2026/607708 İhale Kayıt Numaralı "KHHB-1 24 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi
İlgili ihaleyi görüntüle2026/607708BAŞVURU SAHİBİ:
Tim 1 Yemek Hizmetleri Gıda Tem. San. ve Tic. A.Ş.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığı-1
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/607708 İhale Kayıt Numaralı “Khhb-1 24 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığı-1 tarafından 25.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Khhb-1 24 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tim 1 Yemek Hizmetleri Gıda Tem. San. ve Tic. A.Ş. nin 18.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.06.2026 tarih ve 216804 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1443 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Teknik Şartname’de yer alan "etler ithal ve dondurulmuş olmayacaktır." düzenlemesinin potansiyel tedarikçilerin bir kısmını baştan eleyerek rekabeti daraltmakta ve en uygun teklifin ortaya çıkmasını engellemekte olduğu, piyasaya sunulmuş olan ürünler arasında, yalnızca menşeine (kaynağına) bakılarak ayrımcılık yapılmasının eşit muamele ilkesini ihlal ettiği,
2) Teknik Şartname madde 17, 5 çeşit üzerinden 3 kap seçmeli öğlen menüsünde yer alan “tavuk roti, haydari, zeytinyağlı kabak kalye, mor sultan salata, meyhane pilavı, kalburabastı, soslu spagetti, ıspanak tarator, kısır, fesleğen soslu makarna, vitamin salata, milföy böreği, mücver, rus salatası, köri soslu tavuk, köylü çorba, kısır, çiğ köfte, bolonez soslu makarna, kuskus” yemeğinin içerik ve gramajlarına örnek tüm yemeklerin gramaj listeleri porsiyon başına çiğ miktarlar ve porsiyon gramajları başlıklı listede yer verilmediği ve bu durumun temel ilkelere ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6.’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği,
3) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 7’nci satırındaki özel aykırılık halinin ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre mahiyeti itibarıyla bir defadan fazla tekrarı mümkün olmayan aykırılık hali olduğu, bu haliyle Tip Sözleşmenin 16. maddeye ilişkin açıklamalarına aykırı olduğu,
4) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun 4’üncü satırındaki 3’üncü şahıslara karşı işçilerin verebilecekleri zararlar” şeklindeki düzenlemenin yoruma açık ve mulak olduğu, bu fiil sonucunda öngörülen yaptırımın ihale konusu iş kaynaklı zarara bağlanmadığı, işten kaynaklanmayan bir zarar sebebiyle bu yaptırımın uygulanabilmesine imkan tanıdığı,
5) Teknik şartnamenin 11. Maddesindeki “Şehir şebekesinde enfeksiyon ve zehirli atık olması halinde yemek hazırlığında kullanılacak içme suyunun damacanalarla yüklenici tarafından temin edileceğine” yönelik düzenlemenin, yüklenici kaynaklı olmadığı halde meydana gelen bir durum sonucunda temin edilecek damacana suya karşılık idarece yükleniciye hiçbir ücret ödemesi yapılmaksızın karşılanmasının talep edilmesinin öngörülemez maliyet oluşturacağı, sağlıklı teklif vermeyi engellediği,
6) Teknik Şartnamenin 17’nci maddesinde yer alan “Hasta ve hasta refakatçisine 3 çeşit yemek verileceği, hastane personeline 5 kap seçmeli yemek verileceğine” yönelik düzenlemenin hasta ve hasta refakatçisi aleyhine bir ayrımcılığa yol açacağı, bu haliyle Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nde yer alan “hastanede hizmet alan ve hizmet veren tüm vatandaşların hiçbir ayrım gözetmeksizin verilen hizmetten eşit şartlarda faydalanması gerektiği” yönündeki hükmüne aykırı olduğu,
7) Teknik Şartnamenin 4.1’inci maddesinde “yemek saatlerinin ve menü içeriklerinin tamamen idare tarafından belirlenebileceği, hatta gerekli görüldüğünde değiştirilebileceğinin” düzenlendiği, bu durumun, hizmetin kapsamını doğrudan etkileyen unsurların belirsiz bırakılması sonucunu doğurduğu, özellikle yemek hizmetlerinde menü içeriğinin maliyetin ana unsuru olduğu, idareye bu kadar geniş takdir yetkisi tanınmasının isteklilerin sağlıklı maliyet hesabı yapmasını engelleyerek eşit muamele ve rekabet ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,
8) Teknik Şartname ’de normal kahvaltı menüsünde verilecek yumurta miktarı kişi başına 60 gram olarak belirlenmişken, Evsaf Şartnamesi’nde yumurtanın 50–60 gram aralığında olmasının öngörüldüğü, bu durumun, istekliler açısından hangi gramaj üzerinden teklif hazırlanacağı konusunda ciddi bir belirsizlik ve tereddüte neden olduğu,
9) Teknik Şartname’nin 2.2 ve 2.3’üncü maddelerinde çocuk hastalar için verilecek kahvaltı ve yemek menüsünün, normal kahvaltı ve normal yemek menüsünden farklı olacağının açıkça düzenlendiği, Teknik Şartname’de çocuk hastalara verilecek kahvaltı ve yemek miktarlarında ilişkin ayrıca bir tablonun yer aldığı, ancak çocuk hastalara verilecek kahvaltı ve yemek için nasıl bir ücretlendirme yapılacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığı, örnek menüye de yer verilmediği, Teknik Şartanameye göre çocuk hastalara verilecek kahvaltı ve normal yemek çeşidi sayısının normal kahvaltı ve normal yemek çeşidi sayılarından fazla olduğu, öğün sayıları şartnamede belirtilmiş olan çocuk kahvaltı ve yemek sayıları için birim fiyat teklif cetveline ayrı bir satır açılması gerektiği ve bununla ilgili şartnameye örnek menünün ilave edilmesi gerektiği,
10) Teknik şartnamenin 17’nci maddesinde 5 çeşit üzerinden 3 kap seçmeli menü oluşturulduğu ve personel memnuniyetini arttırmak amacıyla sadece personele verilen yemeklerin bu şekilde seçmeli olacağının belirtildiği, ancak personel yemeği ile ilgili farklı bir fiyatlandırma sistemi uygulanmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde normal yemek sayısına dahil edilmediği, bu hususa ilişkin Şartanme’de yer verilen örnek menünün normal yemek için verilen örnek menüden çok farklı ve çeşitli olduğu, normal yemek menüsünün maliyeti ile personele verilecek menünün maliyeti birbirinden oldukça farklı olduğu, fiyatlandırmada iki durum için de aynı öğün olarak düşünüldüğü, normal yemek maliyeti hesaplanırken verilen hangi menü dikkate alınarak hesaplama yapılacağının belirsiz olduğu, iki menü için ayrı ayrı fiyatlandırma yapılıp bir maliyet oluşturulmak istendiğinde personel yemeğini kaç personelin yiyeceğinin, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan normal yemek öğün sayısının içinde ne kadarının personel öğün sayısı olduğunun belirtilmediği, bu durumun hem işin işleyişinde fiyatlandırma aşamasında hem de aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında sıkıntılara yol açacağı, normal yemek maliyetinin sağlıklı hesaplanmasına engel teşkil ettiği, Bu sebeple personele verilmesi öngörülen bu örnek menünün ayrıca açıklanarak fiyatlandırılabilmesi için, personelin 24 aylık süre içinde yemesi öngörülen öğün sayısının normal yemek öğün sayısından düşülerek, personel yemeği için ayrı bir öğün satırı açılarak miktarının belirtilmesi gerektiği,
11) Teknik Şartaname’nin 4.5/c maddesinde kahvaltıda karton bardak, enfeksiyon hastalarında plastik kullanımının belirtildiği, sıcak içeceklerin plastik veya düşük kaliteli karton bardakla sunulmasının Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği'ne uygunluk belgesi gerektireceği, Şartname’de bu belgelerin (analiz raporlarının) istenmemesinin bir eksiklik olduğu,
12) Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinin 16.1.2 alt bendinde verilen tablonun 1. sütununda Çalışmayan personele çalışmış gibi fatura kesildiğinin tespit edilmesi halinde on binde 1 ceza kesileceğinin ve 30 defa tekrarlanması durumunda ise sözleşmenin feshedileceği” yönünde düzenleme bulunduğu, burada bahsedilen fiillin sahte belge düzenleme ve ihaleden çıkar elde etme anlamına geldiği bu nedenle söz konusu maddenin ağır aykırılık hali sayılması ya da maddenin ilgili dokümandan çıkarılması gerektiği,
13) İdarece 11.05.2026 tarihli düzenlenen zeyilnamede Örnek Normal Kahvaltı Menüsü ve Rejim 2 (R2) menüsünde verilecek olan reçel çeşitlerinin belirlenmediği, reçel çeşitlerinde (vişne, kayısı vb.) her bir çeşidin birim fiyatının farklı olduğu söz konusu durumun, isteklilerin teklif hesabında farklı maliyet varsayımları yapmasına neden olarak sağlıklı ve karşılaştırılabilir teklif oluşumunu engellediği,
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. …
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
…” hükmü,
İhaleye ait İdari Şartname’nin “İdareye ilişkin bilgiler” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. İdarenin;
a) Adı: İl Sağlık Müdürlüğü SAĞLIK BAKANLIĞI BAKAN YARDIMCILIKLARI
b) Adresi: İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığı-1
…” düzenlemesi,
“İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: KHHB-1 24 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
Normal Sabah + Gece Kahvaltı:2.249.300
Normal Yemek (Öğle ve Akşam): 7.113.500
Diyet Kahvaltı: 680.000
Diyet Yemek (Öğle ve Akşam): 1.233.000
DİYET (ARA ÖĞÜN): 1.955.000
Rejim 1 (R1): 160.000
Rejim 2 (R2): 320.000
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “Yiyecek Maddelerinin Evsafı (Nitelikleri)” başlıklı 14’üncü maddesinde “Dana Eti
…
14. Etler ithal ve dondurulmuş olmayacaktır.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Şikayete konu İhalenin İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığı-1”nın “KHHB-1 24 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesi olduğu anlaşılmıştır.
İddiaya ilişkin olarak idare tarafından “Dondurulmuş et ürünlerinde, üretimden tüketime kadar olan süreçte soğuk zincirin kesintisiz şekilde korunamaması halinde mikrobiyolojik risklerin artması, çözündürme ve yeniden dondurma gibi uygunsuz uygulamalar sonucu ürün güvenliği ve kalite kayıplarının oluşabilmesi mümkündür. Ayrıca bu tür ürünlerin duyusal özelliklerinde meydana gelebilecek olumsuzluklar, sağlık kuruluşlarında sunulan yemek hizmetlerinde hasta ve çalışan sağlığı olumsuz etkileyecektir. İthal et ürünlerinde ise kesim, depolama ve nakliye süreçlerinin idaremiz tarafından etkin ve yerinde denetlenememesi, izlenebilirliğin sınırlı olması ve üretim süreçlerine ilişkin mevzuat farklılıkları nedeniyle gıda güvenliği açısından risk ve belirsizlikler söz konusu olabilmektedir. Sağlık tesislerinde sunulan yemek hizmetlerinde, taze ve yerli üretim et kullanımının tercih edilmesi, denetlene bilirlik ve kalite sürekliliği açısından önem arz etmekte olup itirazınız uygun bulunmamıştır.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
Teknik Şartname’de yer alan ithal et kullanılmamasına ilişkin düzenlemenin hizmetin sağlık tesislerinde yürütülmesi nedeniyle gıda güvenliği, tazelik ve izlenebilirliğinin sağlanması ve hizmetten faydalanacak olanların (hasta ve çalışan personel) sağlığını olumsuz etkileyecek durumların meydana gelmesini engelleme amacını taşıyan bir kalite kriteri olarak değerlendirilmesi gerektiği dolayısıyla anılan düzenlemenin rekabeti daraltıcı bir yeterlik kriterini değil kalite tercihini belirten bir düzenlemeyi ihtiva ettiği, idarece yerli etin seçilmesinin ihtiyacını hizmet gereklilikleri ve kamu yararı kapsamında karşılaması doğrultusunda takdir hakkını kullanması niteliğinde olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarları belirtilir. …” açıklaması yer almaktadır.
İşe ait Teknik Şartname’nin 4.6’ncı maddesinde örnek menülere ilişkin hususlara, yaz ve kış dönemi için 30 günlük yemek menülerine, 14’üncü maddesinde yemekte kullanılacak malzemelerin evsafına, 15’inci maddesinde örnek menüde yer alan yemeklerin içerik ve gramajlarına, gramaj listelerine ilişkin diğer hususlara ve "Örnek Yemek Menüleri ve Gramaj Listeleri"nde bulunmayan yemekler, hangi sınıfa giriyor ise söz konusu yemeklerde (büyük ve küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuklar, pilavlar- makarnalar ve çorbalar vs.) yemek teknik şartnamesinin "Örnek Yemek Menüleri ve Gramaj Listeleri" bölümünde yer alan, aynı sınıflandırma ve kategoriye giren diğer benzer yemeklerin gramajlarının aynısı kullanılabilmektedir. Yemek ve malzeme gramajları ile ilgili olarak "Yataklı Tedavi Kurumlan işletme Yönetmeliği"ndeki kriter ve kurallar esas alınacaktır.” düzenlemesine yer verildiği,
Anılan Teknik Şartname’de ayrıca 14 günlük örnek menüye yer verildiği görülmüştür.
İşe ait Teknik Şartname incelendiğinde, 30 günlük normal yemek menüsü örneğinin ve bu menülerde yer alan yemeklerin içerik ve gramajlarına yer verildiği, örnek yemek menüleri ve gramaj listelerinde bulunmayan yemeklerin içerik ve gramajları için, bu yemek hangi sınıfa giriyor ise söz konusu yemeklerin hazırlanmasında Teknik Şartname’nin "Örnek Yemek Menüleri ve Gramaj Listeleri" bölümünde yer alan, aynı sınıflandırma ve kategoriye giren diğer benzer yemeklerin içerik ve gramajlarının aynısının kullanılabileceği, yemek ve malzeme gramajları ile ilgili olarak Yataklı Tedavi Kurumlan İşletme Yönetmeliği"ndeki kriter ve kuralların esas alınarak yemeklerin hazırlanmasında Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği ekindeki yemeklerde bulunacak olan besinlerin günlük azami miktarı (gr.) haftalık azami verilme sayısı kullanma ve değiştirme şekline ilişkin şartlara bağlı kalınacağı birlikte değerlendirildiğinde, iddia konusu yemeklerin içerik ve gramajlarının bu düzenlemeler ve anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ticari faaliyet alanı malzemeli yemek hizmet sunumu olan istekliler tarafından belirlenebilmesinin ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin aktarılan açıklaması gereğince aşırı düşük açıklama tekliflerin değerlendirilmesinde içerik ve girdi miktarları belirli olan 14 günlük örnek menü hazırlayarak teklifi sınır değerin altında isteklilerden açıklama istenilmesinin mümkün olduğu düşünüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İşe ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.
16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri |
| Aykırılık Hali | İlk Sözleşme | Aykırılık |
1 | 3 üncü şahıslara karşı işçilerin verebilecekleri zararlar | On Binde 1 | 30 |
.. | … |
|
|
7 | Analize gönderilme durumu söz konusu olduğunda ilgili kurumlara numunenin teslim edilmesi halleri hariç, Yemek öğünü numunelerinin 72 (yetmiş iki) saat süreyle muhafaza edilmemesi | On Binde 1 | 30
|
… | … |
|
|
...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde hizmet kapsamında çalıştırılacak personel ve görevlerine yönelik, 7’nci maddesinde hizmet kapsamında çalıştırılacak personele ilişkin diğer hususlara yer verildiği görülmüştür.
Anılan maddelerde “6.3 Hizmetlerle ilgili olarak, çalıştırılacak elemanların mevcut yasa, yönetmelik, tüzük hükümleri, diğer mesleki vecibeler ile işin ifası sürecinde çıkacak olan yeni mevzuata uygun çalıştırılmasından, işçi sağlığı, iş güvenliği ve sosyal güvenlik önlemlerinin alınmasından, kontrolünden, adaptasyon ve işbaşı eğitimlerinin yapılmasından yüklenici sorumludur.
7.3 Yüklenici firma, personellerine yemek yapımı ve hazırlık aşamasındaki tüm kurallar ile; el yıkama, hijyen, bulaşıcı hastalıklar, iletişim, kişiler arası ilişkiler, yapmakla yükümlü oldukları görevler, hastanede uygulanması gereken kurallar, şartnamenin hükümleri ve açık anlamlarının kavratılması, işçi kanunu ve iş güvenliği ile ilgili prosedürler, yangın riskleri ve alınacak önlemler vb. konularda yeterli eğitimi vermek ile yükümlüdür. …
7.5 Çalıştırılacak personel ile yüklenici arasında 4857 sayılı iş kanunu hükümleri geçerlidir.
…
7.17 Firma personelleri hastane çalışanları ile hasta ve refakatçilerine karşı davranış ve üsluplarına dikkat edecek, hiçbir şekilde tartışma ve kargaşa yaratacak hareketlerde bulunmayacaklardır. Olası sorunlar firma yöneticisine iletilerek çözümlenecektir.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “Yemek Hizmeti Sunumuna İlişkin Hususlar” başlıklı 11’nci maddesinde “11.18 Pişirilen ve servise sunulan yemeklerden, mutfaklarda ve idarenin talebi doğrultusunda yemek dağıtılan ek binalarda kullanılan şebeke suyu ve içme suyundan yüklenici firma tarafından her öğün alınacak numuneler ilgili mevzuata uygun bir şekilde kilitli numune poşetlerinde +4 derecede buzdolabında 72 saat saklanacaktır. Bu numuneler lüzum halinde hastane idaresi tarafından Hıfzıssıhha Enstitüsünde veya T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü'nde kontrol ettirilebilecek, duruma göre işlem yapılacaktır. Gerek duyulan durumlarda hastane diyetisyeni veya yetkili kişiler tarafından gıda maddelerinden numune alınarak analize gönderilebilecektir. Bu tür kontrol ve değerlendirmelerin tüm masrafı yüklenici firmaya ait olacaktır.
11.33 Hastanede dağıtılan tüm yiyecek ve içeceklerin, su, ekmek, etler, süt ve süt ürünleri vb.; vasıfları, dağıtımları, üretimleri, ambalajlanmaları, depolanmaları ve saklanma koşulları ile etiketlenme, işaretlenmeleri, etiket bilgileri ve tanımları, raf ömrü, üretim ve son tüketim tarihleri, gıdaların taşınmaları, numune alma ve analiz metotları Türk Gıda Kodeksinde belirtildiği şekilde ve Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliklerine uygun olarak yapılacak ve bu şartların yerine getirilmesinden yüklenici firma gıda mühendisi/diyetisyen sorumlu olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan doküman düzenlemelerinden yemeklerden alınacak numunelerinin gerektiğinde analize gönderilmek üzere 72 saat saklanması gerektiği, özel aykırılık halleri tablosunun 7’nci satırında yer alan düzenlemenin her yemek öğününden alınacak numunelerin 72 saat muhafaza edilmesi sorumluluğun yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak cezaya ilişkin olduğu, yemeklerden numune alınarak 72 saat saklanması işleminin bir defaya mahsus olmadığı, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesindeki tablonun 7’nci satırında belirtilen hususun her öğün için numune alınarak 72 saat saklanmasını disipline etmek amacına hizmet ettiği düşünüldüğünden başvuru sahibinin bu hususa yönelik 3’üncü iddiasının yerinde olmadığı,
İhale dokümanı düzenlemelerinden personelin 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri ile ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında çalıştırılmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, yemek yapımı ve hazırlık aşamasındaki tüm kurallar ile el yıkama, hijyen, bulaşıcı hastalıklar, iletişim, kişiler arası ilişkiler, yapmakla yükümlü oldukları görevler, hastanede uygulanması gereken kurallar, şartnamenin hükümleri ve açık anlamlarının kavratılması, işçi kanunu ve iş güvenliği ile ilgili prosedürler, yangın riskleri ve alınacak önlemler vb. konularda personele yeterli eğitimi vermek ile yükümlü olduğu, personelin hastane çalışanları ile hasta ve refakatçilerine karşı davranış ve üsluplarına dikkat etmeleri gerektiği hiçbir şekilde tartışma ve kargaşa yaratacak hareketlerde bulunmamaları gerektiği, olası sorunlar firma yöneticisine iletmeleri gerektiği anlaşılmıştır. Sözleşme Tasarının 16.1.2’nci maddesindeki tablonun 1’inci satırında belirtilen hususun işçiler tarafından verilecek zararın genel hukuk kuralları çerçevesinde işin konusu ve işçi vasfıyla ile sınırlı olabileceği, iş konusu dışında verilecek zararlardan yüklenicinin sorumlu olmayacağı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu hususa yönelik 4’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin 11.37’nci maddesinde “Genel salgın hastalık (kuş gribi, deli dana, kolera, korona virüs vb.) durumlarında hastane enfeksiyon komitesinin önerisine göre yemek değişikliği yapılabilecektir. Şehir şebekesinde enfeksiyon ve zehirli atık olması halinde yemek hazırlığında kullanılacak içme suyu damacanalarla firma tarafından temin edilecek, istenildiğinde alınan suyun analiz raporları idareye verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan düzenlemeden şehir şebekesinde enfeksiyon ve zehirli atık olması halinde yemek hazırlığında kullanılacak içme suyunun damacanalarla firma tarafından temin edileceği anlaşılmıştır.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6’ncı maddesi gereğince yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlama, sözleşmede öngörüldüğü şekilde projelendirme, yürütme, tamamlama ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderme sorumluluğunun bulunduğu, bu sorumlulukların yerine getirilmesi için, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptırması; işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb.nin temin etmesinin gerektiği, söz konusu ihalede de su dahil diğer giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı, Teknik Şartname’nin şikayete konu 11.37’nci maddesinde yer alan şehir şebekesinde enfeksiyon ve zehirli atık olması halinde yemek hazırlığında kullanılacak içme suyu damacanalarla firma tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme gereğince yüklenicinin yemek hazırlanması için gerekli suyu temin edeceğinin, kaldı ki söz konusu düzenlemenin olası bir duruma ilişkin tedbir mahiyetinde olduğu değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin 5’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
5) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartnamenin 17’nci maddesinde yer alan “Hasta ve hasta refakatçisine 3 çeşit yemek verileceği, hastane personeline 5 kap seçmeli yemek verileceğine” yönelik düzenlemenin hasta ve hasta refakatçisi aleyhine bir ayrımcılığa yol açacağı, bu haliyle Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nde yer alan “hastanede hizmet alan ve hizmet veren tüm vatandaşların hiçbir ayrım gözetmeksizin verilen hizmetten eşit şartlarda faydalanması gerektiği” yönündeki hükmüne aykırı olduğu iddia edilmektedir.
“İtirazınız değerlendirilmiş olup, teklif fiyat hazırlamaya engelleyecek bir husus olmadığı görülmüş olup, itirazınız uygun bulunmamıştır.”
Teknik Şartname’nin “Kahvaltı (Normal / Diyet / Gece / Çocuk), Yemek (Öğle ve Akşam), Ara Öğün Servis Saatleri, Şekilleri ve İçerikleri” başlıklı 4.5’inci maddesinde “d) Normal Yemekler (Öğle ve Akşam) İle İlgili Hususlar:
2.Yemeğin İçeriği:
2.1 Hasta (yetişkin). Tüm Refakatçiler ve Personel için Normal Yemek İçeriği:
• Normal yemek yiyen hasta ve tüm refakatçilere öğle ve akşam 3'er çeşit yemek verilir. Gündüz normal mesai yapan personele ve nöbetçi personele de 3'er çeşit yemek verilir. Öğle ve akşam yemekleri farklı olacak şekilde söz konusu menüye uygun hazırlanacaktır.
• Normal yemek menü örneği, Madde 4.6: Örnek Menüler bölümünde; malzeme evsafı Madde 14'te; gramajlar ise Madde 15'te belirtilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Şartname’nin 17’nci maddesinde 4.6’ncı madde de yer verilen 30 günlük yaz ve kış dönemine ait Normal Yemek, Sabah Kahvaltı, Gece Kahvaltısı Örnek Menüleri dışında 5 çeşit üzerinden 3 kap seçmeli öğle yemeği menü örneğine ve “Personel memnuniyetini artırmak amacıyla sadece personele yapılacak öğle yemeklerinde alternatifli menü uygulanacaktır. Alternatifli menü örnek menüde belirtildiği gibi toplam 5 çeşit sunulacak olup, personel 3 kap yemek alacaktır. Hasta yemeği menüsüne ilaveten personele sunulacak alternatifli menü listesi menü hazırlama komisyonu tarafından ayrıca hazırlanıp yüklenici firmaya tebliğ edilecektir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
Teknik Şartname’nin 17’nci maddesinde başvuru sahibinin iddiasında yer aldığı şekliyle “hasta ve hasta refakatçisine 3 çeşit yemek verilirken, hastane personeline 5 kap seçmeli yemek verilmesi” yönünde bir düzenleme bulunmadığı, bir başka ifadeyle bahse konu düzenlemenin başvuru sahibinin iddiasını temellendirdiği 5 kap yemek verileceği yönünde değil, personele verilecek yemeğin de 5 çeşit üzerinden 3 kap şeklinde olduğu, hasta ve personele verilecek normal öğle ve akşam yemeklerinin sunumuna ilişkin temel hususlarda farklılık olmadığı, sadece personel memnuniyetini artırmak amacıyla alternatifli öğle yemeği menüsü örneğine yer verildiği, söz konusu alternatifli öğle yemeği menüsü esas alınarak hastalara da beslenmelerine uygun olmak kaydıyla personele verilecek öğle yemeğinin aynısının verilmesinin önün de bir engel bulunmadığı düşünüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
6) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Yemek Hizmeti Öğün Tanım ve Miktarları” balıklı 4’üncü maddesinde “4.1 Tüm öğünlerde verilecek yemeklerin hangi saatlerde, ne şekilde verileceğini hastane idaresi belirleyecektir. Hangi yemek çeşitlerinin sunulacağını ise Menü Hazırlama Komisyonu tarafından belirlenerek yükleniciye bildirilecektir. Diyet menüleri hastane diyetisyenleri tarafından hazırlanacak ve aylık yemek listeleri yüklenici firma yetkilisine tebliğ edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Şartname’nin 4.6’ncı maddesinde örnek menülere ve menülerin hazırlanmasında dikkate alınacak hususlara yer verildiği görülmüştür.
İhale dokümanın bir bütün olduğu, tekliflerin hazırlanmasında ve işin yürütülmesinde Teknik Şartname’nin tamamının dikkate alınması gerektiği, sadece iddiaya konu düzenleme baz alınarak “sağlıklı teklif hazırlanamayacağının” öne sürülmesinin uygun olmadığı, hizmetten faydalanacak olanlara sunulacak yemek çeşidinin Teknik Şartname’de yer verilen örnek menülerdeki çeşitlerle/benzerleriyle sınırlı olacağının anlaşılması gerektiği, bir başka ifadeyle idarenin bu husustaki takdirinin Teknik Şartname’de yer verilen örnek menülerdeki çeşitlerle/benzerleriyle sınırlı olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
7) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Yiyecek Maddelerinin Evsafı (Nitelikleri)” başlıklı 14’üncü maddesinde “YUMURTA
1) Ağırlığı, adedi 63-72 gr' dan az olmayacaktır (büyük boy/A sınıfı olacaktır). Yumurtalar taze olacak toplam çatlak yumurtalar ertesi siparişte aynı miktar yumurta ile değiştirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Şartname’de kahvaltıda verilecek yumurta miktarının 60 gr olacağı yönünde bir düzenlemeye rastlanılmamıştır.
İhale dokümanı incelendiğinde Evsaf Şartnamesi adında bir ihale dokümanına rastlanılmamıştır.
Teknik Şartname’ye göre yumurtaların 63-72 gr' dan az olmayacağı, kahvaltıda verilecek yumurta miktarının 60 gr olacağına dair bir düzenlemeye rastlanılmadığı ve Evsaf Şartnamesi adında bir ihale dokümanının bulunmadığı bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
8) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:
İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde yemek iş kalemlerine ilişkin kısmının “…
Sıra No | İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 | Birimi | Miktarı | Teklif Edilen Birim Fiyat | Tutarı5 |
1 | NORMAL ÖĞLE +AKŞAM YEMEĞİ | öğün | 7.113.500 |
|
|
2 | DİYET ÖĞLE + AKŞAM YEMEĞİ | öğün | 1.233.000 |
|
|
3 | DİYET KAHVALTI | öğün | 680.000 |
|
|
4 | NORMAL SABAH + GECE KAHVALTI | öğün | 2.249.300 |
|
|
5 | DİYET (ARA ÖĞÜN ) | öğün | 1.955.000 |
|
|
6 | REJİM 1 (R1) | öğün | 160.000 |
|
|
7 | REJİM 2 (R2) | öğün | 320.000 |
|
|
…” şeklinde olduğu görülmüştür.
Teknik Şartanme’nin “Kahvaltı (Normal / Diyet / Gece / Çocuk), Yemek (Öğle ve Akşam), Ara Öğün Servis Saatleri, Şekilleri ve İçerikleri” başlıklı 4.5’inci maddesinde
c) Kahvaltı (Normal, Sabah ve Gece) ile İlgili Hususlar:
2. Kahvaltının İçeriği
2.1. Hasta (yetişkin) ve Refakatçi için Normal Sabah Kahvaltısı İçeriği:
Normal yemek alan yetişkin hastalara ve tüm refakatçilere her sabah 1 (bir) öğün kahvaltı verilir. Normal kahvaltı, çay veya süt (1/5 litrelik tam yağlı kutu süt olacaktır), şeker (kâğıt ambalajlı poşet şeker olacaktır), su (2 adet, tek kullanımlık kapalı 250 ml bardak su) ve ekmek dışında 3 (üç) çeşit olarak verilecektir. Normal yemek alan hasta, refakatçi için günlük öğün başına 2’şer (ikişer) paket roll ekmek (ekmek 50 gr’ hk paketlerde tek tek poşetlenmiş olacaktır) verilecektir. …
…
2.3 Çocuk Hasta için Normal Sabah Kahvaltısı İçeriği
…
Çocuklarda kahvaltı, süt (1/5 litrelik tam yağlı kutu süt olacaktır), su (2 adet, tek kullanımlık kapalı250 mİ bardak su) ve ekmek dışında 5 (beş) çeşit olarak verilecektir. Her gün yumurta, peynir ve süt çocuk kahvaltı menüsünde bulunacaktır. Özel diyet alması gereken çocuk hastalarda hastane diyetisyenin hazırladığı diyet listesi uygulanacaktır.
Çocuk hasta (0-18 yaş) için 24 aylık yemek sayısı tabloda belirtilmiştir.
| Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi | S.B.Ü Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi | Sultanbeyli Devlet Hastanesi | İstanbul Tacirler EVSAD SEAH | Tuzla Devlet Hastanesi |
Kahvaltı | 115.000 | 84.000 | 15.000 | - | 10.000 |
Yemek (Öğle ve Akşam) | 230.000 | 168.000 | 30.000 | - | 20.000 |
Ara Öğün (3 kez) | 345.000 | 240.000 | 45.000 | - | 30.000 |
d) NORMAL YEMEKLER (ÖĞLE VE AKŞAM) İLE İLGİLİ HUSUSLAR:
2.Yemeğin İçeriği:
2.1 Hasta (yetişkin). Tüm Refakatçiler ve Personel için Normal Yemek İçeriği:
• Normal yemek yiyen hasta ve tüm refakatçilere öğle ve akşam 3'er çeşit yemek verilir. Gündüz normal mesai yapan personele ve nöbetçi personele de 3'er çeşit yemek verilir. Öğle ve akşam yemekleri farklı olacak şekilde söz konusu menüye uygun hazırlanacaktır.
• Normal yemek menü örneği, Madde 4.6: Örnek Menüler bölümünde; malzeme evsafı Madde 14'te; gramajlar ise Madde 15'te belirtilmiştir.
2.2 Çocuk Hasta için Normal Yemek İçeriği:
• T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Daire Başkanlığı Türkiye' ye Özgü Beslenme Rehberi"ne (TÜBER 2022) göre normal yemek yiyebilen çocukların çeşitli besinlerden yeterli ve dengeli miktarlarda tüketmesi gerekmekte olup çocuklarda besin çeşitliliğini artırmak amacıyla her ana öğünde "4 temel besin grubu"ndan yiyecek bulunmasına dikkat edilmeli ve yeterli su tüketimi de ihmal edilmemelidir. Dört temel besin grubu: 1. Süt, yoğurt ve ürünleri, 2. Et, yumurta ve kuru baklagiller, 3. Sebze ve meyveler, 4. Ekmek ve tahıllar olarak kabul edilir.
• Çocuklarda enerji ve besin öğesi ihtiyaçları; yaşa, büyüme-gelişme eğrilerine ve hastalığa bağlı olarak değişir, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu bu dönemlerde, vücuda alınan besin öğeleri (karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineraller) arasındaki denge önem taşır. Bu nedenle çocuklara yönelik beslenme hizmetleri hem yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlamalı hem de küçük yaşlardan itibaren doğru beslenme alışkanlıklarını kazandırma/teşvik etme amaçlı olmalıdır.
• Çocukların yemekler konusunda seçici olmaları ve psikolojik durumlarının beslenme alışkanlıkları üzerinde etkili olması sebebiyle, yeme isteği uyandıracak ve beğenilerini sağlayacak aynı zamanda büyüme-gelişmelerine katkıda bulunacak yiyecek seçenekleri, hastane diyetisyeni kontrolünde yüklenici firma tarafından sağlanacaktır. Hastane diyetisyeni, normal yemek menüsü üzerinden uygun gördüğü eklemeleri, çıkarmaları yapacaktır.
• Yemeklerin çocuk hastaya uygun pişirilmesi sağlanacaktır. Normal yemek menü örneği, "Madde 4.6: Örnek Menüler bölümünde; malzeme evsafı Madde 14'te; gramajlar ise Madde 15'te belirtilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “Örnek Menüler” başlıklı 4.6’ncı maddesinde “…
ÖĞÜN | KAP SAYISI | AÇIKLAMA |
Sabah Kahvaltısı | 3 | Çay/süt, su ekmek hariçtir. |
Normal Öğle Yemeği ve Akşam Yemeği | 3 | Su, ekmek hariçtir. |
Diyet Öğle Yemeği ve Akşam Yemeği | 5 | 5 çeşit; ancak hasta diyetinin özelliğine göre değişken olabilir. Su, ekmek hariçtir. |
Diyet Kahvaltı | 4 | 4 çeşit; ancak hasta diyetinin özelliğine göre değişken olabilir. Çay/süt, su, ekmek hariçtir. |
Ara Öğün (sadece diyet hastalarına ve çocuk hastalara verilir.) | 2 (Kuşluk-İkindi) ve 3 (Gece) | Gündüz ara öğünleri 2 çeşit; gece ara öğünü 3 çeşit olacaktır. |
Nöbetçi Personel Gece Kahvaltısı | 3 | Çay/süt, su, ekmek hariçtir. |
Çocuk Kahvaltısı | 5 | Çay/süt, su, ekmek hariçtir. |
…” düzenlemesine ve 30 günlük yaz ve kış dönemine “Normal Yemek, Sabah Kahvaltı, Gece Kahvaltısı Örnek Menülerine” yer verildiği,
Teknik Şartname’nin 14’üncü maddesinde yemeklerde kullanılacak yiyecek maddelerinin niteliklerine, 15’inci maddesinde ise örnek menülerde yer verilen yemeklerin içeriklerine ve içerik miktarlarına yer verildiği görülmüştür.
Aktarılan doküman düzenlemelerinden 2.249.300 öğün normal sabah+gece kahvaltısının, 7.113.500 öğün normal öğle + akşam yemeği üzerinden teklif oluşturulacağı, çocuk kahvaltı ve normal öğle ve akşam yemekleri için ayrıca satır açılmadığı,
Normal kahvaltının, çay veya sütün (1/5 litrelik tam yağlı kutu süt olacak şekilde), şeker (kâğıt ambalajlı poşet şeker olacak şekilde), su (2 adet, tek kullanımlık kapalı 250 ml bardak su) ve ekmek dışında 3 (üç) çeşit olarak verileceği,
Çocuklarda kahvaltının, süt (1/5 litrelik tam yağlı kutu süt olacaktır), su (2 adet, tek kullanımlık kapalı 250 ml bardak su) ve ekmek dışında 5 (beş) çeşit olarak verileceği, her gün yumurta, peynir ve sütün çocuk kahvaltı menüsünde bulunacağı, özel diyet alması gereken çocuk hastalarda hastane diyetisyenin hazırladığı diyet listesi uygulanacağı, çocuk hastalar için verilecek kahvaltı sayısı, öğle ve akşam yemeği miktarlarının ayrıca belirtildiği,
Normal yemek yiyen hasta ve tüm refakatçilere öğle ve akşam 3'er çeşit yemek verileceği, gündüz normal mesai yapan personele ve nöbetçi personele de 3'er çeşit yemek verileceği,
Normal yemek yiyebilen çocukların çeşitli besinlerden yeterli ve dengeli miktarlarda tüketmesi gerektiğinden çocuklarda besin çeşitliliğini artırmak amacıyla her ana öğünde "4 temel besin grubu"ndan yiyecek bulunmasına dikkat edilmesi ve yeterli su tüketimi de ihmal edilmemesi gerektiği, dört temel besin grubunun: 1.Süt, yoğurt ve ürünleri, 2. Et, yumurta ve kuru baklagiller, 3. Sebze ve meyveler, 4. Ekmek ve tahıllar olarak kabul edileceği, çocuk normal öğle ve akşam yemekleri için hastane diyetisyeni tarafından normal yemek menüsü üzerinden uygun gördüğü eklemeleri, çıkarmaların yapılacağı anlaşılmıştır.
Netice olarak ihale dokümanının bu haliyle normal yemek yiyebilen çocuklar için verilecek normal öğle ve akşam yemeklerinin normal yemek menüsü baz alınarak belirlenebileceği dikkate alındığında normal yemek yiyebilen çocuklara verilecek normal yemek (öğle, akşam) için birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen normal öğle + akşam yemeği üzerinden teklif verilebileceği,
Çocuklara ilişkin kahvaltı ile ilgili bilgilere Teknik Şartname’de Normal kahvaltı, yine çocuklara ilişkin 24 aylık yemek sayılarına Teknik Şartname’de Normal Yemek bölümünde yer verilmiş olup, çocuklar için kahvaltı ve yemek sayıları Teknik Şartname’de belirtildiği, ödemelerinde kahvaltı öğünü üzerinden yapılabileceği, bahse konu durumun teklif verecek kişiler için tereddüt oluşturmayacağı değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin 9’uncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
9) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:
Teknik şartnamenin 17’nci maddesinde 5 çeşit üzerinden 3 kap seçmeli menü oluşturulduğu ve personel memnuniyetini arttırmak amacıyla sadece personele verilen yemeklerin bu şekilde seçmeli olacağının belirtildiği, ancak personel yemeği ile ilgili farklı bir fiyatlandırma sistemi uygulanmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde normal yemek sayısına dahil edilmediği, bu hususa ilişkin Şartanme’de yer verilen örnek menünün normal yemek için verilen örnek menüden çok farklı ve çeşitli olduğu, normal yemek menüsünün maliyeti ile personele verilecek menünün maliyeti birbirinden oldukça farklı olduğu, fiyatlandırmada iki durum için de aynı öğün olarak düşünüldüğü, normal yemek maliyeti hesaplanırken verilen hangi menü dikkate alınarak hesaplama yapılacağının belirsiz olduğu, iki menü için ayrı ayrı fiyatlandırma yapılıp bir maliyet oluşturulmak istendiğinde personel yemeğini kaç personelin yiyeceğinin, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan normal yemek öğün sayısının içinde ne kadarının personel öğün sayısı olduğunun belirtilmediği, bu durumun hem işin işleyişinde fiyatlandırma aşamasında hem de aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında sıkıntılara yol açacağı, normal yemek maliyetinin sağlıklı hesaplanmasına engel teşkil ettiği, Bu sebeple personele verilmesi öngörülen bu örnek menünün ayrıca açıklanarak fiyatlandırılabilmesi için, personelin 24 aylık süre içinde yemesi öngörülen öğün sayısının normal yemek öğün sayısından düşülerek, personel yemeği için ayrı bir öğün satırı açılarak miktarının belirtilmesi gerektiği iddia edilmektedir.
İtirazınız değerlendirilmiş olup, Teklif fiyat hazırlamaya engelleyecek bir husus olmadığı görülmüş olup, itirazınız uygun bulunmamıştır.
İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde yemek iş kalemlerine ilişkin kısmının “…
Sıra No | İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 | Birimi | Miktarı | Teklif Edilen Birim Fiyat | Tutarı5 |
1 | NORMAL ÖĞLE +AKŞAM YEMEĞİ | öğün | 7.113.500 |
|
|
2 | DİYET ÖĞLE + AKŞAM YEMEĞİ | öğün | 1.233.000 |
|
|
3 | DİYET KAHVALTI | öğün | 680.000 |
|
|
4 | NORMAL SABAH + GECE KAHVALTI | öğün | 2.249.300 |
|
|
5 | DİYET (ARA ÖĞÜN ) | öğün | 1.955.000 |
|
|
6 | REJİM 1 (R1) | öğün | 160.000 |
|
|
7 | REJİM 2 (R2) | öğün | 320.000 |
|
|
…” şeklinde olduğu görülmüştür.
Teknik Şartname’nin “Kahvaltı (Normal / Diyet / Gece / Çocuk), Yemek (Öğle ve Akşam), Ara Öğün Servis Saatleri, Şekilleri ve İçerikleri” başlıklı 4.5’inci maddesinde “d) NORMAL YEMEKLER (ÖĞLE VE AKŞAM) İLE İLGİLİ HUSUSLAR:
2.Yemeğin İçeriği:
2.1 Hasta (yetişkin). Tüm Refakatçiler ve Personel için Normal Yemek İçeriği:
• Normal yemek yiyen hasta ve tüm refakatçilere öğle ve akşam 3'er çeşit yemek verilir. Gündüz normal mesai yapan personele ve nöbetçi personele de 3'er çeşit yemek verilir. Öğle ve akşam yemekleri farklı olacak şekilde söz konusu menüye uygun hazırlanacaktır.
• Normal yemek menü örneği, Madde 4.6: Örnek Menüler bölümünde; malzeme evsafı Madde 14'te; gramajlar ise Madde 15'te belirtilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Şartname’nin 17’nci maddesinde 4.6’ncı madde de yer verilen 30 günlük yaz ve kış dönemine ait normal yemek, sabah kahvaltı, gece kahvaltısı örnek menüleri dışında 5 çeşit üzerinden 3 kap seçmeli öğle yemeği menü örneğine ve “Personel memnuniyetini artırmak amacıyla sadece personele yapılacak öğle yemeklerinde alternatifli menü uygulanacaktır. Alternatifli menü örnek menüde belirtildiği gibi toplam 5 çeşit sunulacak olup, personel 3 kap yemek alacaktır. Hasta yemeği menüsüne ilaveten personele sunulacak alternatifli menü listesi menü hazırlama komisyonu tarafından ayrıca hazırlanıp yüklenici firmaya tebliğ edilecektir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
İhale dokümanında normal öğle + akşam yemeği toplam miktarına yer verildiği, hasta ve personele verilecek normal öğle ve akşam yemeklerinin sunumuna ilişkin temel hususlarda farklılık olmadığı, sadece personel memnuniyetini artırmak amacıyla alternatif öğle yemeği menüsü örneğine yer verildiği, personele verilecek yemeğin de 5 çeşit üzerinden 3 kap şeklinde olduğu, başka bir ifadeyle personele verilecek normal öğle yemeğinin de diğerlerine verilecek normal öğle yemeğin de olduğu gibi 3 kap şeklinde olduğu, personele verilecek öğle yemeği için ayrıca satır açılmasa da bu haliyle personele verilecek öğle yemeğinin normal öğle + akşam yemeği toplam miktarına dahil edilerek teklif verilebileceği birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
10) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Kahvaltı (Normal, Sabah ve Gece) ile İlgili Hususlar” başlıklı 4.5’inci maddesinde “Kahvaltının Servis Şekli
…Çay, çaymatikler kullanılarak gıda ile temasa uygun iyi kalite karton bardaklarda (200 mİ), tahta karıştırıcı ve şeker ile servis edilecektir, sonrasında toplanacaktır. … Çay ise çaymatikler kullanılarak gıda ile temasa uygun iyi kalite karton bardaklarda, tahta karıştırıcı ve şeker servisi ile verilecek olup sonrasında toplanacaktır. Bardak ve karıştırıcılarda plastik kullanılmayacaktır. Enfeksiyon servisinde yatan hastalara ve enfeksiyon tespit edilmiş bu sebeple izolasyon altına alınmış hastalara tek kullanımlık, paketlenmiş 1.kalitede plastik kaşık ve çatal ile servis edilecektir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’deki “Yükleniciden Temin edilecek Temizlik/Sarf Malzemeleri” Tablo’sunda “Plastik Kaşık: Gıdayla temas a uygun, (1.sınıf kalitede), Plastik Çatal: Gıdayla temasa uygun, (1.sınıf kalitede), Plastik Bıçak: Gıdayla temasa uygun, (1.sınıf kalitede)” düzenlemesi,
Anılan Şartname’de “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 8’nci maddesinde “8.2 Yemek Servisi ile İlgili Hususlar
Basılan yemekler strafor köpüklerle dağıtıma çıkarılacaktır. Kullanımdaki strafor köpükler, kontrol komisyonu ve hastane diyetisyenin gerekli gördüğü durumlarda, yenisi ile değiştirilecektir. Kırılan, yıpranan, bütünlüğü bozulan strafor köpükler kesinlikle kullanılmayacaktır. Yüklenici firma yemek sonrası oluşan ambalaj atıklarının toplanması için her katta çöp taşıma arabası bulunduracak ve toplama işlemini yapacaktır.
…
Gıdayla temasa uygun. Yüksek yoğunluklu strafor (EPS) malzemeden üretilmiş olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan Şartname düzenlemelerinden hizmet gerekleri ve insan sağlığı bakımından yemek sunumunun yapılacağı bardak, tabak, kaşık, çatal vb. malzemelerinin gıdayla temasa uygun olan malzemelerden üretilmiş olmasının istenildiği, bu yöndeki düzenlemenin hizmet sunumunda insan sağlığını önceleyen ve disipline eden nitelikte olduğu, bu hususa ilişkin gerekli denetimin işin yürütülmesi sırasında idarece ayrıca yapılmasının zorunlu olduğu, denetimlerin Gıda İle Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği’nin öngördüğü şekilde yapılması gerektiği bir arada değerlendirildiğinde konuya ilişkin ayrıca belge istenileceğinin dokümanda belirtilmemesinin bir eksiklik olmayacağı düşünüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
11) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:
İşe ait Sözleşme Tasarısının “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.
16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri |
| Aykırılık Hali | İlk Sözleşme | Aykırılık |
1 | 3 üncü şahıslara karşı işçilerin verebilecekleri zararlar | On Binde 1 | 30 |
2 | Yükleniciden kaynaklanan sebeplerle yemek saatinde aksama olması halinde, |
On Binde 1 | 30 |
3 | Yemek hazırlama aşamasında eksik malzeme kullanma hallerinde | On Binde 1 | 30 |
4 | Yemek pişirilmesi esnasında kaliteye ve evsafa uyulmama, son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin kullanılması veya sunulması vs. durumların tespit edilmesi halinde, | On Binde 1 | 30 |
5 | Mutfakta, yemekhanede, malzemelerde, gıda maddelerinde her türlü temizlik ve hijyenik kurallarına uyulmaması,(Yemeğin içinden kıl,böcek vb. gibi hijyene uymayan yabancı maddelerin çıkması) | On Binde 1 | 30
|
6 | Çalışan personelin kılık kıyafetinde Teknik Şartnamede belirtilen esaslara uyulmaması ve temizlik esaslarının yerine getirilmemesi | On Binde 1 | 30 |
7 | Analize gönderilme durumu söz konusu olduğunda ilgli kurumlara numunenin teslim edilmesi halleri hariç, Yemek öğünü numunelerinin 72 (yetmiş iki) saat süreyle muhafaza edilmemesi | On Binde 1 | 30
|
8 | Analize gönderilen yemek öğünü numunelerinin bozuk çıkmasının tespit edilmesi durumunda | On Binde 1 | 30 |
9 | İdare tarafından yükleniciye bildirilen aylık menü üzerinden idarenin onayı olmadan değişiklik yapılması durumunda | On Binde 1 | 30 |
10 | Yüklenicinin çalıştırılan işçi maaşlarını eksik ödemesi ve/veya zamanında ödememesi ve/veya ödememesi | On Binde 1 | 30 |
11 | Doktor raporu ve yemek analizleri sonucunda yapılan tespit doğrultusunda, herhangi bir ana veya ara öğünde yüklenici firmanın ihmali ve tedbirsizliğine bağlı olarak en az bir kişide ölüm hariç gıda zehirlenmesi vakasının meydana gelmesi durumunda, (zehirlenme vakasının tespit edildiği her ana veya ara öğün için tek bir işlem yapılacaktır.) | On Binde 1 | 3 |
16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Ağır Aykırılık Halleri |
1 | Doktor raporu ve yemek analizleri sonucunda yapılan tespit doğrultusunda, yüklenici firma çalışanlarının ihmali ve tedbirsizliğine bağlı olarak bir veya birden fazla kişide gıda zehirlenmesi vakasının meydana gelmesi ve söz konusu gıda zehirlenmesine bağlı olarak en az bir kişinin hayatını kaybetmesi |
2 | Mücbir sebep (deprem, yangın, sel ....vb) halleri dışında yükleniciden kaynaklı nedenlerle Sağlık Tesislerinin herhangi birinde 1 gün süre ile hiç yemek çıkmaması |
…” düzenlemesi yer almaktadır.
İşe ait Sözleşme Tasarısının Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususların düzenlendiği 16’ncı maddesinde başvuru sahibinin iddiasında yer verilen Çalışmayan personele çalışmış gibi fatura kesildiğinin tespit edilmesi halinde on binde 1 ceza kesileceğinin ve 30 defa tekrarlanması durumunda ise sözleşmenin feshedileceği yönünde bir aykırılık hali düzenlemesine yer verilmediği anlaşıldığından, söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
12) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Örnek Menüler” başlıklı 4.6’ncı maddesinde 30 günlük yaz ve kış dönemi için ayrı ayrı normal menü (kahvaltı, öğle, akşam), diyet menü (kahvaltı, öğle, akşam), ara öğün menü örnek menülerine yer verildiği görülmüştür.
Aynı Şartname’nin “Rejim 1(R1), ve Rejim 2 (R2) başlıklı” 4.5/g maddesinde “ “REJİM 1(R1) VE REJİM 2(R2):
Rejim 1 ve Rejim 2 Servis Şekli ile İçeriği:
…
•Hastanın doktoru ve/veya diyetisyen tarafından farklı gıda maddeleri/gramajları önerilebilir. Bu durumda yüklenici bu önerileri dikkate almak zorundadır.
Rejim 2 (R2): Ameliyattan 1- 2 gün sonra, katı beslenmeye geçmeden önce, doktorun uygun gördüğü hastalara verilir. Sıvı - yarı katı / yumuşak diyettir. Yoğurtlar paketli verilecektir. Rejim 2 (R2)' de domates çorba olarak, diyet çorbalar bölümünde belirtilen domates çorbası alınacaktır. R2 sabah kahvaltısı çeşit ve gramajları diyet kahvaltı gramaj listesi ile aynı alınacaktır. Diyabetik diye belirtilmediği sürece, açık çay 2 adet kâğıt ambalajlı şeker ile verilecektir. Kahvaltıda bisküvi veya galeta verilebilir.” düzenlemesiyle birlikte Rejim 2 (R2) içerik ve miktarlarının düzenlendiği anlaşılmıştır.
Anılan Şartname’nin “Yiyecek Maddelerinin Evsafı (Nitelikleri)” Başlıklı 14’üncü Maddesinin “Paket Reçel Evsafı” başlıklı alt maddesinde paket reçelin özelliklerine ve “7) Reçeller, reçelin özelliğini bozmayacak ve insan sağlığına zarar vermeyecek plastik küvet pakette olacaktır. PVC ambalaj üzerine alüminyum veya kalay folyo yüksek ısıda preslenmek suretiyle kaplanacaktır.
10) Her çeşit meyveli reçel (vişne, çilek, kayısı, gül vb.) hastanemiz tarafından talep edilebilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Bahse konu Şartnamenin “Normal, Gece, Diyet Kahvaltıların, Ara Öğünlerin Ve Örnek Normal Ve Diyet Yemeklerin Gramaj Listesi” başlıklı 15’nci maddesinde yer verilen gramaj listelerinde “Reçel (Paket) 30 gr” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan Teknik şartname düzenlemelerinden normal ve rejim 2 kahvaltı menülerinde verilecek reçellerin paket reçel olarak verileceği, her çeşit meyveli reçel (vişne, çilek, kayısı, gül vb.) idare tarafından talep edilebileceğinin anlaşıldığı, ticari faaliyeti malzemeli yemek hizmeti sunumu olan basiretli tacir kabul edilen istekliler tarafından paket reçelin piyasa fiyatlarının bilinebileceği bir arada değerlendirildiğinde tekliflerin hazırlanabileceği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
13) Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’nci maddesinde “78.18. Yemek ve yol gibi ihtiyaçların isteklilerce karşılanmasının öngörülmediği durumlarda ise idari şartnamelerde bunlara ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmayacak ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciden çalışanlara ait bu tür giderleri karşılaması istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
YOL BEDELİ: Çalıştırılacak personelin yol bedeli Ayni olarak aylık 26 gün gidiş-dönüş olmak üzere toplamda 52 geçiş şeklinde İstanbul Kart şeklinde hesaplanmıştır. Personelin fiilen çalışmadığı günlerde yol bedeli ödenmeyecektir. Engelli işçilere yol ücreti ödenmeyecektir.
...” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin süresinin 24 ay olduğu, iş kapsamında çalıştırılacak personel sayısına ihale dokümanında yer verildiği, çalıştırılacak personele ödenecek yol bedelinin teklif fiyata dahil giderler arasında olduğu, engelli personel haricindeki personel için yol bedelinin aylık 26 gün gidiş-dönüş olmak üzere toplamda 52 geçiş öngörülerek ayni olarak İstanbul kart şeklinde, fiilen çalışılan günler için ödeneceği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin aktarılan açıklamasıyla yemek ve yol gibi ihtiyaçların isteklilerce karşılanmasının istenilip istenilmeyeceği, çalıştırılacak personel için yol bedelinin ödenip ödenmeyeceği ya da hangi personel için yol bedelinin ödenip ödenmeyeceği noktasında harcama ve ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması sorumluluğu bulunan idarenin takdirinin bulunduğu, çalıştırılacak personel için yol bedelinin idarelerce ödenecek olmasının bir zorunluluk olmadığı, ayrıca anılan düzenlemenin hazırlanmasında idare tarafından iddiaya verilen cevaptan anlaşılacağı üzere engelli personelin işin yapılacağı yerdeki toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz faydalanabileceği durumunun göz önünde bulundurulduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurulca başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin 1 - 13’üncü iddialarına ilişkin alınan Kurul kararına katılmakla birlikte, 14’üncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinin ilk fıkrasında “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.” hükmü,
4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde “…engelliler için sağlık kurulu raporuyla %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen Türk vatandaşlarının kendileri, ağır engellilerin kendileri ile birlikte birden fazla olmamak üzere birlikte yolculuk ettikleri refakatçileri, demiryolları ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarından, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanırlar.” hükmü yer almaktadır.
Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği’nin “Ücretsiz seyahat hakkından yararlanacak kişiler” başlıklı 4’üncü maddesinde ise “(1) 4736 sayılı Kanunun 1’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca demiryolları ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarından, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanacaklar aşağıda belirtilmiştir:
…
e) Engelliler için sağlık kurulu raporuyla % 40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen Türk vatandaşlarının kendileri, ağır engellilerin ise kendileri ile birlikte birden fazla olmamak üzere beraber seyahat ettikleri refakatçileri…” düzenlenmesine yer verilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’nci maddesinde “78.18. Yemek ve yol gibi ihtiyaçların isteklilerce karşılanmasının öngörülmediği durumlarda ise idari şartnamelerde bunlara ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmayacak ve sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciden çalışanlara ait bu tür giderleri karşılaması istenmeyecektir.
…
İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
YOL BEDELİ: Çalıştırılacak personelin yol bedeli Ayni olarak aylık 26 gün gidiş-dönüş olmak üzere toplamda 52 geçiş şeklinde İstanbul Kart şeklinde hesaplanmıştır. Personelin fiilen çalışmadığı günlerde yol bedeli ödenmeyecektir. Engelli işçilere yol ücreti ödenmeyecektir.
...” düzenlemesi yer almaktadır.
4736 sayılı Kanun’da yer alan hüküm ve anılan Yönetmelik düzenlemeleri uyarınca, belirlenen engellilik oranını taşıyan ve bunu sağlık kurulu raporu ile belgelendiren engellilerin demiryolları ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarından, belediyelere, belediyeler tarafından kurulan şirketlere, birlik, müessese ve işletmelere veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanabilecekleri anlaşılmaktadır.
4736 sayılı Kanun’da yer alan hüküm ile engellilere yönelik pozitif ayrımcılık yapılması politikasının bir yansıması olarak, belirlenen engellilik oranını taşıyan ve bunu sağlık kurulu raporu ile belgelendiren engellilere servet ve gelir düzeylerine bakılmaksızın şehir içi ve şehirlerarası toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanabilme imkanı sağlandığı görülmektedir. Nitekim bu politikanın bir başka yansıması olarak, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi hükmü uyarınca kamu ve özel sektör iş yerlerinde belirli oranda engelli işçi çalıştırma zorunluluğu getirilmiştir.
İdari Şartname’de yapılan ve yukarıda yer verilen düzenlemeden ihale konusu işte çalıştırılacak personele ayni olarak ödenmesi öngörülen yol bedelinin engelli personele ödenmeyeceği anlaşılmaktadır.
İdari Şartname’de yapılan düzenleme ile diğer personele ödenmesi öngörülen ayni yol yardımından engelli personelin yararlandırılmaması, farklı nedenlerle toplu taşıma hizmetini kullanamayacak engelli personel aleyhine bir ayrımcılığa yol açacağı, 4736 sayılı Kanun hükmü ile getirilen bir pozitif ayrımcılık kuralının idari bir işlemle etkisiz hale getirilmesi anlamına geleceği, her ne kadar engelli personel için yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlanma olanağı mevcut olsa da, bu personelin işe geliş gidişlerde toplu taşıma kullanma zorunluluğu bulunmadığı ve ihale dokümanında engelli personel haricinde çalışacak personel için ayni yol giderinin ödeneceğine ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu düzenlemenin anılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemiz ile Kurul çoğunluğunca bu iddiaya ilişkin alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.