Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

İdari Para Cezası

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda,

İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü tarafından bir personelin işe iade işlemleri ile ilgili yasal yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmemesi sonucunda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesine göre ödenen idari para cezasının bütçeden karşılandığı görülmüştür.

5510 sayılı Kanun’un “Sigortalılığın sona ermesi” başlıklı 9’uncu maddesinde,“Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık;

a-) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların, hizmet akdinin sona erdiği tarihten,

…

Birinci fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerine göre sigortalılığı sona erenlerin durumları işverenleri tarafından, (b) bendinde belirtilen şekillerde sona erenlerin durumları ise kendileri ve sözü edilen bentte belirtilen faaliyetin sona erme halinin bildirildiği kuruluşlar veya vergi daireleri tarafından, en geç on gün içinde Kuruma bildirilir. Bu kişilerin meslek kuruluşlarına ya da vergi dairelerine olan yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmaları, sigortalılığın sona ermesine ilişkin belge ya da bilginin verilmesine engel teşkil etmez. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/28 md.) Vergi dairelerince vergi mükellefiyetinin sona erdiğine ilişkin yapılacak bildirimlerde bu süre vergi mükellefiyeti terk işleminin tesis tarihinden itibaren iki ayı geçmemek üzere vergi mükellefinin işi bırakma işlemlerinin vergi dairelerince tekemmül ettirildiği tarihten başlar.

…” denilmekte olup, anılan Kanun’un “Prim belgeleri ve işyeri kayıtları” başlıklı 86’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise, “Bu Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesine tabi sigortalılar ile sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılar için işverenlerce Kuruma verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, verilme süresi ve diğer hususlar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır. Mezkur Kanun’un “Kurumca verilecek idari para cezaları” başlıklı 102’nci maddesinde ise, Kanun kapsamında düzenlenen yükümlülükleri mevzuatına uygun olarak yerine getirmeyenler hakkında uygulanacak olan idari para cezaları düzenlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları” başlıklı 21’inci maddesinde, “İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.” denilmektedir.

Yargılamaya konu hususta, Belediyede alt yüklenici olan ... Tic. Şti.’nin işçisi olarak çalışmakta iken 08.12.2014 tarihli ihbarname ile iş akdi sonlandırılan ... tarafından Belediye aleyhine açılan işe iade davasında, ... 1. İş Mahkemesi 2015/… Esas No 2015/… Kararı’yla feshin geçersizliğine ve davacının ... Belediye Başkanlığı işyerine iadesine karar vermiştir.

Anılan Mahkeme Kararı üzerine davacının ... 4. Noterliğinin …. tarih ve ….sayılı ihtarnamesiyle Belediyeye işe iade müracaatı sonrasında, Belediyenin … tarih ve … sayılı yazısıyla davacı işe davet edilmiş ancak, ilgili personel davete uymayarak Belediye aleyhine tazminat davası açmıştır. Bu süreçte adı geçen personel hakkında Belediye tarafından Sosyal Sigortalar Kurumuna aylık prim ve hizmet belgesi bildirimi yapılmamış, bahse konu prim ve hizmet belgesine ilişkin bildirimler, davacının 4 aylık boşta geçen süreye ait sigorta bildiriminin yapılmasına yönelik talebini içeren … tarihli dilekçesine istinaden gerçekleştirilmiştir. Bu minvalde, davacı personel için 2015 yılının ilk 4 ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgeleri ile sigortalı işten ayrılış bildirgesi Belediye tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna zamanında verilmediğinden, Kurumun 04.10.2023 tarihli yazısıyla söz konusu yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesi uyarınca Belediye aleyhine idari para cezası uygulanmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde,“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. …” hükmüne yer verilmiş, 27.09.2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde ise kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfet getirilmesinin kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, sosyal güvenlik mevzuatına ilişkin olarak personelin işe iade sürecinde ortaya çıkan yasal yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle uygulanan idari para cezasının Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle ...-TL kamu zararına neden olunmuştur.

Bu itibarla, Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılması gereken bildirim yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmemesine bağlı olarak ödenen idari para cezasının Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle neden olunan kamu zararı tutarı ...-TL’nin Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğt. Md.) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Şef) ...’na müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.