SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56486
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire4
Dosya No49197
Yılı2019
Konu: Fakülte sekreteri olarak atanan kişinin, daha sonra görevde yükselme şartlarını sağlamadan şube müdürü kadrosuna atanması.
2-69 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile; Bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken 24.04.2017 tarihinde fakülte sekreteri olarak atanan ...’nın daha sonra 16.05.2017 tarihinde görevde yükselme şartlarını sağlamadan şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı ödemede bulunulması sonucu oluşan ... TL kamu zararının Üst Yönetici ...’ye (Rektör) tek başına ödettirilmesine karar verilmiştir.
Üst Yönetici ... (Rektör) tarafından 49197 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;
İşbu Tutanağın/İlamın 1’inci maddesinde (Temyize esas 69 sayılı İlamın 2’nci maddesine ilişkin olarak) yer verilen açıklamaların aynısı dile getirilmiş olup, söz konusu açıklamalardan farklı olarak;
Arz edildiği üzere; fakülte, enstitü veya yüksekokul sekreterliği kadrosundan şube müdürü kadrosuna yapılan atamaların, görevde yükselme olarak nitelendirilmesinin doğru olmadığı, bu nedenle, ilama konu fakülte sekreteri, enstitü sekreteri, yüksekokul sekreteri kadrolarında bulunmakta iken şube müdürü kadrosuna yapılan atamalarda, şube müdürlüğü kadrosunun yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadro unvanları arasında yer aldığı gerekçesiyle ilgilinin 7’nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak şartı aranmadan yapılmasının hatalı atama olarak değerlendirilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu,
Dilekçe ekinde sunulan hizmet belgesi ile ...’nın 06.08.2007 tarihinde memuriyete başladığı, 10 (on) hizmet yılını doldurduğu 06.02.2017 tarihinden sonra 24.04.2017 tarihinde fakülte sekreterliğine atandığı, adı geçen personelin daha önce görev yapmış olduğu ... Üniversitesi’nde şube müdürü kadrosunda çalıştığı, Kuruma naklen atandığı, ilama konu atama işlemleri mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmiş olup, hatalı uygulama nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiğinin kabulünün mümkün olmadığı, belirtilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
İşbu Tutanağın/İlamın 1’inci maddesinde (Temyize esas 69 sayılı İlamın 2’nci maddesine ilişkin olarak) yer verilen Başsavcılık Görüşü, bu madde için de geçerli olup, anılan maddede açıklanan gerekçelerle kamu zararı tespitine katılındığı ancak atama sürecinde yer alan gerçekleştirme görevlileri onay belgesinin mevzuata uygun olarak hazırlanmasından, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ise ödeme emri belgesini ve eki belgelerin mevzuata uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğinin kontrolünden sorumlu oldukları değerlendirildiğinden, sorumlular arasına bu görevleri yerine getiren görevlilerin de dahil edilmesi gerektiği, ifade edilerek konunun sorumluluk yönüyle yeniden değerlendirilmesi için dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı, belirtilmiştir.
Konuyla ilgili olarak duruşmaya katılan sorumlu Üst Yönetici ... (Rektör) ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Esas yönünden inceleme:
Somut olay:
..., ... Genel Müdürlüğünde bilgisayar işletmeni olarak çalışırken 24.04.2017 tarihinde ... Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne fakülte sekreteri olarak naklen atanmış, 16.05.2017 tarihinde aynı üniversitede şube müdürlüğü kadrosuna alınmıştır. 06.08.2018 tarihinde de ... ... Üniversitesi Personel Daire Başkanlığına şube müdürü olarak naklen atanmıştır.
Mevzuat:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” denilmektedir.
12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı ile yükseköğretim kurumlarında görev yapan memurlardan 5’inci maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.”
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alt görev: 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri,
b) Alt görev grubu: Aynı düzeydeki unvanların gruplandırılmasını,
c) Aynı düzey görev: Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı görev grubunda ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta yer alan görevleri,
…
e) Görev grubu: Benzer veya aynı düzeydeki unvanların yer aldığı grupları,
f) Görev unvanı: 5 inci maddede belirtilen kadrolara ilişkin unvanları,
…
ö) Üst görev: 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,
… ifade eder.”
“Görev grupları” başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7’nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
c) (Ek:RG-4/2/2015-29257) (Mülga:RG-11/3/2017-30004)
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, gerekir.”
“Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak, … gerekir.”
“Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki atamalar aşağıdaki esaslara göre yapılır.
…
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
…
d) Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilmektedir.
Mevzuat hükümlerine göre görevde yükselmeye tabi kadrolardan olan şube müdürlüğü kadrosuna atanacak bir kişinin Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen hem genel hem de özel şartları bir arada taşıması gerekmektedir. ...’nın şube müdürü olarak naklen atandığı 06.08.2018 tarihi itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartı ile en az 4 yıllık yüksek öğrenim şartını taşıdığı, ancak mezkûr Yönetmeliğin görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartları düzenleyen 6’ncı maddesi gereğince görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı ile 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartını ise taşımadığı anlaşılmaktadır.
Temyiz dilekçelerinde, fakülte, enstitü, yüksekokul sekreterliğinden şube müdürlüğü kadrosuna yapılan atamaların, Yönetmeliğin "Görev gruplar arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca aynı düzey veya alt düzey görevlere sınavsız geçiş kapsamında değerlendirileceği ve bu tür atamalarda görevde yükselme şartlarının aranmayacağından bahsedilmiştir. Ancak, 12.04.2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik’in 20’nci maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinde yer alan düzenlemenin sınav şartının bertaraf edilmesine gerekçe teşkil edecek şekilde anlaşılması ve uygulanması 657 sayılı Kanun ve mezkûr Yönetmelik’in sözüne ve ilkelerine uygun düşmemektedir. Zira “aynı düzey görev” ve “alt düzey görev” kavramlarını Yönetmelik kapsamında anlamlandırmak gerekir. Bu bağlamda, söz konusu atamalar Yönetmelik’in 20’nci maddesi ilk fıkrasının (b) bendi kapsamına girmemektedir.
Yönetmeliğin anılan hükmü uyarınca şube müdürü; çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile aynı düzey olarak sayılmıştır. Yukarıdaki “aynı düzeydeki görev” ifadesini şube müdürüne eşit düzey olarak çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile sınırlamak gerekir.
Fakülte, enstitü, yüksekokul sekreteri kadroları Yönetmelik ve 3046 sayılı Kanun kapsamında şube müdürü kadrosu ile üst görev veya alt görev olarak hiyerarşi içinde yer almamaktadır. Ek göstergeleri dikkate alındığında dahi belirtilen sekreter kadrolarının şube müdürü kadrosunun üst düzeyinde veya onunla aynı düzeyde görev olarak telakki edilmesi mümkün değildir.
2547 sayılı Kanun’da, üniversitelerde görev yapan yönetim örgütleri ikili bir yapı içerisinde düzenlendiği görülmektedir. Bunlardan ilki, Kanunun 51’inci maddesinin (a) bendi kapsamında kurulan yönetim birimleridir. Bu birimler, genel sekretere bağlı olarak faaliyetlerini yürütmekte ve çoğunlukla daire başkanlığı ve müdürlük şeklinde örgütlenmektedirler. Kanunun 51’inci maddesinin (b) bendinde düzenlenen ikinci tür yönetim birimleri ise özellikle ve sadece fakülte, enstitü ve yüksekokul gibi akademik birimlere hizmet üreten ve doğrudan bu akademik birim yöneticilerine (dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü) bağlı olarak çalışan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlikleridir.
Bu iki farklı tür yönetim biriminin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri, 2547 sayılı Kanunun 51 ve 52’nci maddelerinde farklı şekillerde düzenlenmiştir. Örneğin, Kanunun 52’nci maddesi uyarınca, daire başkanı ve müdürler (şube müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü vd.) üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanırken; fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri dekan ve ilgili müdürün önerisi üzerine rektör tarafından atanmaktadır. Görev ve sorumluluk alanı tüm üniversite çapında olan daire başkanı ve müdürlerin atanma sürecinde üniversite yönetim kurulu görüşünün alınması ön şartı getirilmiştir. Buna karşın, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri çok daha sınırlı bir alanda görev yapacakları için ilgili alan yöneticisi konumundaki dekan veya müdür tarafından önerilmeleri yeterli görülmektedir. Diğer taraftan, 2547 sayılı Kanunun 52’nci maddesinin (b) bendine göre, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olması gerekirken, gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 5’inci maddesinin (a) bendi ve gerekse Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendine göre şube müdürü olabilmek için en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olunması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadroları mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığı gibi yönetim birimlerinin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri değerlendirildiğinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterini şube müdüründen daha üst veya dengi görev olarak kabul etmek mevzuatın sözüne ve ilkelerine uygun değildir.
Nitekim 12.11.2005 tarihli ve 25991 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan mülga Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde, görevde yükselmeye tabi kadrolar sayılırken, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri, şube müdüründen önce sayılarak üst görev olarak düzenlenmiş iken 12.04.2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görev grupları arasından çıkarılmıştır. Mevzuattaki bu değişiklik, kanun koyucunun fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görevlerini mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığını göstermektedir.
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, görevde yükselmeye tabi kadrolar beş farklı grupta toplanmış ve en üst kadrodan başlayarak beş bent halinde “sayma tekniği” kullanılarak sıralanmıştır. Buna karşın fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadroları görevde yükselmeye tabi kadrolar ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmamıştır.
Görevde yükselme, memurun en alt düzey görev grubundan Yönetmelik kapsamındaki yönetim hiyerarşisinde en üst düzeye kadar liyakat ve kariyer olarak çıkabilme imkânı sağlayan bir mekanizmadır. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle hiyerarşik sıralama dışına çıkarılan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadrolarından bu Yönetmeliğe tabi kadrolara sınavsız atama yapılması Yönetmeliğe aykırılık teşkil edecektir.
Sonuç olarak; bilgisayar işletmeni iken fakülte sekreteri olarak atanan ...’nın ardından Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde şube müdürlüğü kadrosu için öngörülen görevde yükselme sınavında başarılı olma ve alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartlarını sağlamadan ... Üniversitesine şube müdürü olarak naklen atanması söz konusu mevzuata aykırı olduğundan, kendisine bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı ödemede bulunulması sonucu 5018 sayılı Kanunun 71/g maddesi kapsamında İlamda hesaplandığı tutarda kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Sorumluluk yönünden inceleme:
İlam hükmünde atama kararını imzalayan üst yönetici ... (Rektör) kamu zararından tek başına sorumlu tutulmuştur. Sorumlu ... atama işlemini onaya sunan, uygun görüş veren görevlilerin de sorumluluğa dahil edilmesi gerektiğini iddia etmektedir.
Somut olayda, atama işlemine dayanak teşkil eden temel norm 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Atamalar” başlıklı 52’nci maddesidir. Bu Kanun maddesinde aynen;
“Atama esasları:
a. Genel Sekreter ile daire başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar, yükseköğretim üst kuruluşlarında ilgili kuruluşların görüşü alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşunun Başkanı; üniversitelerde ise yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır.” denilmiştir.
Üniversitelerde şube müdürü ataması, yönetim kurulunun görüşü alınarak üniversite üst yöneticisi konumunda bulunan rektör tarafından yapılmaktadır. Kanunun 52'nci maddesinde belirtilen "üniversite yönetim kurulu görüşü" danışma ve hazırlık işlemi mahiyetindedir. Atama işlemi, rektörün onayı olmadan hukuki sonuç doğurmamaktadır. Bu nedenle de atama işlemine olur veren üst yönetici rektörün mevzuata aykırı atama işleminden doğrudan ve münferiden sorumluluğu bulunmaktadır.
Temyiz dilekçesinde; kişinin daha önce görev yaptığı ... Üniversitesinde şube müdürlüğü kadrosuna alındığı, ... Üniversitesine kadrosuyla birlikte naklen şube müdürü olarak geldiği, dolayısıyla eski görev yerinde hukuka uygun yapılmayan atama işlemi nedeniyle kendisinin sorumlu olmayacağı ifade edilmiştir. Ancak hukuka uygun olarak elde edilmeyen bir kadronun hakları kazanılmış hak olarak sayılmayacağından ve naklen başka bir üniversiteden gelen kişinin özlük dosyasından geçmişte şube müdürü olarak atanması için gereken koşulları sağlamadığı görülmekte iken, ... ... Üniversitesinde söz konusu kişinin hakkettiği kadroya atanması yerine bu husus göz ardı edilerek haketmediği şube müdürü kadrosuna atanması mevzuata uygun görülmediğinden, somut olaydaki kamu zararı sorumluluğu, kurumlar arası yapılan naklen atama işlemini kapsamaktadır. Dolayısıyla ilam maddesindeki sorumluluk hükmünün isabetli olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ...’nın Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde şube müdürlüğü kadrosu için belirtilen şartların tümünü sağlamadığı halde söz konusu kadroya naklen atanması mevzuata aykırılık teşkil ettiğinden ve hatalı atama işlemi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlunun konu ile ilgili esas ve sorumluluk iddiaları reddedilerek, 69 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE,
(Temyiz Kurulu Başkanı-.... Daire Başkanı ... ile .... Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 21.02.2024 tarih ve 56486 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi/Azınlık Görüşü
Temyiz Kurulu Başkanı-.... Daire Başkanı ... ile .... Daire Başkanı ... ve Üye ...:
12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (yeni Yönetmelik’in) 24’üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılan 12.11.2005 tarih ve 25991 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (eski Yönetmelik’in) “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde Yönetim Hizmetleri Grubu içindeki görevde yükselmeye tabi kadro unvanları:
“1) Genel Sekreter,
2) Genel Sekreter Yardımcısı,
3) Daire Başkanı,
4) Üniversite Hastaneleri Başmüdürü,
5) Fakülte Sekreteri, Yüksekokul Sekreteri, Enstitü Sekreteri,
6) Savunma Sekreteri,
7) Özel Kalem Müdürü, Çiftlik Müdürü, Yurt Müdürü, Hastane Müdürü, İlköğretim ve Ortaöğretim Müdürü, Döner Sermaye İşletme Müdürü ile diğer unvanlı müdürler, Şube Müdürü,
8) Müdür Yardımcısı,
9) Şef, Koruma ve Güvenlik Şefi.” olarak 9 bent halinde belirtilmiş,
“Görevde yükselme sınavına tabi olmadan yapılacak atamalarda aranacak şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise; “Bu Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentleri ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan kadrolara sınavsız atama yapılır. Ancak, bu kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Üniversite Hastaneleri Başmüdürü, Fakülte Sekreteri, Yüksekokul Sekreteri, Enstitü Sekreteri ve Savunma Sekreteri kadrolarına atanabilmek için;
1) En az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşımak,” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği kadrolarına en az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartları taşımak kaydıyla sınavsız atama yapılabileceğinden bahsedilmişti.
Görüldüğü üzere mülga Yönetmelikte fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği görevde yükselmeye tabi olmadan atanılacak kadrolar arasında sayılarak, aynı hizmet grubu içinde yer alan şube müdürlüğünün üstü bir yönetici kadrosu olarak kabul edilmiştir. Aynı yönetmeliğin 24’ncü maddesinde; aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla personelin isteğiyle sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabileceği ve yine Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği hükme bağlanmış idi.
2014 tarihli yeni Yönetmelik’te ise fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği, görevde yükselmeye tabi yönetim hizmetleri grubu içinden çıkarılmış, böylece bu grupta şube müdürlüğü en üst görev olarak kalmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi d bendinde; “Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği şube müdürlüğünden daha üst bir görev olarak kabul edilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 20’nci maddesi b bendinde de;
“b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” Denilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükme göre memurun çalıştığı kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunduğu görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan ataması yapılabilecektir.
..., fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olduğundan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşıdığından, ... Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde fakülte sekreterliği görevine atanmış ve 16.05.2017 tarihinde aynı üniversitede şube müdürlüğüne atanmış, 06.08.2018 tarihinde de şube müdürü kadrosu ile birlikte naklen ... Üniversitesi’ne gelmiştir. Bu kişinin fakülte sekreterliğinden şube müdürlüğüne atanması, 2014 tarihli Yönetmeliğin 20’nci maddesi b bendi kapsamında aynı düzey veya alt düzey göreve atanma sayılacağından görevde yükselme şartları aranmaksızın şube müdürlüğüne sınavsız atanmasında hukuki bir beis yoktur.
Bir üst görevden alt görevlere sınavsız atanmada aranılacak diğer şartlara ilişkin olarak Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personeli ile ilgili düzenlemede;
02.07.2020 tarih ve 31173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” in “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 19’uncu maddesinde;
“(1) 5 inci maddede belirtilen hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
…
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Yerel yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, 5 inci maddede yer alan yönetim hizmetleri grubu, araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu ve hukuk hizmetleri grubunda gösterilen kadrolar ile unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler. Diğer hizmet gruplarında yer alan kadrolara atanmada en az altı ay çalışmış olma şartı aranmaz.” hükümleri yer almaktadır.
Yani, mahalli idarelerde Yönetmelik kapsamı dışında bulunan bir üst görevde (Belediye Başkan Yardımcısı, Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı ve Daire Başkanı gibi) en az 6 ay çalışmış personelin atanılacak kadro için -alt görevlerde belli bir süre çalışma hariç- aranan diğer özel şartları taşımaları kaydı ile alt görevlere sınavsız atamasının yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Yani mahalli idarelerde üst düzey görevden alt düzey göreve sınavsız atanmada mevzuatın aradığı diğer özel şartların da aranması gerektiği açıkça söylenmektedir.
2014 tarihli Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi b bendinde;
“b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” Denilerek mahalli idarelerin aksine hiçbir şart getirilmeden idarenin takdiri ile üst görevlerden dengi veya alt görevlere atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla yükseköğretim kurumlarında memurun daha önce bulunduğu görevlerden aynı veya alt düzey görevlere görevde yükselme şartları (genel ve özel) aranmadan ataması yapılabilecektir. Bu bağlamda üniversitelerde görevde yükselme şartları aranmadan genel hükümlere göre atanılabilecek üst düzey yönetim kadroları niteliğindeki fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliğinden dengi veya daha alt düzey kadro niteliğindeki şube müdürlüğü kadrolarına görevde yükselme şartları aranmadan atama yapılması Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin sınavsız atanmaya ilişkin maddeleri kapsamında mümkün görülmektedir.
Bu itibarla, tesis edilen işlemin mevzuatına uygun olduğu ve kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından, sorumlu talebinin kabulü ile 69 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
.... Daire Başkanı ...’ın ilave görüşü:
Konunun esasıyla ilgili olarak hükmün tasdiki yönünde çoğunluk görüşü oluşsa dahi ilam maddesindeki sorumluluk hükmünün isabetli olmadığı değerlendirilmektedir. Daire kararında sadece atamaya olur veren Rektör kamu zararından sorumlu tutulmuştur. Oysa 5018 sayılı Kanunun 31, 32, 33’üncü maddesi ve Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı Kurul Kararında açıklanan kurallar çerçevesinde; bir giderin yapılmasında görevlendirilmiş kişilerin düzenlediği, onayladığı her bir belge gerçekleştirme belgesi sayılır ve bu süreçte yetkili olarak görev yaparak işlemin tamamlanmasını sağlayan kişiler düzenledikleri belgelerin doğruluğundan, mevzuata uygunluğundan sorumludurlar. Dolayısıyla şube müdürlüğüne naklen atama onay belgesini hazırlamak, uygun bulmak suretiyle atama işlem sürecinde görev yapan gerçekleştirme görevlilerinin de (Personel Daire Başkanı, Genel Sekreter) sorumluluğa dahil edilmesi için hükmün BOZULMASI gerekir.
Üye ... ve Üye ...:
Esas yönünden verilen Kurul kararına katılmakla birlikte, sorumluluk kararına katılmıyorum. Daire ilamında sadece atamayı yapan Rektör sorumlu kabul edilmiştir. Oysa 5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi ve Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı Kurul Kararında açıklanan kurallar çerçevesinde; atama işlemi süreçte görevli olanların imzası tamamlanmadan gerçekleşemeyeceğinden, atama onay belgesini hazırlamak, uygun bulmak suretiyle sürece dahil olan gerçekleştirme görevlileri, mevzuata uygunluk kontrolünü yapmadan imzaladıkları belgeden dolayı sorumlu tutulması gerekir. Dolayısıyla şube müdürlüğüne naklen atama onay belgesinde imzası olan personel daire başkanı ile genel sekreterin de sorumluluğa dahil edilmesi için hükmün BOZULMASI gerekir.
Üye ...:
Esas yönünden verilen Kurul kararına katılmakla birlikte, sorumluluk yönüne katılmıyorum.
Daire Kararında, mevzuata aykırı olarak şube müdürü kadrosuna/kadrolarına yapılan atamalara bağlı olarak, şube müdürü kadro unvanının özlük haklarının ödenmesi sonucu oluşan kamu zararının Üst Yöneticiye (Rektör) tek başına ödettirilmesine karar verilmiştir.
Ancak, ilgili personelin/personellerin şube müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin atama onay belgesi/belgeleri (personel hareketleri onayı) incelendiğinde, bu belgede/belgelerde Rektörün yanı sıra Üniversite Genel Sekreteri ile Personel Daire Başkanının da imzası olduğu görülmektedir. Kamu zararına esas tutulan ödemeler söz konusu atama onay belgesine/belgelerine istinaden yapılmış olduğundan, Daire Kararında tazminine hükmedilen kamu zararından Rektör ile birlikte Üniversite Genel Sekreteri ve Personel Daire Başkanının da sorumlu tutulmaları 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine uygun olacaktır.
Bu itibarla, İlamda yer alan kamu zararından Üniversite Genel Sekreteri ve Personel Daire Başkanının da sorumlu tutulmalarını temin için Daire Kararının sorumluluk yönünden bozularak dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesi gerekmektedir.
Üye ...:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Yönetim Örgütleri" başlıklı 51’inci maddenin (b) bendinde, "Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur."
"Atama esasları" başlıklı 52’nci maddesinin (a) bendinde, "...Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır." denilmiştir.
Ayrıca, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliğinin;
"Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Esaslar" başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,
...",
"Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 6’ncı maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7 nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, gerekir.”
"Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7’nci maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
Öte yandan mezkûr Yönetmeliğin "Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20’nci maddesinin (a) ve (b) fıkralarında;
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, her ne kadar şube müdürü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavında başarılı olmak genel kural olarak belirlenmiş olsa da, mevzuatta üst görevden alt görevlere veya aynı düzey görevlere sınavsız atanabilme hususunda istisna getirildiğinden, 657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıyan ilgili kişinin kendi isteğiyle fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliğinden aynı düzey görev ve/veya alt görev olan şube müdürlüğüne; mezkûr Yönetmeliğin 20’nci maddesinin; “a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” hükmü gereğince ataması yapılabilir.
Bu hükme dayalı yapılan söz konusu atamalarda, söz konusu sekreterliklerde geçirilen sürenin çok kısa olması ve sekreterliğe atanmanın diğer müdürlüklere sınavsız atanmada basamak olarak kullanılması durumunun idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, bu yönüyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilen bu işlem nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.”
Bu meyanda; üniversitelerde fakülte, yüksekokul ve enstitü birimlerinde idari iş ve işlemlerden; bulunduğu birimde dekan, yüksekokul ve enstitü müdürüne karşı sorumlu olan sekreter unvanındaki personelin gerek rektör tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesine göre sınavsız olarak atanmaları gerekse de bulunduğu birimdeki sorumlulukları, görev ve yetkileri açısından söz konusu görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmelikleri kapsamında olmayan bir unvan olması nedeniyle görevde yükselme ve unvan değişikliği kapsamında sayılan unvanlara sertifika, öğrenim durumu ve hizmet süresi yönünden gerekli şartları sağlaması şartıyla Üniversitede bulunan şube müdürlüğü kadrosu ve daha alt görevlere naklen atanmasının rektörün takdirinde olduğu değerlendirilmektedir.
Diğer yandan: Kamu idaresi tarafından atamanın yapıldığı dönem itibariyle ilgilinin görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış bir inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
2-69 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile; Bilgisayar işletmeni olarak görev yapmakta iken 24.04.2017 tarihinde fakülte sekreteri olarak atanan ...’nın daha sonra 16.05.2017 tarihinde görevde yükselme şartlarını sağlamadan şube müdürü kadrosuna atanması ve kendisine bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı ödemede bulunulması sonucu oluşan ... TL kamu zararının Üst Yönetici ...’ye (Rektör) tek başına ödettirilmesine karar verilmiştir.
Üst Yönetici ... (Rektör) tarafından 49197 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;
İşbu Tutanağın/İlamın 1’inci maddesinde (Temyize esas 69 sayılı İlamın 2’nci maddesine ilişkin olarak) yer verilen açıklamaların aynısı dile getirilmiş olup, söz konusu açıklamalardan farklı olarak;
Arz edildiği üzere; fakülte, enstitü veya yüksekokul sekreterliği kadrosundan şube müdürü kadrosuna yapılan atamaların, görevde yükselme olarak nitelendirilmesinin doğru olmadığı, bu nedenle, ilama konu fakülte sekreteri, enstitü sekreteri, yüksekokul sekreteri kadrolarında bulunmakta iken şube müdürü kadrosuna yapılan atamalarda, şube müdürlüğü kadrosunun yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadro unvanları arasında yer aldığı gerekçesiyle ilgilinin 7’nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak şartı aranmadan yapılmasının hatalı atama olarak değerlendirilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu,
Dilekçe ekinde sunulan hizmet belgesi ile ...’nın 06.08.2007 tarihinde memuriyete başladığı, 10 (on) hizmet yılını doldurduğu 06.02.2017 tarihinden sonra 24.04.2017 tarihinde fakülte sekreterliğine atandığı, adı geçen personelin daha önce görev yapmış olduğu ... Üniversitesi’nde şube müdürü kadrosunda çalıştığı, Kuruma naklen atandığı, ilama konu atama işlemleri mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmiş olup, hatalı uygulama nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiğinin kabulünün mümkün olmadığı, belirtilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
İşbu Tutanağın/İlamın 1’inci maddesinde (Temyize esas 69 sayılı İlamın 2’nci maddesine ilişkin olarak) yer verilen Başsavcılık Görüşü, bu madde için de geçerli olup, anılan maddede açıklanan gerekçelerle kamu zararı tespitine katılındığı ancak atama sürecinde yer alan gerçekleştirme görevlileri onay belgesinin mevzuata uygun olarak hazırlanmasından, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ise ödeme emri belgesini ve eki belgelerin mevzuata uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğinin kontrolünden sorumlu oldukları değerlendirildiğinden, sorumlular arasına bu görevleri yerine getiren görevlilerin de dahil edilmesi gerektiği, ifade edilerek konunun sorumluluk yönüyle yeniden değerlendirilmesi için dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı, belirtilmiştir.
Konuyla ilgili olarak duruşmaya katılan sorumlu Üst Yönetici ... (Rektör) ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Esas yönünden inceleme:
Somut olay:
..., ... Genel Müdürlüğünde bilgisayar işletmeni olarak çalışırken 24.04.2017 tarihinde ... Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne fakülte sekreteri olarak naklen atanmış, 16.05.2017 tarihinde aynı üniversitede şube müdürlüğü kadrosuna alınmıştır. 06.08.2018 tarihinde de ... ... Üniversitesi Personel Daire Başkanlığına şube müdürü olarak naklen atanmıştır.
Mevzuat:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” denilmektedir.
12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı ile yükseköğretim kurumlarında görev yapan memurlardan 5’inci maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.”
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alt görev: 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri,
b) Alt görev grubu: Aynı düzeydeki unvanların gruplandırılmasını,
c) Aynı düzey görev: Hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı görev grubunda ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta yer alan görevleri,
…
e) Görev grubu: Benzer veya aynı düzeydeki unvanların yer aldığı grupları,
f) Görev unvanı: 5 inci maddede belirtilen kadrolara ilişkin unvanları,
…
ö) Üst görev: 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,
… ifade eder.”
“Görev grupları” başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7’nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
c) (Ek:RG-4/2/2015-29257) (Mülga:RG-11/3/2017-30004)
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, gerekir.”
“Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak, … gerekir.”
“Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddede belirtilen görev grupları arasındaki atamalar aşağıdaki esaslara göre yapılır.
…
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
…
d) Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilmektedir.
Mevzuat hükümlerine göre görevde yükselmeye tabi kadrolardan olan şube müdürlüğü kadrosuna atanacak bir kişinin Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen hem genel hem de özel şartları bir arada taşıması gerekmektedir. ...’nın şube müdürü olarak naklen atandığı 06.08.2018 tarihi itibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartı ile en az 4 yıllık yüksek öğrenim şartını taşıdığı, ancak mezkûr Yönetmeliğin görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartları düzenleyen 6’ncı maddesi gereğince görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı ile 7’nci maddesinde sayılan alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartını ise taşımadığı anlaşılmaktadır.
Temyiz dilekçelerinde, fakülte, enstitü, yüksekokul sekreterliğinden şube müdürlüğü kadrosuna yapılan atamaların, Yönetmeliğin "Görev gruplar arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca aynı düzey veya alt düzey görevlere sınavsız geçiş kapsamında değerlendirileceği ve bu tür atamalarda görevde yükselme şartlarının aranmayacağından bahsedilmiştir. Ancak, 12.04.2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik’in 20’nci maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinde yer alan düzenlemenin sınav şartının bertaraf edilmesine gerekçe teşkil edecek şekilde anlaşılması ve uygulanması 657 sayılı Kanun ve mezkûr Yönetmelik’in sözüne ve ilkelerine uygun düşmemektedir. Zira “aynı düzey görev” ve “alt düzey görev” kavramlarını Yönetmelik kapsamında anlamlandırmak gerekir. Bu bağlamda, söz konusu atamalar Yönetmelik’in 20’nci maddesi ilk fıkrasının (b) bendi kapsamına girmemektedir.
Yönetmeliğin anılan hükmü uyarınca şube müdürü; çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile aynı düzey olarak sayılmıştır. Yukarıdaki “aynı düzeydeki görev” ifadesini şube müdürüne eşit düzey olarak çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü ve müze müdürü ile sınırlamak gerekir.
Fakülte, enstitü, yüksekokul sekreteri kadroları Yönetmelik ve 3046 sayılı Kanun kapsamında şube müdürü kadrosu ile üst görev veya alt görev olarak hiyerarşi içinde yer almamaktadır. Ek göstergeleri dikkate alındığında dahi belirtilen sekreter kadrolarının şube müdürü kadrosunun üst düzeyinde veya onunla aynı düzeyde görev olarak telakki edilmesi mümkün değildir.
2547 sayılı Kanun’da, üniversitelerde görev yapan yönetim örgütleri ikili bir yapı içerisinde düzenlendiği görülmektedir. Bunlardan ilki, Kanunun 51’inci maddesinin (a) bendi kapsamında kurulan yönetim birimleridir. Bu birimler, genel sekretere bağlı olarak faaliyetlerini yürütmekte ve çoğunlukla daire başkanlığı ve müdürlük şeklinde örgütlenmektedirler. Kanunun 51’inci maddesinin (b) bendinde düzenlenen ikinci tür yönetim birimleri ise özellikle ve sadece fakülte, enstitü ve yüksekokul gibi akademik birimlere hizmet üreten ve doğrudan bu akademik birim yöneticilerine (dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü) bağlı olarak çalışan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlikleridir.
Bu iki farklı tür yönetim biriminin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri, 2547 sayılı Kanunun 51 ve 52’nci maddelerinde farklı şekillerde düzenlenmiştir. Örneğin, Kanunun 52’nci maddesi uyarınca, daire başkanı ve müdürler (şube müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü vd.) üniversite yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanırken; fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri dekan ve ilgili müdürün önerisi üzerine rektör tarafından atanmaktadır. Görev ve sorumluluk alanı tüm üniversite çapında olan daire başkanı ve müdürlerin atanma sürecinde üniversite yönetim kurulu görüşünün alınması ön şartı getirilmiştir. Buna karşın, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri çok daha sınırlı bir alanda görev yapacakları için ilgili alan yöneticisi konumundaki dekan veya müdür tarafından önerilmeleri yeterli görülmektedir. Diğer taraftan, 2547 sayılı Kanunun 52’nci maddesinin (b) bendine göre, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olması gerekirken, gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 5’inci maddesinin (a) bendi ve gerekse Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 7’nci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendine göre şube müdürü olabilmek için en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olunması gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadroları mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığı gibi yönetim birimlerinin kuruluşu, örgütlenmesi, görev ve yetki alanı ile yöneticilerinin atanma usulleri değerlendirildiğinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterini şube müdüründen daha üst veya dengi görev olarak kabul etmek mevzuatın sözüne ve ilkelerine uygun değildir.
Nitekim 12.11.2005 tarihli ve 25991 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan mülga Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde, görevde yükselmeye tabi kadrolar sayılırken, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri, şube müdüründen önce sayılarak üst görev olarak düzenlenmiş iken 12.04.2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görev grupları arasından çıkarılmıştır. Mevzuattaki bu değişiklik, kanun koyucunun fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri görevlerini mevcut yönetim hiyerarşisi içerisinde üst görev veya alt görev olarak konumlandırmadığını göstermektedir.
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, görevde yükselmeye tabi kadrolar beş farklı grupta toplanmış ve en üst kadrodan başlayarak beş bent halinde “sayma tekniği” kullanılarak sıralanmıştır. Buna karşın fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadroları görevde yükselmeye tabi kadrolar ve unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında sayılmamıştır.
Görevde yükselme, memurun en alt düzey görev grubundan Yönetmelik kapsamındaki yönetim hiyerarşisinde en üst düzeye kadar liyakat ve kariyer olarak çıkabilme imkânı sağlayan bir mekanizmadır. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle hiyerarşik sıralama dışına çıkarılan fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreteri kadrolarından bu Yönetmeliğe tabi kadrolara sınavsız atama yapılması Yönetmeliğe aykırılık teşkil edecektir.
Sonuç olarak; bilgisayar işletmeni iken fakülte sekreteri olarak atanan ...’nın ardından Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde şube müdürlüğü kadrosu için öngörülen görevde yükselme sınavında başarılı olma ve alt görevlerde en az 3 yıl çalışmış olma şartlarını sağlamadan ... Üniversitesine şube müdürü olarak naklen atanması söz konusu mevzuata aykırı olduğundan, kendisine bu kadro unvanının özlük hakları karşılığı ödemede bulunulması sonucu 5018 sayılı Kanunun 71/g maddesi kapsamında İlamda hesaplandığı tutarda kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Sorumluluk yönünden inceleme:
İlam hükmünde atama kararını imzalayan üst yönetici ... (Rektör) kamu zararından tek başına sorumlu tutulmuştur. Sorumlu ... atama işlemini onaya sunan, uygun görüş veren görevlilerin de sorumluluğa dahil edilmesi gerektiğini iddia etmektedir.
Somut olayda, atama işlemine dayanak teşkil eden temel norm 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Atamalar” başlıklı 52’nci maddesidir. Bu Kanun maddesinde aynen;
“Atama esasları:
a. Genel Sekreter ile daire başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar, yükseköğretim üst kuruluşlarında ilgili kuruluşların görüşü alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşunun Başkanı; üniversitelerde ise yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır.” denilmiştir.
Üniversitelerde şube müdürü ataması, yönetim kurulunun görüşü alınarak üniversite üst yöneticisi konumunda bulunan rektör tarafından yapılmaktadır. Kanunun 52'nci maddesinde belirtilen "üniversite yönetim kurulu görüşü" danışma ve hazırlık işlemi mahiyetindedir. Atama işlemi, rektörün onayı olmadan hukuki sonuç doğurmamaktadır. Bu nedenle de atama işlemine olur veren üst yönetici rektörün mevzuata aykırı atama işleminden doğrudan ve münferiden sorumluluğu bulunmaktadır.
Temyiz dilekçesinde; kişinin daha önce görev yaptığı ... Üniversitesinde şube müdürlüğü kadrosuna alındığı, ... Üniversitesine kadrosuyla birlikte naklen şube müdürü olarak geldiği, dolayısıyla eski görev yerinde hukuka uygun yapılmayan atama işlemi nedeniyle kendisinin sorumlu olmayacağı ifade edilmiştir. Ancak hukuka uygun olarak elde edilmeyen bir kadronun hakları kazanılmış hak olarak sayılmayacağından ve naklen başka bir üniversiteden gelen kişinin özlük dosyasından geçmişte şube müdürü olarak atanması için gereken koşulları sağlamadığı görülmekte iken, ... ... Üniversitesinde söz konusu kişinin hakkettiği kadroya atanması yerine bu husus göz ardı edilerek haketmediği şube müdürü kadrosuna atanması mevzuata uygun görülmediğinden, somut olaydaki kamu zararı sorumluluğu, kurumlar arası yapılan naklen atama işlemini kapsamaktadır. Dolayısıyla ilam maddesindeki sorumluluk hükmünün isabetli olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ...’nın Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde şube müdürlüğü kadrosu için belirtilen şartların tümünü sağlamadığı halde söz konusu kadroya naklen atanması mevzuata aykırılık teşkil ettiğinden ve hatalı atama işlemi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiğinden, sorumlunun konu ile ilgili esas ve sorumluluk iddiaları reddedilerek, 69 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE,
(Temyiz Kurulu Başkanı-.... Daire Başkanı ... ile .... Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 21.02.2024 tarih ve 56486 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı Oy Gerekçesi/Azınlık Görüşü
Temyiz Kurulu Başkanı-.... Daire Başkanı ... ile .... Daire Başkanı ... ve Üye ...:
12.04.2014 tarih ve 28970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (yeni Yönetmelik’in) 24’üncü maddesi ile yürürlükten kaldırılan 12.11.2005 tarih ve 25991 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (eski Yönetmelik’in) “Hizmet grupları” başlıklı 5’inci maddesinde Yönetim Hizmetleri Grubu içindeki görevde yükselmeye tabi kadro unvanları:
“1) Genel Sekreter,
2) Genel Sekreter Yardımcısı,
3) Daire Başkanı,
4) Üniversite Hastaneleri Başmüdürü,
5) Fakülte Sekreteri, Yüksekokul Sekreteri, Enstitü Sekreteri,
6) Savunma Sekreteri,
7) Özel Kalem Müdürü, Çiftlik Müdürü, Yurt Müdürü, Hastane Müdürü, İlköğretim ve Ortaöğretim Müdürü, Döner Sermaye İşletme Müdürü ile diğer unvanlı müdürler, Şube Müdürü,
8) Müdür Yardımcısı,
9) Şef, Koruma ve Güvenlik Şefi.” olarak 9 bent halinde belirtilmiş,
“Görevde yükselme sınavına tabi olmadan yapılacak atamalarda aranacak şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise; “Bu Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2), (3), (4), (5) ve (6) numaralı alt bentleri ile (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan kadrolara sınavsız atama yapılır. Ancak, bu kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Üniversite Hastaneleri Başmüdürü, Fakülte Sekreteri, Yüksekokul Sekreteri, Enstitü Sekreteri ve Savunma Sekreteri kadrolarına atanabilmek için;
1) En az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşımak,” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği kadrolarına en az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartları taşımak kaydıyla sınavsız atama yapılabileceğinden bahsedilmişti.
Görüldüğü üzere mülga Yönetmelikte fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği görevde yükselmeye tabi olmadan atanılacak kadrolar arasında sayılarak, aynı hizmet grubu içinde yer alan şube müdürlüğünün üstü bir yönetici kadrosu olarak kabul edilmiştir. Aynı yönetmeliğin 24’ncü maddesinde; aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla personelin isteğiyle sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabileceği ve yine Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği hükme bağlanmış idi.
2014 tarihli yeni Yönetmelik’te ise fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği, görevde yükselmeye tabi yönetim hizmetleri grubu içinden çıkarılmış, böylece bu grupta şube müdürlüğü en üst görev olarak kalmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi d bendinde; “Şube müdüründen daha üst görevlere, en az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak kaydıyla, genel hükümlere göre sınavsız atama yapılır.” denilerek fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliği şube müdürlüğünden daha üst bir görev olarak kabul edilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 20’nci maddesi b bendinde de;
“b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” Denilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükme göre memurun çalıştığı kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunduğu görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan ataması yapılabilecektir.
..., fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olduğundan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşıdığından, ... Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde fakülte sekreterliği görevine atanmış ve 16.05.2017 tarihinde aynı üniversitede şube müdürlüğüne atanmış, 06.08.2018 tarihinde de şube müdürü kadrosu ile birlikte naklen ... Üniversitesi’ne gelmiştir. Bu kişinin fakülte sekreterliğinden şube müdürlüğüne atanması, 2014 tarihli Yönetmeliğin 20’nci maddesi b bendi kapsamında aynı düzey veya alt düzey göreve atanma sayılacağından görevde yükselme şartları aranmaksızın şube müdürlüğüne sınavsız atanmasında hukuki bir beis yoktur.
Bir üst görevden alt görevlere sınavsız atanmada aranılacak diğer şartlara ilişkin olarak Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personeli ile ilgili düzenlemede;
02.07.2020 tarih ve 31173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” in “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 19’uncu maddesinde;
“(1) 5 inci maddede belirtilen hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
…
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Yerel yönetimlerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya daha alt düzeydeki görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, alt görevlerde çalışma süresi şartı hariç olmak üzere, aranan diğer özel şartları taşımaları kaydıyla, 5 inci maddede yer alan yönetim hizmetleri grubu, araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu ve hukuk hizmetleri grubunda gösterilen kadrolar ile unvan değişikliğine tabi kadrolara sınavsız, genel hükümlere göre atanabilirler. Diğer hizmet gruplarında yer alan kadrolara atanmada en az altı ay çalışmış olma şartı aranmaz.” hükümleri yer almaktadır.
Yani, mahalli idarelerde Yönetmelik kapsamı dışında bulunan bir üst görevde (Belediye Başkan Yardımcısı, Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı ve Daire Başkanı gibi) en az 6 ay çalışmış personelin atanılacak kadro için -alt görevlerde belli bir süre çalışma hariç- aranan diğer özel şartları taşımaları kaydı ile alt görevlere sınavsız atamasının yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Yani mahalli idarelerde üst düzey görevden alt düzey göreve sınavsız atanmada mevzuatın aradığı diğer özel şartların da aranması gerektiği açıkça söylenmektedir.
2014 tarihli Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” başlıklı 20’nci maddesi b bendinde;
“b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” Denilerek mahalli idarelerin aksine hiçbir şart getirilmeden idarenin takdiri ile üst görevlerden dengi veya alt görevlere atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla yükseköğretim kurumlarında memurun daha önce bulunduğu görevlerden aynı veya alt düzey görevlere görevde yükselme şartları (genel ve özel) aranmadan ataması yapılabilecektir. Bu bağlamda üniversitelerde görevde yükselme şartları aranmadan genel hükümlere göre atanılabilecek üst düzey yönetim kadroları niteliğindeki fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliğinden dengi veya daha alt düzey kadro niteliğindeki şube müdürlüğü kadrolarına görevde yükselme şartları aranmadan atama yapılması Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin sınavsız atanmaya ilişkin maddeleri kapsamında mümkün görülmektedir.
Bu itibarla, tesis edilen işlemin mevzuatına uygun olduğu ve kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından, sorumlu talebinin kabulü ile 69 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
.... Daire Başkanı ...’ın ilave görüşü:
Konunun esasıyla ilgili olarak hükmün tasdiki yönünde çoğunluk görüşü oluşsa dahi ilam maddesindeki sorumluluk hükmünün isabetli olmadığı değerlendirilmektedir. Daire kararında sadece atamaya olur veren Rektör kamu zararından sorumlu tutulmuştur. Oysa 5018 sayılı Kanunun 31, 32, 33’üncü maddesi ve Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı Kurul Kararında açıklanan kurallar çerçevesinde; bir giderin yapılmasında görevlendirilmiş kişilerin düzenlediği, onayladığı her bir belge gerçekleştirme belgesi sayılır ve bu süreçte yetkili olarak görev yaparak işlemin tamamlanmasını sağlayan kişiler düzenledikleri belgelerin doğruluğundan, mevzuata uygunluğundan sorumludurlar. Dolayısıyla şube müdürlüğüne naklen atama onay belgesini hazırlamak, uygun bulmak suretiyle atama işlem sürecinde görev yapan gerçekleştirme görevlilerinin de (Personel Daire Başkanı, Genel Sekreter) sorumluluğa dahil edilmesi için hükmün BOZULMASI gerekir.
Üye ... ve Üye ...:
Esas yönünden verilen Kurul kararına katılmakla birlikte, sorumluluk kararına katılmıyorum. Daire ilamında sadece atamayı yapan Rektör sorumlu kabul edilmiştir. Oysa 5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi ve Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı Kurul Kararında açıklanan kurallar çerçevesinde; atama işlemi süreçte görevli olanların imzası tamamlanmadan gerçekleşemeyeceğinden, atama onay belgesini hazırlamak, uygun bulmak suretiyle sürece dahil olan gerçekleştirme görevlileri, mevzuata uygunluk kontrolünü yapmadan imzaladıkları belgeden dolayı sorumlu tutulması gerekir. Dolayısıyla şube müdürlüğüne naklen atama onay belgesinde imzası olan personel daire başkanı ile genel sekreterin de sorumluluğa dahil edilmesi için hükmün BOZULMASI gerekir.
Üye ...:
Esas yönünden verilen Kurul kararına katılmakla birlikte, sorumluluk yönüne katılmıyorum.
Daire Kararında, mevzuata aykırı olarak şube müdürü kadrosuna/kadrolarına yapılan atamalara bağlı olarak, şube müdürü kadro unvanının özlük haklarının ödenmesi sonucu oluşan kamu zararının Üst Yöneticiye (Rektör) tek başına ödettirilmesine karar verilmiştir.
Ancak, ilgili personelin/personellerin şube müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin atama onay belgesi/belgeleri (personel hareketleri onayı) incelendiğinde, bu belgede/belgelerde Rektörün yanı sıra Üniversite Genel Sekreteri ile Personel Daire Başkanının da imzası olduğu görülmektedir. Kamu zararına esas tutulan ödemeler söz konusu atama onay belgesine/belgelerine istinaden yapılmış olduğundan, Daire Kararında tazminine hükmedilen kamu zararından Rektör ile birlikte Üniversite Genel Sekreteri ve Personel Daire Başkanının da sorumlu tutulmaları 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine uygun olacaktır.
Bu itibarla, İlamda yer alan kamu zararından Üniversite Genel Sekreteri ve Personel Daire Başkanının da sorumlu tutulmalarını temin için Daire Kararının sorumluluk yönünden bozularak dosyanın Dairesine tevdiine karar verilmesi gerekmektedir.
Üye ...:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Yönetim Örgütleri" başlıklı 51’inci maddenin (b) bendinde, "Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur."
"Atama esasları" başlıklı 52’nci maddesinin (a) bendinde, "...Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır." denilmiştir.
Ayrıca, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliğinin;
"Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliğine İlişkin Esaslar" başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadro unvanları aşağıda gösterilmiştir.
(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü,
...",
"Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar" başlıklı 6’ncı maddesinde, "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için;
a) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen hizmet şartlarını taşımak,
b) (Değişik:RG-11/3/2017-30004) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, ilgilinin başvurulan kadroya ilişkin 7 nci maddede belirtilen alt görevlerde toplam en az üç yıl hizmeti bulunmak, ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu hizmet süresinin en az bir yılını kurumda geçirmiş olmak,
ç) (Ek:RG-4/2/2015-29257) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, gerekir.”
"Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7’nci maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğe tabi kadrolara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aranacak özel şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Çiftlik müdürü, yurt müdürü, hastane müdürü, müze müdürü, şube müdürü kadrolarına atanabilmek için;
1) En az dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında şef, koruma ve güvenlik şefi, uzman, sivil savunma uzmanı, araştırmacı, basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı, çözümleyici, başhemşire, müdür yardımcısı kadrolarından birinde veya en az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolardan birinde çalışıyor olmak,
Öte yandan mezkûr Yönetmeliğin "Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma" başlıklı 20’nci maddesinin (a) ve (b) fıkralarında;
a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, her ne kadar şube müdürü kadrosuna atanmak için görevde yükselme sınavında başarılı olmak genel kural olarak belirlenmiş olsa da, mevzuatta üst görevden alt görevlere veya aynı düzey görevlere sınavsız atanabilme hususunda istisna getirildiğinden, 657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıyan ilgili kişinin kendi isteğiyle fakülte/yüksekokul/enstitü sekreterliğinden aynı düzey görev ve/veya alt görev olan şube müdürlüğüne; mezkûr Yönetmeliğin 20’nci maddesinin; “a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler.
b) Gruplar arasındaki görevde yükselme ve unvan değişikliği niteliğindeki atamalar görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabidir. Ancak, Kurumda veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavı veya unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.” hükmü gereğince ataması yapılabilir.
Bu hükme dayalı yapılan söz konusu atamalarda, söz konusu sekreterliklerde geçirilen sürenin çok kısa olması ve sekreterliğe atanmanın diğer müdürlüklere sınavsız atanmada basamak olarak kullanılması durumunun idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, bu yönüyle mevzuata aykırı olarak değerlendirilen bu işlem nedeniyle “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.”
Bu meyanda; üniversitelerde fakülte, yüksekokul ve enstitü birimlerinde idari iş ve işlemlerden; bulunduğu birimde dekan, yüksekokul ve enstitü müdürüne karşı sorumlu olan sekreter unvanındaki personelin gerek rektör tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesine göre sınavsız olarak atanmaları gerekse de bulunduğu birimdeki sorumlulukları, görev ve yetkileri açısından söz konusu görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmelikleri kapsamında olmayan bir unvan olması nedeniyle görevde yükselme ve unvan değişikliği kapsamında sayılan unvanlara sertifika, öğrenim durumu ve hizmet süresi yönünden gerekli şartları sağlaması şartıyla Üniversitede bulunan şube müdürlüğü kadrosu ve daha alt görevlere naklen atanmasının rektörün takdirinde olduğu değerlendirilmektedir.
Diğer yandan: Kamu idaresi tarafından atamanın yapıldığı dönem itibariyle ilgilinin görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış bir inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.