyle 20 yılı aşkın kamu hizmeti bulunmaktadır.)
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “...Mahalli idarelerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” “Kazanılmış haklar” başlıklı 22’inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve bu kadrolara atananların hakları saklıdır”. denildiğinden …’nun “zabıta komiserliği” kadrosundan “İtfaiye Müdürü” kadrosuna atanması “İtfaiye Müdürü” için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesinin mevzuata uygun olduğu, bu durum Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 16500952-900-E.81826 03.04.2020 tarihli görüş yazısında da teyit edildiği değerlendirilmektedir.
Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.