SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57110
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire1
Dosya No49805
Yılı2018
Konu: Malzeme alımı işi kapsamında bedeli ödenen malzemelerin bir kısmının teslim alınmaması ve yerinde bulunmaması; aynı zamanda bu ihalede alımı yapılan bazı malzemelerin, yapım işi kapsamında yapılan mekanik imalat kalemlerinin bir kısmı ile çakışması nedeniyle mükerrer ödeme yapılması.
196 sayılı İlamın 1. maddesiyle; İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile yaptırılan İKN: …/… ihale kayıt numaralı “… Alım İşi” kapsamında bedeli ödenen malzemelerin bir kısmının teslim alınmaması ve yerinde bulunmaması; aynı zamanda bu ihalede alımı yapılan bazı malzemelerin, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından pazarlık usulü ile yaptırılan İKN: …/… ihale kayıt numaralı “… Yapım işi” kapsamında yapılan mekanik imalat kalemlerinin bir kısmı ile çakışması nedeniyle mükerrer ödeme yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Sorumlu [(Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı Üzerinde İmzası Bulunan) Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden Elektrik Teknikeri …], temyiz dilekçesinde özetle; İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile yaptırılan İKN: …/… ihale kayıt numaralı “… Alım İşi” kapsamında Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi olarak görevinin; ihale dosyasında da bulunan mal alımına ait sözleşmesinin “Malın/İşin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı” başlıklı 10. maddesindeki;
“10.1.1. … ÜNİVERSİTESİ Hemşirelik Fakültesi’ne İhale konusu malzemeler ve cihazlar idarenin gösterdiği yere bağlantıları, kurulumu ve montajı yapılarak teslim edilecektir.
10.3.1. Bu işe ait sözleşme imzalandıktan sonra en geç 60 gün içinde montajları yapılmış ve çalışır durumda teslim edilecektir.”
Hükümleri uyarınca ihale kapsamında alınan klima ve havalandırma cihazlarının montajlarının yapılacağı yerdeki elektrik bağlantı noktalarını göstermek (elektrik panosu), elektrik montajları sırasında kullanılan elektrik kabloları ve topraklama bağlantılarını Elektrik Tesisatı İç Tesisler Yönetmeliği ve Topraklama Yönetmeliklerine uygun olarak yapılmasını kontrol etmek olduğunu ve Elektrik Teknikeri olarak uzmanlık alanı gereği, ihale kapsamında alınan ve montajı yapılan klima ve havalandırma cihazlarının tipini, özelliklerini ve yapılan mekaniksel (boru, havalandırma kanalı vb.) bağlantılarını anlamasının mümkün olmadığını, dolayısıyla ihale kapsamında Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi olarak görevinin alımı yapılan klima ve havalandırma cihazlarının özelliklerini ve mekanik bağlantılarını kontrol etmek olmayıp, işin sadece cihazların çalışır halde teslim alınabilmesi için elektriksel bağlantı noktalarını göstermek, cihazlara çekilen kabloları kontrol etmek ve topraklama kabloları ile topraklama noktalarının uygunluğunu denetleyip onaylamak olduğunu, mesleki uzmanlık alanı olan elektrik teknikerliği göz önüne alındığında; İlamda bahse konu iş kalemlerini bilebilmesinin imkan dahilinde olmadığını, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunumun 71 inci maddesindeki “kamu zararı” tanımı çerçevesinde, kamu zararından ve mali sorumluluktan bahsedilebilmesi için her somut olayda, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemin bulunması; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması ve kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması durumu ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem arasında bir illiyet bağının olması şartlarının birlikte aranması koşullarının gerekmekte olduğunu, zira, 1050 sayılı Kanun’a hakim olan kusursuz yani objektif sorumluluk ilkesinin yerine 5018 sayılı Kanunda kusur sorumluluğu ilkesi getirildiğini, temel ilke olarak kusur sorumluluğunu esas alan 5018 sayılı Kanun uyarınca kamu görevlilerinin mali karar, işlem veya eylemleri sonucu oluşan kamu zararından sorumlu olduklarına hükmedilebilmesi için manevi unsur olarak kasıt, kusur veya en azından bir ihmalin varlığı gerektiğini, buna göre kamu zararının kişiler açısından gerçekleşebilmesi için kusur sorumluluğu ilkesi benimsenmiş olup, bu bakımdan zararın kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda oluşması; bir başka ifadeyle illiyet bağının bulunması gerektiğini, ayrıca ve önemle Başkanlığımızın yerleşik kararlarında; “Sorumluluk itirazına ilişkin olarak: Bununla birlikte;” .. İşi” bünyesinde yapılan imalat, fen ve sanat kurallarına ve sözleşme hükümlerine uygun olarak ilgili branştaki idarenin Kontrol Mühendisinin nezaretinde yapıldığından, eksik yapıldığı belirtilen imalattan dolayı Makine Mühendisi ile Elektrik Elektronik Mühendisinin sorumlu tutulması da doğru değildir.” hükmünün yer aldığını, yukarıda sorumluluk konusunda yapılan açıklamalar doğrultusunda, bahsi geçen iş kapsamında yapılmayan iş kalemlerinin yapılmış gibi düzenlenmesi ve yapım işi kapsamında ödemesi yapılan iş kalemleri için mükerrer ödeme yapılması, fen ve sanat kurallarına ve sözleşme hükümlerine uygun olarak ilgili branştaki İdarenin Muayene ve Kabul Komisyonu üyelerinin nezaretinde yapıldığından; mesleki uzmanlık alanı nedeniyle İlamda bahse konu malları ve yapılan işlemleri tespit etmesi mümkün olmadığından; kusur atfedilmesi ve tazmin konusu kamu zararı ile illiyet bağı oluşması mümkün olmadığından ve bu bağlamda Elektrik Teknikeri - Elektrik Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi olarak sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle tazmin hükmünün sorumluluk yönünden uhdemden kaldırılmasına karar verilmesini Kurulumuza arz etmiştir.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı Üzerinde İmzası Bulunan) Muayene ve Kabul Komisyonu Başkanı sıfatıyla temyiz talep eden Makine Mühendisi Muhammed …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde özetle; T.C. Sayıştay tarafından sorguların tarafına tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz (30) gün içinde cevaplandırılarak sorgu madde numaraları da belirtilmek suretiyle savunmasını [email protected] - [email protected] elektronik adreslere ayrı ayrı gönderilmesi ayrıca savunma ekinde yer alan kanıtlayıcı belgelerin Sayıştay Başkanlığı 06520 Balgat/ANKARA adresine iki nüsha olarak göndermesi gerektiğinin belirtildiğini, tebliğ tarihinde … İli … İlçesi Kapalı Cezaevinde 27.06.2019 ile 16.01.2020 tarihleri arasında tutukluluk hali bulunduğundan dolayı savunma hakkının kısıtlandığını, bu sebeple ilgili iddia ile ilgili olarak savunma yapamadığı için kamu zararını kabul ettiği algısı yaratıldığını, tarafına tebliğ edilen İlamda savunmasını yapamadığı halde hakkında tazmin hükmü verildiğinin anlaşılmakta olduğunu, yukarıda açıklanan ve Temyiz Kurulunca kendiliğinden gözetilecek diğer sebeplerle tazmin hükmünün kaldırılarak (dava konusu işlem ile ilgili olarak savunmasının tekrar alınarak), yeniden karar verilmesini Kurulumuza arz etmiştir.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı Üzerinde İmzası Bulunan) Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden Makine Teknikeri …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde özetle; T.C. Sayıştay tarafından sorguların tarafına tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz (30) gün içinde cevaplandırılarak sorgu madde numaraları da belirtilmek suretiyle savunmasını [email protected] - ... @sayistay.gov.tr elektronik adreslere ayrı ayrı gönderilmesi ayrıca savunma ekinde yer alan kanıtlayıcı belgelerin Sayıştay Başkanlığı 06520 Balgat/ANKARA adresine iki nüsha olarak göndermesi gerektiğinin belirtildiğini, 10.09.2019 tarihinde tarafına tebliğ edilen sorgu ile ilgili savunmasının her ne kadar cevaplama süresi otuz (30) gün içinde yapmadığı vurgulansa da; dilekçe ekinde (Dilekçe Eki: 1, 2) fotokopileri bulunan belgelerden de anlaşılacağı üzere savunmasının tarafınca yapıldığının, istenilen adreslere zamanında gönderildiği ve ilgili kişilerce … PDM 09.10.2019 tarihinde 14.49 saatinde PTT … gönderi barkod numaralı dosyanın teslim alındığının anlaşılacağını, ancak tarafına tebliğ edilen İlamda savunmasını göndermediği belirtilerek tazmin hükmü verildiğinin anlaşılmakta olduğunu, sonuç olarak, yukarıda açıklanan ve Temyiz Kurulunca kendiliğinden gözetilecek diğer sebeplerle tazmin hükmünün kaldırılmasına ve/veya bozulmasına karar verilmesini Kurulumuza arz etmiştir.
(Sorumlu …’nin temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; temyiz talebinin yerinde olmadığı, çünkü Sayıştay 1. Dairesi tarafından verilen Kararda dilekçede ileri sürülen hususların karşılandığı; bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
(Sorumlu …’ın temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; adı geçenin daha önceki savunmasında; kamu zararı ile ilgili eylem ve işleminin mevcut olmadığını, savunmasını sağlıklı yapabilmesi için … Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında bulunan arşivine ihtiyacı olduğunu, ancak halen … ili … İlçesi Kapalı Cezaevinde bulunduğundan ihtiyacı olan bilgi ve belgelere erişme ihtimalinin bulunmadığını, tahliye olacağı tarihe kadar savunma hakkının saklı tutulmasını talep ettiğini ifade etmiş olmasına rağmen, savunması ile ilgili olarak yeni bir şey söylemediği, dilekçesinde, 27.06.2019 ile 16.01.2020 tarihleri arasında tutuklu bulunduğundan bahsetmesine rağmen halen tutuklu olduğuna dair bir bilgi vermediği, dilekçe içeriğinden tutuklu olmadığı, dolayısıyla savunma yapmasına engel bir durumun bulunmadığının düşünüldüğü, sorumluluk ve esasa ilişkin olarak, Daire İlamında gerekli değerlendirmelerde bulunulduğu; bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmuştur.
(Sorumlu …’in temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; adı geçenin daha önceki daha önceki 07.10.2019 tarihli savunmasında ise; İKN:…/…ihale kayıt numaralı ve 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulüyle yaptırılan “… Yapım İşi” ile ilgili olarak işin başlangıcından itibaren, devamında ve bitirilmesi esnasında yapım işi ile ilgili olarak hiçbir zaman kontrollük görevinde ve ayrıca Muayene Kabul Komisyonunda görev almadığından dolayı işin detayları ile ilgili bilgi (hangi malzemelerin alındığı, hangi imalatların yaptırıldığı, hangi imalatların yapımından vazgeçildiği, hangi imalatların yaptırılmadan ödemelerinin yapıldığı vb. gibi ) sahibi olmasının mümkün olmadığını, Üniversite İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale yoluyla 30.10.2017 tarihinde yapılan İKN:…/…İhale kayıt numaralı “… Alımı İşi” ne ait sözleşmenin yüklenici … Ltd. Şti. firması ile … tarihinde imzalandığını, imalatların yaptırılmış olduğunu, montajları yaptırılan klima ve havalandırma santralları, ısı gezi kazanım cihazları ve hücreli aspiratör emiş ve üfleme ağızlarına kuş ve yabancı madde girmemesi için muayene ve kabulü yapılan işin kapsamında teknik şartnamesinde belirtilen özelliklere sahip malzeme imalatlarının yaptırılmış olup bahse konu jaluzilerin yerinde mevcut olduğunu, İKN:…/… İhale kayıt numaralı “… Alımı İşi” kapsamında muayene ve kabul işlemleri aşamasında sistemin eksiksiz ve tam çalışır vaziyette Fakülte yetkililerine teslim edilebilmesi zorunluluğundan dolayı yapımından vazgeçilen malzemeler yerine, ilave malzemelerin konması mecburiyeti hasıl olduğunu, Sayıştay Uzman Denetçileri tarafından yerinde yapılmış bulunan tespitlerde; sadece yapımından vazgeçilmiş malzeme ve imalatlara yer verilmiş olup, bunların yerine klima ve havalandırma sisteminin sözleşme gereği çalışır hale getirilebilmesi için mecburen zorunlu olarak taraflarınca yaptırılmış ilave malzeme ve imalatların ise tespitinin yapılmadığını, işin ihalesi aşamasında yöntemsel bir hata olması sonucu Komisyonlarınca işin düzeltilmesi (sistemin mutlak suretle çalışır hale getirilebilmesi için İdari ve Mali İsler Daire Başkanı … ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı …’ün bilgileri dâhilinde) yönünde gerekli ilave imalatlar yaptırılarak gereksiz olan imalatlardan vazgeçilerek iyi niyetli bir çaba sarf edildiğini, yapılan imalatlar nedeniyle yükleniciye herhangi bir fazla ödeme yapılmadığını, yüklenici firmaya … TL fazladan imalat yaptırılarak satın alınan malzemelerin montajlarının mevcut projenin ve işyerinin gereklerine (mevcut altyapı tesisatlarına uyumlu), fen ve sanat kurallarına uygun yaptırılarak eksiksiz ve tam çalışır halde birim yetkililerine teslim edildiğini ifade ederek İlamda belirtilen ve aleyhine verilen tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunduğu, ancak temyiz talebinin yerinde olmadığı, çünkü Sayıştay 1. Dairesi tarafından verilen Kararda savunmada ileri sürülen hususların karşılandığı; bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmuştur.
Yukarıda adı geçen sorumlu (…) (diğer sorumlular … ve … de aynı), gönderdiği ek temyiz dilekçesinde özetle; duruşma öncesi oluşan yeni bilgi ve belgeler nedeniyle bu belgelerin tarafınca Kurulumuza sunma zorunluluğunun ortaya çıktığını, belgeler ile ilgili açıklamalarının aşağıda sunulduğunu ve dilekçe ekinde gönderildiğini, İlamdaki kamu zararı ile ilgili olarak; (Düzenlilik Denetim Raporundaki) Bulgu 20’ye dayanarak Üniversite Rektörlük Makamının … tarihli ve … sayılı ile … tarihli ve … sayılı (… Yapım İşinin İhaleye Hazırlık ve Sonuç Aşamalarında Eksik Belgeler Nedeniyle Çeşitli/Önemli Zafiyetler Oluşması” adı altında tarafına açılan soruşturma sonucunda Soruşturma Komisyonunda bulunan Öğretim Üyelerinin (…-Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, …-İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, … Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, …-İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi) bilirkişi vasfına haiz olarak aynı konu ile ilgili düzenledikleri rapor sonucunda yaptıkları tespitlerin neticelendiğini ve … TL (KDV Dahil) fazladan imalat olduğu gerekçesiyle kamu zararı oluşmadığının tespit edildiğini (Dilekçe Eki: 1), Üniversite Rektörlüğü tarafından açılmış ve sonuçlanmış bulunan … Valiliği İl İdare Kurulu Kararının tebliğ edildiğini (Dilekçe Eki: 2), bu durumda Sayıştay Denetçisine verdikleri rapor sonucu kamu zararı iddiasının ortaya çıkmasına sebebiyet veren Makine Mühendisi … ve Makine Mühendisi …’in verdikleri (uzman) raporları ile Üniversite Soruşturma Komisyonunda yer alan bilirkişi vasfına haiz olan öğretim üyelerinin vermiş oldukları rapor arasında aşırı bir çelişki olduğunun ortada olduğunu, ayrıca ilgili Sayıştay denetlemesinin yapıldığı dönemde yerinde denetim ilkesinin hiçe sayıldığını; gerek yukarıda adı sayılan ve bilirkişi olarak görevlendirilen Dire uzmanlarının, gerekse Sayıştay Denetçisinin yerinde inceleme aşamalarında tarafına sözlü ya da yazılı bilgi verilmediğini, söz konusu çelişki ile ilgili olarak Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi Makine Teknikeri … tarafından … tarihli ve … sayılı verilen dilekçe ile Soruşturma Komisyonunda bulunan öğretim üyelerince hazırlanan raporun göz önüne alınarak işle ilgili imalatların yeniden incelenmesi ve raporlarındaki çelişkiyi ortadan kaldırmaya yönelik kamu zararının oluşup, oluşmadığı; oluşmuşsa oluşan rakamın 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakla Kanunu kapsamında rapor olarak tarafına bilgi verilmesi talebi doğrultusunda dilekçe ekindeki rapor hazırlanarak tarafına iletildiğini (Dilekçe Eki: 3, 4), sonuç olarak, yukarıda açıklanan ilave ek dayanak belgeler ve Temyiz Kurulunca kendiliğinden gözetilecek diğer sebeplerle tazmin hükmünün kaldırılması hususunu bir kez daha Kurulumuza bildirmiştir.
(Temyiz talep eden tüm sorumluların ek dilekçeleri için de geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği bir kez daha ifade edildikten sonra; dilekçe ve dilekçe eki belgeler incelendiğinde, yargılamaya esas rapordaki bilgi ve belgeler ile yeni belgeler arasında çelişki olduğunun görüldüğü; bu nedenlerle temyiz talebinin kabulü ile tazmin hükmünün bozularak yeniden yargılanmak üzere Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
Yukarıda adı geçen sorumlulardan …, gönderdiği ek temyiz dilekçesine ek olarak gönderdiği ikinci ek dilekçede özetle; 31.01.2021 tarihinde Başkanlığımıza gönderdiği ek belgelerden sonra … tarihinde tarafına tebliğ edilen … sayılı yazıda Danıştay 1. Dairesi tarafından … Valilisi İl İdare Kurulunun … tarihli ve Esas No: …Karar No: … sayılı men-i muhakeme kararının onanması ile ilgili gerekçeli kararın dilekçe ekinde bilgilerimize sunulduğunu, dilekçe ekindeki belgenin karar öncesi dikkate alınması hususunda gereğini Kurulumuza arz etmiştir.
(Sorumlu …’in ikinci ek temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçen tarafından ileri sürülen hususların önceki mütalaada belirtilen görüşlerin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından; yargılamanın söz konusu mütalâaya göre karara bağlanmasının uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, işbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu …’ye 19.08.2024 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından; Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale yoluyla yaptırılan İKN:…/… ihale kayıt numaralı “… Alımı İşi (2. İhale)” kapsamında bedeli ödenen malzemelerin bir kısmının yerinde olmaması ve hiç alınmaması; aynı zamanda bu ihalede alımı yapılan bazı malzemelerin, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından yaptırılan İKN:…/… ihale kayıt numaralı “…. Yapım İşi (1. İhale)” kapsamında bedeli ödenen mekanik tesisat imalat kalemlerinin bir kısmı ile çakışması ve dolayısıyla mükerrer ödeme yapılması suretiyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesindeki “mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması” kapsamında kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle verilmiştir.
Bu tazmin gerekçesi de “… Alımı İşi”ne ilişkin olarak İdare tarafından görevlendirilen teknik personel tarafından, satın alınan klima ve havalandırma cihazlarının ayrıntılı olarak incelenmesi, gerekli fiziki inceleme ve sayımların yapılması sonucu düzenlenen Teknik Raporda ve Denetçi tarafından yapılan inceleme sonucunda;
1. Aspiratörler
1.1. Çatı Tipi Aspiratörler
1.2. Kulisli Tip Ses Absorberi
1.3. Jaluzi
1.4. Bakır Boru, Bağlantı ve Dağıtım Elemanları
1.5. Radyal Aspiratörler
1.6. Kanal Tip Aspiratörler
2. Isıtıcılar
2.1. Bakır Boru, Bakır veya Alüminyum Kanatlı Isıtıcılar
2.2. Isı Geri Kazanım Cihazları
2.3. Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı Elektrikli Isıtıcı Üniteleri
3. Klimalar
3.1. Klima Dış Üniteleri
3.2. Değişken Soğutkan Debili Çok İç Üniteli Klima Sistemi Merkezi Kumanda Cihazı
İş kalemleri özelinde yapılan detaylı tespitlere ve bu tespitlere esas Teknik Rapora eklenen hesap kayıtlarına dayandırılmıştır.
Bu tespitlerde ise özetle;
- Sözleşmede sayılan ve mal alım ihalesi kapsamında alınması gereken 4 adet Çatı Tipi Aspiratörü, 380 m2 Kulisli Tip Ses Absorberi, 14 m2 Jaluzi ve 5 adet Kanal Tip Aspiratörün bedeli ödendiği halde iş mahallinde bulunmadığı,
- Yine sözleşmede belirtilen Radyal Aspiratörler, Isı Geri Kazanım Cihazları, Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı Elektrikli Isıtıcı Üniteleri, Klima Dış Üniteleri ve Değişken Soğutkan Debili Çok İç Üniteli Klima Sistemi Merkezi Kumanda Cihazı imalatlarında eksik iş yapıldığı,
- Daha önce yapım işi kapsamında alınarak yapımı tamamlanan Bakır Boru, Bağlantı ve Dağıtım Elemanları için mal alımı ihalesinde Yükleniciye mükerrer ödeme yapıldığı
Anlaşılmış olup, Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Muayenede aranacak hususlar” başlıklı 13’üncü maddesi, “Muayenede izlenecek yöntem” başlıklı 15’inci maddesi, “Malın veya yapılan işin fiziksel muayenesi” başlıklı 16’ncı maddesi ve “Muayene raporlarının düzenlenmesi” başlıklı 20’nci maddesi hükümlerinde; Muayene Kabul Komisyonu tarafından, muayeneye sunulan malın önce bütünü incelenerek gerek görülür ise yeter sayıda numunesinin saklı tutulması, muayenelerde önce fiziksel niteliklerin kontrol edilmesi gerektiği, muayenede aranacak hususların; ihale dokümanında yazılı şartlar olduğu, mal alım ihalesi kapsamında hangi malların/cihazların kaç adet alınacağının ihale dokümanlarından olan ve yüklenici ile İdare arasında imzalanan sözleşmede açıkça sayıldığı, taşımaları gereken teknik özelliklerin de teknik şartnamede ayrıntılı olarak belirtildiği, diğer taraftan söz konusu işe ilişkin olarak İdare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin “Ödeme koşulları ve zamanı” başlıklı 12.2. maddesinin 12.2.2. ve 12.2.3. numaralı alt bentlerinde sırasıyla, İdarenin Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 30 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödemeyi yapacağı ve bu ödemelerin Türk Lirası para birimi üzerinden … Üniversitesi Rektörlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca, ihale konusu malların Muayene ve Kabul işlemleri yapıldıktan sonra, T.C. Maliye Bakanlığınca vize edilen Ayrıntılı Finansman Programındaki ödenekler dahilinde yapılacağı belirtilmesine rağmen Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından ihale kapsamında teslim edilmesi gereken malların teslim alındığı ve şartnameye uygun olduğunun tespit edildiğine ilişkin olarak Muayene ve Kabul Tutanağı düzenlenerek imzalandığı, daha sonra Gerçekleştirme Görevlisi ve Harcama Yetkilisince ödeme gerçekleştirildiği görülmüş ve bu doğrultuda yapılan ödemeye esas teşkil edenin; ihale kapsamındaki malların tam olarak teslim alındığına ilişkin “muayene ve kabul tutanağı” olduğu gerekçe gösterilerek, oluşan kamu zararında sadece bu tutanağı düzenleyerek imzalayan Muayene ve Kabul Komisyonu üyelerine sorumluk yüklenmiş, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin söz konusu tutanağa istinaden ödeme yapmaları nedeniyle kendilerine herhangi bir sorumluluk tevcih edilmemiştir.
Bu aşamada tazmin hükmüne karşı temyiz talebinde bulunan tüm sorumlularca gönderilen ortak mahiyetteki (ek) temyiz dilekçelerine göre; Sayıştayca yapılan kamu zararı tespitinden sonra kamu zararına konu edilen aynı hususlar hakkında düzenlenen Düzenlilik Denetim Raporundaki Bulgu 20’ye dayanarak Üniversite Rektörlük Makamının, … tarihli ve … sayılı ile … tarihli ve … sayılı (… Yapım İşinin İhaleye Hazırlık ve Sonuç Aşamalarında Eksik Belgeler Nedeniyle Çeşitli/Önemli Zafiyetler Oluşması” adı altında (tazmin hükmünün sorumlularını da içeren) kamu görevlileri hakkında soruşturma başlattığı, Soruşturma Komisyonunda bulunan öğretim üyelerinin (…-Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, …-İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, … Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, …-İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi) bilirkişi vasfını haiz olarak aynı konu ile ilgili bir rapor düzenledikleri ve bu Raporun sonucuna göre “… TL (KDV Dahil) fazladan imalat olduğu gerekçesiyle kamu zararı oluşmadığının tespit edildiği, kusurluların; ilk ihalede teknik şartnameyi usul ve esaslara uygun olarak hazırlamayan Makine Teknikeri …, Makine Yüksek Mühendisi … ve Elektrik Teknikeri … ile hatalı teknik şartname ile “ilk düğmenin yanlış iliklenmesi” sonrasında klima ve havalandırma sisteminin çalışır duruma getirilmesinin sağlanması amacıyla gereken zorunlu değişiklikleri Yönetmeliklere uygun olarak kayıt altına almadan gerçekleştiren ve (Sayıştay tazmin hükmünün de sorumluları olan) Muayene ve Kabul Komisyonu üyeleri Makine Mühendisi …, Makine Teknikeri … ve Elektrik Teknikeri …’nin oldukları kanaatine ulaşıldığı ve Sayıştayca tazmin hükmü verilen bu sorumluların üçü hakkında da mal alım ihalesi kapsamında alınması gerektiği halde alınmayan ve yeni alınan kalemler ile ilgili herhangi bir tutanak tutmadan veya talep etmeden muayene ve kabul komisyonu tutanağını imzaladıkları için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a maddesindeki “verilen emir ve görevlerin tam yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiiline uygun “kınama” disiplin cezası ile tecziye edilmelerinin teklif edildiği”, Üniversite Rektörlüğü tarafından açılan soruşturma sonucunda … Valiliği İl İdare Kurulunca … karar tarihli, … karar no.lu, … esas no.lu Kararla Sayıştay tazmin hükmünün her üç sorumlusu için de “fiillerinin kamu zararı oluşturmadığı, disiplin cezası tecziye kapsamında kaldığı anlaşıldığından haklarında men-i muhakemesine” karar verildiği ve bu Kararın da Danıştay 1. Dairesi tarafından … tarihli ve … E., … K. sayılı Kararla onandığı görülmektedir.
Bu durumda, Sayıştay Denetçisine verdikleri rapor sonucu kamu zararı iddiasının ortaya çıkmasına sebebiyet veren Makine Mühendisi … ve Makine Mühendisi …’in (Uzman) Raporundaki tespitler ile Üniversite Soruşturma Komisyonunda yer alan öğretim üyelerinin Raporundaki tespitleri arasında kamu zararının oluşup oluşmadığı açısından bir çelişki hasıl olmaktadır.
Söz konusu çelişki ile ilgili olarak Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi Makine Teknikeri … tarafından … tarihli ve … sayılı verilen dilekçe ile Soruşturma Komisyonunda bulunan öğretim üyelerince hazırlanan Raporun göz önüne alınarak işle ilgili imalatların yeniden incelenmesi ve Raporlarındaki çelişkiyi ortadan kaldırmaya yönelik kamu zararının oluşup, oluşmadığı; oluşmuşsa oluşan rakamın 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakla Kanunu kapsamında rapor olarak tarafına bilgi verilmesi talep edilmiş ve bu talep üzerine Sayıştay tazmin hükmünün dayandığı Uzman Raporunu düzenleyen Makine Mühendisleri … ve …, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına ithafen gönderdikleri yazıda “kendilerince düzenlenen Raporda yapılan tespitin, işin dosyası içerisinde iş artışı ve eksilişi ile ilgili Harcama Yetkilisinden (Daire Başkanı) onaylı herhangi bir evrak bulunmaması sebebiyle ihale evraklarındaki İş Kalemleri Listesi ile sahada bulunan imalatın kıyaslanması şeklinde gerçekleştirildiğini, Üniversite öğretim üyelerinden oluşan Soruşturma Komisyonun da yaptığı çalışmalar neticesinde eksik imalata rastlanmadığına dair görüşünü rapor halinde sunduğunu, iki rapor beraber incelendiğinde aradaki farkın sebebinin, taraflarınca hazırlanan Raporun ihale evrakları dikkate alınarak Soruşturma Raporunda belirtilen imalatlar için Harcama Yetkilisinden (Daire Başkanı) yazılı bir onay alınmadığı için rapor kapsamında değerlendirilmemesinden kaynaklandığını, Soruşturma Komisyonunca tespit edilen imalatların varlığının taraflarınca da tespit edilmiş olup aradaki farkın mevzuatsal sebeplere dayandığını ve harcama yetkilisi oluru/onayı bulunmayan imalatların iş kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine karar verme yetkisinin taraflarına ait olmayıp herhangi bir karışıklığa mahal vermemek için ihale kapsamında bulunan İş Kalemleri Listesi ile sahada bulunan malzemelerin karşılaştırmalı tablosunu hazırlayarak yazı ekinde sunduklarını” belirtmişlerdir.
Bu yönüyle, bilirkişi mahiyetindeki Üniversite öğretim üyelerince hazırlanan Disiplin Soruşturma Raporu, bu Rapora dayanan ve Danıştay 1. Dairesi tarafından da onanan yukarıda tarihi ile karar ve esas numarası belirtilen … Valiliği İl İdare Kurulu Kararı ve Sayıştay Denetim Ekibince yerinde denetim sırasında görevlendirilen Uzman Heyetinin Disiplin Soruşturma Raporuna binaen mukayeseli değişim ve/veya (ilave) imalat onayı alınmadan sistemin çalışabilmesi için imalatından vazgeçilen, ilave olarak yapılan ve yeni yapılan imalatları da içerecek şekilde düzenlenen karşılaştırma tablosuna dayalı revize ettiği Raporu, yeni belge niteliğindedir ve halihazırda Dairesince görülmemiştir.
Ayrıca İlamda sorumlulardan …’e 10.09.2019 tarihinde sorgu tebliğ edilmesine rağmen savunma göndermediği ifade edilmekte ise de; söz konusu sorumlunun savunmasını gerek 30 günlük süresi içerisinde (09.10.2019 tarihinde) Sayıştay Evrakına intikal ettirdiği, gerekse yine 30 günlük süresi içerisinde (07.10.2019 tarihinde) Denetçinin e-mail adresine gönderdiği temyiz dilekçesi ekindeki belgelerden açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu durum, Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesi, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48’inci maddesi ve 17.12.2011 tarihli ve 28145 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Sayıştay Denetim Yönetmeliği’nin “Sorguların tebliği” başlıklı 45’inci maddesi hükümleri bağlamında (süresi içerisinde yerine getirdiği savunma hakkı tanınması gerekmekte iken bu haktan mahrum edilmesinden kaynaklanan) ciddi bir usul hatası teşkil etmekte ise de; adı geçen sorumlunun sorgu aşamasında gönderdiği savunmasında ileri sürdüğü hususlar, yukarıda dile getirdiğimiz Disiplin Soruşturma Raporundaki tespitler ile tamamen paralel niteliktedir.
Sonuç itibarıyla, (yargılama sırasında dikkate alınmayan sorumlu …’in savunması da dahil olmak üzere) söz konusu belgeler incelenmeden kamu zararı oluştuğuna hükmedilmesi hukuken isabetli görülmediğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kısmen kabul edilerek 196 sayılı İlamın 1. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen (Daire Yargılaması sırasında dikkate alınmayan sorumlu savunmasıyla aynı mahiyette olan ve) Daire yargılaması sonrasında ortaya çıkan belgelerin de incelenmesi neticesinde konunun esası ve sorumluluk bağlamında yapılacak yeni değerlendirmeye göre hüküm verilmesini teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye …, Üye … ve Üye …’nin “tazmin hükmünün sadece usul yönünden bozulması gerektiğine ilişkin” aşağıda yazılı farklı bozma görüşleriyle), (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 18.09.2024 tarih ve 57110 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Farklı bozma görüşü/gerekçesi
Üye …, Üye … ve Üye …:
İlamda sorumlulardan …’e 10.09.2019 tarihinde sorgu tebliğ edilmesine rağmen savunma göndermediği ifade edilmekte olup; söz konusu sorumlunun savunmasını gerek 30 günlük süresi içerisinde (09.10.2019 tarihinde) Sayıştay Evrakına intikal ettirdiği, gerekse yine 30 günlük süresi içerisinde (07.10.2019 tarihinde) Denetçinin e-mail adresine gönderdiği temyiz dilekçesi ekindeki belgelerden açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu durum, Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesi, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48’inci maddesi ve 17.12.2011 tarihli ve 28145 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Sayıştay Denetim Yönetmeliği’nin “Sorguların tebliği” başlıklı 45’inci maddesi hükümleri bağlamında (süresi içerisinde yerine getirdiği savunma hakkı tanınması gerekmekte iken bu haktan mahrum edilmesinden kaynaklanan) ciddi bir usul hatası teşkil etmektedir.
Bu açıklamalar karşısında, sorumlu …’in savunması dikkate alınmadan tazmin hükmü kurulması hukuken isabetli görülmediğinden; tazmin hükmünün sadece usul yönünden bozulması ve söz konusu savunma da göz önüne alınarak (ve bu sayede yargılama usulüne riayet edilmek suretiyle) yeniden hüküm tesis edilmesini teminen dosyanın Dairesine gönderilmesi gerekir.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …:
Bilirkişi mahiyetindeki Üniversite öğretim üyelerince hazırlanan Disiplin Soruşturma Raporu, bu Rapora dayanan ve Danıştay 1. Dairesi tarafından da onanan yukarıda tarihi ile karar ve esas numarası belirtilen … Valiliği İl İdare Kurulu Kararı ve Sayıştay Denetim Ekibince yerinde denetim sırasında görevlendirilen Uzman Heyetinin Disiplin Soruşturma Raporuna binaen revize ettiği Rapora göre; mukayeseli değişim ve/veya (ilave) imalat onayı alınmadan sistemin çalışabilmesi için imalatından vazgeçilen, ilave olarak yapılan ve yeni yapılan imalatların yerinde tespiti gerçekleştirilmiş ve bu tespitler doğrultusunda sahada bulunan malzemeler ile ihale kapsamında bulunan İş Kalemleri Listesinin karşılaştırmalı tablosu hazırlanmış olup, söz konusu tablodaki değerlerin Üniversite öğretim üyelerince düzenlenen Disiplin Soruşturma Raporuyla uyumlu olduğu görülmektedir.
Gerek Soruşturma Komisyonunca gerekse Sayıştay Denetim Ekibince görevlendirilen Uzman Heyetince (sonradan) fiili olarak tespiti yapılan imalatından vazgeçilen, ilave olarak yapılan ve yeni yapılan imalatlar karşısında, bu imalatların İlamdaki gibi sırf (şekil eksikliği olarak nitelendirilebilecek) mukayeseli değişim ve/veya (ilave) imalat onayı bulunmadığı iddiasıyla hiç yapılmamış gibi dikkate alınması hakkaniyet ölçütleriyle bağdaşmayacaktır.
Bu itibarla, söz konusu Soruşturma Raporunda yukarıda belirtilen gerekçelerle kamu zararı oluşmadığı sonucuna da varıldığından; bu Rapora ve Rapora dayanan ve Danıştay 1. Dairesi tarafından da onanan yukarıda tarihi ile karar ve esas numarası belirtilen … Valiliği İl İdare Kurulu Kararına itibar edilmek suretiyle, temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekmektedir.
196 sayılı İlamın 1. maddesiyle; İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile yaptırılan İKN: …/… ihale kayıt numaralı “… Alım İşi” kapsamında bedeli ödenen malzemelerin bir kısmının teslim alınmaması ve yerinde bulunmaması; aynı zamanda bu ihalede alımı yapılan bazı malzemelerin, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından pazarlık usulü ile yaptırılan İKN: …/… ihale kayıt numaralı “… Yapım işi” kapsamında yapılan mekanik imalat kalemlerinin bir kısmı ile çakışması nedeniyle mükerrer ödeme yapıldığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Sorumlu [(Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı Üzerinde İmzası Bulunan) Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden Elektrik Teknikeri …], temyiz dilekçesinde özetle; İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile yaptırılan İKN: …/… ihale kayıt numaralı “… Alım İşi” kapsamında Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi olarak görevinin; ihale dosyasında da bulunan mal alımına ait sözleşmesinin “Malın/İşin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı” başlıklı 10. maddesindeki;
“10.1.1. … ÜNİVERSİTESİ Hemşirelik Fakültesi’ne İhale konusu malzemeler ve cihazlar idarenin gösterdiği yere bağlantıları, kurulumu ve montajı yapılarak teslim edilecektir.
10.3.1. Bu işe ait sözleşme imzalandıktan sonra en geç 60 gün içinde montajları yapılmış ve çalışır durumda teslim edilecektir.”
Hükümleri uyarınca ihale kapsamında alınan klima ve havalandırma cihazlarının montajlarının yapılacağı yerdeki elektrik bağlantı noktalarını göstermek (elektrik panosu), elektrik montajları sırasında kullanılan elektrik kabloları ve topraklama bağlantılarını Elektrik Tesisatı İç Tesisler Yönetmeliği ve Topraklama Yönetmeliklerine uygun olarak yapılmasını kontrol etmek olduğunu ve Elektrik Teknikeri olarak uzmanlık alanı gereği, ihale kapsamında alınan ve montajı yapılan klima ve havalandırma cihazlarının tipini, özelliklerini ve yapılan mekaniksel (boru, havalandırma kanalı vb.) bağlantılarını anlamasının mümkün olmadığını, dolayısıyla ihale kapsamında Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi olarak görevinin alımı yapılan klima ve havalandırma cihazlarının özelliklerini ve mekanik bağlantılarını kontrol etmek olmayıp, işin sadece cihazların çalışır halde teslim alınabilmesi için elektriksel bağlantı noktalarını göstermek, cihazlara çekilen kabloları kontrol etmek ve topraklama kabloları ile topraklama noktalarının uygunluğunu denetleyip onaylamak olduğunu, mesleki uzmanlık alanı olan elektrik teknikerliği göz önüne alındığında; İlamda bahse konu iş kalemlerini bilebilmesinin imkan dahilinde olmadığını, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunumun 71 inci maddesindeki “kamu zararı” tanımı çerçevesinde, kamu zararından ve mali sorumluluktan bahsedilebilmesi için her somut olayda, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemin bulunması; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması ve kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması durumu ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem arasında bir illiyet bağının olması şartlarının birlikte aranması koşullarının gerekmekte olduğunu, zira, 1050 sayılı Kanun’a hakim olan kusursuz yani objektif sorumluluk ilkesinin yerine 5018 sayılı Kanunda kusur sorumluluğu ilkesi getirildiğini, temel ilke olarak kusur sorumluluğunu esas alan 5018 sayılı Kanun uyarınca kamu görevlilerinin mali karar, işlem veya eylemleri sonucu oluşan kamu zararından sorumlu olduklarına hükmedilebilmesi için manevi unsur olarak kasıt, kusur veya en azından bir ihmalin varlığı gerektiğini, buna göre kamu zararının kişiler açısından gerçekleşebilmesi için kusur sorumluluğu ilkesi benimsenmiş olup, bu bakımdan zararın kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda oluşması; bir başka ifadeyle illiyet bağının bulunması gerektiğini, ayrıca ve önemle Başkanlığımızın yerleşik kararlarında; “Sorumluluk itirazına ilişkin olarak: Bununla birlikte;” .. İşi” bünyesinde yapılan imalat, fen ve sanat kurallarına ve sözleşme hükümlerine uygun olarak ilgili branştaki idarenin Kontrol Mühendisinin nezaretinde yapıldığından, eksik yapıldığı belirtilen imalattan dolayı Makine Mühendisi ile Elektrik Elektronik Mühendisinin sorumlu tutulması da doğru değildir.” hükmünün yer aldığını, yukarıda sorumluluk konusunda yapılan açıklamalar doğrultusunda, bahsi geçen iş kapsamında yapılmayan iş kalemlerinin yapılmış gibi düzenlenmesi ve yapım işi kapsamında ödemesi yapılan iş kalemleri için mükerrer ödeme yapılması, fen ve sanat kurallarına ve sözleşme hükümlerine uygun olarak ilgili branştaki İdarenin Muayene ve Kabul Komisyonu üyelerinin nezaretinde yapıldığından; mesleki uzmanlık alanı nedeniyle İlamda bahse konu malları ve yapılan işlemleri tespit etmesi mümkün olmadığından; kusur atfedilmesi ve tazmin konusu kamu zararı ile illiyet bağı oluşması mümkün olmadığından ve bu bağlamda Elektrik Teknikeri - Elektrik Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi olarak sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle tazmin hükmünün sorumluluk yönünden uhdemden kaldırılmasına karar verilmesini Kurulumuza arz etmiştir.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı Üzerinde İmzası Bulunan) Muayene ve Kabul Komisyonu Başkanı sıfatıyla temyiz talep eden Makine Mühendisi Muhammed …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde özetle; T.C. Sayıştay tarafından sorguların tarafına tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz (30) gün içinde cevaplandırılarak sorgu madde numaraları da belirtilmek suretiyle savunmasını [email protected] - [email protected] elektronik adreslere ayrı ayrı gönderilmesi ayrıca savunma ekinde yer alan kanıtlayıcı belgelerin Sayıştay Başkanlığı 06520 Balgat/ANKARA adresine iki nüsha olarak göndermesi gerektiğinin belirtildiğini, tebliğ tarihinde … İli … İlçesi Kapalı Cezaevinde 27.06.2019 ile 16.01.2020 tarihleri arasında tutukluluk hali bulunduğundan dolayı savunma hakkının kısıtlandığını, bu sebeple ilgili iddia ile ilgili olarak savunma yapamadığı için kamu zararını kabul ettiği algısı yaratıldığını, tarafına tebliğ edilen İlamda savunmasını yapamadığı halde hakkında tazmin hükmü verildiğinin anlaşılmakta olduğunu, yukarıda açıklanan ve Temyiz Kurulunca kendiliğinden gözetilecek diğer sebeplerle tazmin hükmünün kaldırılarak (dava konusu işlem ile ilgili olarak savunmasının tekrar alınarak), yeniden karar verilmesini Kurulumuza arz etmiştir.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı Üzerinde İmzası Bulunan) Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi sıfatıyla temyiz talep eden Makine Teknikeri …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde özetle; T.C. Sayıştay tarafından sorguların tarafına tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz (30) gün içinde cevaplandırılarak sorgu madde numaraları da belirtilmek suretiyle savunmasını [email protected] - ... @sayistay.gov.tr elektronik adreslere ayrı ayrı gönderilmesi ayrıca savunma ekinde yer alan kanıtlayıcı belgelerin Sayıştay Başkanlığı 06520 Balgat/ANKARA adresine iki nüsha olarak göndermesi gerektiğinin belirtildiğini, 10.09.2019 tarihinde tarafına tebliğ edilen sorgu ile ilgili savunmasının her ne kadar cevaplama süresi otuz (30) gün içinde yapmadığı vurgulansa da; dilekçe ekinde (Dilekçe Eki: 1, 2) fotokopileri bulunan belgelerden de anlaşılacağı üzere savunmasının tarafınca yapıldığının, istenilen adreslere zamanında gönderildiği ve ilgili kişilerce … PDM 09.10.2019 tarihinde 14.49 saatinde PTT … gönderi barkod numaralı dosyanın teslim alındığının anlaşılacağını, ancak tarafına tebliğ edilen İlamda savunmasını göndermediği belirtilerek tazmin hükmü verildiğinin anlaşılmakta olduğunu, sonuç olarak, yukarıda açıklanan ve Temyiz Kurulunca kendiliğinden gözetilecek diğer sebeplerle tazmin hükmünün kaldırılmasına ve/veya bozulmasına karar verilmesini Kurulumuza arz etmiştir.
(Sorumlu …’nin temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; temyiz talebinin yerinde olmadığı, çünkü Sayıştay 1. Dairesi tarafından verilen Kararda dilekçede ileri sürülen hususların karşılandığı; bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
(Sorumlu …’ın temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; adı geçenin daha önceki savunmasında; kamu zararı ile ilgili eylem ve işleminin mevcut olmadığını, savunmasını sağlıklı yapabilmesi için … Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında bulunan arşivine ihtiyacı olduğunu, ancak halen … ili … İlçesi Kapalı Cezaevinde bulunduğundan ihtiyacı olan bilgi ve belgelere erişme ihtimalinin bulunmadığını, tahliye olacağı tarihe kadar savunma hakkının saklı tutulmasını talep ettiğini ifade etmiş olmasına rağmen, savunması ile ilgili olarak yeni bir şey söylemediği, dilekçesinde, 27.06.2019 ile 16.01.2020 tarihleri arasında tutuklu bulunduğundan bahsetmesine rağmen halen tutuklu olduğuna dair bir bilgi vermediği, dilekçe içeriğinden tutuklu olmadığı, dolayısıyla savunma yapmasına engel bir durumun bulunmadığının düşünüldüğü, sorumluluk ve esasa ilişkin olarak, Daire İlamında gerekli değerlendirmelerde bulunulduğu; bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmuştur.
(Sorumlu …’in temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği ifade edildikten sonra; adı geçenin daha önceki daha önceki 07.10.2019 tarihli savunmasında ise; İKN:…/…ihale kayıt numaralı ve 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulüyle yaptırılan “… Yapım İşi” ile ilgili olarak işin başlangıcından itibaren, devamında ve bitirilmesi esnasında yapım işi ile ilgili olarak hiçbir zaman kontrollük görevinde ve ayrıca Muayene Kabul Komisyonunda görev almadığından dolayı işin detayları ile ilgili bilgi (hangi malzemelerin alındığı, hangi imalatların yaptırıldığı, hangi imalatların yapımından vazgeçildiği, hangi imalatların yaptırılmadan ödemelerinin yapıldığı vb. gibi ) sahibi olmasının mümkün olmadığını, Üniversite İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale yoluyla 30.10.2017 tarihinde yapılan İKN:…/…İhale kayıt numaralı “… Alımı İşi” ne ait sözleşmenin yüklenici … Ltd. Şti. firması ile … tarihinde imzalandığını, imalatların yaptırılmış olduğunu, montajları yaptırılan klima ve havalandırma santralları, ısı gezi kazanım cihazları ve hücreli aspiratör emiş ve üfleme ağızlarına kuş ve yabancı madde girmemesi için muayene ve kabulü yapılan işin kapsamında teknik şartnamesinde belirtilen özelliklere sahip malzeme imalatlarının yaptırılmış olup bahse konu jaluzilerin yerinde mevcut olduğunu, İKN:…/… İhale kayıt numaralı “… Alımı İşi” kapsamında muayene ve kabul işlemleri aşamasında sistemin eksiksiz ve tam çalışır vaziyette Fakülte yetkililerine teslim edilebilmesi zorunluluğundan dolayı yapımından vazgeçilen malzemeler yerine, ilave malzemelerin konması mecburiyeti hasıl olduğunu, Sayıştay Uzman Denetçileri tarafından yerinde yapılmış bulunan tespitlerde; sadece yapımından vazgeçilmiş malzeme ve imalatlara yer verilmiş olup, bunların yerine klima ve havalandırma sisteminin sözleşme gereği çalışır hale getirilebilmesi için mecburen zorunlu olarak taraflarınca yaptırılmış ilave malzeme ve imalatların ise tespitinin yapılmadığını, işin ihalesi aşamasında yöntemsel bir hata olması sonucu Komisyonlarınca işin düzeltilmesi (sistemin mutlak suretle çalışır hale getirilebilmesi için İdari ve Mali İsler Daire Başkanı … ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı …’ün bilgileri dâhilinde) yönünde gerekli ilave imalatlar yaptırılarak gereksiz olan imalatlardan vazgeçilerek iyi niyetli bir çaba sarf edildiğini, yapılan imalatlar nedeniyle yükleniciye herhangi bir fazla ödeme yapılmadığını, yüklenici firmaya … TL fazladan imalat yaptırılarak satın alınan malzemelerin montajlarının mevcut projenin ve işyerinin gereklerine (mevcut altyapı tesisatlarına uyumlu), fen ve sanat kurallarına uygun yaptırılarak eksiksiz ve tam çalışır halde birim yetkililerine teslim edildiğini ifade ederek İlamda belirtilen ve aleyhine verilen tazmin hükmünün kaldırılması talebinde bulunduğu, ancak temyiz talebinin yerinde olmadığı, çünkü Sayıştay 1. Dairesi tarafından verilen Kararda savunmada ileri sürülen hususların karşılandığı; bu nedenlerle temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalâa olunmuştur.
Yukarıda adı geçen sorumlu (…) (diğer sorumlular … ve … de aynı), gönderdiği ek temyiz dilekçesinde özetle; duruşma öncesi oluşan yeni bilgi ve belgeler nedeniyle bu belgelerin tarafınca Kurulumuza sunma zorunluluğunun ortaya çıktığını, belgeler ile ilgili açıklamalarının aşağıda sunulduğunu ve dilekçe ekinde gönderildiğini, İlamdaki kamu zararı ile ilgili olarak; (Düzenlilik Denetim Raporundaki) Bulgu 20’ye dayanarak Üniversite Rektörlük Makamının … tarihli ve … sayılı ile … tarihli ve … sayılı (… Yapım İşinin İhaleye Hazırlık ve Sonuç Aşamalarında Eksik Belgeler Nedeniyle Çeşitli/Önemli Zafiyetler Oluşması” adı altında tarafına açılan soruşturma sonucunda Soruşturma Komisyonunda bulunan Öğretim Üyelerinin (…-Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, …-İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, … Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, …-İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi) bilirkişi vasfına haiz olarak aynı konu ile ilgili düzenledikleri rapor sonucunda yaptıkları tespitlerin neticelendiğini ve … TL (KDV Dahil) fazladan imalat olduğu gerekçesiyle kamu zararı oluşmadığının tespit edildiğini (Dilekçe Eki: 1), Üniversite Rektörlüğü tarafından açılmış ve sonuçlanmış bulunan … Valiliği İl İdare Kurulu Kararının tebliğ edildiğini (Dilekçe Eki: 2), bu durumda Sayıştay Denetçisine verdikleri rapor sonucu kamu zararı iddiasının ortaya çıkmasına sebebiyet veren Makine Mühendisi … ve Makine Mühendisi …’in verdikleri (uzman) raporları ile Üniversite Soruşturma Komisyonunda yer alan bilirkişi vasfına haiz olan öğretim üyelerinin vermiş oldukları rapor arasında aşırı bir çelişki olduğunun ortada olduğunu, ayrıca ilgili Sayıştay denetlemesinin yapıldığı dönemde yerinde denetim ilkesinin hiçe sayıldığını; gerek yukarıda adı sayılan ve bilirkişi olarak görevlendirilen Dire uzmanlarının, gerekse Sayıştay Denetçisinin yerinde inceleme aşamalarında tarafına sözlü ya da yazılı bilgi verilmediğini, söz konusu çelişki ile ilgili olarak Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi Makine Teknikeri … tarafından … tarihli ve … sayılı verilen dilekçe ile Soruşturma Komisyonunda bulunan öğretim üyelerince hazırlanan raporun göz önüne alınarak işle ilgili imalatların yeniden incelenmesi ve raporlarındaki çelişkiyi ortadan kaldırmaya yönelik kamu zararının oluşup, oluşmadığı; oluşmuşsa oluşan rakamın 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakla Kanunu kapsamında rapor olarak tarafına bilgi verilmesi talebi doğrultusunda dilekçe ekindeki rapor hazırlanarak tarafına iletildiğini (Dilekçe Eki: 3, 4), sonuç olarak, yukarıda açıklanan ilave ek dayanak belgeler ve Temyiz Kurulunca kendiliğinden gözetilecek diğer sebeplerle tazmin hükmünün kaldırılması hususunu bir kez daha Kurulumuza bildirmiştir.
(Temyiz talep eden tüm sorumluların ek dilekçeleri için de geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçenin dilekçesindeki hususlar aynen tekrar edildikten ve bu meyanda tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği bir kez daha ifade edildikten sonra; dilekçe ve dilekçe eki belgeler incelendiğinde, yargılamaya esas rapordaki bilgi ve belgeler ile yeni belgeler arasında çelişki olduğunun görüldüğü; bu nedenlerle temyiz talebinin kabulü ile tazmin hükmünün bozularak yeniden yargılanmak üzere Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
Yukarıda adı geçen sorumlulardan …, gönderdiği ek temyiz dilekçesine ek olarak gönderdiği ikinci ek dilekçede özetle; 31.01.2021 tarihinde Başkanlığımıza gönderdiği ek belgelerden sonra … tarihinde tarafına tebliğ edilen … sayılı yazıda Danıştay 1. Dairesi tarafından … Valilisi İl İdare Kurulunun … tarihli ve Esas No: …Karar No: … sayılı men-i muhakeme kararının onanması ile ilgili gerekçeli kararın dilekçe ekinde bilgilerimize sunulduğunu, dilekçe ekindeki belgenin karar öncesi dikkate alınması hususunda gereğini Kurulumuza arz etmiştir.
(Sorumlu …’in ikinci ek temyiz dilekçesi için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; adı geçen tarafından ileri sürülen hususların önceki mütalaada belirtilen görüşlerin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından; yargılamanın söz konusu mütalâaya göre karara bağlanmasının uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, işbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu …’ye 19.08.2024 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından; Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından açık ihale yoluyla yaptırılan İKN:…/… ihale kayıt numaralı “… Alımı İşi (2. İhale)” kapsamında bedeli ödenen malzemelerin bir kısmının yerinde olmaması ve hiç alınmaması; aynı zamanda bu ihalede alımı yapılan bazı malzemelerin, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından yaptırılan İKN:…/… ihale kayıt numaralı “…. Yapım İşi (1. İhale)” kapsamında bedeli ödenen mekanik tesisat imalat kalemlerinin bir kısmı ile çakışması ve dolayısıyla mükerrer ödeme yapılması suretiyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesindeki “mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması” kapsamında kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle verilmiştir.
Bu tazmin gerekçesi de “… Alımı İşi”ne ilişkin olarak İdare tarafından görevlendirilen teknik personel tarafından, satın alınan klima ve havalandırma cihazlarının ayrıntılı olarak incelenmesi, gerekli fiziki inceleme ve sayımların yapılması sonucu düzenlenen Teknik Raporda ve Denetçi tarafından yapılan inceleme sonucunda;
1. Aspiratörler
1.1. Çatı Tipi Aspiratörler
1.2. Kulisli Tip Ses Absorberi
1.3. Jaluzi
1.4. Bakır Boru, Bağlantı ve Dağıtım Elemanları
1.5. Radyal Aspiratörler
1.6. Kanal Tip Aspiratörler
2. Isıtıcılar
2.1. Bakır Boru, Bakır veya Alüminyum Kanatlı Isıtıcılar
2.2. Isı Geri Kazanım Cihazları
2.3. Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı Elektrikli Isıtıcı Üniteleri
3. Klimalar
3.1. Klima Dış Üniteleri
3.2. Değişken Soğutkan Debili Çok İç Üniteli Klima Sistemi Merkezi Kumanda Cihazı
İş kalemleri özelinde yapılan detaylı tespitlere ve bu tespitlere esas Teknik Rapora eklenen hesap kayıtlarına dayandırılmıştır.
Bu tespitlerde ise özetle;
- Sözleşmede sayılan ve mal alım ihalesi kapsamında alınması gereken 4 adet Çatı Tipi Aspiratörü, 380 m2 Kulisli Tip Ses Absorberi, 14 m2 Jaluzi ve 5 adet Kanal Tip Aspiratörün bedeli ödendiği halde iş mahallinde bulunmadığı,
- Yine sözleşmede belirtilen Radyal Aspiratörler, Isı Geri Kazanım Cihazları, Tavan Tipi Isı Geri Kazanım Cihazı Elektrikli Isıtıcı Üniteleri, Klima Dış Üniteleri ve Değişken Soğutkan Debili Çok İç Üniteli Klima Sistemi Merkezi Kumanda Cihazı imalatlarında eksik iş yapıldığı,
- Daha önce yapım işi kapsamında alınarak yapımı tamamlanan Bakır Boru, Bağlantı ve Dağıtım Elemanları için mal alımı ihalesinde Yükleniciye mükerrer ödeme yapıldığı
Anlaşılmış olup, Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Muayenede aranacak hususlar” başlıklı 13’üncü maddesi, “Muayenede izlenecek yöntem” başlıklı 15’inci maddesi, “Malın veya yapılan işin fiziksel muayenesi” başlıklı 16’ncı maddesi ve “Muayene raporlarının düzenlenmesi” başlıklı 20’nci maddesi hükümlerinde; Muayene Kabul Komisyonu tarafından, muayeneye sunulan malın önce bütünü incelenerek gerek görülür ise yeter sayıda numunesinin saklı tutulması, muayenelerde önce fiziksel niteliklerin kontrol edilmesi gerektiği, muayenede aranacak hususların; ihale dokümanında yazılı şartlar olduğu, mal alım ihalesi kapsamında hangi malların/cihazların kaç adet alınacağının ihale dokümanlarından olan ve yüklenici ile İdare arasında imzalanan sözleşmede açıkça sayıldığı, taşımaları gereken teknik özelliklerin de teknik şartnamede ayrıntılı olarak belirtildiği, diğer taraftan söz konusu işe ilişkin olarak İdare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin “Ödeme koşulları ve zamanı” başlıklı 12.2. maddesinin 12.2.2. ve 12.2.3. numaralı alt bentlerinde sırasıyla, İdarenin Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 30 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödemeyi yapacağı ve bu ödemelerin Türk Lirası para birimi üzerinden … Üniversitesi Rektörlüğü Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca, ihale konusu malların Muayene ve Kabul işlemleri yapıldıktan sonra, T.C. Maliye Bakanlığınca vize edilen Ayrıntılı Finansman Programındaki ödenekler dahilinde yapılacağı belirtilmesine rağmen Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından ihale kapsamında teslim edilmesi gereken malların teslim alındığı ve şartnameye uygun olduğunun tespit edildiğine ilişkin olarak Muayene ve Kabul Tutanağı düzenlenerek imzalandığı, daha sonra Gerçekleştirme Görevlisi ve Harcama Yetkilisince ödeme gerçekleştirildiği görülmüş ve bu doğrultuda yapılan ödemeye esas teşkil edenin; ihale kapsamındaki malların tam olarak teslim alındığına ilişkin “muayene ve kabul tutanağı” olduğu gerekçe gösterilerek, oluşan kamu zararında sadece bu tutanağı düzenleyerek imzalayan Muayene ve Kabul Komisyonu üyelerine sorumluk yüklenmiş, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin söz konusu tutanağa istinaden ödeme yapmaları nedeniyle kendilerine herhangi bir sorumluluk tevcih edilmemiştir.
Bu aşamada tazmin hükmüne karşı temyiz talebinde bulunan tüm sorumlularca gönderilen ortak mahiyetteki (ek) temyiz dilekçelerine göre; Sayıştayca yapılan kamu zararı tespitinden sonra kamu zararına konu edilen aynı hususlar hakkında düzenlenen Düzenlilik Denetim Raporundaki Bulgu 20’ye dayanarak Üniversite Rektörlük Makamının, … tarihli ve … sayılı ile … tarihli ve … sayılı (… Yapım İşinin İhaleye Hazırlık ve Sonuç Aşamalarında Eksik Belgeler Nedeniyle Çeşitli/Önemli Zafiyetler Oluşması” adı altında (tazmin hükmünün sorumlularını da içeren) kamu görevlileri hakkında soruşturma başlattığı, Soruşturma Komisyonunda bulunan öğretim üyelerinin (…-Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, …-İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, … Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, …-İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi) bilirkişi vasfını haiz olarak aynı konu ile ilgili bir rapor düzenledikleri ve bu Raporun sonucuna göre “… TL (KDV Dahil) fazladan imalat olduğu gerekçesiyle kamu zararı oluşmadığının tespit edildiği, kusurluların; ilk ihalede teknik şartnameyi usul ve esaslara uygun olarak hazırlamayan Makine Teknikeri …, Makine Yüksek Mühendisi … ve Elektrik Teknikeri … ile hatalı teknik şartname ile “ilk düğmenin yanlış iliklenmesi” sonrasında klima ve havalandırma sisteminin çalışır duruma getirilmesinin sağlanması amacıyla gereken zorunlu değişiklikleri Yönetmeliklere uygun olarak kayıt altına almadan gerçekleştiren ve (Sayıştay tazmin hükmünün de sorumluları olan) Muayene ve Kabul Komisyonu üyeleri Makine Mühendisi …, Makine Teknikeri … ve Elektrik Teknikeri …’nin oldukları kanaatine ulaşıldığı ve Sayıştayca tazmin hükmü verilen bu sorumluların üçü hakkında da mal alım ihalesi kapsamında alınması gerektiği halde alınmayan ve yeni alınan kalemler ile ilgili herhangi bir tutanak tutmadan veya talep etmeden muayene ve kabul komisyonu tutanağını imzaladıkları için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a maddesindeki “verilen emir ve görevlerin tam yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiiline uygun “kınama” disiplin cezası ile tecziye edilmelerinin teklif edildiği”, Üniversite Rektörlüğü tarafından açılan soruşturma sonucunda … Valiliği İl İdare Kurulunca … karar tarihli, … karar no.lu, … esas no.lu Kararla Sayıştay tazmin hükmünün her üç sorumlusu için de “fiillerinin kamu zararı oluşturmadığı, disiplin cezası tecziye kapsamında kaldığı anlaşıldığından haklarında men-i muhakemesine” karar verildiği ve bu Kararın da Danıştay 1. Dairesi tarafından … tarihli ve … E., … K. sayılı Kararla onandığı görülmektedir.
Bu durumda, Sayıştay Denetçisine verdikleri rapor sonucu kamu zararı iddiasının ortaya çıkmasına sebebiyet veren Makine Mühendisi … ve Makine Mühendisi …’in (Uzman) Raporundaki tespitler ile Üniversite Soruşturma Komisyonunda yer alan öğretim üyelerinin Raporundaki tespitleri arasında kamu zararının oluşup oluşmadığı açısından bir çelişki hasıl olmaktadır.
Söz konusu çelişki ile ilgili olarak Muayene ve Kabul Komisyonu Üyesi Makine Teknikeri … tarafından … tarihli ve … sayılı verilen dilekçe ile Soruşturma Komisyonunda bulunan öğretim üyelerince hazırlanan Raporun göz önüne alınarak işle ilgili imalatların yeniden incelenmesi ve Raporlarındaki çelişkiyi ortadan kaldırmaya yönelik kamu zararının oluşup, oluşmadığı; oluşmuşsa oluşan rakamın 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakla Kanunu kapsamında rapor olarak tarafına bilgi verilmesi talep edilmiş ve bu talep üzerine Sayıştay tazmin hükmünün dayandığı Uzman Raporunu düzenleyen Makine Mühendisleri … ve …, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına ithafen gönderdikleri yazıda “kendilerince düzenlenen Raporda yapılan tespitin, işin dosyası içerisinde iş artışı ve eksilişi ile ilgili Harcama Yetkilisinden (Daire Başkanı) onaylı herhangi bir evrak bulunmaması sebebiyle ihale evraklarındaki İş Kalemleri Listesi ile sahada bulunan imalatın kıyaslanması şeklinde gerçekleştirildiğini, Üniversite öğretim üyelerinden oluşan Soruşturma Komisyonun da yaptığı çalışmalar neticesinde eksik imalata rastlanmadığına dair görüşünü rapor halinde sunduğunu, iki rapor beraber incelendiğinde aradaki farkın sebebinin, taraflarınca hazırlanan Raporun ihale evrakları dikkate alınarak Soruşturma Raporunda belirtilen imalatlar için Harcama Yetkilisinden (Daire Başkanı) yazılı bir onay alınmadığı için rapor kapsamında değerlendirilmemesinden kaynaklandığını, Soruşturma Komisyonunca tespit edilen imalatların varlığının taraflarınca da tespit edilmiş olup aradaki farkın mevzuatsal sebeplere dayandığını ve harcama yetkilisi oluru/onayı bulunmayan imalatların iş kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine karar verme yetkisinin taraflarına ait olmayıp herhangi bir karışıklığa mahal vermemek için ihale kapsamında bulunan İş Kalemleri Listesi ile sahada bulunan malzemelerin karşılaştırmalı tablosunu hazırlayarak yazı ekinde sunduklarını” belirtmişlerdir.
Bu yönüyle, bilirkişi mahiyetindeki Üniversite öğretim üyelerince hazırlanan Disiplin Soruşturma Raporu, bu Rapora dayanan ve Danıştay 1. Dairesi tarafından da onanan yukarıda tarihi ile karar ve esas numarası belirtilen … Valiliği İl İdare Kurulu Kararı ve Sayıştay Denetim Ekibince yerinde denetim sırasında görevlendirilen Uzman Heyetinin Disiplin Soruşturma Raporuna binaen mukayeseli değişim ve/veya (ilave) imalat onayı alınmadan sistemin çalışabilmesi için imalatından vazgeçilen, ilave olarak yapılan ve yeni yapılan imalatları da içerecek şekilde düzenlenen karşılaştırma tablosuna dayalı revize ettiği Raporu, yeni belge niteliğindedir ve halihazırda Dairesince görülmemiştir.
Ayrıca İlamda sorumlulardan …’e 10.09.2019 tarihinde sorgu tebliğ edilmesine rağmen savunma göndermediği ifade edilmekte ise de; söz konusu sorumlunun savunmasını gerek 30 günlük süresi içerisinde (09.10.2019 tarihinde) Sayıştay Evrakına intikal ettirdiği, gerekse yine 30 günlük süresi içerisinde (07.10.2019 tarihinde) Denetçinin e-mail adresine gönderdiği temyiz dilekçesi ekindeki belgelerden açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu durum, Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesi, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48’inci maddesi ve 17.12.2011 tarihli ve 28145 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Sayıştay Denetim Yönetmeliği’nin “Sorguların tebliği” başlıklı 45’inci maddesi hükümleri bağlamında (süresi içerisinde yerine getirdiği savunma hakkı tanınması gerekmekte iken bu haktan mahrum edilmesinden kaynaklanan) ciddi bir usul hatası teşkil etmekte ise de; adı geçen sorumlunun sorgu aşamasında gönderdiği savunmasında ileri sürdüğü hususlar, yukarıda dile getirdiğimiz Disiplin Soruşturma Raporundaki tespitler ile tamamen paralel niteliktedir.
Sonuç itibarıyla, (yargılama sırasında dikkate alınmayan sorumlu …’in savunması da dahil olmak üzere) söz konusu belgeler incelenmeden kamu zararı oluştuğuna hükmedilmesi hukuken isabetli görülmediğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kısmen kabul edilerek 196 sayılı İlamın 1. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen (Daire Yargılaması sırasında dikkate alınmayan sorumlu savunmasıyla aynı mahiyette olan ve) Daire yargılaması sonrasında ortaya çıkan belgelerin de incelenmesi neticesinde konunun esası ve sorumluluk bağlamında yapılacak yeni değerlendirmeye göre hüküm verilmesini teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye …, Üye … ve Üye …’nin “tazmin hükmünün sadece usul yönünden bozulması gerektiğine ilişkin” aşağıda yazılı farklı bozma görüşleriyle), (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 18.09.2024 tarih ve 57110 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Farklı bozma görüşü/gerekçesi
Üye …, Üye … ve Üye …:
İlamda sorumlulardan …’e 10.09.2019 tarihinde sorgu tebliğ edilmesine rağmen savunma göndermediği ifade edilmekte olup; söz konusu sorumlunun savunmasını gerek 30 günlük süresi içerisinde (09.10.2019 tarihinde) Sayıştay Evrakına intikal ettirdiği, gerekse yine 30 günlük süresi içerisinde (07.10.2019 tarihinde) Denetçinin e-mail adresine gönderdiği temyiz dilekçesi ekindeki belgelerden açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu durum, Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36’ncı maddesi, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48’inci maddesi ve 17.12.2011 tarihli ve 28145 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Sayıştay Denetim Yönetmeliği’nin “Sorguların tebliği” başlıklı 45’inci maddesi hükümleri bağlamında (süresi içerisinde yerine getirdiği savunma hakkı tanınması gerekmekte iken bu haktan mahrum edilmesinden kaynaklanan) ciddi bir usul hatası teşkil etmektedir.
Bu açıklamalar karşısında, sorumlu …’in savunması dikkate alınmadan tazmin hükmü kurulması hukuken isabetli görülmediğinden; tazmin hükmünün sadece usul yönünden bozulması ve söz konusu savunma da göz önüne alınarak (ve bu sayede yargılama usulüne riayet edilmek suretiyle) yeniden hüküm tesis edilmesini teminen dosyanın Dairesine gönderilmesi gerekir.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …:
Bilirkişi mahiyetindeki Üniversite öğretim üyelerince hazırlanan Disiplin Soruşturma Raporu, bu Rapora dayanan ve Danıştay 1. Dairesi tarafından da onanan yukarıda tarihi ile karar ve esas numarası belirtilen … Valiliği İl İdare Kurulu Kararı ve Sayıştay Denetim Ekibince yerinde denetim sırasında görevlendirilen Uzman Heyetinin Disiplin Soruşturma Raporuna binaen revize ettiği Rapora göre; mukayeseli değişim ve/veya (ilave) imalat onayı alınmadan sistemin çalışabilmesi için imalatından vazgeçilen, ilave olarak yapılan ve yeni yapılan imalatların yerinde tespiti gerçekleştirilmiş ve bu tespitler doğrultusunda sahada bulunan malzemeler ile ihale kapsamında bulunan İş Kalemleri Listesinin karşılaştırmalı tablosu hazırlanmış olup, söz konusu tablodaki değerlerin Üniversite öğretim üyelerince düzenlenen Disiplin Soruşturma Raporuyla uyumlu olduğu görülmektedir.
Gerek Soruşturma Komisyonunca gerekse Sayıştay Denetim Ekibince görevlendirilen Uzman Heyetince (sonradan) fiili olarak tespiti yapılan imalatından vazgeçilen, ilave olarak yapılan ve yeni yapılan imalatlar karşısında, bu imalatların İlamdaki gibi sırf (şekil eksikliği olarak nitelendirilebilecek) mukayeseli değişim ve/veya (ilave) imalat onayı bulunmadığı iddiasıyla hiç yapılmamış gibi dikkate alınması hakkaniyet ölçütleriyle bağdaşmayacaktır.
Bu itibarla, söz konusu Soruşturma Raporunda yukarıda belirtilen gerekçelerle kamu zararı oluşmadığı sonucuna da varıldığından; bu Rapora ve Rapora dayanan ve Danıştay 1. Dairesi tarafından da onanan yukarıda tarihi ile karar ve esas numarası belirtilen … Valiliği İl İdare Kurulu Kararına itibar edilmek suretiyle, temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekmektedir.