SayıştaySayıştay Daire Kararı527
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
İlam No85
Madde No2
Yılı2023
Mali Kaynakların Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğine Aykırı Olarak Kamu Sermayeli Bankalarda Değerlendirilmemesi ve Nemalandırılmaması
İdareye ait mali kaynakların Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğine aykırı olarak kamu sermayeli bankalarda değerlendirilmediği ve nemalandırılmadığı, bu suretle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak Dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
08.03.2019 tarih ve 30708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğinin, “Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrası;
“ (2) Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
.....”
Şeklinde düzenlenmiştir.
Sorumluların savunmalarında ………. bankasındaki mevduat hareketlerinin önemli bir kısmının kredi finansmanları ve ………. Bankasının pay ödemeleri olduğu, diğer her türlü işlemin kamu bankaları üzerinden yürütüldüğü,
Bankaya iletilen gönderme emirlerinde, emrin düzenlendiği tarih ile hesaptan çıkış yapılan tarih arasındaki banka bekleme sürelerinin hesapta bakiye kalmasının nedenleri arasında olduğu,
Örneğin ………. tarihi için sorguda gösterilen ……….-TL’lik tutarın, ………. Bankası tarafından pay hesabına iade edilen bir tutar olduğu, bunun meblağ artışı gibi görüldüğü, bu işlem gibi çeşitli işlemlerin hesap bakiyesinde meblağ artışlarına sebep olduğu, İfade edilmiştir.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğinin, yukarıda bahsi geçen 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının “a” bendi incelendiğinde mali kaynakların kamu sermayeli bankalarda vadesiz ve/veya vadeli mevduat şeklinde değerlendirilebileceği belirtilmiş ve dolayısıyla söz konusu kaynakların vadeli mevduat şeklinde tutulmasına ilişkin bir zorunluluk madde hükmünde belirtilmemiştir.
Ayrıca Denetçi raporunda yer verilen “Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma” başlıklı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ise kurumların mevduat, ters repo ve katılma hesabı olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için uygulanacak faiz oranlarına ilişkin bir belirleme içerdiği, bu bakımdan yine, idarelerin mali kaynaklarının vadeli değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin bir sınırlamanın madde hükmünde bulunmadığı görülmektedir.
Bunun dışında, Bankaya iletilen gönderme emirlerinde, emrin düzenlendiği tarih ile hesaptan çıkış yapılan tarih arasındaki banka bekleme sürelerinin hesapta bakiye kalmasına neden olduğu, örneğin ………. tarihinde ………. Bankası tarafından pay hesabına iade edilen ……….-TL’lik tutarın meblağ artışı gibi görüldüğü, bu işlem gibi hesap bakiyesinde meblağ artışlarına sebep olan çeşitli işlemlerin bulunduğu ve denetçi raporunda buna ilişkin net bir belirlemenin de yapılmadığı görülmüştür.
Hal böyle iken konu ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üyeler ………. ile ……….’ın karşı oy gerekçeleri:
“Raporda; İdareye ait mali kaynakların Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğine aykırı olarak kamu sermayeli bankalarda değerlendirilmediği ve nemalandırılmadığı, bu suretle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmiş ve bu tutarın sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin, “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinin; Bu Yönetmelik’in kapsamda yer alan kurumların mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ve takibini teminen Kamu Haznedarlığına ilişkin esas ve usulleri belirlemek amacını taşıdığı,
“Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının ise;
“ (2) Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
.....
Şeklinde düzenlendiği,
"Sorumluluk " başlıklı 9'uncu maddede ise;
"Bu Yönetmelik kapsamında yer alan kurum yetkilileri ve muhasebe yetkilileri bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirmekle yükümlü olup, bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık sebebi ile ortaya çıkabilecek zararlardan şahsen ve müteselsilen sorumludur."
Denildiği görülmektedir.
Anılan Yönetmeliğin “Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma” başlıklı 6’ncı maddesinde ise Kurumların mevduat, ters repo ve katılma hesabı olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için uygulanacak vadeli mevduat ve ters repo faiz oranı ile katılma hesabı beklenen/tahmini getiri oranının, Ek-1’de yer alan ve ilgili vadelere karşılık gelen oranlardan daha yüksek olamayacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik, Kurumların mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması için yayımlanmakta olup, belediyelerin mali kaynaklarını, kamu bankalarında vadeli mevduat veya diğer yatırım araçları ile değerlendirmesi gerekmektedir. Mali kaynakların değerlendirmesinde elde edebilecek ayni veya nakdi tek menfaat, faiz veya kâr payıdır.
Belediye hesabına ………. Bankasına yatırılan veya gelen mevduatların gece ve cuma - pazar olmak üzere 1- 3 gün repo yapılarak değelendirilmemesi sonucu toplam ………. TL gelir kaybına neden olunmakla beraber, tutarın Denetçi tarafından yeniden hesaplanması sonucu ………. TL için denecek kalmadığı, kalan ………. TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme tazmin hükmolunması uygun olur.”
İdareye ait mali kaynakların Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğine aykırı olarak kamu sermayeli bankalarda değerlendirilmediği ve nemalandırılmadığı, bu suretle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak Dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
08.03.2019 tarih ve 30708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğinin, “Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrası;
“ (2) Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
.....”
Şeklinde düzenlenmiştir.
Sorumluların savunmalarında ………. bankasındaki mevduat hareketlerinin önemli bir kısmının kredi finansmanları ve ………. Bankasının pay ödemeleri olduğu, diğer her türlü işlemin kamu bankaları üzerinden yürütüldüğü,
Bankaya iletilen gönderme emirlerinde, emrin düzenlendiği tarih ile hesaptan çıkış yapılan tarih arasındaki banka bekleme sürelerinin hesapta bakiye kalmasının nedenleri arasında olduğu,
Örneğin ………. tarihi için sorguda gösterilen ……….-TL’lik tutarın, ………. Bankası tarafından pay hesabına iade edilen bir tutar olduğu, bunun meblağ artışı gibi görüldüğü, bu işlem gibi çeşitli işlemlerin hesap bakiyesinde meblağ artışlarına sebep olduğu, İfade edilmiştir.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğinin, yukarıda bahsi geçen 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının “a” bendi incelendiğinde mali kaynakların kamu sermayeli bankalarda vadesiz ve/veya vadeli mevduat şeklinde değerlendirilebileceği belirtilmiş ve dolayısıyla söz konusu kaynakların vadeli mevduat şeklinde tutulmasına ilişkin bir zorunluluk madde hükmünde belirtilmemiştir.
Ayrıca Denetçi raporunda yer verilen “Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma” başlıklı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ise kurumların mevduat, ters repo ve katılma hesabı olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için uygulanacak faiz oranlarına ilişkin bir belirleme içerdiği, bu bakımdan yine, idarelerin mali kaynaklarının vadeli değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin bir sınırlamanın madde hükmünde bulunmadığı görülmektedir.
Bunun dışında, Bankaya iletilen gönderme emirlerinde, emrin düzenlendiği tarih ile hesaptan çıkış yapılan tarih arasındaki banka bekleme sürelerinin hesapta bakiye kalmasına neden olduğu, örneğin ………. tarihinde ………. Bankası tarafından pay hesabına iade edilen ……….-TL’lik tutarın meblağ artışı gibi görüldüğü, bu işlem gibi hesap bakiyesinde meblağ artışlarına sebep olan çeşitli işlemlerin bulunduğu ve denetçi raporunda buna ilişkin net bir belirlemenin de yapılmadığı görülmüştür.
Hal böyle iken konu ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üyeler ………. ile ……….’ın karşı oy gerekçeleri:
“Raporda; İdareye ait mali kaynakların Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğine aykırı olarak kamu sermayeli bankalarda değerlendirilmediği ve nemalandırılmadığı, bu suretle ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmiş ve bu tutarın sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin, “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinin; Bu Yönetmelik’in kapsamda yer alan kurumların mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ve takibini teminen Kamu Haznedarlığına ilişkin esas ve usulleri belirlemek amacını taşıdığı,
“Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının ise;
“ (2) Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
a) TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
.....
Şeklinde düzenlendiği,
"Sorumluluk " başlıklı 9'uncu maddede ise;
"Bu Yönetmelik kapsamında yer alan kurum yetkilileri ve muhasebe yetkilileri bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirmekle yükümlü olup, bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık sebebi ile ortaya çıkabilecek zararlardan şahsen ve müteselsilen sorumludur."
Denildiği görülmektedir.
Anılan Yönetmeliğin “Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma” başlıklı 6’ncı maddesinde ise Kurumların mevduat, ters repo ve katılma hesabı olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için uygulanacak vadeli mevduat ve ters repo faiz oranı ile katılma hesabı beklenen/tahmini getiri oranının, Ek-1’de yer alan ve ilgili vadelere karşılık gelen oranlardan daha yüksek olamayacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik, Kurumların mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması için yayımlanmakta olup, belediyelerin mali kaynaklarını, kamu bankalarında vadeli mevduat veya diğer yatırım araçları ile değerlendirmesi gerekmektedir. Mali kaynakların değerlendirmesinde elde edebilecek ayni veya nakdi tek menfaat, faiz veya kâr payıdır.
Belediye hesabına ………. Bankasına yatırılan veya gelen mevduatların gece ve cuma - pazar olmak üzere 1- 3 gün repo yapılarak değelendirilmemesi sonucu toplam ………. TL gelir kaybına neden olunmakla beraber, tutarın Denetçi tarafından yeniden hesaplanması sonucu ………. TL için denecek kalmadığı, kalan ………. TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına ortaklaşa ve zincirleme tazmin hükmolunması uygun olur.”