SayıştaySayıştay Daire Kararı689
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
İlam No90
Madde No1
Yılı2023
Fazla birim fiyat ödemesi
“… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi”nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesine göre pazarlık usulü ile ihale edilmesi sebebiyle ton başına birim fiyatın daha fazla ödenmesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
…, 180 gün süreli, taşınacak çamur miktarı … ton ve yaklaşık maliyeti … TL (yaklaşık maliyete esas ton başına çamur taşıma maliyeti … TL) olan “… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi” için açık ihale usulü ile ihale sürecine başlanıldığı,
Bu süreç devam ederken …, 45 gün süreli, taşınacak çamur miktarı … ton ve yaklaşık maliyeti .. TL (yaklaşık maliyete esas ton başına çamur taşıma maliyeti … TL) “… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi”nin 21-b kapsamında ihale edildiği,
Açık ihale yöntemiyle yapılan ihale de ton başına … TL fiyat üzerinden, pazarlık usulü ihale yapılan ihalede ise daha önce yapılmasına rağmen … TL üzerinden sözleşme imzalandığı görülmüştür.
İki ihaledeki birim fiyatlar arasındaki farkın kamu zararı olarak sorgu konusu edilmesi üzerine sorumluların savunmalarında; söz konusu hizmetin çevre ve halk sağlığı için zorunluluk gerektiren bir hizmet olması, pazarlık ve açık ihaledeki iş sürelerinin aynı olmadığı bu nedenle maliyetlerin farklılık oluşturduğu, söz konusu ihalelerin mevzuata uygun olarak yerine getirildiği, 45 günlük pazarlık ihalesinde ton başına maliyetin daha yüksek olduğu belirtilerek kamu zararına sebebiyet verilmediği ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır.
“… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi”ne ilişkin açık ihale ve pazarlık usulü ile yapılan her iki ihalenin yukarıda zikredilen kamu zararına ilişkin hükümler bağlamında yapılan incelenmesi neticesinde mevzuata aykırılık görülmemiş ve kamu zararı oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan her iki ihalenin yapılış ve sözleşmeye bağlanma sürelerinin birbirine çok yakın olması ayrıca birim fiyatlar arasında kayda değer farkın bulunması dikkate alındığında ihale süreçlerinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygunluğunun incelenmesinin gerekli olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesine göre pazarlık usulü ile ihale edilen “… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanımı ve Bertarafı İşi”nin mevzuatına uygun olduğu anlaşılan … TL ödemesi ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
… “… Çamurun Nakliyesi ve Geri Kazanımı/Bertarafı İşi” ile … “… Çamurun Nakliyesi ve Geri Kazanımı/Bertarafı İşi”nin kamu zararı dışında kalan mevzuata uygunluk boyutları dikkate alınarak konu ve ilgililer hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen İçişleri Bakanlığına yazılmasına oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı ....’in karşı oy gerekçesi;
Sorgu konusu edilen kamu zararının oluşmadığına katılınmakla birlikte; “..... Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi”ne ilişkin açık ihale ve pazarlık usulü ile yapılan iki ihalenin, konusu aynı olsa da, farklı tarihlerde yapılmaları, sürelerinin ve yapılacak işin miktarının aynı olmaması neticesinde birim/sözleşme fiyatlarının farklı olmasında olağandışılık bulunmamaktadır. Dolayısıyla inceleme yapılması için İçişleri Bakanlığına yazılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir.
“… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi”nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesine göre pazarlık usulü ile ihale edilmesi sebebiyle ton başına birim fiyatın daha fazla ödenmesi sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
…, 180 gün süreli, taşınacak çamur miktarı … ton ve yaklaşık maliyeti … TL (yaklaşık maliyete esas ton başına çamur taşıma maliyeti … TL) olan “… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi” için açık ihale usulü ile ihale sürecine başlanıldığı,
Bu süreç devam ederken …, 45 gün süreli, taşınacak çamur miktarı … ton ve yaklaşık maliyeti .. TL (yaklaşık maliyete esas ton başına çamur taşıma maliyeti … TL) “… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi”nin 21-b kapsamında ihale edildiği,
Açık ihale yöntemiyle yapılan ihale de ton başına … TL fiyat üzerinden, pazarlık usulü ihale yapılan ihalede ise daha önce yapılmasına rağmen … TL üzerinden sözleşme imzalandığı görülmüştür.
İki ihaledeki birim fiyatlar arasındaki farkın kamu zararı olarak sorgu konusu edilmesi üzerine sorumluların savunmalarında; söz konusu hizmetin çevre ve halk sağlığı için zorunluluk gerektiren bir hizmet olması, pazarlık ve açık ihaledeki iş sürelerinin aynı olmadığı bu nedenle maliyetlerin farklılık oluşturduğu, söz konusu ihalelerin mevzuata uygun olarak yerine getirildiği, 45 günlük pazarlık ihalesinde ton başına maliyetin daha yüksek olduğu belirtilerek kamu zararına sebebiyet verilmediği ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır.
“… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi”ne ilişkin açık ihale ve pazarlık usulü ile yapılan her iki ihalenin yukarıda zikredilen kamu zararına ilişkin hükümler bağlamında yapılan incelenmesi neticesinde mevzuata aykırılık görülmemiş ve kamu zararı oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan her iki ihalenin yapılış ve sözleşmeye bağlanma sürelerinin birbirine çok yakın olması ayrıca birim fiyatlar arasında kayda değer farkın bulunması dikkate alındığında ihale süreçlerinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygunluğunun incelenmesinin gerekli olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu itibarla; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesine göre pazarlık usulü ile ihale edilen “… Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanımı ve Bertarafı İşi”nin mevzuatına uygun olduğu anlaşılan … TL ödemesi ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
… “… Çamurun Nakliyesi ve Geri Kazanımı/Bertarafı İşi” ile … “… Çamurun Nakliyesi ve Geri Kazanımı/Bertarafı İşi”nin kamu zararı dışında kalan mevzuata uygunluk boyutları dikkate alınarak konu ve ilgililer hakkında gerekli incelemenin yapılmasını teminen İçişleri Bakanlığına yazılmasına oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı ....’in karşı oy gerekçesi;
Sorgu konusu edilen kamu zararının oluşmadığına katılınmakla birlikte; “..... Çamurun Nakliyesi ve Lisanslı Firma Geri Kazanım/Bertarafı İşi”ne ilişkin açık ihale ve pazarlık usulü ile yapılan iki ihalenin, konusu aynı olsa da, farklı tarihlerde yapılmaları, sürelerinin ve yapılacak işin miktarının aynı olmaması neticesinde birim/sözleşme fiyatlarının farklı olmasında olağandışılık bulunmamaktadır. Dolayısıyla inceleme yapılması için İçişleri Bakanlığına yazılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir.