SayıştaySayıştay Daire Kararı973
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No73
Madde No53
Yılı2023
Sözleşme Damga Vergisi, Yersiz Ödeme
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
.... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre ....’den temin edilen “.... Belediyesi Güreş Sahası İçin Su Tesisatı ve Güneş Enerjisinde Kullanılmak Üzere Malzeme Alımı İşi” ile ilgili olarak;
a) Sözleşme yapılması gerektiği halde sözleşme yapılmadığı ve sözleşme damga vergisinin alınmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu, imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden ise binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisi yapılmasının gerektiği belirtilmektedir.
Buna göre, söz konusu İş belli bir süreyi gerektirdiği halde sözleşme düzenlenmemesi ve sözleşme damga vergisi alınmaması sonucunda (…. TL*0,00948) …. TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL, …. tarih …. no.lu tahsilat makbuzu ile ahizi ....’den hesap yılından sonra tahsil edilerek …. tarihli ve ….no.lu muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara gelir kaydedildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Uygulama bedeli adı altında ödeme yapıldığı iddiası ile ilgili olarak;
“.... Belediyesi Güreş Sahası için Su Tesisatı ve Güneş Enerjisinde Kullanılmak Üzere Malzeme Alımı İşi”ne ait 28.07.2023 tarihli İstek Fişinde;
“Malzeme özellikleri
.... Belediyesi Güreş Sahası için su tesisatı ve güneş enerjisinde kullanılmak üzere;
-11 Adet alüminyum kollektör alımı,
-7 Adet 40x60 profil alımı, - 40 lt antifiriz alımı … 1 adet 500 Lt basınç emaye kapalı devre kazan alımı – 2 adet uygulama bedeli (hizmet alımı),
Alınacak ürünler, .... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne teslim edilecek şekilde fiyat verilecektir.” denilmek suretiyle doğrudan temin dosyası hazırlanmış ve süreç tamamlanarak Yüklenici tarafından hakedişi düzenlenmiştir.
Raporda, dosyada yer alan “2 adet uygulama bedeli (hizmet alımı)” iş kaleminin detaylarının ne olduğu, teklif verirken bu iş kaleminin nasıl değerlendirildiğinin anlaşılamadığı, “Alınacak ürünler .... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne teslim edilecek şekilde fiyat verilecektir.” şartı çerçevesinde böyle bir iş kalemi için ödeme yapılamayacağı belirtilmişse de, söz konusu 2 adet uygulama bedelinin birincisinin gün ısı montaj uygulama bedeli, ikincisinin ise güreş sahasının içinde olan 18 adet banyonun tamamının montaj, demontaj ve dışarıda yapılan 21 adet duşun tamamının montaj uygulama bedeli adı altında işçilik bedeli olduğu sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan Yüklenici Firma tarafından düzenlenen yazı içeriğinden anlaşıldığından yapılan ödeme sonucunda kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
.... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre ....’den temin edilen “.... Belediyesi Güreş Sahası İçin Su Tesisatı ve Güneş Enerjisinde Kullanılmak Üzere Malzeme Alımı İşi” ile ilgili olarak;
a) Sözleşme yapılması gerektiği halde sözleşme yapılmadığı ve sözleşme damga vergisinin alınmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu, imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden ise binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisi yapılmasının gerektiği belirtilmektedir.
Buna göre, söz konusu İş belli bir süreyi gerektirdiği halde sözleşme düzenlenmemesi ve sözleşme damga vergisi alınmaması sonucunda (…. TL*0,00948) …. TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL, …. tarih …. no.lu tahsilat makbuzu ile ahizi ....’den hesap yılından sonra tahsil edilerek …. tarihli ve ….no.lu muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara gelir kaydedildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Uygulama bedeli adı altında ödeme yapıldığı iddiası ile ilgili olarak;
“.... Belediyesi Güreş Sahası için Su Tesisatı ve Güneş Enerjisinde Kullanılmak Üzere Malzeme Alımı İşi”ne ait 28.07.2023 tarihli İstek Fişinde;
“Malzeme özellikleri
.... Belediyesi Güreş Sahası için su tesisatı ve güneş enerjisinde kullanılmak üzere;
-11 Adet alüminyum kollektör alımı,
-7 Adet 40x60 profil alımı, - 40 lt antifiriz alımı … 1 adet 500 Lt basınç emaye kapalı devre kazan alımı – 2 adet uygulama bedeli (hizmet alımı),
Alınacak ürünler, .... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne teslim edilecek şekilde fiyat verilecektir.” denilmek suretiyle doğrudan temin dosyası hazırlanmış ve süreç tamamlanarak Yüklenici tarafından hakedişi düzenlenmiştir.
Raporda, dosyada yer alan “2 adet uygulama bedeli (hizmet alımı)” iş kaleminin detaylarının ne olduğu, teklif verirken bu iş kaleminin nasıl değerlendirildiğinin anlaşılamadığı, “Alınacak ürünler .... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne teslim edilecek şekilde fiyat verilecektir.” şartı çerçevesinde böyle bir iş kalemi için ödeme yapılamayacağı belirtilmişse de, söz konusu 2 adet uygulama bedelinin birincisinin gün ısı montaj uygulama bedeli, ikincisinin ise güreş sahasının içinde olan 18 adet banyonun tamamının montaj, demontaj ve dışarıda yapılan 21 adet duşun tamamının montaj uygulama bedeli adı altında işçilik bedeli olduğu sorumluların savunmaları ve savunma ekinde sunulan Yüklenici Firma tarafından düzenlenen yazı içeriğinden anlaşıldığından yapılan ödeme sonucunda kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.