SayıştaySayıştay Daire Kararı972
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No72
Madde No9
Yılı2023
Anıt Heykel Alımı, Gecikme Cezası
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
.... Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı tarafından alınan “Anıt Heykel Grubu Alımı İşi”nde;
A) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre karşılanması gereken ihtiyacın bahsi geçen fıkranın (b) bendine göre karşılanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde, “Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
…
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.
…” denilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhtiyacın özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel tek kişiden temini” başlıklı 22.3’üncü maddesinde, “4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (b) bendi sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle özel bir hakka sahip olmasını ifade etmektedir. Bu nedenle, ihale konusu mal veya hizmet, bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle ve münhasır hakların korunması nedeniyle sadece belirli bir mal tedarikçisi veya hizmet sunucusu tarafından sağlanabiliyorsa, ilan yapılmaksızın anılan madde hükmüne göre doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların karşılanması mümkün bulunmaktadır.” ifadesi yer almaktadır.
Bu kapsamda, İdare tarafından 18 Mart Çanakkale ve Şehitleri için bu zaferi tasvir eden Anıt Heykel Grubu alınmasına karar verilmiş, bu heykelleri yapılan araştırmalar sonucu belirlediği bir heykeltraşa 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre hizmet alımı suretiyle yaptırmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere ihale konusu mal veya hizmet, bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle ve münhasır hakların korunması için sadece belirli bir mal tedarikçisi veya hizmet sunucusu tarafından sağlandığı durumlarda ilgili madde kapsamında alım yapılabilecektir. Anıt heykel yaptırılması sanatsal, teknik bir iş olduğundan yapılan alımın 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre gerçekleştirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, mevzuatına uygun olan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Heykeller montaj dahil alınmış olmasına rağmen heykellerin montajı yapılmadığı halde gecikme cezası alınmaması ve heykellerin bedelinin tamamının ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
İşin Sözleşmesi’nin;
“Sözleşmenin konusu işin/alımın tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde, “Sözleşmenin konusu; İdarenin ihtiyacı olan ve aşağıda miktarı belirtilen ve teknik özellikleri teknik şarnamede düzenlenen Anıt Haykel Alımı, ile bu sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde Yüklenici tarafından temini ve İdareye teslimi işidir.
…”,
“Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 15’inci maddesinde, “15.2. Yüklenicinin montaja ilişkin yükümlülükleri, 15.2.1. Yüklenicinin montaj aşamasındaki her türlü bilgi ve desteği idareye vermekle yükümlüdür.”,
“İdarenin Yükümlülükleri” başlıklı 23’üncü maddesinde, “Montaj gerektiren işlerde işyerinin yükleniciye teslimi.”,
denilmektedir.
Teknik Şartname’nin “3.Garanti, Kabul ve Muayene” başlıklı bölümünde,
“3.2. Heykeller çamurdan (kaolin kili) heykeltraş tarafından yapılacak olup; kalıp işlemleri ve polyester baskısı, montaj, boya ve her türlü iş ve işlemler sanatçı tarafından yapılacaktır.
3.3. Sanatçı, Anıt Heykel Grubuna ait montaj aşamasındaki her türlü bilgi ve desteği İdareye vermekle yükümlüdür.”
ifadeleri yer almaktadır.
Sözleşme ve eki Teknik Şartnamede Yüklenicinin yükümlülükleri Anıt Heykel Grubunu teknik şartlara uygun olarak imal edip İdareye teslim etmek ve söz konusu heykellerin montaj aşamasında her türlü bilgi ve desteği İdareye vermek olarak hüküm altına alınmış, İdarenin yükümlülükleri arasında ise montaj gerektiren işlerde işyerinin yükleniciye teslimi sayılmıştır.
Sorgu konusu olayda ise, Yüklenici tarafından anıt heykeller imal edilip İdareye zamanında teslim edilmiş, ancak İdare tarafından heykellerin montajının yapılacağı yer değiştirildiğinden heykellerin montajı yapılamamıştır. Bu sebeple İdareden kaynaklanan nedenlerle montajı yapılamayan işte Yükleniciye gecikme cezası kesilemeyecektir. Ayrıca Sözleşme konusu işin yapılması için gerekli edimi yerine getiren Yükleniciye ödemenin tamamının yapılmasında kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Şartname ve Sözleşme Ekinde yer alan heykellerin görselleri ile depoda muhafaza altına alınanların çok benzemediği iddiasına ilişkin olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde, hesap yargılaması, kanunlarla belirlenen sorumluların hesap ve işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığının yargılama yoluyla kesin hükme bağlanmasını ve bununla ilgili kanun yollarını ifade etmekte olup, “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48’inci maddesinin birinci fıkrasında ise, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında denetçiler tarafından kamu zararına yol açan bir husus tespit edildiğinde sorumluların savunmaları alınarak mali yılsonu itibariyle yargılamaya esas rapor düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Yine aynı Kanun’un dairelerin görevlerini düzenleyen 23’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde ise dairelerin hesap mahkemesi olarak sorumluların hesap ve işlemlerine ilişkin düzenlenen yargılamaya esas raporlarda yer alan kamu zararına ilişkin hususları hükme bağlayacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, yargılamaya esas raporun denetimler sırasında tespit edilen kamu zararına ilişkin olarak düzenlenmesi ve daireler tarafından yargılamaya esas raporda yer alan kamu zararına ilişkin hususların hükme bağlanması gerekmekte olup, sorgu konusu hususta kamu zararı miktarına ilişkin bir tespit yapılmamıştır
Bu itibarla, sorgu konusu husus hakkında Dairemizce yapılacak işlem olmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
.... Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı tarafından alınan “Anıt Heykel Grubu Alımı İşi”nde;
A) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre karşılanması gereken ihtiyacın bahsi geçen fıkranın (b) bendine göre karşılanması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde, “Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
…
b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.
…” denilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhtiyacın özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel tek kişiden temini” başlıklı 22.3’üncü maddesinde, “4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (b) bendi sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle özel bir hakka sahip olmasını ifade etmektedir. Bu nedenle, ihale konusu mal veya hizmet, bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle ve münhasır hakların korunması nedeniyle sadece belirli bir mal tedarikçisi veya hizmet sunucusu tarafından sağlanabiliyorsa, ilan yapılmaksızın anılan madde hükmüne göre doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların karşılanması mümkün bulunmaktadır.” ifadesi yer almaktadır.
Bu kapsamda, İdare tarafından 18 Mart Çanakkale ve Şehitleri için bu zaferi tasvir eden Anıt Heykel Grubu alınmasına karar verilmiş, bu heykelleri yapılan araştırmalar sonucu belirlediği bir heykeltraşa 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre hizmet alımı suretiyle yaptırmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere ihale konusu mal veya hizmet, bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle ve münhasır hakların korunması için sadece belirli bir mal tedarikçisi veya hizmet sunucusu tarafından sağlandığı durumlarda ilgili madde kapsamında alım yapılabilecektir. Anıt heykel yaptırılması sanatsal, teknik bir iş olduğundan yapılan alımın 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre gerçekleştirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, mevzuatına uygun olan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
B) Heykeller montaj dahil alınmış olmasına rağmen heykellerin montajı yapılmadığı halde gecikme cezası alınmaması ve heykellerin bedelinin tamamının ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
İşin Sözleşmesi’nin;
“Sözleşmenin konusu işin/alımın tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde, “Sözleşmenin konusu; İdarenin ihtiyacı olan ve aşağıda miktarı belirtilen ve teknik özellikleri teknik şarnamede düzenlenen Anıt Haykel Alımı, ile bu sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde Yüklenici tarafından temini ve İdareye teslimi işidir.
…”,
“Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 15’inci maddesinde, “15.2. Yüklenicinin montaja ilişkin yükümlülükleri, 15.2.1. Yüklenicinin montaj aşamasındaki her türlü bilgi ve desteği idareye vermekle yükümlüdür.”,
“İdarenin Yükümlülükleri” başlıklı 23’üncü maddesinde, “Montaj gerektiren işlerde işyerinin yükleniciye teslimi.”,
denilmektedir.
Teknik Şartname’nin “3.Garanti, Kabul ve Muayene” başlıklı bölümünde,
“3.2. Heykeller çamurdan (kaolin kili) heykeltraş tarafından yapılacak olup; kalıp işlemleri ve polyester baskısı, montaj, boya ve her türlü iş ve işlemler sanatçı tarafından yapılacaktır.
3.3. Sanatçı, Anıt Heykel Grubuna ait montaj aşamasındaki her türlü bilgi ve desteği İdareye vermekle yükümlüdür.”
ifadeleri yer almaktadır.
Sözleşme ve eki Teknik Şartnamede Yüklenicinin yükümlülükleri Anıt Heykel Grubunu teknik şartlara uygun olarak imal edip İdareye teslim etmek ve söz konusu heykellerin montaj aşamasında her türlü bilgi ve desteği İdareye vermek olarak hüküm altına alınmış, İdarenin yükümlülükleri arasında ise montaj gerektiren işlerde işyerinin yükleniciye teslimi sayılmıştır.
Sorgu konusu olayda ise, Yüklenici tarafından anıt heykeller imal edilip İdareye zamanında teslim edilmiş, ancak İdare tarafından heykellerin montajının yapılacağı yer değiştirildiğinden heykellerin montajı yapılamamıştır. Bu sebeple İdareden kaynaklanan nedenlerle montajı yapılamayan işte Yükleniciye gecikme cezası kesilemeyecektir. Ayrıca Sözleşme konusu işin yapılması için gerekli edimi yerine getiren Yükleniciye ödemenin tamamının yapılmasında kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) Şartname ve Sözleşme Ekinde yer alan heykellerin görselleri ile depoda muhafaza altına alınanların çok benzemediği iddiasına ilişkin olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde, hesap yargılaması, kanunlarla belirlenen sorumluların hesap ve işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığının yargılama yoluyla kesin hükme bağlanmasını ve bununla ilgili kanun yollarını ifade etmekte olup, “Yargılamaya esas rapor” başlıklı 48’inci maddesinin birinci fıkrasında ise, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında denetçiler tarafından kamu zararına yol açan bir husus tespit edildiğinde sorumluların savunmaları alınarak mali yılsonu itibariyle yargılamaya esas rapor düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Yine aynı Kanun’un dairelerin görevlerini düzenleyen 23’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde ise dairelerin hesap mahkemesi olarak sorumluların hesap ve işlemlerine ilişkin düzenlenen yargılamaya esas raporlarda yer alan kamu zararına ilişkin hususları hükme bağlayacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, yargılamaya esas raporun denetimler sırasında tespit edilen kamu zararına ilişkin olarak düzenlenmesi ve daireler tarafından yargılamaya esas raporda yer alan kamu zararına ilişkin hususların hükme bağlanması gerekmekte olup, sorgu konusu hususta kamu zararı miktarına ilişkin bir tespit yapılmamıştır
Bu itibarla, sorgu konusu husus hakkında Dairemizce yapılacak işlem olmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.