SayıştaySayıştay Daire Kararı971
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No75
Madde No28
Yılı2023
SGK Prim Farkı Ödemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
“... Yapım İşi”nde müteahhitlere ve taşeronlara yaptırılan işlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirildiği ve dosyaya yeterli prim ödenmemesi sonucunda SGK’ya fark prim ödemesi yapıldığı görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Asgari işçilik uygulaması ve uzlaşma” başlıklı 85’inci maddesinde;“… Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayı bu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığı Kurumca araştırılır. Bu araştırma sonucunda yeterli işçiliğin bildirilmemiş olduğu anlaşılırsa, eksik bildirilen işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarı, 89 uncu madde gereği hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödendiği veya ödeneceğinin işveren tarafından yazılı olarak taahhüt edilmesi halinde borç kesinleşir. Kuruma verilecek taahhütnamede üstlenilen ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde, işveren hakkında 88 inci ve 89 uncu maddeler uyarınca işlem yapılır. Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödenmemesi, taahhütname verilmemesi veya Kurumca işyerinin denetlenmesine gerek görülmesi durumunda Kurumca inceleme yapılır.
…
Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca, Kuruma asgarî işçilik tutarının bildirilmediği tespit edilen işyerleri hakkında ayrıca 102 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi ile (e) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca idarî para cezası uygulanır.
…” denilmektedir.
... Belediyesi tarafından kısmen ayni bağış ile yaptırılan “... İnşaatı İşi”nde, yukarıda yer verilen hükme istinaden SGK tarafından gerçekleştirilen araştırma sonucunda, yeterli işçilik bildiriminde bulunulmadığı tespit edilerek dosya için hesaplanan prim ile yatırılan prim arasındaki fark kadar prim ödenmesi talebinde bulunulmuş ve yeterli işçilik bildiriminde bulunup bulunulmadığının tespiti için işyeri kayıtlarının Kurum tarafından inceleneceği hususu Belediyeye bildirilmiştir. Bunun üzerine bahse konu farka ilişkin prim ödenmesi Belediye bütçesinden yapılmıştır.
Yüklenici ile Belediye arasında akdedilen Anahtar Teslim Yapım İnşaat Sözleşmesi’nin “Vergiler” başlıklı 10’uncu maddesinde, mevzuattan kaynaklanan her türlü sorumluluğun müteahhide ait olacağı, “Sözleşmenin Cezai Şartları” başlıklı 11’inci maddesinde ise, iş ve SGK mevzuatı başta olmak üzere müteahhidin edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle işverenin risk altında bulunması halinde, risk ortadan kalkana kadar işverenin doğmuş veya doğacak hakediş miktarı üzerinde hapis hakkını kullanabileceği düzenlenmiştir.
Buna göre, SGK primlerinin eksik yatırılması sonucu prim farkı ödenmesi hususundaki sorumluluk Yükleniciye ait olup, söz konusu prim farkınının Yükleniciye rücu edilmeksizin Belediye bütçesinden karşılanması mümkün değildir.
Her ne kadar sorumlularca, Belediyenin Hukuk İşleri Müdürlüğüne konuya ilişkin prim ödemelerinin Kurum tarafından hatalı hesaplandığı ve bu nedenle gerekli hukuki işlemlerin başlatılmasını teminen üst yazı yazıldığı ifade edilmişse de, bahse konu yazı üzerine herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı hususunda bir tespit bulunmadığı ve SGK tarafından Belediyeye henüz geri bildirim yapılmadığı dikkate alındığında, hukuken geçerliliği sabit olan prim farkına ilişkin tutarın Belediye bütçesinden ödenmesi sonucunda ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, “... Yapım İşi”nde müteahhitlere ve taşeronlara yaptırılan işlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirilmesi ve dosyaya yeterli prim ödenmemesi sonucunda SGK’ya fark prim ödemesi yapılması sonucu oluşan kamu zararı tutarı ...-TL’nin Harcama Yetkilisi (Fen İşleri Müdürü) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) ...’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
“... Yapım İşi”nde müteahhitlere ve taşeronlara yaptırılan işlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirildiği ve dosyaya yeterli prim ödenmemesi sonucunda SGK’ya fark prim ödemesi yapıldığı görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Asgari işçilik uygulaması ve uzlaşma” başlıklı 85’inci maddesinde;“… Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayı bu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığı Kurumca araştırılır. Bu araştırma sonucunda yeterli işçiliğin bildirilmemiş olduğu anlaşılırsa, eksik bildirilen işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarı, 89 uncu madde gereği hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödendiği veya ödeneceğinin işveren tarafından yazılı olarak taahhüt edilmesi halinde borç kesinleşir. Kuruma verilecek taahhütnamede üstlenilen ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde, işveren hakkında 88 inci ve 89 uncu maddeler uyarınca işlem yapılır. Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammının ödenmemesi, taahhütname verilmemesi veya Kurumca işyerinin denetlenmesine gerek görülmesi durumunda Kurumca inceleme yapılır.
…
Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca, Kuruma asgarî işçilik tutarının bildirilmediği tespit edilen işyerleri hakkında ayrıca 102 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi ile (e) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca idarî para cezası uygulanır.
…” denilmektedir.
... Belediyesi tarafından kısmen ayni bağış ile yaptırılan “... İnşaatı İşi”nde, yukarıda yer verilen hükme istinaden SGK tarafından gerçekleştirilen araştırma sonucunda, yeterli işçilik bildiriminde bulunulmadığı tespit edilerek dosya için hesaplanan prim ile yatırılan prim arasındaki fark kadar prim ödenmesi talebinde bulunulmuş ve yeterli işçilik bildiriminde bulunup bulunulmadığının tespiti için işyeri kayıtlarının Kurum tarafından inceleneceği hususu Belediyeye bildirilmiştir. Bunun üzerine bahse konu farka ilişkin prim ödenmesi Belediye bütçesinden yapılmıştır.
Yüklenici ile Belediye arasında akdedilen Anahtar Teslim Yapım İnşaat Sözleşmesi’nin “Vergiler” başlıklı 10’uncu maddesinde, mevzuattan kaynaklanan her türlü sorumluluğun müteahhide ait olacağı, “Sözleşmenin Cezai Şartları” başlıklı 11’inci maddesinde ise, iş ve SGK mevzuatı başta olmak üzere müteahhidin edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle işverenin risk altında bulunması halinde, risk ortadan kalkana kadar işverenin doğmuş veya doğacak hakediş miktarı üzerinde hapis hakkını kullanabileceği düzenlenmiştir.
Buna göre, SGK primlerinin eksik yatırılması sonucu prim farkı ödenmesi hususundaki sorumluluk Yükleniciye ait olup, söz konusu prim farkınının Yükleniciye rücu edilmeksizin Belediye bütçesinden karşılanması mümkün değildir.
Her ne kadar sorumlularca, Belediyenin Hukuk İşleri Müdürlüğüne konuya ilişkin prim ödemelerinin Kurum tarafından hatalı hesaplandığı ve bu nedenle gerekli hukuki işlemlerin başlatılmasını teminen üst yazı yazıldığı ifade edilmişse de, bahse konu yazı üzerine herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı hususunda bir tespit bulunmadığı ve SGK tarafından Belediyeye henüz geri bildirim yapılmadığı dikkate alındığında, hukuken geçerliliği sabit olan prim farkına ilişkin tutarın Belediye bütçesinden ödenmesi sonucunda ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.
Bu itibarla, “... Yapım İşi”nde müteahhitlere ve taşeronlara yaptırılan işlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna eksik bildirilmesi ve dosyaya yeterli prim ödenmemesi sonucunda SGK’ya fark prim ödemesi yapılması sonucu oluşan kamu zararı tutarı ...-TL’nin Harcama Yetkilisi (Fen İşleri Müdürü) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) ...’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.