SayıştaySayıştay Daire Kararı973
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No73
Madde No21
Yılı2023
Sözleşme Damga Vergisi, İhtiyaçtan Fazla Malzeme Alınması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
.... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından;
a) Doğrudan temin yöntemine göre …. Ltd. Şti. ve .... Ltd. Şti.den temin edilen “300 Adet Sünnet Kıyafeti Alınması”, “300 Adet Sünnet Ayakkabısı Alınması” ve “Talepte Bulunan Vatandaşların Çocuklarının Sünnet Ettirilmesi” işleri ile ilgili olarak sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu, imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden ise binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisi yapılmasının gerektiği belirtilmektedir.
Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre;
…. Ltd. Şti.den temin edilen “300 Adet Sünnet Ayakkabısı Alınması İşi”nin belli bir süreyi gerektirdiği halde sözleşme düzenlenmediği ve (…. TL*0,00948) …. TL tutarındaki sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı,
…. Ltd. Şti.den temin edilen “300 Adet Sünnet Kıyafeti Alınması İşi”nin belli bir süreyi gerektirdiği halde sözleşme düzenlenmediği ve (…. TL*0,00948) …. TL tutarındaki sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı,
.... Ltd. Şti.den temin edilen “Talepte Bulunan Vatandaşların Çocuklarının Sünnet Ettirilmesi İşi”ne ilişkin sözleşme düzenlendiği, ancak sözleşme bedeli üzerinden (…. TL*0,00948) …. TL tutarında sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı,
görülmüştür.
Buna göre, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması ve yapılan sözleşmeden sözleşme damga vergisi alınması gerektiği halde buna aykırı olarak sözleşme düzenlenmemesi veya sözleşme düzenlendiği halde sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmaması sonucunda toplam (…. TL+…. TL+…. TL) …. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL’nin, …. TL’si …. tarihli ve ….no.lu tahsilat makbuzu ile, …. TL’si …. tarihli ve …. no.lu tahsilat makbuzu ile ahizi ….Ltd. Şti.den tahsil edilerek …. tarihli ve …. no.lu muhasebe işlem fişi ile, …. TL’si ise ahizi .... Ltd. Şti.den …. tarihli ve …. no.lu banka dekontu ile tahsil edilerek …. tarihli ve …. no.lu muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara gelir kaydedildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Doğrudan temin yöntemine göre …. Ltd. Şti.den temin edilen “300 Adet Sünnet Kıyafeti Alınması” ve “300 Adet Sünnet Ayakkabısı Alınması” işlerinde ihtiyaçtan fazla sünnet kıyafeti ve ayakkabı alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”,
“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendi, “Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak.”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi, “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.” (p) bendi; “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”,
şeklinde hüküm altına alınarak temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye giderleri arasında sayıldığı ayrıca, temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin belediye başkanı tarafından kullanılacağı belirlenmiştir.
Bu kapsamda belediyelerin temsil ve ağırlama giderleri kapsamında yemek, tören, hediye vb. giderlere ilişkin harcama yapma yetkileri bulunmaktadır.
Diğer taraftan hangi durumlarda, kimler için temsil, ağırlama giderlerinin yapılabileceği İçişleri Bakanlığı’nın 25.04.1984 tarih ve M.İ.G.M 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında belirlenmiş ve bu giderlerin Belediye Başkanının takdiri ile yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Bahsi geçen Yönerge’nin 3’üncü maddesinde ise, temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiş, 5’inci maddesinde, ağırlama giderlerinin beldenin misafiri olmak şartı ile neler olabileceği düzenlenmiş, bu maddenin son fıkrasında ise “…ile bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.” denilmiştir.
300 Adet Sünnet Kıyafeti Alınması ve 300 Adet Sünnet Ayakkabısı Alınması İşleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında 06.10.2023 tarihinde yapılması planlanan Geleneksel Sünnet Şölenine katılan çocuklara dağıtılmak üzere gerçekleştirilmiştir.
Raporda dosya üzerinde yapılan incelemeye göre sünnet kıyafeti ve ayakkabısı ihtiyacının 276 olmasına karşın ilgili dosyalarda bu sayının 300 olarak dikkate alındığı belirtilmişse de, sorumluların savunmalarından söz konusu farkın, organizasyon tarihine yakın bir tarihte gelen vatandaşların taleplerini geri çevirmemek adına aile ve çocukların mağdur edilmemesi amacıyla yedekte tutulmak üzere fazladan alım yapılmasından kaynaklandığı, dolayısıyla kıyafet ve ayakkabı ihtiyacının hatalı belirlenmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre, bahse konu alımların “Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi” kapsamında Başkan oluruyla 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında gerçekleştirildiği ve yukarıda açıklanan gerekçelerle alınmayan ve kullanılmayan ayakkabı ve kıyafetler için ödeme yapılmadığı anlaşıldığından söz konusu harcamaların mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılanların açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
.... Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından;
a) Doğrudan temin yöntemine göre …. Ltd. Şti. ve .... Ltd. Şti.den temin edilen “300 Adet Sünnet Kıyafeti Alınması”, “300 Adet Sünnet Ayakkabısı Alınması” ve “Talepte Bulunan Vatandaşların Çocuklarının Sünnet Ettirilmesi” işleri ile ilgili olarak sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu, imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden ise binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisi yapılmasının gerektiği belirtilmektedir.
Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre;
…. Ltd. Şti.den temin edilen “300 Adet Sünnet Ayakkabısı Alınması İşi”nin belli bir süreyi gerektirdiği halde sözleşme düzenlenmediği ve (…. TL*0,00948) …. TL tutarındaki sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı,
…. Ltd. Şti.den temin edilen “300 Adet Sünnet Kıyafeti Alınması İşi”nin belli bir süreyi gerektirdiği halde sözleşme düzenlenmediği ve (…. TL*0,00948) …. TL tutarındaki sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı,
.... Ltd. Şti.den temin edilen “Talepte Bulunan Vatandaşların Çocuklarının Sünnet Ettirilmesi İşi”ne ilişkin sözleşme düzenlendiği, ancak sözleşme bedeli üzerinden (…. TL*0,00948) …. TL tutarında sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmadığı,
görülmüştür.
Buna göre, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması ve yapılan sözleşmeden sözleşme damga vergisi alınması gerektiği halde buna aykırı olarak sözleşme düzenlenmemesi veya sözleşme düzenlendiği halde sözleşme damga vergisi kesintisinin yapılmaması sonucunda toplam (…. TL+…. TL+…. TL) …. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL’nin, …. TL’si …. tarihli ve ….no.lu tahsilat makbuzu ile, …. TL’si …. tarihli ve …. no.lu tahsilat makbuzu ile ahizi ….Ltd. Şti.den tahsil edilerek …. tarihli ve …. no.lu muhasebe işlem fişi ile, …. TL’si ise ahizi .... Ltd. Şti.den …. tarihli ve …. no.lu banka dekontu ile tahsil edilerek …. tarihli ve …. no.lu muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara gelir kaydedildiğinden konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Doğrudan temin yöntemine göre …. Ltd. Şti.den temin edilen “300 Adet Sünnet Kıyafeti Alınması” ve “300 Adet Sünnet Ayakkabısı Alınması” işlerinde ihtiyaçtan fazla sünnet kıyafeti ve ayakkabı alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, “Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”,
“Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendi, “Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak.”,
“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi, “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.” (p) bendi; “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.”,
şeklinde hüküm altına alınarak temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye giderleri arasında sayıldığı ayrıca, temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin belediye başkanı tarafından kullanılacağı belirlenmiştir.
Bu kapsamda belediyelerin temsil ve ağırlama giderleri kapsamında yemek, tören, hediye vb. giderlere ilişkin harcama yapma yetkileri bulunmaktadır.
Diğer taraftan hangi durumlarda, kimler için temsil, ağırlama giderlerinin yapılabileceği İçişleri Bakanlığı’nın 25.04.1984 tarih ve M.İ.G.M 27302 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi kapsamında belirlenmiş ve bu giderlerin Belediye Başkanının takdiri ile yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Bahsi geçen Yönerge’nin 3’üncü maddesinde ise, temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirine tabi olduğu belirtilmiş, 5’inci maddesinde, ağırlama giderlerinin beldenin misafiri olmak şartı ile neler olabileceği düzenlenmiş, bu maddenin son fıkrasında ise “…ile bu kişilerin eşleri ve refakatindeki görevliler için geleneklere ve davetin şümulüne göre, ağırlama, konuklama, konutlandırma ve bu işlerle ilgili olarak hazırlıkların gerektirdiği giderlerle ziyafet, kokteyl, hediye, çiçek, bahşiş ve taşıma giderleri şeklinde yapılır.” denilmiştir.
300 Adet Sünnet Kıyafeti Alınması ve 300 Adet Sünnet Ayakkabısı Alınması İşleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında 06.10.2023 tarihinde yapılması planlanan Geleneksel Sünnet Şölenine katılan çocuklara dağıtılmak üzere gerçekleştirilmiştir.
Raporda dosya üzerinde yapılan incelemeye göre sünnet kıyafeti ve ayakkabısı ihtiyacının 276 olmasına karşın ilgili dosyalarda bu sayının 300 olarak dikkate alındığı belirtilmişse de, sorumluların savunmalarından söz konusu farkın, organizasyon tarihine yakın bir tarihte gelen vatandaşların taleplerini geri çevirmemek adına aile ve çocukların mağdur edilmemesi amacıyla yedekte tutulmak üzere fazladan alım yapılmasından kaynaklandığı, dolayısıyla kıyafet ve ayakkabı ihtiyacının hatalı belirlenmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre, bahse konu alımların “Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi” kapsamında Başkan oluruyla 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında gerçekleştirildiği ve yukarıda açıklanan gerekçelerle alınmayan ve kullanılmayan ayakkabı ve kıyafetler için ödeme yapılmadığı anlaşıldığından söz konusu harcamaların mevzuatına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …. TL ödeme ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.