İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

FİYAT FARKI

…. Belediyesince ihale edilen, …. yüklenimindeki “…. Yapım İşi”nde fiyat farkı hesaplanmasında mevzuata uyulmayarak yükleniciye fazla fiyat farkı ödenmesi hususunun sorgu konusu edildiği görülmüştür.

16.09.2022 tarihinde ihalesi yapılan, 05.10.2022 tarihinde sözleşmeye bağlanan …. yüklenimindeki “… Yapımı” işine 10.10.2022 tarihinde yer teslimi yapılarak başlanılmıştır.

Söz konusu yapım işinde sözleşme gereği fiyat farkı ödenmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;

“… İlk yıl için öngörülen ödenek, yılı merkezî yönetim bütçe kanununda belirlenen stratejik öneme sahip yatırımlar veya projeler hariç olmak üzere, proje maliyetinin % 10’undan az olamaz ve başlangıçta daha sonraki yıllar için programlanmış olan ödenek dilimleri sonraki yıllarda azaltılamaz”,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş programı” başlıklı 17 nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında;

“(6) Yüklenici idarece onaylanmış iş programına aynen uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde idarenin uygun görüşü ile iş programında değişiklik yapılabilir.

(7) İşte idarece onaylanan bir süre uzatımı olması, iş artışı/eksilişi yapılması, ödenek dilim değişikliği yapılması, idarenin izniyle havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı dönemde çalışılması, yeni fiyat tespiti yapılması gibi durumlarda ve idarece gerekli görülmesi kaydıyla yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere yedi gün içinde revize iş programı düzenleyerek idarenin onayına sunmak zorundadır…”,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İş programı ve ödenek dilimi” başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında ise;

“2) Herhangi bir aya ait iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde, daha sonraki aylarda yapılacak imalatlarda, imalat miktarı iş programına uygun hale gelinceye kadar, fiyat farkı hesaplanırken, iş programına göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksi ile işin fiilen gerçekleştirildiği ayın endeksinden düşük olanı esas alınır.”

Düzenlemeleri yer almaktadır.

Görüleceği üzere yapım işlerinde ilk yıl ödeneğinin proje maliyetinin yüzde onundan az olmaması ve yıllık ödenek dilimlerinin sonradan azaltılamaması Kanun’da düzenlenmektedir. Söz konusu düzenlemelere göre, ödenek dilimleri esas alınarak oluşturulan iş programlarına aynen uyulması gerekmektedir. İş artışı ya da iş eksilişi yapılması durumunda, değişen ödenek dilimlerine uygun şekilde revize edilecek iş programı ise, yükleniciye bu hususun tebliğinden itibaren yedi gün içinde hazırlanmakta ve İdare’nin onayı ile geçerlilik kazanmaktadır.

Fiyat farkı verilmesi öngörülen yapım işlerinde iş programı büyük önem arz etmektedir. Zira, fiyat farkı hesabında yüklenicinin iş programına uygun imalat yapması şartı aranmaktadır. Yükleniciden kaynaklanan sebeplerle iş programına uyulmadığı takdirde, fiyat farkı hesabında iş programında gösterilen ayın endeksi ile işin fiilen yapıldığı ayın endeksinden düşük olanı kullanılmaktadır.

Yapılan incelemede;

İş artış/eksilişi doğrultusunda hazırlanan revize iş programında, yüklenicinin iş programına göre tamamlamadığı imalatların tamamlanmış kabul edildiği ve geçmiş ay ödenek dilimlerinin sıfırlandığı,

İş programında gösterilen ayın endeksi ile işin fiilen yapıldığı ayın endeksinden düşük olanının kullanılmadığı,

Anlaşılmıştır.

Söz konusu iş kapsamında proje değişikliği ve buna bağlı olarak iş artış/eksiliş kararı, 16.03.2023 tarihli Başkanlık Olur’u ile alınmıştır. …. Müdürlüğünün 31.03.2023 tarihli yazısı ile tadilat projelerinin tamamlandığı ilgili birim olan …. Müdürlüğüne bildirilmiştir. …. Müdürlüğü ise 11.04.2023 tarihinde yükleniciye revize iş programının yapılmasına ilişkin tebliğde bulunmuştur.

Hazırlanan revize iş programında; aylık ödenek dilimleri Nisan ayı ile başlatılmıştır. Ancak, Mart ayının sonuna kadar ilk iş programı gereği yapılması gereken toplamda … TL imalat revize iş programında gösterilmemiştir. Halbuki bu iş programı Nisan ayına kadar geçerliliğini korumaktadır. Dolayısıyla revize iş programının ilk iş programında Nisan ayına kadar gösterilen ödenek dilimleri değiştirilmeden düzenlenmesi gerekmektedir. Yapılan uygulama ile Kanun’un ve ikincil mevzuatın hükümleri ihlal edilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, revize iş programında ödenek dilimlerinin geriye dönük şekilde tamamen silinmesi ve endeksi yüksek olan ayın esas alınarak fiyat farkı hesaplanması suretiyle toplam …. TL kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmakla birlikte kamu zararı tutarı olan … TL’nin …. tarih ve …. numaralı muhasebe işlem fişi ile yükleniciden tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişik kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

Oy birliğiyle,

Karar verildi.