SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57433
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No49756
Yılı2019
Konu: Belediye tarafından doğrudan nakit aktarımı yapılması öngörülerek ortak hizmet projesi adı altında protokolle Vakfa kaynak aktarımında bulunulması.
105 sayılı İlamın 3’üncü maddesiyle; … Büyükşehir Belediyesi ile … Vakfı (…) arasında Belediye tarafından doğrudan nakit aktarımı yapılması öngörülerek ortak hizmet projesi adı altında protokolle kaynak aktarımında bulunulması sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Sorumlu [(Protokol Üzerinde İmzası Bulunan) Üst Yönetici sıfatıyla temyiz talep eden Belediye Eski Başkanı …] (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Sosyolog …’in kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde de tamamen aynı olmak üzere), temyiz dilekçesinde özetle; İlamın 2’nci maddesine ilişkin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerini aynen tekrar ettikten sonra, ilama konu ... Vakfı’nın, kültür ve sanatın; araştırılmasına, incelenmesine, oluşturulmasına, öğrenilmesine, öğretilmesine, korunmasına, kitlelere yaygınlaştırılmasına yönelik her türlü girişimde bulunmak amacıyla ... Valiliği ve ... Büyükşehir Belediyesinin de kurucuları arasında yer aldığı gerçek ve tüzel kişiler tarafından Türk Medeni Yasası'nın 13.07.1967 tarihli ve 903 sayılı Yasa’yla değişik 73-81/b maddeleri uyarınca kurulduğunu, Cumhurbaşkanınca (Bakanlar Kurulunca) vergi muafiyeti tanınmış tüzel kişiliğe sahip, bağımsız ve özerk bir kuruluş olduğunu, 25 Mayıs-05 Temmuz 2019 tarihleri arasında …. ... Festivalinin, 02 Mart-20 Mart tarihleri arasında da …. ... Festivalinin gerçekleştirilebilmesi için ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Vakfı İş Birliği Ortak Hizmet Protokolünün … tarih ve … sayılı Meclis Kararı ile ... Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edildiğini ve tarafına protokolün imzalanması için yetki verildiğini (Dilekçe Eki: 8), ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Vakfı (...) arasında Meclis Kararına istinaden … tarihinde protokol imzalandığını, …. ... Festivali ve …. … Festivalinin gerçekleştirilebilmesi için protokolün 6. ve 7. maddelerinde Belediye ile ... Vakfının (...) yükümlülüklerinin;
“...'in Yükümlülükleri
6.a. ..., FESTİVALLER'in gerçekleştirilmesi için tüm koordinasyondan, personel- sanatçı temininden ve programın hazırlanmasından sorumludur.
6.b. ..., FESTİVALLER'in sanatseverlerle basın-yayın organlarına, sanat kamuoyuna duyurusunu ve tanıtımını gerçekleştirmek için hazırlayacağı tüm baskılı işlerin (afiş, broşür, el programı, vb.) tasarımı, baskısı ve dağıtımından Belediye ile birlikte sorumludur.
6.c. .... FESTİVALLER'in tanıtım ve duyurularındaki kullanılacak baskılı işlerde (afiş, broşür, el programı, vb.) Belediyenin logosunu ve "... Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle” ibaresini kullanacaktır.
6.d. ..., FESTİVALLER'in tanıtım ve duyurusu için basın-yayın organlarına göndereceği tüm gazete ilanı ve basın bültenlerinde “... Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle” ibaresini kullanacaktır.
6.e. ..., FESTİVALLER süresince BELEDİYE tarafından tahsis edilen salonların ses ve ışık sistemini, Belediye’nin teknik personeli denetiminde kullanacaktır.
Belediyenin Yükümlülükleri
7.a. 25 Mayıs-05 Temmuz 2019 tarihleri arasında devam edecek olan … FESTİVALİ süresince … Sanat Merkezi ve … Kilisesi, 02 Mart-20 Mart 2019 tarihleri arasında devam edecek olan … FESTİVALİ süresince … Merkezi ve … Tiyatrosu BELEDİYE'nin ilgili birimleri (Kültür ve Sanat Daire Başkanlığı) tarafından tahsis edilir.
7.b. FESTİVALLER’in tanıtımı ve duyurusu ile ilgili işlerin durak panolarına, dijital panolara, raketlere ve kentin uygun yerlerine asılması/konulması için gerekli izin ve destek BELEDİYE'nin ilgili birimleri (Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Daire Başkanlığı) tarafından sağlanacaktır.
7.c. Konserlerde görev yapacak hostes ve sanatçı transferi için 2 adet minibüs (14 kişilik ve sürücülü), sahne malzemesi taşınması için 1 adet kamyon (sürücülü), 18 Şubat 2019 tarihinden itibaren … FESTİVALİ'nin ve 13 Mayıs 2019 tarihinden itibaren … FESTİVALİ'nin ön hazırlık, tanıtım, dağıtım işlerinde kullanılmak üzere 1 adet binek araç (sürücülü) ihtiyaç olduğunda talebin 1 gün önce BELEDİYE'ye bildirilmesi ve etkinlik bitiminde (en geç etkinlikten sonraki gün içinde) garaja iadeleri kaydıyla. BELEDİYE'nin ilgili birimleri (Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı) tarafından tahsis edilecektir.
7.d. BELEDİYE, FESTİVAL etkinlikleri için yapılacak harcamalara katkı olmak üzere ...'e
…FESTİVALİ için: …-TL. (… TL.)
… FESTİVALİ için: …-TL. (… TL.) ödeyecektir.”
Şeklinde sayıldığını, ... Büyükşehir Belediyesince Meclis Kararı ve İşbirliği Protokolüne istinaden 2019 yılında 28.02.2019 tarihli ve 7523 sayılı ödeme emri ile … TL ve 28.05.2019 tarihli ve 18345 sayılı ödeme emri ile de … TL olmak üzere toplam … TL’nin, “…. Uluslararası ... Festivali ve …. … Festivali” projelerinin faaliyetlerin gerçekleştirilmesi üzere ödeme yapıldığını, anılan mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından …. Uluslararası ... Festivali ve …. ... Festivali düzenlenmesine ilişkin Meclis Kararı ve ilgili Vakıf ile imzalanan işbirliği protokolüne istinaden ... Vakfına ödenen toplam … TL’nin, dilekçe ekinde sunulan belgelerden de görüleceği üzere doğrudan Vakfa verilen yardım niteliğinde olmadığını, ... halkına sosyal, kültürel, sanatsal, tanıtım maksatlı yapıldığını, yani hemşehrilik hukuku kapsamında belediyenin hizmet ve etkinliklerinden faydalandırıldığını, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları başlıklı 7’nci maddesinin (v) bendi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu yararı gözetilerek harcandığından kamu zararı oluşturmadığı kanaatinde olduğunu (Dilekçe Eki: 9), ayrıca ilam konusuna benzer nitelikteki bir ödeme ile ilgili Sayıştay Daire kararlarının İlamın 2’nci maddesine ilişkin sunulan kararlarla aynı olduğunu, söz konusu kararlardan hareketle, Belediyece ... Vakfına (...) yapılan ödemelerin, adı geçen Vakıf tarafından protokol hükümlerine aykırı olarak amacı dışında kullanılmamış olup, aksine bir hüküm bir tespit yapılmadığı sürece, söz konusu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını düşüncesinde olduğunu ve son olarak 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesine ve sorumluluk hukukuna yönelik İlamın 2’nci maddesi için yapılan açıklamalar, sorgu konusu ile ilgili yapılan savunmada Denetçi raporunun sonuç kısmında ifade edilen hususlar ve ilam metninin azınlık görüşünde yer alan ifadeler karşısında da tazmin hükmü kurulmasının isabetli olmadığını ve bu nedenle kaldırılması ya da bozulması gerektiğini Kurulumuza arz etmiştir.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Büyükşehir Belediye Meclis Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Diğer Sorumlu sıfatıyla temyiz talep eden Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde yukarıda ve aşağıda belirtilen dilekçelerden farklı olarak özetle; Büyükşehir Belediye Meclis üyelerinin verilen kararın uygulanması aşamasında dahlinin olmadığını, bahsi geçen ödemelerin proje amacına uygun şekilde kamu yararı çerçevesinde kullanılıp kullanılmadığını takip ve araştırma aşamasında da Meclis üyelerinin görev ve yetkisinin bulunmadığını, Meclis üyeleri olarak verdikleri oyun, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış Vakıf ile Büyükşehir Belediyesi arasında imza edilecek yapılacak ortak hizmet protokolünün imzasına yetki verilmesine ilişkin olduğunu, bağış veya kaynak aktarımına ilişkin olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, Meclis üyesi olarak görevinin 31.03.2019 mahalli idareler seçimi ile sona erdiğini, bu tarihten sonra 22.05.2019 tarihinde Meclis üyesi sıfatı bulunmadığını, … tarihinde ...’e aktarılan …-TL’den bu nedenle de sorumluluğunun doğmasının mümkün olmadığını, yapılan ödemelerin de ortak projeler için harcandığını, harcama belgelerinin dosyaya sunulu olduğunu, ayrıca aşağıda projelerin gerçekleştirildiğine dair linkleri sunduğunu ve linkler vasıtası ile, alınan Meclis kararı üzerine imzalanan protokoller gereği yapılan hizmetlerin incelenmesini talep ettiğini;
>http://www.....org/tr/...-festivali linkinden festivale ilişkin gerekli bilginin edinilebileceğini,
>https://www.ntv.com.tr/sanat/26nci-...-...-...-festivali basladi,P5PshBatpEGiHQE2NaUsg ... ....... festivaline ilişkin haber linki
>https://www.ntv.com.tr/sanat/...-...-...-festivali- basladi,RFMw5DZu7UOucNVtalcXrg …. ... Festivaline dair haber linki
>https://www.youtube.com/watch?v=BUkX5rwB8R8 …. ... Festivali tanıtım videosu.
>https://www....dergisi.com/tr/dergi-arsivi/338-47-nci-sayi/2767-2018-konsepti-city-of-everything-herseyin-sehri-mavi-ve-gunesin-sehri-icin-avrupa-hamlesi ... ile ortak proje kapsamında “city of everything” (Her şeyin şehri) tanıtımına ilişkin haber
>https://gozlemgazetesi.com/HaberDetay/212/193973/...dan-avrupa-hamlesi.html ... ile ortak proje kapsamında “city of everything” (Her şeyin şehri) tanıtımına ilişkin haber
...’in tanıtımı ve ...lilerin kültürel ve sanatsal gelişimi için, kamu yararına çalışan vakıflar ile işbirliği ile gerçekleştirilen faaliyetler nedeni ile, kanuna uygun kaynak aktarımıyla, aktarılan kaynakların projeye uygun, kamu yararına kullanımı ile projeler gerçekleştirilmiş iken; kararı veren, kararları uygulayanlara, emeği geçenlere teşekkür etmek yerine, hukuka uyarlı olmayan kamu zararı ve tazmin hükmü verilmesinin, hukukun temel ilkeleri, hakkaniyet ve iyi niyetle bağdaşmadığını, öte yandan belediye meclis kararlarının kesin olmadığını ve kararın uygulanması aşamasında meclis üyelerinin bir dahlinin bulunmadığını, alınan kararların hukuksal dayanağı olmasa dâhi kararlar kesin olmadığından; Büyükşehir Belediye Meclis üyelerine kamu zararı tahmilinin hukuka uyarlı olmadığını, özetle imza edilen protokolün 5018 sayılı Yasada belirtilen hükümlere uygun olup olmadığının, Büyükşehir Belediye Meclis üyelerinin bilebileceği bir husus olmadığını dile getirmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılması istemini yinelemiştir.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Daire Başkanı … ve (Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Şube Müdürü …, kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde tamamen aynı olmak üzere yukarıdaki dilekçelerden farklı olarak özetle; sorgu aşamasında tarafına yöneltilen sorguda; 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi ile 12.11.2012 tarihinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine eklenen ek fıkradaki; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmünden hareketle; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabileceğini düzenleyen 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesi ile kamu kurum ve kuruluşlarının derneklerle yürütebilecekleri ortak projelerinde de proje maliyetlerinin (en fazla yüzde ellisi oranında) aynî veya nakdî katkı sağlayabileceklerini düzenleyen 5253 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin belediyeler için uygulanamayacağını yineleyerek; 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi (c) bendinde kaynak aktarımı yapabileceği şeklinde bir düzenleme yer almadığından hareketle, bahsi geçen ortak projeler için belediyelerin düzenlenecek protokol ile her türlü harcamaları kaynak aktarımı olmaksızın yapabileceğinin belirtildiğini, … tarihli ve … sayılı Meclis Kararı ile onaylanmış olan “16.01.2019 tarihli ... Büyükşehir Belediyesi ile ... Vakfı (...) Tarafından …. ... Festivali ve … Festivali Düzenlenmesi Hakkında İşbirliği Protokolü” uyarınca; 2019 yılı içerisinde Kültür ve Sanat Şube Müdürlüğü tarafından 28.02.2019 tarihli ve 9237 sayılı Harcama Talimatı ile … TL ve 22.05.2019 tarihli ve 25722 sayılı Harcama Talimatı ile … TL olmak üzere toplamda … TL’nin ... Vakfı (...) hesabına aktarıldığını, bahse konu Protokolün, Belediyenin ve Vakfın yükümlülüklerini ayrı ayrı net olarak ortaya koyduğunu, yapılan işlemlerin Protokoldeki Belediyenin yükümlülükleri kapsamında olduğunu, taraflar arasındaki Protokolün 7. maddesi (d) bendinde; “BELEDİYE, festival etkinlikleri için yapılacak harcamalara katkı olmak üzere ...’e … FESTİVALİ için: …-TL (…TL), … FESTİVALİ için: …-TL (…TL) ödeyecektir.’’ ifadesine yer verildiğini, yukarıda yer alan Kanun hükmü ile Protokol maddesi birlikte değerlendirildiğinde; yapılacak harcamaların tamamının …. ... Festivali ve …. ... … Festivali Düzenlenmesi Hakkında İşbirliği Protokolü kapsamında olduğunu ve Protokolde belirtilen faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik olacağını, 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi (c) bendine ve 60’ıncı maddesi (m) ve (n) bentlerine uygun olduğunun açıkça anlaşılacağını, sorguda belirtilen kamu zararına dayanak olarak gösterilen 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde yer alan; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmünün İlamdaki konuyla doğrudan bir ilgisinin bulunmadığını, öncelikle ... Vakfı’nın 5253 sayılı Dernekler Kanunu’na değil; 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’na tabi bir teşekkül olduğunu belirtmek gerektiğini, bu bağlamda 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 10’uncu maddesinin sorgu maddesinde ayrıntısı ile ele alınmasının yersiz bir tutum olduğunu, öte yandan uygulanmaz olarak belirtilen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesindeki hükmün ise herhangi bir ortak projeye, şarta, sözleşmeye dayanmaksızın doğrudan doğruya yapılan yardım niteliğindeki nakdi ödemelere ilişkin olduğunu, ne var ki mevcut durumda yapılan … TL’lik ödemenin, gelenekselleştiği açıkça anlaşılan uluslararası kültür ve sanat organizasyonlarına ilişkin yapılan ortak hizmet projesinin gerçekleştirilmesine yönelik olduğunu ve Protokolde bahsi geçen ortak proje harcamalarına tahsisli olduğunu, kesinlikle Vakfa yapılmış bir yardım veya şartsız bağış olmadığını, zaten sorguda da böyle bir tespite yer verilmediğini, öte yandan 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi (c) bendi uyarınca yürütülecek ortak hizmet projesine mezkûr Kanun’un 60’ıncı maddesi (m) bendi uyarınca gider yapılabileceği düzenlenmiş iken bu giderin yapılma şekline ilişkin mevzuatta bir düzenleme bulunmadığını, Kanun’un karşılıksız yardım yapılamayacağına ilişkin atıfların eklektik bir biçimde kıyaslanarak belediyelerin kaynak aktarımı yapamayacağını ileri sürmenin mesnetsiz bir yetki daraltma gayretinden öte olmadığını, zira mevzuatta düzenleme bulunmadığı hallerde saklı yetki kavramı çerçevesinde idarenin takdir yetkisinden söz etmek gerekeceğinin açık olduğunu, dolayısıyla mevzuatta aksine bir hüküm bulunmadığı halde ortak hizmet projesinde kaynak aktarılmayacağını sorgu konusu yapmanın idarenin takdir yetkisini sınırlayacak ve ortadan kaldıracak şekilde yerindelik denetimi yapıldığını göstermekte olduğunu, bu yönüyle de sorguda değinilen kamu zararı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunun açık olduğunu, Sayıştay Temyiz Kurulunun 09.05.2018 tarihli ve 44469 tutanak no.lu Kararında yer alan karşı oy gerekçesinde; “Söz konusu Kanun değişikliğinden sonra kamu idaresinin, “... 'de Sivil Toplum Kuruluşlarının Kapasitesinin Geliştirilmesi Projesi” adı altında, mevzuatta herhangi bir değişiklik olmamış gibi aynı uygulamalara devam ettiği görülmüştür. Yapılan yardımlar bu yönüyle mevzuata aykırı ve bir proje kapsamında yapılan harcama mahiyetinde olmasa da, yardım yapılan kimi dernek ve vakıfların, aldıkları yardımlarla yine kamuya ait harcamalar yaptıkları düşünüldüğünde, bu tutarların da kamu zararı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, il özel idaresince yardım yapılan söz konusu dernek ve vakıfların aldıkları yardımlar ile yaptıkları sarfiyatın kamuya ait harcama olup olmadıkları yönüyle incelenmesi ve kamuya yapılan harcamaların tespit edildikten sonra bu miktarların kamu zararından düşülmesi ve kalan miktara tazmin hükmü verilmesi gerekir. Söz konusu eksikliğin giderilmesi için ise, konunun İçişleri Bakanlığına yazılması, gelen tespitlere göre karar verilmesini temin için de Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesi ve İlam hükmünün BOZULARAK, Dairesine gönderilmesi gerekmektedir.” denilmekte olup yapılan sorguya konu ödemenin kamu zararı olup olmadığını tespit edebilmek için Vakfın Belediyeden aldığı tutarlarla yine kamuya ait harcama yaptığı hususunun göz önüne alınarak bir değerlendirmede bulunulması, bunun için de bahsi geçen ödemelerin Vakıf tarafından proje amacına uygun şekilde kamu yararı çerçevesinde kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi gerektiğini, bu itibarla da Sorguda; kamu zararı olduğu iddia edilen … TL tutarındaki ödemenin bahsi geçen proje haricinde harcandığı, amacına uygun kullanılmadığı, protokol şartlarının oluşmadığı gibi bir değerlendirme veya kanaat de bulunmadığını, kaldı ki böyle bir araştırmanın dahi bulunmadığını, bu durumun bile yapılan ödemenin aslında kamu zararı niteliğinde olmadığının açık ispatı olduğunu, bu yönüyle olayın gerçek mahiyetini araştırmaksızın eksik ve yüzeysel bir inceleme neticesinde yapılan değerlendirme ile kamu zararı tespitinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, ... Vakfı (...) tarafından Belediyeye yazılan … tarihli ve .../… sayılı yazı ve eki belgeler incelendiğinde, aktarılan katkı payları kullanılarak, Vakıf tarafından yapılan harcamaların tamamının mevzuat dahilinde düzenlenen ortak hizmet projesi protokolünde belirtilen amaç ve hedeflerin gerçekleştirilmesi için kullanıldığının görüleceğini, bir başka ifade ile kamu kaynağının beldenin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçları için kamu yararı gözetilerek kullanıldığının ortada olduğunu, ... Vakfının Bakanlar Kurulu Kararı ile vergiden muaf vakıflar arasında olduğunu ki; 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi (c) bendi uyarınca Belediye Meclisi Kararından sonra mahallin en büyük mülki amirinin onayının bulunmasına dahi gerek bulunmadığını, Başkanlık Makamının Protokolün onaylanması hususunda Belediye Meclisine yazdığı … tarihli ve … sayılı yazıda durumun açıkça dile getirildiğini, Bakanlar Kurulu Kararı ile vergiden muaf tutulmayı gerektirecek ölçüde kamuya yararlı statüde kamu menfaatini gözeterek faaliyet gösteren adı geçen Vakıfla, yürütülecek ortak hizmet projesinin gerçekleştirilmesi konusunda Meclis Kararı bulunan Protokolün gereklerini yerine getirmemin şahsını sorumluluk altına sokmasının hukuken izah edilebilir bir tarafı bulunmadığını, Vakfın vergiden muaf tutulması kararının, idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması şeklinde yorumlanması nasıl mümkün değilse, bu Vakıfla işbirliği protokolü kapsamında katkı sunmanın da fazla veya yersiz ödeme olarak yorumlanamayacağını, ayrıca ...’in ... Valiliği ve Belediyenin de kurucu üye olduğu; İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Valilik, Büyükşehir Belediye Başkanlığı şeklinde sıralanabilecek kamu kurulularının doğal yönetim kurulu üyesi olduğu bir teşekkül olduğunu, sorguda bir kanaate yer verilirken bahsi geçen Makamların anılan Vakfın yönetiminde olduğunun göz ardı edilmesiyle olayın gerçek mahiyetinin gözden kaçırılmakta olduğunu, ... Büyükşehir Belediyesi’nin, ... Vakfı’nın kurucu ortaklarından olduğu gibi söz konusu Vakfın kurucuları arasında Belediyenin yanı sıra ... Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, ... Ticaret Odası, T.C. Ziraat Bankası … Bölge Müdürlüğü ve benzeri kamu kurumları ile kar amacı gütmeyen, kamu yararına çalışan kuruluşlar yer aldığını, Gelir İdaresi Başkanlığınca açıklanan Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanlığı Kararı ile vergi muafiyeti tanınan 289 kurumdan oluşan Vakıflar Listesinin …. satırında … tarihli ve … sayılı Karar ile yer alan, ... Vakfı’nın amaç ve görevlerinin; kültür ve sanatın araştırılmasına, incelenmesine, oluşturulmasına, öğrenilmesine, öğretilmesine, korunmasına, kitlelere yaygınlaştırılmasına yönelik her türlü girişimde bulunmak olarak belirlendiğini, ...’in, bu amaçlarını ve görevlerini yerine getirebilmek için;
• Uluslararası ... Festivalini gerçekleştirir ve düzenli olarak sürdürdüğünü,
• ...'de ya da yurdun başka yerlerinde ulusal ya da uluslararası nitelikte çeşitli kültür ve sanat festivalleri düzenlediğini,
• Araştırmalar, derlemeler yapar, yaptırdığını,
• Belgelikler kurduğunu,
• Sergiler açtığını,
• Yayınlar yaptığını,
• Dinletiler, gösteriler, konuşmalar, paneller, seminerler, sempozyumlar, kongreler düzenlediğini,
• Özgün yeni yapıtlar oluşumuna olanak sağlayacak ısmarlamalar yaptığını, yarışmalar düzenler, ödüller verdiğini,
• Burslar verdiğini,
• Kuruluş amacına aykırı düşmeyen her türlü çalışmayı yaptığını, yaptırdığını,
Tüm girişim ve çalışmalarında çağdaş beğeninin ulusal ve uluslararası kültür düzeyinin altına düşmemeye özen gösteren ... Vakfı’nın (...), protokol kapsamında …. kez yapılan ... Festivali ve …. kez yapılan … Festivalini gerçekleştirdiğini, söz konusu iki festivalin, ...'in kent hayatında yer edinmiş, şehirle, ulusal ve uluslararası anlamda özdeşleşmiş ve kentteki birçok kurum ve kuruluşun desteğini almayı başarmış önemli kültür sanat etkinlikleri olduğunu, bu kapsamda etkinliklerin hizmet tedariği, hizmet ortağı bulunduğu Vakıf tarafından yapıldığı için ayrılan kaynağın nakit olarak aktarıldığını ve kaynağın tamamının bu kapsamda kullanıldığını, Belediyenin ayırdığı kaynağın doğrudan Vakfa yardım edilmesi değil; ortak projeye katkı sağlanması olarak değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca söz konusu etkinlikleri doğrudan ve baştan yapmak yerine, kaynakları verimli ve tutumlu kullanmak adına, kentin marka değerleri olmak konusunda olgunluğunu ve yeterliliğini ispat etmiş, biri …. kez, diğeri …. kez gerçekleştirilecek, devam eden etkinliklerin, birikimli hizmet faaliyetlerinin ortağı olma yolunun seçildiğini, bu noktada kamu zararına sebep oldukları iddiasının hakkaniyetle bağdaşmayacağını, kaynağın ne amaçla harcandığı, fiili durumun amaç ve hedeflerle uyumunun Belediyece her aşamasında denetlenmiş olup, ekli belgelerle açıkça ortaya konduğunu, bu belgelerden de görülmektedir ki kullanılan tutarın, Vakfın söz konusu etkinliklerin başarı ile gerçekleştirilmesinde rol oynayan birikime herhangi bir karşılık değil; masrafların karşılığı olduğunu, özetle, herhangi bir kuruluşa değil kamu yararına hizmet niteliğini Bakanlar Kurulunun vergi muafiyeti ile tescillediği bir kültür sanat Vakfına, yardım amacıyla değil; birlikte kararlaştırılan kültürel sanatsal etkinlikleri gerçekleştirmek amacıyla, herhangi bir harcaması için değil; protokol uyarınca yalnızca bu etkinliklere yapılacak harcamalara katkı olmak üzere, etkinliğin herhangi bir gideri için değil; sanatçı ve toplulukları ile orkestraların etkinlikle alakalı giderleri için yapılmış bu ödeme ile, kente sunulan hizmetin kente hizmet sunmakla görevli kurumlarca birlikte sahiplenilmesi geleneğinin taçlandırıldığını, ödeneğin verimli tutumlu ve yerinde harcandığını, … tarihli, .../… ve .../… sayılı yazıları ile …. ... ve …. … Festivallerinin program ve bütçeleri çerçevesinde Belediye ile ortaklaşa gerçekleştirilmesi teklifinde bulunan ... Vakfı’nın (...), söz konusu etkinlikleri gerçekleştirmek için Belediyenin verdiği katkı ve desteğin yanı sıra Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk ve Kültür Ofisleri (İtalyan Konsolosluğu, İsviçre Konsolosluğu, Fransız Kültür, Goethe Enstitüsü, Avusturya Kültür Ofisi, Romen Kültür Merkezi) gibi kurumlar ile turizm ve güvenlik kuruluşlarından da katkı ve destek aldığını, Belediyece ayrılan kaynağın birkaç misli büyüklüğünde bir bütçe kullandığını, 25 Mayıs-1 Temmuz 2019 tarihleri arasında …. ... Festivali kapsamında 11 etkinlik, 2-20 Mart 2019 tarihleri arasında …. … Festivali kapsamında 19 etkinlik gerçekleştirildiğini, bu etkinliklerin dünya çapında sanatçı, topluluk, koro ve orkestraların konserlerinin yanı sıra sergiler, seminerler, film gösterimleri, ustalık sınıfları ve atölyeleri içerdiğini, zira hizmetin amaçları arasında sanatı sevdirmenin ve başta müzik kültürünü yaymanın yanı sıra eğitim işlevinin de ağırlıklı olduğunu, 5216 sayılı Kanun kapsamında Belediyenin hizmet alanının tüm kent sınırlarını kapsamakta olduğunu, bu kapsamda doğrudan kurumsal kapasiteleri ve kabiliyetleri ile hizmet, faaliyet ve etkinliklerimizi sundukları gibi belediyelerin mevzuattan kaynaklı görev ve sorumlulukları ile örtüşen, bunları paylaşan nitelikleri haiz kurum ve kuruluşlarla ortak hizmet de üretilebildiğini, bir büyükşehir olarak ...’in ölçeği bunu gerektirdiği gibi, kentin yukarıda anılan amaçlar için kurulmuş yapılarının kurumsal kapasitesinin artırılması ve değerlerini, birikimlerini kamuya vakfeden kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak kente verilen hizmeti büyütmenin de bir yerel yönetim sorumluluğu olduğunun değerlendirildiğini, Belediyenin kente sunduğu kültür ve sanat hizmetleri kapsamında ... Vakfı tarafından tedarik edilen hizmet sayesinde gerçekleştirilen etkinliklerin şu nitelikleri ve kazanmaları bulunduğunu;
• Özel bir uzmanlığın, rafine bir deneyimin, uzun yıllar içerisinde oluşturulmuş birikimin ürünleri olduğunu,
• Buna karşılık Vakfın bu kıymetli altyapısına istinaden bir ödeme yapılmadığını, dilekçeye ekli belgelerden görülebileceği gibi yalnızca etkinliklerin masraflarının ödenmesine katkıda bulunulduğunu,
• Vakfın özverili çalışmaları ve saygınlığının, gerçekleştirilen hizmetin verimliliğini ve etkisini büyüttüğünü,
• Makul büyüklükte ve yalnızca Protokol kapsamında kullanılan bir kaynak ile yalnızca kültürel ve sanatsal etkinlikler sunulmadığını, ...’in ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtımına, turizmine ve dolayısıyla sosyal ve ekonomik gelişimine destek sağlayan büyük adımlar atılabildiğini,
• Giderleri oluşturan konser bedeli, ulaşım, konaklama gibi hizmetlerin münferiden edinimi, koordinasyonu ve takibi mevcut insan kaynağı ve süre kısıtları nedeniyle bu ölçek ve karmaşıklıktaki tüm işler gibi, bir hizmet yüklenicisi ihtiyacını doğuracağından; özel sektörden farklı olarak kar marjları bulunmayan Vakfın köprü vazifesi üstlenerek, tasarruf edilmesini sağladığını,
• “Kültür ve Sanat Kenti ...” sloganıyla çalışmalarını sürdüren ...’in, Uluslararası ... Festivali’yle, alanlarında dünyanın en önemli isimlerini ...’e getirerek Türkiye’nin ve ...’in tanıtımını başarıyla yapmakta olduğunu, tarihi mekânları sanatla buluşturan ... Festivali’nin, … Antik Tiyatrosu, … Kütüphanesi, …’un yanı sıra … Evi, … Kilisesi, …, …Ören Yeri, “… Kenti” …, …’in ...’i yeniden kurduğu Kadifekale’yi, çağlar boyunca müzikle tedavinin başkenti olmuş …’u, … Kalesi’ni ve Türkiye'nin ilk yavaş kenti …’daki … Kalesi’ni, kent tarihinin önemli tanıkları olan … Kilisesi ile tarihi ... Fabrikasını, … Agorası’nı da mekânları arasına kattığını, Uluslararası ... Festivali’nin, nitelikli programları ve tarihi mekânları sanatla yaşatan etkinlikleriyle Avrupa Festivaller Birliğimin prestijli bir üyesi olduğunu,
• Dünya kamuoyunun dikkatini ...’in kültürüne ve kültür mekanlarına çekmeyi başaran ...’in, dünyanın her yerinde etkinliklere katılan sanatçıların kariyer bilgilerine “... Festivali” adını yazdırarak, kentin tanıtımını tüm dünyada, sanat yoluyla yapmayı sürdürdüğünü,
... Büyükşehir Belediyesi’nin, ... Vakfımın kurucu ortağı olduğu gibi; Yönetim Kurulunda da karar ortağı ve söz sahibi olduğunu, yapılan etkinlikleri karara bağlayan Yönetim Kurulunun üyeleri arasında yine Vakfın kurucularından olan ... Valiliğinin de bulunduğunu, ayrıca kentteki saygın kurum ve kuruluşlarının yöneticileri vasıtasıyla temsil edilen diğer doğal üyeler arasında Kültür Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığının da bulunduğunu, Belediye ve tabi olduğu en büyük mülki idare yapısının, kararlarında birlikte bulunduğu bu ortaklık ve yönetim yapısının, söz konusu Protokol kapsamındaki hizmet ve etkinlikler ile bunların gerçekleştirilmesinde sağlanacak katkı ve desteğin onay gördüğü kabulünü de beraberinde getirdiğini, Kültür Bakanlığı’nın ilgili web sitelerinde söz konusu etkinliğin programlarına yer verdiğini, desteğini ifade ettiğini (Ömek:https://....ktb.gov.tr/TR-232737/26-...-…-…-festivali-02- 20-mart-2019.html), ayrılacak kaynak tutarını da içeren Ortak Hizmet Protokolü kapsamında yapılacak işlemin tamamını açıkça ortaya koyan Meclis Kararı’nın Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğine göre yürürlüğe girmesi için Valiliğe sunulduğunu, dolayısıyla, kente sunulacak hizmetin karar süreçlerinin başından sonuna kadar mülki idare makamının müdahil olduğu bir süreç yaşandığını, ayrıca söz konusu protokollerde Belediye tarafının hizmetin karşılanmasına ilişkin ayırdığı kaynağı aktarmadan doğrudan kullanarak katkı ve destek vermesinin hazır kural, tanım, yol ve yöntemlerinin bulunmadığını, bunları oluşturmanın zaman ve maliyet sınırlarını aşacağının da açık olduğunu, sorguda ise bu süreçler dikkate alınmaksızın yüzeysel ve gerçeğe uymayan bir değerlendirmede bulunulduğunu, nitekim uygulamakla yükümlü olduğu Meclis Kararlarında Belediyenin Kurucu ve Yönetim Kurulu Üyesi olduğu vergiden muaf bir Vakıfla ortak bir hizmet için bir işbirliği yapıldığının açıkça ifade edildiğini, dolayısıyla sorgunun ele alınış biçiminin hukuka aykırı olduğunu, ilam hükmüyle ilgili çoğunluk görüşünün Belediye tarafından sadece para aktarıldığı, projelerin gerçekleştirilmesinde ortak bir faaliyette bulunulmadığı, aktarılan kaynağın hangi amaçla kullanıldığının belgelendirilmediği gerekçelerine dayandığını, ortak proje kapsamında Belediyenin para aktarımı dışında herhangi bir etkinlik yapmadığı hususunda bir tespit bulunmadığını, çok sayıda kamu kurumu ortağı bulunan Vakfın, onaylı protokol kapsamında üstlendikleri görevlerle ilgili bir araştırma yapılmadığını, ... İlinin sosyal, kültürel, sanatsal, tanıtım maksatlı yapılan harcamaların bir kısmının (gerek organizasyon gerekse de nakit harcama bakımından) Büyükşehir Belediyesi dışındaki kurumlar tarafından üstlenilmesinin hem mümkün hem vakıa olduğunu, bu durumun Belediye bütçesinden yapılacak olası harcamaları azaltacağı ve dahi azalttığının açık olduğunu, esasen dilekçe ekinde harcama belgelerinin de ibraz edildiğini, 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi ile 12.11.2012 tarihinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine eklenen ek fıkranın diğer bir sonucunun da; belediyelerin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesine dayalı olarak çıkarılan Derneklere Yardım Yönetmeliği kapsamından çıkarılması ve aktarılan kaynaklara ait harcama belgelerinin ibrazının belediyeler için zorunlu olmasının ortadan kalkması olduğunu, buna karşılık aktarılan kaynaklara ilişkin belgelerin dilekçe ekinde ibraz edildiğini, sonuç olarak söz konusu işlerin ortak hizmet projesi kapsamında işler olduğunun ortada olduğunu, bu kapsamda yapılan çalışmalarda Belediyece kaynak aktarımı dışında hiçbir işlem yapılmadığı kabulüne dayalı olarak kamu zararına neden olunduğuna karar verilmesinin doğru olmadığını, Belediyenin Vakfa kaynak aktarmadan protokol kapsamındaki işleri doğrudan yapmasının mümkün olduğunu, buna karşılık ortak hizmet projesi kapsamında harcama yapmasının da mümkün olduğunu, iki halde de Belediye bütçesinden harcama yapılacağını, uygulamanın önceki yıllarda da bu şekilde yapıldığını, tüm bu nedenlerle yapılan harcamalarla ilgili olarak mevzuata uygun olduğu kararı verilmesi, ilamda kamu zararı olduğu gerekçesiyle ilgililerinden müştereken ve müteselsilen faizleri ile birlikte tahsiline dair kurulan hükmün kaldırılması gerektiğini Kurulumuza arz etmiştir.
(Temyiz talep eden tüm sorumluların dilekçeleri için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz dilekçesinde sorumlunun ileri sürdüğü ve açıkladığı hususların, ilam maddesinde değerlendirilerek karşılandığı görülmüş olmakla birlikte, 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki;
“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.”,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki;
“Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.”
Ve üçüncü fıkrasındaki;
“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.”
Hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapabilmelerini öngörmekte olduğu, ancak, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesiyle eklenen ve yukarıda yer verilen üçüncü fıkra hükmü ile belediyelerin dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere nakdi yardım yapabilmelerinin yasaklandığı, buna göre, ... Büyükşehir Belediyesi ile ... Vakfı (...) arasında yapılan protokol çerçevesinde Belediye bütçesinden Vakfa yapılan nakit aktarımının kanuna aykırı olduğu, bu kapsamda mevzuata aykırı olarak yapılan ödemeden dolayı oluşan kamu zararından, 5018 sayılı Kanun’un 31’inci, 32’nci ve 33’üncü maddeleri ile Sayıştay Genel Kurulunun 14/06/2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Kararı uyarınca, Üst Yöneticinin, Meclis Üyelerinin, Harcama Yetkililerinin ve Gerçekleştirme Görevlilerinin sorumlu olduğunun düşünüldüğü; bu itibarla, temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyalarla duruşma talebinde bulunan sorumlular …, …, …, … ve … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, işbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu …’… … tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesi:
“…
v) Sağlık merkezleri, hastaneler, gezici sağlık üniteleri ile yetişkinler, yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik her türlü sosyal ve kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksek okullar, meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yapmak.
…”,
“Büyükşehir belediyesinin giderleri” başlıklı 24’üncü maddesi:
“…
o) Spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
…
r) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”
Hükümlerini haizdir.
Benzer şekilde, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinde:
“…
Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.
…”,
“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde:
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75’inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. …
…”,
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde:
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.
…”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde:
“Belediyenin giderleri şunlardır:
…
k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.
…
m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.
n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
…”
Hükümleri yer almaktadır.
Aynı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise:
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
…
c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.
Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.
…”
Denilmektedir.
Öte yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde;
“Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek demek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.
Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
Düzenlemesi yer almaktadır.
Temyize konu Daire Kararına ilişkin ödeme emri belgesi ve eki bilgi ve belgelere göre; 25 Mayıs-05 Temmuz 2019 tarihleri arasında …. ... Festivalinin, 02 Mart-20 Mart tarihleri arasında da …. … Festivalinin gerçekleştirilebilmesi için ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı (Büyükşehir Belediyesi) ve ... Vakfı (...) İş Birliği Ortak Hizmet Protokolü, 16.01.2019 tarihli ve 40 sayılı Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ile Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilmiş, Büyükşehir Belediye Başkanına protokolün imzalanması için yetki verilmiş ve aynı gün protokol imzalanmıştır.
Söz konusu bilgi ve belgeler, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde kültür ve sanat hizmetleri belediyenin sorumlulukları arasında sayılmış olmakla birlikte, aynı Kanun’un 75/c maddesinde de, belediyelerin belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği, ancak diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerektiği kuralının yer aldığı anlaşılmaktadır.
Nitekim temyize konu olayda da; Büyükşehir Belediyesi ile Vakıf Tüzüğüne göre kültür ve sanatın; araştırılmasına, incelenmesine, oluşturulmasına, öğrenilmesine, öğretilmesine, korunmasına, kitlelere yaygınlaştırılmasına yönelik her türlü girişimde bulunmak amacıyla ... Valiliği ve ... Büyükşehir Belediyesinin de kurucuları arasında yer aldığı gerçek ve tüzel kişiler tarafından Türk Medeni Yasası’nın 13.07.1967 tarihli ve 903 sayılı Yasayla değişik 73-81/b maddeleri uyarınca kurulan ... arasında, …. ... Festivali ve …. ... Festivalinin düzenlenmesine yönelik ortak hizmet projesi için iş birliği protokolü hazırlanması sonrası yukarıda tarih ve numarası belirtilen Büyükşehir Belediye Meclis Kararı alınarak, ortak hizmet projesi düzenlenmesine ilişkin temel esas ve kurallara uyulmuştur.
Bu duruma rağmen, İlamda Büyükşehir Belediyesi tarafından sadece para aktarıldığı (ki 2012 yılında yapılan değişiklikle ister ortak hizmet projesi kapsamında ister doğrudan dernek ve vakıflara yardım yapılmasının kati suretle engellendiği kabulüyle), projelerin gerçekleştirilmesinde ortak bir faaliyette bulunulmadığı ve aktarılan kaynağın hangi amaçla kullanıldığının belgelendirilmediği şeklinde özetlenebilecek gerekçelerle tazmin hükmü verilmiştir.
Öncelikle, Büyükşehir Belediyesi ile (kurucuları arasında ... Valiliği ve ... Büyükşehir Belediyesi olup, Dışişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Valilik ve Büyükşehir Belediyesi Vakfın yönetiminde bulunan ve Gelir İdaresi Başkanlığınca açıklanan Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanlığı Kararı ile vergi muafiyeti tanınan 289 kurumdan oluşan Vakıflar Listesinin …. satırında … tarihli ve … sayılı Karar ile yer alan, tüzel kişiliğe sahip, bağımsız ve özerk bir kuruluş olarak) ... arasında kültür ve sanat faaliyetlerinde bulunmak şeklindeki yükümlülükleri içeren ortak hizmet projesinde adı geçen Vakıfça gerçekleştirilmesi öngörülen hizmetlere yönelik imzalanan protokol kapsamında para aktarımının gerçekleştirildiği göz önünde bulundurulduğunda; bu aktarımın anılan Vakfa yapılan (nakdi) bir yardım niteliğinde olmayıp, (proje giderlerinin karşılanması için faturaların ödenmesi suretiyle) yapılacak hizmetler karşılığı olduğu noktasında bir tereddüt bulunmamaktadır.
Kaldı ki, ortak proje kapsamında Büyükşehir Belediyesinin para aktarımı dışında herhangi bir etkinlik yapmadığı hususunda bir tespit bulunmamaktadır. Başta Valilik olmak üzere çok sayıda kamu kurumu ortağı bulunan Vakfın, protokol kapsamında üstlendikleri görevlerle ilgili bir araştırma yapılmamıştır. Bu açıdan olaya bakıldığında, ... ilinin sosyal, kültürel, sanatsal ve tanıtım maksatlı harcamaların bir kısmının (gerek organizasyon gerekse de nakit harcama bakımından) Büyükşehir Belediyesi dışındaki kurumlar tarafından üstlenilmiş olması da mümkündür ki; böyle bir durumda Büyükşehir Belediye bütçesinden yapılacak harcamalar da azaltılmış olacaktır.
Yukarıda yer aldığı üzere 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi ile 12.11.2012 tarihinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine eklenen ek fıkranın bir sonucu da; belediyelerin 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesine dayalı olarak çıkarılan Derneklere Yardım Yönetmeliği kapsamından çıkarılması ve aktarılan kaynaklara ait harcama belgelerinin ibrazının belediyeler için zorunlu olmasının ortadan kalkması olmuştur.
Buna karşılık, aktarılan kaynakların harcanmasına ilişkin belgeler gerek sorgu aşamasında savunma eki olarak Daireye, gerekse temyiz aşamasında dilekçe eki olarak Kurulumuza ibraz edilmiş de olup, söz konusu fatura, fiş, makbuz vb. belgelerin içeriğinin; iş birliği protokolünün “...’in Yükümlülükleri” başlıklı 6. maddesinde sayılan hizmet ve faaliyetler (personel-sanatçı temini, afiş, broşür, el programı gibi tüm baskılı işlerin tasarımı, baskısı ve dağıtımı vb.) ile uyarlı olduğu açık bir şekilde görülmektedir. Zaten bu doğrultuda bahsi geçen protokolün “Belediyenin Yükümlülükleri” başlıklı 7. maddesinde:
“7.d. BELEDİYE, FESTİVAL etkinlikleri için yapılacak harcamalara katkı olmak üzere ...'e
… FESTİVALİ için: …-TL. (… TL.)
… FESTİVALİ için: …-TL. (… TL.) ödeyecektir.”
Denilerek ihtilafa konu olan aktarım (28.02.2019 tarihli ve 7523 sayılı ödeme emri belgesi ile … TL ve 28.05.2019 tarihli ve 18345 sayılı ödeme emri belgesi ile de … TL olmak üzere toplam … TL) gerçekleştirilmiştir.
Son olarak, Büyükşehir Belediyesinin Vakfa kaynak aktarmadan, protokol kapsamındaki işleri doğrudan yapması mümkündür. Buna karşılık ortak hizmet projesi kapsamında harcama yapması da mümkündür. İki halde de belediye bütçesinden harcama yapılacaktır. Uygulama önceki yıllarda da bu şekilde yapılmıştır. Bu yapılırken de ... ili halkının sosyal, kültürel ve sanatsal gelişiminde diğer kamu kuruluşlarının katılımı sağlanmış, maliyet paylaşılmıştır.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumlular tarafından ortak hizmet projesi kapsamında Vakıfça yapılan işler açıkça sunulmuş iken bu kapsamda yapılan çalışmalarda Büyükşehir Belediyesince kaynak aktarımı dışında hiçbir işlemin yapılmamış olduğu kabulüne dayalı olarak söz konusu nakit aktarımının kamu zararı sonucu doğurduğuna karar verilmesi hukuken isabetli görülemeyeceğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kabul edilerek 105 sayılı İlamın 3’üncü maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye …’un ilave görüşüyle) (…. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 06.11.2024 tarih ve 57433 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
İlave gerekçe/görüş
Üye …:
Somut olayda, ... Vakfının (...) 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde yer alan vergi muafiyeti tanınmış vakıflar arasında olduğu ve ortak hizmet projesinin aynı Kanun’un 14’üncü maddesinde sayılan kültür ve sanat hizmeti için yapıldığı anlaşılmaktadır.
İdare tarafından kendi görev ve sorumluluk alanında yer alan kültür ve sanat hizmeti için protokole bağlanan ortak hizmet projesi için ... Vakfına (...) kaynak aktarımı söz konusu olup, bu nakit aktarması 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde ifade edilen ve 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin ek fıkrası hükmü uyarınca belediyeler için uygulanmayan “yardım” niteliğinde değildir. Bu nedenle, mevzuata uygun olarak protokole bağlanan ortak hizmet projesine kaynak aktarılması doğrudan kamu zararı sonucunu doğurmamaktadır.
Aynı zamanda, mevzuata uygun olarak protokole bağlanan ortak hizmet projesine kaynak aktarılması doğrudan kamu zararı sonucunu doğurmadığı gibi, temyiz dilekçesi eklerinde yer alan faturaların kamu kaynağından proje için yapılan harcamaları açıklayıcı ve kanıtlayıcı nitelikte olduğu görülmektedir.
Bu itibarla, tazmin hükmünün kaldırılması uygun olacaktır.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
…. Daire Başkanı …:
Usule ve yasaya uygun olan Daire Kararının tasdiki gerekir.
Üye …:
İlamın 2’nci maddesine ilişkin yukarıda belirtilen “Karşı oy gerekçem/Azınlık görüşüm” doğrultusunda harcamalara ilişkin belgelerin yeniden incelenmesini ve sorumluluk hususunun tekrardan değerlendirilmesini teminen tazmin hükmünün bozularak, dosyanın Dairesine gönderilmesi gerekir.
Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …:
Karar metnimizde yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere belediyeler belediye meclisinin alacağı karar üzerine kamu yararına çalışan dernekler ile doğrudan, diğer dernekler ile mülki amirin onayıyla ortak hizmet projesi yapabileceklerdir.
Belediyeler belirtildiği üzere ortak hizmet projesi yapabilmekle birlikte bu yetkisini sınırsız kullanamayacaktır. 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin (a) ve (c) bendi belediyenin diğer kurum ve kuruluşlarla ortak hizmet projesi yapmasını düzenlemiştir.
Kanun’un 75’inci maddesinin (a) bendine göre mahallî idareler ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ortak hizmet projesi gerçekleştirilmesinde belediyenin bu kuruluşlara kaynak aktarımı öngörülmektedir. Bu kapsamda belediye bir kaynak aktarımında bulunuyorsa bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılacaktır.
Ancak, Kanun’un (c) bendi kapsamında kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirilmesinde bir kaynak aktarımından bahsedilmemiştir. Kanunda bu kuruluşlarla ortak hizmet projesi gerçekleştirmek için kaynak aktarımının öngörülmemiş olması, bu projeler için belediyenin harcama yapamayacağı anlamına da gelmemektedir. Belediye ortak hizmet projesi gerçekleştirme protokolü kapsamında gereken her türlü harcamaları kaynak aktarmaksızın kendisi yapacak veya tarafların ortak proje kapsamında ne tür katkılarının olacağı, bunların nasıl finanse edileceği protokolde belirtilecek ve buna göre kaynak kullanılacaktır.
Ancak Vakıf ile yapılan ortak projenin içeriği incelendiğinde ortak proje sözleşmesinin “Belediyenin yükümlülükleri” başlıklı 7.d. maddesinde; “Belediye festival etkinlikleri için yapılacak harcamalara katkı olmak üzere ...’e ... Festivali için …-TL, …festivali için …-TL ödeyecektir.” ifadesine yer verilerek belediyeye hizmet adı altında vakfa nakdi kaynak aktarımı şeklinde bir yükümlülük verildiği görülmüştür.
Yine bir başka husus 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin son paragrafıdır. İlgili paragrafa 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Yasa’nın 19'uncu maddesi ile yapılan ekleme dernek ve vakıflara yapılacak ödemeler için mahalli idareler açısından önemli bir değişiklik getirmiştir.
İlgili madde hükmünde; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” denilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde; “Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Görüleceği üzere 5018 sayılı Kanun’da yer alıp da belediyeler açısından uygulanmayacağı ifade edilen hükümler nakdi kaynak aktarımına ilişkindir.
2012 yılı öncesinde 5018 sayılı Kanun mahalli idarelerin derneklere nakdi kaynak aktarımına müsaade etmekteydi. Yine Dernekler Kanunu belediyeler ile derneklerin ortak proje yapmasını ve proje maliyetinin %50’sini aşmamak kaydıyla nakdi yardım yapılabilmesine imkan kılıyordu. Ancak 2012 yılındaki değişiklikle bu hususlar kesin bir şekilde kaldırılmış ve belediyelerin ister proje kapsamında ister doğrudan dernek ve vakıflara aktarım yapması kati suretle engellenmiştir.
Ortak hizmet projeleri isminden de anlaşılacağı üzere, ortak olarak gerçekleştirilecek bir hizmet projesinin varlığını gerektirmektedir. Bu durumda ortak hizmet gerçekleştirmeye karar veren ve bu hususta protokol imzalayan tarafların her birinin söz konusu ortak hizmet projesi kapsamında yapacakları hizmetleri maddi veya gayri maddi olarak belirlemeleri ve protokolde yer almalarını sağlamaları gerekmektedir. Aksi durumda ortak yürütülen bir hizmetten veya projeden bahsetmek mümkün olmayacaktır. Aktarılan kaynağın hangi amaçla kullanıldığı belgelendirilmediğinden, yapılan ödemelerin Vakıf tarafından proje amacına uygun şekilde kullanıldığı hususunda netlik bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Belediyenin taraf olduğu protokol bu haliyle bir projenin gerçekleştirilmesinden çok vakfa protokolle belirlenen tutarda maddi yardım yapılması niteliğinde olmaktadır.
Sorumluluk yönünden de; İlamın 2’nci maddesi için yaptığımız açıklamalar doğrultusunda sorumluluk itirazlarının da reddi gerekir.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumluların iddia ve itirazlarının hem konunun esası hem de sorumluluk yönlerinden reddedilerek tazmin hükmünün tasdiki gerekir.
105 sayılı İlamın 3’üncü maddesiyle; … Büyükşehir Belediyesi ile … Vakfı (…) arasında Belediye tarafından doğrudan nakit aktarımı yapılması öngörülerek ortak hizmet projesi adı altında protokolle kaynak aktarımında bulunulması sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Sorumlu [(Protokol Üzerinde İmzası Bulunan) Üst Yönetici sıfatıyla temyiz talep eden Belediye Eski Başkanı …] (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Sosyolog …’in kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde de tamamen aynı olmak üzere), temyiz dilekçesinde özetle; İlamın 2’nci maddesine ilişkin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerini aynen tekrar ettikten sonra, ilama konu ... Vakfı’nın, kültür ve sanatın; araştırılmasına, incelenmesine, oluşturulmasına, öğrenilmesine, öğretilmesine, korunmasına, kitlelere yaygınlaştırılmasına yönelik her türlü girişimde bulunmak amacıyla ... Valiliği ve ... Büyükşehir Belediyesinin de kurucuları arasında yer aldığı gerçek ve tüzel kişiler tarafından Türk Medeni Yasası'nın 13.07.1967 tarihli ve 903 sayılı Yasa’yla değişik 73-81/b maddeleri uyarınca kurulduğunu, Cumhurbaşkanınca (Bakanlar Kurulunca) vergi muafiyeti tanınmış tüzel kişiliğe sahip, bağımsız ve özerk bir kuruluş olduğunu, 25 Mayıs-05 Temmuz 2019 tarihleri arasında …. ... Festivalinin, 02 Mart-20 Mart tarihleri arasında da …. ... Festivalinin gerçekleştirilebilmesi için ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Vakfı İş Birliği Ortak Hizmet Protokolünün … tarih ve … sayılı Meclis Kararı ile ... Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edildiğini ve tarafına protokolün imzalanması için yetki verildiğini (Dilekçe Eki: 8), ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Vakfı (...) arasında Meclis Kararına istinaden … tarihinde protokol imzalandığını, …. ... Festivali ve …. … Festivalinin gerçekleştirilebilmesi için protokolün 6. ve 7. maddelerinde Belediye ile ... Vakfının (...) yükümlülüklerinin;
“...'in Yükümlülükleri
6.a. ..., FESTİVALLER'in gerçekleştirilmesi için tüm koordinasyondan, personel- sanatçı temininden ve programın hazırlanmasından sorumludur.
6.b. ..., FESTİVALLER'in sanatseverlerle basın-yayın organlarına, sanat kamuoyuna duyurusunu ve tanıtımını gerçekleştirmek için hazırlayacağı tüm baskılı işlerin (afiş, broşür, el programı, vb.) tasarımı, baskısı ve dağıtımından Belediye ile birlikte sorumludur.
6.c. .... FESTİVALLER'in tanıtım ve duyurularındaki kullanılacak baskılı işlerde (afiş, broşür, el programı, vb.) Belediyenin logosunu ve "... Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle” ibaresini kullanacaktır.
6.d. ..., FESTİVALLER'in tanıtım ve duyurusu için basın-yayın organlarına göndereceği tüm gazete ilanı ve basın bültenlerinde “... Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle” ibaresini kullanacaktır.
6.e. ..., FESTİVALLER süresince BELEDİYE tarafından tahsis edilen salonların ses ve ışık sistemini, Belediye’nin teknik personeli denetiminde kullanacaktır.
Belediyenin Yükümlülükleri
7.a. 25 Mayıs-05 Temmuz 2019 tarihleri arasında devam edecek olan … FESTİVALİ süresince … Sanat Merkezi ve … Kilisesi, 02 Mart-20 Mart 2019 tarihleri arasında devam edecek olan … FESTİVALİ süresince … Merkezi ve … Tiyatrosu BELEDİYE'nin ilgili birimleri (Kültür ve Sanat Daire Başkanlığı) tarafından tahsis edilir.
7.b. FESTİVALLER’in tanıtımı ve duyurusu ile ilgili işlerin durak panolarına, dijital panolara, raketlere ve kentin uygun yerlerine asılması/konulması için gerekli izin ve destek BELEDİYE'nin ilgili birimleri (Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Daire Başkanlığı) tarafından sağlanacaktır.
7.c. Konserlerde görev yapacak hostes ve sanatçı transferi için 2 adet minibüs (14 kişilik ve sürücülü), sahne malzemesi taşınması için 1 adet kamyon (sürücülü), 18 Şubat 2019 tarihinden itibaren … FESTİVALİ'nin ve 13 Mayıs 2019 tarihinden itibaren … FESTİVALİ'nin ön hazırlık, tanıtım, dağıtım işlerinde kullanılmak üzere 1 adet binek araç (sürücülü) ihtiyaç olduğunda talebin 1 gün önce BELEDİYE'ye bildirilmesi ve etkinlik bitiminde (en geç etkinlikten sonraki gün içinde) garaja iadeleri kaydıyla. BELEDİYE'nin ilgili birimleri (Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı) tarafından tahsis edilecektir.
7.d. BELEDİYE, FESTİVAL etkinlikleri için yapılacak harcamalara katkı olmak üzere ...'e
…FESTİVALİ için: …-TL. (… TL.)
… FESTİVALİ için: …-TL. (… TL.) ödeyecektir.”
Şeklinde sayıldığını, ... Büyükşehir Belediyesince Meclis Kararı ve İşbirliği Protokolüne istinaden 2019 yılında 28.02.2019 tarihli ve 7523 sayılı ödeme emri ile … TL ve 28.05.2019 tarihli ve 18345 sayılı ödeme emri ile de … TL olmak üzere toplam … TL’nin, “…. Uluslararası ... Festivali ve …. … Festivali” projelerinin faaliyetlerin gerçekleştirilmesi üzere ödeme yapıldığını, anılan mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından …. Uluslararası ... Festivali ve …. ... Festivali düzenlenmesine ilişkin Meclis Kararı ve ilgili Vakıf ile imzalanan işbirliği protokolüne istinaden ... Vakfına ödenen toplam … TL’nin, dilekçe ekinde sunulan belgelerden de görüleceği üzere doğrudan Vakfa verilen yardım niteliğinde olmadığını, ... halkına sosyal, kültürel, sanatsal, tanıtım maksatlı yapıldığını, yani hemşehrilik hukuku kapsamında belediyenin hizmet ve etkinliklerinden faydalandırıldığını, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları başlıklı 7’nci maddesinin (v) bendi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu yararı gözetilerek harcandığından kamu zararı oluşturmadığı kanaatinde olduğunu (Dilekçe Eki: 9), ayrıca ilam konusuna benzer nitelikteki bir ödeme ile ilgili Sayıştay Daire kararlarının İlamın 2’nci maddesine ilişkin sunulan kararlarla aynı olduğunu, söz konusu kararlardan hareketle, Belediyece ... Vakfına (...) yapılan ödemelerin, adı geçen Vakıf tarafından protokol hükümlerine aykırı olarak amacı dışında kullanılmamış olup, aksine bir hüküm bir tespit yapılmadığı sürece, söz konusu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını düşüncesinde olduğunu ve son olarak 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesine ve sorumluluk hukukuna yönelik İlamın 2’nci maddesi için yapılan açıklamalar, sorgu konusu ile ilgili yapılan savunmada Denetçi raporunun sonuç kısmında ifade edilen hususlar ve ilam metninin azınlık görüşünde yer alan ifadeler karşısında da tazmin hükmü kurulmasının isabetli olmadığını ve bu nedenle kaldırılması ya da bozulması gerektiğini Kurulumuza arz etmiştir.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Büyükşehir Belediye Meclis Kararı Üzerinde İmzası Bulunan) Diğer Sorumlu sıfatıyla temyiz talep eden Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi …, kendi gündem sırasında görüşülen dosyasındaki temyiz dilekçesinde yukarıda ve aşağıda belirtilen dilekçelerden farklı olarak özetle; Büyükşehir Belediye Meclis üyelerinin verilen kararın uygulanması aşamasında dahlinin olmadığını, bahsi geçen ödemelerin proje amacına uygun şekilde kamu yararı çerçevesinde kullanılıp kullanılmadığını takip ve araştırma aşamasında da Meclis üyelerinin görev ve yetkisinin bulunmadığını, Meclis üyeleri olarak verdikleri oyun, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış Vakıf ile Büyükşehir Belediyesi arasında imza edilecek yapılacak ortak hizmet protokolünün imzasına yetki verilmesine ilişkin olduğunu, bağış veya kaynak aktarımına ilişkin olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, Meclis üyesi olarak görevinin 31.03.2019 mahalli idareler seçimi ile sona erdiğini, bu tarihten sonra 22.05.2019 tarihinde Meclis üyesi sıfatı bulunmadığını, … tarihinde ...’e aktarılan …-TL’den bu nedenle de sorumluluğunun doğmasının mümkün olmadığını, yapılan ödemelerin de ortak projeler için harcandığını, harcama belgelerinin dosyaya sunulu olduğunu, ayrıca aşağıda projelerin gerçekleştirildiğine dair linkleri sunduğunu ve linkler vasıtası ile, alınan Meclis kararı üzerine imzalanan protokoller gereği yapılan hizmetlerin incelenmesini talep ettiğini;
>http://www.....org/tr/...-festivali linkinden festivale ilişkin gerekli bilginin edinilebileceğini,
>https://www.ntv.com.tr/sanat/26nci-...-...-...-festivali basladi,P5PshBatpEGiHQE2NaUsg ... ....... festivaline ilişkin haber linki
>https://www.ntv.com.tr/sanat/...-...-...-festivali- basladi,RFMw5DZu7UOucNVtalcXrg …. ... Festivaline dair haber linki
>https://www.youtube.com/watch?v=BUkX5rwB8R8 …. ... Festivali tanıtım videosu.
>https://www....dergisi.com/tr/dergi-arsivi/338-47-nci-sayi/2767-2018-konsepti-city-of-everything-herseyin-sehri-mavi-ve-gunesin-sehri-icin-avrupa-hamlesi ... ile ortak proje kapsamında “city of everything” (Her şeyin şehri) tanıtımına ilişkin haber
>https://gozlemgazetesi.com/HaberDetay/212/193973/...dan-avrupa-hamlesi.html ... ile ortak proje kapsamında “city of everything” (Her şeyin şehri) tanıtımına ilişkin haber
...’in tanıtımı ve ...lilerin kültürel ve sanatsal gelişimi için, kamu yararına çalışan vakıflar ile işbirliği ile gerçekleştirilen faaliyetler nedeni ile, kanuna uygun kaynak aktarımıyla, aktarılan kaynakların projeye uygun, kamu yararına kullanımı ile projeler gerçekleştirilmiş iken; kararı veren, kararları uygulayanlara, emeği geçenlere teşekkür etmek yerine, hukuka uyarlı olmayan kamu zararı ve tazmin hükmü verilmesinin, hukukun temel ilkeleri, hakkaniyet ve iyi niyetle bağdaşmadığını, öte yandan belediye meclis kararlarının kesin olmadığını ve kararın uygulanması aşamasında meclis üyelerinin bir dahlinin bulunmadığını, alınan kararların hukuksal dayanağı olmasa dâhi kararlar kesin olmadığından; Büyükşehir Belediye Meclis üyelerine kamu zararı tahmilinin hukuka uyarlı olmadığını, özetle imza edilen protokolün 5018 sayılı Yasada belirtilen hükümlere uygun olup olmadığının, Büyükşehir Belediye Meclis üyelerinin bilebileceği bir husus olmadığını dile getirmek suretiyle tazmin hükmünün kaldırılması istemini yinelemiştir.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak (Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Harcama Yetkilisi sıfatıyla temyiz talep eden Daire Başkanı … ve (Ödeme Emri Belgesi Üzerinde İmzası Bulunan) Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla temyiz talep eden Şube Müdürü …, kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde tamamen aynı olmak üzere yukarıdaki dilekçelerden farklı olarak özetle; sorgu aşamasında tarafına yöneltilen sorguda; 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi ile 12.11.2012 tarihinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine eklenen ek fıkradaki; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmünden hareketle; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabileceğini düzenleyen 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesi ile kamu kurum ve kuruluşlarının derneklerle yürütebilecekleri ortak projelerinde de proje maliyetlerinin (en fazla yüzde ellisi oranında) aynî veya nakdî katkı sağlayabileceklerini düzenleyen 5253 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin belediyeler için uygulanamayacağını yineleyerek; 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi (c) bendinde kaynak aktarımı yapabileceği şeklinde bir düzenleme yer almadığından hareketle, bahsi geçen ortak projeler için belediyelerin düzenlenecek protokol ile her türlü harcamaları kaynak aktarımı olmaksızın yapabileceğinin belirtildiğini, … tarihli ve … sayılı Meclis Kararı ile onaylanmış olan “16.01.2019 tarihli ... Büyükşehir Belediyesi ile ... Vakfı (...) Tarafından …. ... Festivali ve … Festivali Düzenlenmesi Hakkında İşbirliği Protokolü” uyarınca; 2019 yılı içerisinde Kültür ve Sanat Şube Müdürlüğü tarafından 28.02.2019 tarihli ve 9237 sayılı Harcama Talimatı ile … TL ve 22.05.2019 tarihli ve 25722 sayılı Harcama Talimatı ile … TL olmak üzere toplamda … TL’nin ... Vakfı (...) hesabına aktarıldığını, bahse konu Protokolün, Belediyenin ve Vakfın yükümlülüklerini ayrı ayrı net olarak ortaya koyduğunu, yapılan işlemlerin Protokoldeki Belediyenin yükümlülükleri kapsamında olduğunu, taraflar arasındaki Protokolün 7. maddesi (d) bendinde; “BELEDİYE, festival etkinlikleri için yapılacak harcamalara katkı olmak üzere ...’e … FESTİVALİ için: …-TL (…TL), … FESTİVALİ için: …-TL (…TL) ödeyecektir.’’ ifadesine yer verildiğini, yukarıda yer alan Kanun hükmü ile Protokol maddesi birlikte değerlendirildiğinde; yapılacak harcamaların tamamının …. ... Festivali ve …. ... … Festivali Düzenlenmesi Hakkında İşbirliği Protokolü kapsamında olduğunu ve Protokolde belirtilen faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik olacağını, 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi (c) bendine ve 60’ıncı maddesi (m) ve (n) bentlerine uygun olduğunun açıkça anlaşılacağını, sorguda belirtilen kamu zararına dayanak olarak gösterilen 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde yer alan; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmünün İlamdaki konuyla doğrudan bir ilgisinin bulunmadığını, öncelikle ... Vakfı’nın 5253 sayılı Dernekler Kanunu’na değil; 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’na tabi bir teşekkül olduğunu belirtmek gerektiğini, bu bağlamda 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 10’uncu maddesinin sorgu maddesinde ayrıntısı ile ele alınmasının yersiz bir tutum olduğunu, öte yandan uygulanmaz olarak belirtilen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesindeki hükmün ise herhangi bir ortak projeye, şarta, sözleşmeye dayanmaksızın doğrudan doğruya yapılan yardım niteliğindeki nakdi ödemelere ilişkin olduğunu, ne var ki mevcut durumda yapılan … TL’lik ödemenin, gelenekselleştiği açıkça anlaşılan uluslararası kültür ve sanat organizasyonlarına ilişkin yapılan ortak hizmet projesinin gerçekleştirilmesine yönelik olduğunu ve Protokolde bahsi geçen ortak proje harcamalarına tahsisli olduğunu, kesinlikle Vakfa yapılmış bir yardım veya şartsız bağış olmadığını, zaten sorguda da böyle bir tespite yer verilmediğini, öte yandan 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi (c) bendi uyarınca yürütülecek ortak hizmet projesine mezkûr Kanun’un 60’ıncı maddesi (m) bendi uyarınca gider yapılabileceği düzenlenmiş iken bu giderin yapılma şekline ilişkin mevzuatta bir düzenleme bulunmadığını, Kanun’un karşılıksız yardım yapılamayacağına ilişkin atıfların eklektik bir biçimde kıyaslanarak belediyelerin kaynak aktarımı yapamayacağını ileri sürmenin mesnetsiz bir yetki daraltma gayretinden öte olmadığını, zira mevzuatta düzenleme bulunmadığı hallerde saklı yetki kavramı çerçevesinde idarenin takdir yetkisinden söz etmek gerekeceğinin açık olduğunu, dolayısıyla mevzuatta aksine bir hüküm bulunmadığı halde ortak hizmet projesinde kaynak aktarılmayacağını sorgu konusu yapmanın idarenin takdir yetkisini sınırlayacak ve ortadan kaldıracak şekilde yerindelik denetimi yapıldığını göstermekte olduğunu, bu yönüyle de sorguda değinilen kamu zararı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunun açık olduğunu, Sayıştay Temyiz Kurulunun 09.05.2018 tarihli ve 44469 tutanak no.lu Kararında yer alan karşı oy gerekçesinde; “Söz konusu Kanun değişikliğinden sonra kamu idaresinin, “... 'de Sivil Toplum Kuruluşlarının Kapasitesinin Geliştirilmesi Projesi” adı altında, mevzuatta herhangi bir değişiklik olmamış gibi aynı uygulamalara devam ettiği görülmüştür. Yapılan yardımlar bu yönüyle mevzuata aykırı ve bir proje kapsamında yapılan harcama mahiyetinde olmasa da, yardım yapılan kimi dernek ve vakıfların, aldıkları yardımlarla yine kamuya ait harcamalar yaptıkları düşünüldüğünde, bu tutarların da kamu zararı olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, il özel idaresince yardım yapılan söz konusu dernek ve vakıfların aldıkları yardımlar ile yaptıkları sarfiyatın kamuya ait harcama olup olmadıkları yönüyle incelenmesi ve kamuya yapılan harcamaların tespit edildikten sonra bu miktarların kamu zararından düşülmesi ve kalan miktara tazmin hükmü verilmesi gerekir. Söz konusu eksikliğin giderilmesi için ise, konunun İçişleri Bakanlığına yazılması, gelen tespitlere göre karar verilmesini temin için de Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesi ve İlam hükmünün BOZULARAK, Dairesine gönderilmesi gerekmektedir.” denilmekte olup yapılan sorguya konu ödemenin kamu zararı olup olmadığını tespit edebilmek için Vakfın Belediyeden aldığı tutarlarla yine kamuya ait harcama yaptığı hususunun göz önüne alınarak bir değerlendirmede bulunulması, bunun için de bahsi geçen ödemelerin Vakıf tarafından proje amacına uygun şekilde kamu yararı çerçevesinde kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi gerektiğini, bu itibarla da Sorguda; kamu zararı olduğu iddia edilen … TL tutarındaki ödemenin bahsi geçen proje haricinde harcandığı, amacına uygun kullanılmadığı, protokol şartlarının oluşmadığı gibi bir değerlendirme veya kanaat de bulunmadığını, kaldı ki böyle bir araştırmanın dahi bulunmadığını, bu durumun bile yapılan ödemenin aslında kamu zararı niteliğinde olmadığının açık ispatı olduğunu, bu yönüyle olayın gerçek mahiyetini araştırmaksızın eksik ve yüzeysel bir inceleme neticesinde yapılan değerlendirme ile kamu zararı tespitinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını, ... Vakfı (...) tarafından Belediyeye yazılan … tarihli ve .../… sayılı yazı ve eki belgeler incelendiğinde, aktarılan katkı payları kullanılarak, Vakıf tarafından yapılan harcamaların tamamının mevzuat dahilinde düzenlenen ortak hizmet projesi protokolünde belirtilen amaç ve hedeflerin gerçekleştirilmesi için kullanıldığının görüleceğini, bir başka ifade ile kamu kaynağının beldenin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçları için kamu yararı gözetilerek kullanıldığının ortada olduğunu, ... Vakfının Bakanlar Kurulu Kararı ile vergiden muaf vakıflar arasında olduğunu ki; 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi (c) bendi uyarınca Belediye Meclisi Kararından sonra mahallin en büyük mülki amirinin onayının bulunmasına dahi gerek bulunmadığını, Başkanlık Makamının Protokolün onaylanması hususunda Belediye Meclisine yazdığı … tarihli ve … sayılı yazıda durumun açıkça dile getirildiğini, Bakanlar Kurulu Kararı ile vergiden muaf tutulmayı gerektirecek ölçüde kamuya yararlı statüde kamu menfaatini gözeterek faaliyet gösteren adı geçen Vakıfla, yürütülecek ortak hizmet projesinin gerçekleştirilmesi konusunda Meclis Kararı bulunan Protokolün gereklerini yerine getirmemin şahsını sorumluluk altına sokmasının hukuken izah edilebilir bir tarafı bulunmadığını, Vakfın vergiden muaf tutulması kararının, idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması şeklinde yorumlanması nasıl mümkün değilse, bu Vakıfla işbirliği protokolü kapsamında katkı sunmanın da fazla veya yersiz ödeme olarak yorumlanamayacağını, ayrıca ...’in ... Valiliği ve Belediyenin de kurucu üye olduğu; İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Valilik, Büyükşehir Belediye Başkanlığı şeklinde sıralanabilecek kamu kurulularının doğal yönetim kurulu üyesi olduğu bir teşekkül olduğunu, sorguda bir kanaate yer verilirken bahsi geçen Makamların anılan Vakfın yönetiminde olduğunun göz ardı edilmesiyle olayın gerçek mahiyetinin gözden kaçırılmakta olduğunu, ... Büyükşehir Belediyesi’nin, ... Vakfı’nın kurucu ortaklarından olduğu gibi söz konusu Vakfın kurucuları arasında Belediyenin yanı sıra ... Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, ... Ticaret Odası, T.C. Ziraat Bankası … Bölge Müdürlüğü ve benzeri kamu kurumları ile kar amacı gütmeyen, kamu yararına çalışan kuruluşlar yer aldığını, Gelir İdaresi Başkanlığınca açıklanan Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanlığı Kararı ile vergi muafiyeti tanınan 289 kurumdan oluşan Vakıflar Listesinin …. satırında … tarihli ve … sayılı Karar ile yer alan, ... Vakfı’nın amaç ve görevlerinin; kültür ve sanatın araştırılmasına, incelenmesine, oluşturulmasına, öğrenilmesine, öğretilmesine, korunmasına, kitlelere yaygınlaştırılmasına yönelik her türlü girişimde bulunmak olarak belirlendiğini, ...’in, bu amaçlarını ve görevlerini yerine getirebilmek için;
• Uluslararası ... Festivalini gerçekleştirir ve düzenli olarak sürdürdüğünü,
• ...'de ya da yurdun başka yerlerinde ulusal ya da uluslararası nitelikte çeşitli kültür ve sanat festivalleri düzenlediğini,
• Araştırmalar, derlemeler yapar, yaptırdığını,
• Belgelikler kurduğunu,
• Sergiler açtığını,
• Yayınlar yaptığını,
• Dinletiler, gösteriler, konuşmalar, paneller, seminerler, sempozyumlar, kongreler düzenlediğini,
• Özgün yeni yapıtlar oluşumuna olanak sağlayacak ısmarlamalar yaptığını, yarışmalar düzenler, ödüller verdiğini,
• Burslar verdiğini,
• Kuruluş amacına aykırı düşmeyen her türlü çalışmayı yaptığını, yaptırdığını,
Tüm girişim ve çalışmalarında çağdaş beğeninin ulusal ve uluslararası kültür düzeyinin altına düşmemeye özen gösteren ... Vakfı’nın (...), protokol kapsamında …. kez yapılan ... Festivali ve …. kez yapılan … Festivalini gerçekleştirdiğini, söz konusu iki festivalin, ...'in kent hayatında yer edinmiş, şehirle, ulusal ve uluslararası anlamda özdeşleşmiş ve kentteki birçok kurum ve kuruluşun desteğini almayı başarmış önemli kültür sanat etkinlikleri olduğunu, bu kapsamda etkinliklerin hizmet tedariği, hizmet ortağı bulunduğu Vakıf tarafından yapıldığı için ayrılan kaynağın nakit olarak aktarıldığını ve kaynağın tamamının bu kapsamda kullanıldığını, Belediyenin ayırdığı kaynağın doğrudan Vakfa yardım edilmesi değil; ortak projeye katkı sağlanması olarak değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca söz konusu etkinlikleri doğrudan ve baştan yapmak yerine, kaynakları verimli ve tutumlu kullanmak adına, kentin marka değerleri olmak konusunda olgunluğunu ve yeterliliğini ispat etmiş, biri …. kez, diğeri …. kez gerçekleştirilecek, devam eden etkinliklerin, birikimli hizmet faaliyetlerinin ortağı olma yolunun seçildiğini, bu noktada kamu zararına sebep oldukları iddiasının hakkaniyetle bağdaşmayacağını, kaynağın ne amaçla harcandığı, fiili durumun amaç ve hedeflerle uyumunun Belediyece her aşamasında denetlenmiş olup, ekli belgelerle açıkça ortaya konduğunu, bu belgelerden de görülmektedir ki kullanılan tutarın, Vakfın söz konusu etkinliklerin başarı ile gerçekleştirilmesinde rol oynayan birikime herhangi bir karşılık değil; masrafların karşılığı olduğunu, özetle, herhangi bir kuruluşa değil kamu yararına hizmet niteliğini Bakanlar Kurulunun vergi muafiyeti ile tescillediği bir kültür sanat Vakfına, yardım amacıyla değil; birlikte kararlaştırılan kültürel sanatsal etkinlikleri gerçekleştirmek amacıyla, herhangi bir harcaması için değil; protokol uyarınca yalnızca bu etkinliklere yapılacak harcamalara katkı olmak üzere, etkinliğin herhangi bir gideri için değil; sanatçı ve toplulukları ile orkestraların etkinlikle alakalı giderleri için yapılmış bu ödeme ile, kente sunulan hizmetin kente hizmet sunmakla görevli kurumlarca birlikte sahiplenilmesi geleneğinin taçlandırıldığını, ödeneğin verimli tutumlu ve yerinde harcandığını, … tarihli, .../… ve .../… sayılı yazıları ile …. ... ve …. … Festivallerinin program ve bütçeleri çerçevesinde Belediye ile ortaklaşa gerçekleştirilmesi teklifinde bulunan ... Vakfı’nın (...), söz konusu etkinlikleri gerçekleştirmek için Belediyenin verdiği katkı ve desteğin yanı sıra Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk ve Kültür Ofisleri (İtalyan Konsolosluğu, İsviçre Konsolosluğu, Fransız Kültür, Goethe Enstitüsü, Avusturya Kültür Ofisi, Romen Kültür Merkezi) gibi kurumlar ile turizm ve güvenlik kuruluşlarından da katkı ve destek aldığını, Belediyece ayrılan kaynağın birkaç misli büyüklüğünde bir bütçe kullandığını, 25 Mayıs-1 Temmuz 2019 tarihleri arasında …. ... Festivali kapsamında 11 etkinlik, 2-20 Mart 2019 tarihleri arasında …. … Festivali kapsamında 19 etkinlik gerçekleştirildiğini, bu etkinliklerin dünya çapında sanatçı, topluluk, koro ve orkestraların konserlerinin yanı sıra sergiler, seminerler, film gösterimleri, ustalık sınıfları ve atölyeleri içerdiğini, zira hizmetin amaçları arasında sanatı sevdirmenin ve başta müzik kültürünü yaymanın yanı sıra eğitim işlevinin de ağırlıklı olduğunu, 5216 sayılı Kanun kapsamında Belediyenin hizmet alanının tüm kent sınırlarını kapsamakta olduğunu, bu kapsamda doğrudan kurumsal kapasiteleri ve kabiliyetleri ile hizmet, faaliyet ve etkinliklerimizi sundukları gibi belediyelerin mevzuattan kaynaklı görev ve sorumlulukları ile örtüşen, bunları paylaşan nitelikleri haiz kurum ve kuruluşlarla ortak hizmet de üretilebildiğini, bir büyükşehir olarak ...’in ölçeği bunu gerektirdiği gibi, kentin yukarıda anılan amaçlar için kurulmuş yapılarının kurumsal kapasitesinin artırılması ve değerlerini, birikimlerini kamuya vakfeden kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak kente verilen hizmeti büyütmenin de bir yerel yönetim sorumluluğu olduğunun değerlendirildiğini, Belediyenin kente sunduğu kültür ve sanat hizmetleri kapsamında ... Vakfı tarafından tedarik edilen hizmet sayesinde gerçekleştirilen etkinliklerin şu nitelikleri ve kazanmaları bulunduğunu;
• Özel bir uzmanlığın, rafine bir deneyimin, uzun yıllar içerisinde oluşturulmuş birikimin ürünleri olduğunu,
• Buna karşılık Vakfın bu kıymetli altyapısına istinaden bir ödeme yapılmadığını, dilekçeye ekli belgelerden görülebileceği gibi yalnızca etkinliklerin masraflarının ödenmesine katkıda bulunulduğunu,
• Vakfın özverili çalışmaları ve saygınlığının, gerçekleştirilen hizmetin verimliliğini ve etkisini büyüttüğünü,
• Makul büyüklükte ve yalnızca Protokol kapsamında kullanılan bir kaynak ile yalnızca kültürel ve sanatsal etkinlikler sunulmadığını, ...’in ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtımına, turizmine ve dolayısıyla sosyal ve ekonomik gelişimine destek sağlayan büyük adımlar atılabildiğini,
• Giderleri oluşturan konser bedeli, ulaşım, konaklama gibi hizmetlerin münferiden edinimi, koordinasyonu ve takibi mevcut insan kaynağı ve süre kısıtları nedeniyle bu ölçek ve karmaşıklıktaki tüm işler gibi, bir hizmet yüklenicisi ihtiyacını doğuracağından; özel sektörden farklı olarak kar marjları bulunmayan Vakfın köprü vazifesi üstlenerek, tasarruf edilmesini sağladığını,
• “Kültür ve Sanat Kenti ...” sloganıyla çalışmalarını sürdüren ...’in, Uluslararası ... Festivali’yle, alanlarında dünyanın en önemli isimlerini ...’e getirerek Türkiye’nin ve ...’in tanıtımını başarıyla yapmakta olduğunu, tarihi mekânları sanatla buluşturan ... Festivali’nin, … Antik Tiyatrosu, … Kütüphanesi, …’un yanı sıra … Evi, … Kilisesi, …, …Ören Yeri, “… Kenti” …, …’in ...’i yeniden kurduğu Kadifekale’yi, çağlar boyunca müzikle tedavinin başkenti olmuş …’u, … Kalesi’ni ve Türkiye'nin ilk yavaş kenti …’daki … Kalesi’ni, kent tarihinin önemli tanıkları olan … Kilisesi ile tarihi ... Fabrikasını, … Agorası’nı da mekânları arasına kattığını, Uluslararası ... Festivali’nin, nitelikli programları ve tarihi mekânları sanatla yaşatan etkinlikleriyle Avrupa Festivaller Birliğimin prestijli bir üyesi olduğunu,
• Dünya kamuoyunun dikkatini ...’in kültürüne ve kültür mekanlarına çekmeyi başaran ...’in, dünyanın her yerinde etkinliklere katılan sanatçıların kariyer bilgilerine “... Festivali” adını yazdırarak, kentin tanıtımını tüm dünyada, sanat yoluyla yapmayı sürdürdüğünü,
... Büyükşehir Belediyesi’nin, ... Vakfımın kurucu ortağı olduğu gibi; Yönetim Kurulunda da karar ortağı ve söz sahibi olduğunu, yapılan etkinlikleri karara bağlayan Yönetim Kurulunun üyeleri arasında yine Vakfın kurucularından olan ... Valiliğinin de bulunduğunu, ayrıca kentteki saygın kurum ve kuruluşlarının yöneticileri vasıtasıyla temsil edilen diğer doğal üyeler arasında Kültür Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığının da bulunduğunu, Belediye ve tabi olduğu en büyük mülki idare yapısının, kararlarında birlikte bulunduğu bu ortaklık ve yönetim yapısının, söz konusu Protokol kapsamındaki hizmet ve etkinlikler ile bunların gerçekleştirilmesinde sağlanacak katkı ve desteğin onay gördüğü kabulünü de beraberinde getirdiğini, Kültür Bakanlığı’nın ilgili web sitelerinde söz konusu etkinliğin programlarına yer verdiğini, desteğini ifade ettiğini (Ömek:https://....ktb.gov.tr/TR-232737/26-...-…-…-festivali-02- 20-mart-2019.html), ayrılacak kaynak tutarını da içeren Ortak Hizmet Protokolü kapsamında yapılacak işlemin tamamını açıkça ortaya koyan Meclis Kararı’nın Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğine göre yürürlüğe girmesi için Valiliğe sunulduğunu, dolayısıyla, kente sunulacak hizmetin karar süreçlerinin başından sonuna kadar mülki idare makamının müdahil olduğu bir süreç yaşandığını, ayrıca söz konusu protokollerde Belediye tarafının hizmetin karşılanmasına ilişkin ayırdığı kaynağı aktarmadan doğrudan kullanarak katkı ve destek vermesinin hazır kural, tanım, yol ve yöntemlerinin bulunmadığını, bunları oluşturmanın zaman ve maliyet sınırlarını aşacağının da açık olduğunu, sorguda ise bu süreçler dikkate alınmaksızın yüzeysel ve gerçeğe uymayan bir değerlendirmede bulunulduğunu, nitekim uygulamakla yükümlü olduğu Meclis Kararlarında Belediyenin Kurucu ve Yönetim Kurulu Üyesi olduğu vergiden muaf bir Vakıfla ortak bir hizmet için bir işbirliği yapıldığının açıkça ifade edildiğini, dolayısıyla sorgunun ele alınış biçiminin hukuka aykırı olduğunu, ilam hükmüyle ilgili çoğunluk görüşünün Belediye tarafından sadece para aktarıldığı, projelerin gerçekleştirilmesinde ortak bir faaliyette bulunulmadığı, aktarılan kaynağın hangi amaçla kullanıldığının belgelendirilmediği gerekçelerine dayandığını, ortak proje kapsamında Belediyenin para aktarımı dışında herhangi bir etkinlik yapmadığı hususunda bir tespit bulunmadığını, çok sayıda kamu kurumu ortağı bulunan Vakfın, onaylı protokol kapsamında üstlendikleri görevlerle ilgili bir araştırma yapılmadığını, ... İlinin sosyal, kültürel, sanatsal, tanıtım maksatlı yapılan harcamaların bir kısmının (gerek organizasyon gerekse de nakit harcama bakımından) Büyükşehir Belediyesi dışındaki kurumlar tarafından üstlenilmesinin hem mümkün hem vakıa olduğunu, bu durumun Belediye bütçesinden yapılacak olası harcamaları azaltacağı ve dahi azalttığının açık olduğunu, esasen dilekçe ekinde harcama belgelerinin de ibraz edildiğini, 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi ile 12.11.2012 tarihinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine eklenen ek fıkranın diğer bir sonucunun da; belediyelerin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesine dayalı olarak çıkarılan Derneklere Yardım Yönetmeliği kapsamından çıkarılması ve aktarılan kaynaklara ait harcama belgelerinin ibrazının belediyeler için zorunlu olmasının ortadan kalkması olduğunu, buna karşılık aktarılan kaynaklara ilişkin belgelerin dilekçe ekinde ibraz edildiğini, sonuç olarak söz konusu işlerin ortak hizmet projesi kapsamında işler olduğunun ortada olduğunu, bu kapsamda yapılan çalışmalarda Belediyece kaynak aktarımı dışında hiçbir işlem yapılmadığı kabulüne dayalı olarak kamu zararına neden olunduğuna karar verilmesinin doğru olmadığını, Belediyenin Vakfa kaynak aktarmadan protokol kapsamındaki işleri doğrudan yapmasının mümkün olduğunu, buna karşılık ortak hizmet projesi kapsamında harcama yapmasının da mümkün olduğunu, iki halde de Belediye bütçesinden harcama yapılacağını, uygulamanın önceki yıllarda da bu şekilde yapıldığını, tüm bu nedenlerle yapılan harcamalarla ilgili olarak mevzuata uygun olduğu kararı verilmesi, ilamda kamu zararı olduğu gerekçesiyle ilgililerinden müştereken ve müteselsilen faizleri ile birlikte tahsiline dair kurulan hükmün kaldırılması gerektiğini Kurulumuza arz etmiştir.
(Temyiz talep eden tüm sorumluların dilekçeleri için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz dilekçesinde sorumlunun ileri sürdüğü ve açıkladığı hususların, ilam maddesinde değerlendirilerek karşılandığı görülmüş olmakla birlikte, 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki;
“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.”,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki;
“Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.”
Ve üçüncü fıkrasındaki;
“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.”
Hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapabilmelerini öngörmekte olduğu, ancak, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesiyle eklenen ve yukarıda yer verilen üçüncü fıkra hükmü ile belediyelerin dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere nakdi yardım yapabilmelerinin yasaklandığı, buna göre, ... Büyükşehir Belediyesi ile ... Vakfı (...) arasında yapılan protokol çerçevesinde Belediye bütçesinden Vakfa yapılan nakit aktarımının kanuna aykırı olduğu, bu kapsamda mevzuata aykırı olarak yapılan ödemeden dolayı oluşan kamu zararından, 5018 sayılı Kanun’un 31’inci, 32’nci ve 33’üncü maddeleri ile Sayıştay Genel Kurulunun 14/06/2007 tarihli ve 5189/1 sayılı Kararı uyarınca, Üst Yöneticinin, Meclis Üyelerinin, Harcama Yetkililerinin ve Gerçekleştirme Görevlilerinin sorumlu olduğunun düşünüldüğü; bu itibarla, temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
Aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyalarla duruşma talebinde bulunan sorumlular …, …, …, … ve … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, işbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu …’… … tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesi:
“…
v) Sağlık merkezleri, hastaneler, gezici sağlık üniteleri ile yetişkinler, yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik her türlü sosyal ve kültürel hizmetleri yürütmek, geliştirmek ve bu amaçla sosyal tesisler kurmak, meslek ve beceri kazandırma kursları açmak, işletmek veya işlettirmek, bu hizmetleri yürütürken üniversiteler, yüksek okullar, meslek liseleri, kamu kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yapmak.
…”,
“Büyükşehir belediyesinin giderleri” başlıklı 24’üncü maddesi:
“…
o) Spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
…
r) Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”
Hükümlerini haizdir.
Benzer şekilde, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinde:
“…
Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.
…”,
“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde:
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75’inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. …
…”,
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde:
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.
…”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde:
“Belediyenin giderleri şunlardır:
…
k) Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.
…
m) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.
n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
…”
Hükümleri yer almaktadır.
Aynı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise:
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
…
c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.
d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.
Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.
…”
Denilmektedir.
Öte yandan, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde;
“Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek demek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.
Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
Düzenlemesi yer almaktadır.
Temyize konu Daire Kararına ilişkin ödeme emri belgesi ve eki bilgi ve belgelere göre; 25 Mayıs-05 Temmuz 2019 tarihleri arasında …. ... Festivalinin, 02 Mart-20 Mart tarihleri arasında da …. … Festivalinin gerçekleştirilebilmesi için ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı (Büyükşehir Belediyesi) ve ... Vakfı (...) İş Birliği Ortak Hizmet Protokolü, 16.01.2019 tarihli ve 40 sayılı Büyükşehir Belediye Meclis Kararı ile Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilmiş, Büyükşehir Belediye Başkanına protokolün imzalanması için yetki verilmiş ve aynı gün protokol imzalanmıştır.
Söz konusu bilgi ve belgeler, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde kültür ve sanat hizmetleri belediyenin sorumlulukları arasında sayılmış olmakla birlikte, aynı Kanun’un 75/c maddesinde de, belediyelerin belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği, ancak diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerektiği kuralının yer aldığı anlaşılmaktadır.
Nitekim temyize konu olayda da; Büyükşehir Belediyesi ile Vakıf Tüzüğüne göre kültür ve sanatın; araştırılmasına, incelenmesine, oluşturulmasına, öğrenilmesine, öğretilmesine, korunmasına, kitlelere yaygınlaştırılmasına yönelik her türlü girişimde bulunmak amacıyla ... Valiliği ve ... Büyükşehir Belediyesinin de kurucuları arasında yer aldığı gerçek ve tüzel kişiler tarafından Türk Medeni Yasası’nın 13.07.1967 tarihli ve 903 sayılı Yasayla değişik 73-81/b maddeleri uyarınca kurulan ... arasında, …. ... Festivali ve …. ... Festivalinin düzenlenmesine yönelik ortak hizmet projesi için iş birliği protokolü hazırlanması sonrası yukarıda tarih ve numarası belirtilen Büyükşehir Belediye Meclis Kararı alınarak, ortak hizmet projesi düzenlenmesine ilişkin temel esas ve kurallara uyulmuştur.
Bu duruma rağmen, İlamda Büyükşehir Belediyesi tarafından sadece para aktarıldığı (ki 2012 yılında yapılan değişiklikle ister ortak hizmet projesi kapsamında ister doğrudan dernek ve vakıflara yardım yapılmasının kati suretle engellendiği kabulüyle), projelerin gerçekleştirilmesinde ortak bir faaliyette bulunulmadığı ve aktarılan kaynağın hangi amaçla kullanıldığının belgelendirilmediği şeklinde özetlenebilecek gerekçelerle tazmin hükmü verilmiştir.
Öncelikle, Büyükşehir Belediyesi ile (kurucuları arasında ... Valiliği ve ... Büyükşehir Belediyesi olup, Dışişleri Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Valilik ve Büyükşehir Belediyesi Vakfın yönetiminde bulunan ve Gelir İdaresi Başkanlığınca açıklanan Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanlığı Kararı ile vergi muafiyeti tanınan 289 kurumdan oluşan Vakıflar Listesinin …. satırında … tarihli ve … sayılı Karar ile yer alan, tüzel kişiliğe sahip, bağımsız ve özerk bir kuruluş olarak) ... arasında kültür ve sanat faaliyetlerinde bulunmak şeklindeki yükümlülükleri içeren ortak hizmet projesinde adı geçen Vakıfça gerçekleştirilmesi öngörülen hizmetlere yönelik imzalanan protokol kapsamında para aktarımının gerçekleştirildiği göz önünde bulundurulduğunda; bu aktarımın anılan Vakfa yapılan (nakdi) bir yardım niteliğinde olmayıp, (proje giderlerinin karşılanması için faturaların ödenmesi suretiyle) yapılacak hizmetler karşılığı olduğu noktasında bir tereddüt bulunmamaktadır.
Kaldı ki, ortak proje kapsamında Büyükşehir Belediyesinin para aktarımı dışında herhangi bir etkinlik yapmadığı hususunda bir tespit bulunmamaktadır. Başta Valilik olmak üzere çok sayıda kamu kurumu ortağı bulunan Vakfın, protokol kapsamında üstlendikleri görevlerle ilgili bir araştırma yapılmamıştır. Bu açıdan olaya bakıldığında, ... ilinin sosyal, kültürel, sanatsal ve tanıtım maksatlı harcamaların bir kısmının (gerek organizasyon gerekse de nakit harcama bakımından) Büyükşehir Belediyesi dışındaki kurumlar tarafından üstlenilmiş olması da mümkündür ki; böyle bir durumda Büyükşehir Belediye bütçesinden yapılacak harcamalar da azaltılmış olacaktır.
Yukarıda yer aldığı üzere 6360 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi ile 12.11.2012 tarihinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesine eklenen ek fıkranın bir sonucu da; belediyelerin 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesine dayalı olarak çıkarılan Derneklere Yardım Yönetmeliği kapsamından çıkarılması ve aktarılan kaynaklara ait harcama belgelerinin ibrazının belediyeler için zorunlu olmasının ortadan kalkması olmuştur.
Buna karşılık, aktarılan kaynakların harcanmasına ilişkin belgeler gerek sorgu aşamasında savunma eki olarak Daireye, gerekse temyiz aşamasında dilekçe eki olarak Kurulumuza ibraz edilmiş de olup, söz konusu fatura, fiş, makbuz vb. belgelerin içeriğinin; iş birliği protokolünün “...’in Yükümlülükleri” başlıklı 6. maddesinde sayılan hizmet ve faaliyetler (personel-sanatçı temini, afiş, broşür, el programı gibi tüm baskılı işlerin tasarımı, baskısı ve dağıtımı vb.) ile uyarlı olduğu açık bir şekilde görülmektedir. Zaten bu doğrultuda bahsi geçen protokolün “Belediyenin Yükümlülükleri” başlıklı 7. maddesinde:
“7.d. BELEDİYE, FESTİVAL etkinlikleri için yapılacak harcamalara katkı olmak üzere ...'e
… FESTİVALİ için: …-TL. (… TL.)
… FESTİVALİ için: …-TL. (… TL.) ödeyecektir.”
Denilerek ihtilafa konu olan aktarım (28.02.2019 tarihli ve 7523 sayılı ödeme emri belgesi ile … TL ve 28.05.2019 tarihli ve 18345 sayılı ödeme emri belgesi ile de … TL olmak üzere toplam … TL) gerçekleştirilmiştir.
Son olarak, Büyükşehir Belediyesinin Vakfa kaynak aktarmadan, protokol kapsamındaki işleri doğrudan yapması mümkündür. Buna karşılık ortak hizmet projesi kapsamında harcama yapması da mümkündür. İki halde de belediye bütçesinden harcama yapılacaktır. Uygulama önceki yıllarda da bu şekilde yapılmıştır. Bu yapılırken de ... ili halkının sosyal, kültürel ve sanatsal gelişiminde diğer kamu kuruluşlarının katılımı sağlanmış, maliyet paylaşılmıştır.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumlular tarafından ortak hizmet projesi kapsamında Vakıfça yapılan işler açıkça sunulmuş iken bu kapsamda yapılan çalışmalarda Büyükşehir Belediyesince kaynak aktarımı dışında hiçbir işlemin yapılmamış olduğu kabulüne dayalı olarak söz konusu nakit aktarımının kamu zararı sonucu doğurduğuna karar verilmesi hukuken isabetli görülemeyeceğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kabul edilerek 105 sayılı İlamın 3’üncü maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye …’un ilave görüşüyle) (…. Daire Başkanı … ile Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 06.11.2024 tarih ve 57433 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
İlave gerekçe/görüş
Üye …:
Somut olayda, ... Vakfının (...) 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde yer alan vergi muafiyeti tanınmış vakıflar arasında olduğu ve ortak hizmet projesinin aynı Kanun’un 14’üncü maddesinde sayılan kültür ve sanat hizmeti için yapıldığı anlaşılmaktadır.
İdare tarafından kendi görev ve sorumluluk alanında yer alan kültür ve sanat hizmeti için protokole bağlanan ortak hizmet projesi için ... Vakfına (...) kaynak aktarımı söz konusu olup, bu nakit aktarması 5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde ifade edilen ve 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin ek fıkrası hükmü uyarınca belediyeler için uygulanmayan “yardım” niteliğinde değildir. Bu nedenle, mevzuata uygun olarak protokole bağlanan ortak hizmet projesine kaynak aktarılması doğrudan kamu zararı sonucunu doğurmamaktadır.
Aynı zamanda, mevzuata uygun olarak protokole bağlanan ortak hizmet projesine kaynak aktarılması doğrudan kamu zararı sonucunu doğurmadığı gibi, temyiz dilekçesi eklerinde yer alan faturaların kamu kaynağından proje için yapılan harcamaları açıklayıcı ve kanıtlayıcı nitelikte olduğu görülmektedir.
Bu itibarla, tazmin hükmünün kaldırılması uygun olacaktır.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
…. Daire Başkanı …:
Usule ve yasaya uygun olan Daire Kararının tasdiki gerekir.
Üye …:
İlamın 2’nci maddesine ilişkin yukarıda belirtilen “Karşı oy gerekçem/Azınlık görüşüm” doğrultusunda harcamalara ilişkin belgelerin yeniden incelenmesini ve sorumluluk hususunun tekrardan değerlendirilmesini teminen tazmin hükmünün bozularak, dosyanın Dairesine gönderilmesi gerekir.
Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …:
Karar metnimizde yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere belediyeler belediye meclisinin alacağı karar üzerine kamu yararına çalışan dernekler ile doğrudan, diğer dernekler ile mülki amirin onayıyla ortak hizmet projesi yapabileceklerdir.
Belediyeler belirtildiği üzere ortak hizmet projesi yapabilmekle birlikte bu yetkisini sınırsız kullanamayacaktır. 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin (a) ve (c) bendi belediyenin diğer kurum ve kuruluşlarla ortak hizmet projesi yapmasını düzenlemiştir.
Kanun’un 75’inci maddesinin (a) bendine göre mahallî idareler ve diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ortak hizmet projesi gerçekleştirilmesinde belediyenin bu kuruluşlara kaynak aktarımı öngörülmektedir. Bu kapsamda belediye bir kaynak aktarımında bulunuyorsa bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılacaktır.
Ancak, Kanun’un (c) bendi kapsamında kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirilmesinde bir kaynak aktarımından bahsedilmemiştir. Kanunda bu kuruluşlarla ortak hizmet projesi gerçekleştirmek için kaynak aktarımının öngörülmemiş olması, bu projeler için belediyenin harcama yapamayacağı anlamına da gelmemektedir. Belediye ortak hizmet projesi gerçekleştirme protokolü kapsamında gereken her türlü harcamaları kaynak aktarmaksızın kendisi yapacak veya tarafların ortak proje kapsamında ne tür katkılarının olacağı, bunların nasıl finanse edileceği protokolde belirtilecek ve buna göre kaynak kullanılacaktır.
Ancak Vakıf ile yapılan ortak projenin içeriği incelendiğinde ortak proje sözleşmesinin “Belediyenin yükümlülükleri” başlıklı 7.d. maddesinde; “Belediye festival etkinlikleri için yapılacak harcamalara katkı olmak üzere ...’e ... Festivali için …-TL, …festivali için …-TL ödeyecektir.” ifadesine yer verilerek belediyeye hizmet adı altında vakfa nakdi kaynak aktarımı şeklinde bir yükümlülük verildiği görülmüştür.
Yine bir başka husus 5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinin son paragrafıdır. İlgili paragrafa 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Yasa’nın 19'uncu maddesi ile yapılan ekleme dernek ve vakıflara yapılacak ödemeler için mahalli idareler açısından önemli bir değişiklik getirmiştir.
İlgili madde hükmünde; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” denilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesinde; “Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Görüleceği üzere 5018 sayılı Kanun’da yer alıp da belediyeler açısından uygulanmayacağı ifade edilen hükümler nakdi kaynak aktarımına ilişkindir.
2012 yılı öncesinde 5018 sayılı Kanun mahalli idarelerin derneklere nakdi kaynak aktarımına müsaade etmekteydi. Yine Dernekler Kanunu belediyeler ile derneklerin ortak proje yapmasını ve proje maliyetinin %50’sini aşmamak kaydıyla nakdi yardım yapılabilmesine imkan kılıyordu. Ancak 2012 yılındaki değişiklikle bu hususlar kesin bir şekilde kaldırılmış ve belediyelerin ister proje kapsamında ister doğrudan dernek ve vakıflara aktarım yapması kati suretle engellenmiştir.
Ortak hizmet projeleri isminden de anlaşılacağı üzere, ortak olarak gerçekleştirilecek bir hizmet projesinin varlığını gerektirmektedir. Bu durumda ortak hizmet gerçekleştirmeye karar veren ve bu hususta protokol imzalayan tarafların her birinin söz konusu ortak hizmet projesi kapsamında yapacakları hizmetleri maddi veya gayri maddi olarak belirlemeleri ve protokolde yer almalarını sağlamaları gerekmektedir. Aksi durumda ortak yürütülen bir hizmetten veya projeden bahsetmek mümkün olmayacaktır. Aktarılan kaynağın hangi amaçla kullanıldığı belgelendirilmediğinden, yapılan ödemelerin Vakıf tarafından proje amacına uygun şekilde kullanıldığı hususunda netlik bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Belediyenin taraf olduğu protokol bu haliyle bir projenin gerçekleştirilmesinden çok vakfa protokolle belirlenen tutarda maddi yardım yapılması niteliğinde olmaktadır.
Sorumluluk yönünden de; İlamın 2’nci maddesi için yaptığımız açıklamalar doğrultusunda sorumluluk itirazlarının da reddi gerekir.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, sorumluların iddia ve itirazlarının hem konunun esası hem de sorumluluk yönlerinden reddedilerek tazmin hükmünün tasdiki gerekir.