SayıştaySayıştay Daire Kararı689
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
İlam No90
Madde No8
Yılı2023
Revize birim fiyat
“… Yağmursuyu ve Atıksu Şebekesi İnşaatı” yapım işinde bazı imalat kalemlerinde revize birim fiyat uygulanmaması sebebiyle … TL kamu zararına sebebiyet verilmesi hususu ile ilgili olarak;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerinde iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 52’nci maddesinde; birim fiyatlı işlerde, herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemi) miktarında, işin devamı sırasında sözleşmesinde yer alan iş kalemi için sözleşmede belirtilen iş kalemi miktarında; yeni fiyatla sözleşmeye dâhil edilen iş kalemi için ise yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edileceği ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise hesaplanan revize birim fiyatın, o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak (%25 oranında kar ve genel gider dâhil) hesaplanan birim fiyatı geçemeyeceği, iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde ise, bu fiyatın Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dikkate alınarak hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında ise;
“(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait (Değişik ibare: 08.08.2019- 30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizler dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren (Değişik ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizler dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet (Değişik ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizleri dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde revize birim fiyatın hesabında Yapım İşleri Genel Şartnamesi 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının dikkate alınması gerekmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
“…Yağmursuyu ve Atıksu Şebekesi İnşaatı” yapım işi kapsamında; “İnş 008- Her Cins Zeminde ve Derinlikte Her Türlü Kazı Yapılması”, “İnş 009-B sınıfı Yataklama Yapılması”, “İnş 010- Plentmiks alt temel malzemesiyle 0-37.5 Dolgu Yapılması” pozlarına ilişkin revize birim fiyat hesaplanmaması sonucu yükleniciye fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan iş kalemlerine ilişkin revize birim fiyat hesaplanmaması sonucu yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.
Bu itibarla; “… Yağmursuyu ve Atıksu Şebekesi İnşaatı” yapım işi kapsamında; “İnş 008-Her Cins Zeminde ve Derinlikte Her Türlü Kazı Yapılması”, “İnş 009-B sınıfı Yataklama Yapılması”, “İnş 010-Plentmiks alt temel malzemesiyle 0-37.5 Dolgu Yapılması” pozlarına ilişkin revize birim fiyat hesaplanmayarak yükleniciye … TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı …tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişleri tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
“… Yağmursuyu ve Atıksu Şebekesi İnşaatı” yapım işinde bazı imalat kalemlerinde revize birim fiyat uygulanmaması sebebiyle … TL kamu zararına sebebiyet verilmesi hususu ile ilgili olarak;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerinde iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 52’nci maddesinde; birim fiyatlı işlerde, herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemi) miktarında, işin devamı sırasında sözleşmesinde yer alan iş kalemi için sözleşmede belirtilen iş kalemi miktarında; yeni fiyatla sözleşmeye dâhil edilen iş kalemi için ise yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edileceği ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise hesaplanan revize birim fiyatın, o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak (%25 oranında kar ve genel gider dâhil) hesaplanan birim fiyatı geçemeyeceği, iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde ise, bu fiyatın Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dikkate alınarak hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında ise;
“(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait (Değişik ibare: 08.08.2019- 30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizler dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren (Değişik ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizler dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet (Değişik ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizleri dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde revize birim fiyatın hesabında Yapım İşleri Genel Şartnamesi 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarının dikkate alınması gerekmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
“…Yağmursuyu ve Atıksu Şebekesi İnşaatı” yapım işi kapsamında; “İnş 008- Her Cins Zeminde ve Derinlikte Her Türlü Kazı Yapılması”, “İnş 009-B sınıfı Yataklama Yapılması”, “İnş 010- Plentmiks alt temel malzemesiyle 0-37.5 Dolgu Yapılması” pozlarına ilişkin revize birim fiyat hesaplanmaması sonucu yükleniciye fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan iş kalemlerine ilişkin revize birim fiyat hesaplanmaması sonucu yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.
Bu itibarla; “… Yağmursuyu ve Atıksu Şebekesi İnşaatı” yapım işi kapsamında; “İnş 008-Her Cins Zeminde ve Derinlikte Her Türlü Kazı Yapılması”, “İnş 009-B sınıfı Yataklama Yapılması”, “İnş 010-Plentmiks alt temel malzemesiyle 0-37.5 Dolgu Yapılması” pozlarına ilişkin revize birim fiyat hesaplanmayarak yükleniciye … TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı …tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişleri tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.