SayıştaySayıştay Daire Kararı323
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire4
İlam No49
Madde No4
Yılı2022
TABAN ÖDEME
…… Üniversitesi tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere mevzuata aykırı bir şekilde bütçeden taban ödemesi yapılması neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
2547 sayılı Kanun’un “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (f) fıkrasının 2 nci ve 3 üncü bentlerinde;
“Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”
Hükmü yer almaktadır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Dağıtım esasları” başlıklı 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında;
“2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşur. Temel ek ödeme, sabit ek ödeme ile taban ödeme toplamından oluşur.
a) Sabit ek ödeme; üniversitelerin 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personeline aynı maddenin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile Sağlık Bakanlığından görevlendirilen personele 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun ek 3 üncü maddesi uyarınca yapılan ödemedir.
b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez.
c) Teşvik ek ödemesi; personelin görev yaptığı tesiste hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama ve hizmetin kalitesi gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödemedir.
ç) Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir. Mesai içi teşvik ek ödemesinin hesabında esas alınacak tavan tutarı, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme tutarı ile taban ödeme tutarı düşülerek tespit edilir.”,
“Yöneticilere Yapılacak Ek Ödeme” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.
Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onaltıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde bindokuzyüzünü geçemez.”
Denilmektedir.
Hazine ve Maliye Bakanlığının 01.11.2022 tarih ve 1638785 sayılı görüş yazısında da;
“İlgi yazıdan, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte yapılan 15/09/2022 tarihli değişiklik ile getirilen taban ödemeden dekan ve dekan yardımcıları ile başhekim ve başhekim yardımcılarının yararlanıp yararlanamayacağı hususunda tereddüt yaşandığı belirtilerek Bakanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
……
Bu itibarla; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilerin anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında düzenlenen taban ödemeden yararlanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.”
İfadelerine yer verilmiştir.
Bu çerçevede, yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelikte görev unvanları ile sayılmış olan yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerden dolayı ayrıca ek ödeme yapılması imkânı bulunmamaktadır.
Ancak yapılan incelemede, tıp fakültesi ve diş hekimliği fakültesinden sorumlu olan rektör yardımcısı ile ilgili fakültelerin dekan, başhekim ve yardımcılarına ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bir şekilde bütçeden taban ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, kamu zararının; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olduğu ve aynı maddenin (g) bendinde mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 33 üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere mevzuata aykırı bir şekilde taban ödemesi yapılması neticesinde …. TL kamu zararına neden olunduğu anlaşılmakla birlikte, …. TL kamu zararının ilgililere gelir ve damga vergisi kesilmek suretiyle net olarak ödenen …. TL’si …. tarih ve …. yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile nakden, ……. TL’si ise …. tarih ve …. yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile …….. Vergi Dairesi Başkanlığının alacağından mahsuben tahsil edildiğinden, konu hakkında ilişik kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle,
Karar verildi.
…… Üniversitesi tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere mevzuata aykırı bir şekilde bütçeden taban ödemesi yapılması neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.
2547 sayılı Kanun’un “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin (f) fıkrasının 2 nci ve 3 üncü bentlerinde;
“Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”
Hükmü yer almaktadır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Dağıtım esasları” başlıklı 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında;
“2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşur. Temel ek ödeme, sabit ek ödeme ile taban ödeme toplamından oluşur.
a) Sabit ek ödeme; üniversitelerin 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personeline aynı maddenin (i) fıkrasının üçüncü paragrafı ile Sağlık Bakanlığından görevlendirilen personele 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun ek 3 üncü maddesi uyarınca yapılan ödemedir.
b) Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez.
c) Teşvik ek ödemesi; personelin görev yaptığı tesiste hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama ve hizmetin kalitesi gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödemedir.
ç) Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir. Mesai içi teşvik ek ödemesinin hesabında esas alınacak tavan tutarı, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme tutarı ile taban ödeme tutarı düşülerek tespit edilir.”,
“Yöneticilere Yapılacak Ek Ödeme” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.
Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onaltıncı fıkrası hariç olmak üzere 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde bindokuzyüzünü geçemez.”
Denilmektedir.
Hazine ve Maliye Bakanlığının 01.11.2022 tarih ve 1638785 sayılı görüş yazısında da;
“İlgi yazıdan, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte yapılan 15/09/2022 tarihli değişiklik ile getirilen taban ödemeden dekan ve dekan yardımcıları ile başhekim ve başhekim yardımcılarının yararlanıp yararlanamayacağı hususunda tereddüt yaşandığı belirtilerek Bakanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır.
……
Bu itibarla; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilerin anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında düzenlenen taban ödemeden yararlanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.”
İfadelerine yer verilmiştir.
Bu çerçevede, yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelikte görev unvanları ile sayılmış olan yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerden dolayı ayrıca ek ödeme yapılması imkânı bulunmamaktadır.
Ancak yapılan incelemede, tıp fakültesi ve diş hekimliği fakültesinden sorumlu olan rektör yardımcısı ile ilgili fakültelerin dekan, başhekim ve yardımcılarına ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bir şekilde bütçeden taban ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, kamu zararının; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması olduğu ve aynı maddenin (g) bendinde mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 33 üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58 inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere mevzuata aykırı bir şekilde taban ödemesi yapılması neticesinde …. TL kamu zararına neden olunduğu anlaşılmakla birlikte, …. TL kamu zararının ilgililere gelir ve damga vergisi kesilmek suretiyle net olarak ödenen …. TL’si …. tarih ve …. yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile nakden, ……. TL’si ise …. tarih ve …. yevmiye no.lu muhasebe işlem fişi ile …….. Vergi Dairesi Başkanlığının alacağından mahsuben tahsil edildiğinden, konu hakkında ilişik kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,
Oy birliğiyle,
Karar verildi.