SayıştaySayıştay Daire Kararı525
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
İlam No76
Madde No14
Yılı2023
Sözleşmeli Ekonomist Kadrosunda İstihdam Edilen ve Akabinde Memur Kadrosuna Geçirilen Personelin Bu Kadroda Çalıştırılmanın Gerektirdiği Bölüm Mezuniyet Şartını Haiz Olmamasına Rağmen Kendisine Maaş Ödemesi Yapılması
İdare tarafından tam zamanlı sözleşmeli ekonomist kadrosunda istihdam edilen ve akabinde memur kadrosuna geçirilen ……….’in, bu kadroda çalıştırılmanın gerektirdiği bölüm mezuniyet şartına haiz olmamasına rağmen kendisine yapılan maaş ödemeleri sonucunda ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
……….’in; ………..2003 tarihinde ………. Üniversitesi ………. Fakültesi İşletme bölümünden mezun olduğu, kendisiyle ………./2014 tarihinde “Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi” imzalandığı, aynı tarihte göreve başladığı, ve anılan tarihten itibaren her sene yenilenen söz konusu sözleşme kapsamında çalıştığı,
26.11.2023 tarihli ve 32085 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3 üncü maddesinde yer verilen, “(…) İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 657 sayılı Kanun’un 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına, (…) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.” hükmüne istinaden, ………. Yönetim Kurulunun ………./2023 tarih ve ………. sayılı kararı ile ekonomist unvanlı memuriyet kadrosuna atandığı görülmüştür.
23.07.1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında sözleşmeli personel; “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmış, bu madde uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılacak sözleşmeli personel için geçerli olacak esaslar ise 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da (Esaslar) belirlenmiştir.
13.07.2005 tarihli ve 25874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinde ise;
“(3) Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (…)
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir.(…)” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre;
Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli personel; kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde kadro şartı aranmaksızın istihdam edilen personel olup çalışma koşulları, sosyal hakları ve seçimine ilişkin kriterler (eğitim düzeyi ve yabancı dil bilgisi gibi nitelikler) “Esaslar” kapsamında düzenlenmiştir.
Buna karşın, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde; kalkınma planı, yıllık program ve iş programında yer alan projelerden bağımsız olarak, maddede sayılan unvanlarda uzman ve teknik personelin yıllık sözleşme ile çalıştırılması konusunda idarelere takdir hakkı verilmiş, sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamayacağı ve bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları gerektiği, bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre, belediye ve bağlı kuruluşlarında istihdam edilen sözleşmeli personelin durumu, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca diğer kamu kurumlarında istihdam edilen sözleşmeli personelden farklılık arz etmektedir.
Belediye ve bağlı kuruluşlarında norm kadroya uygun olarak memur kadroları esas alınmak suretiyle sözleşmeli personel istihdam edildiğinde, bu personelin yürüteceği hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması gerektiğinden, söz konusu personelde aranacak nitelikler hususunda, memurların ilgili kadrolara atanma şartlarını düzenleyen, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik (Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Diğer taraftan, söz konusu sözleşmeli personel, Kanun’un 49 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki, “bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağına” dair düzenlemenin gereği olarak çalışma saatleri, izin vb. mali ve sosyal hakları bakımından, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’daki hükümlere tabi olacaktır.
Raporda, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Yönetmelik, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan Devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmünün yer aldığı, bu suretle belediye ve bağlı kuruluşlarda istihdam edilecek sözleşmeli personelde aranacak niteliklerin “Esaslar” kapsamına göre belirlenmesi gerektiğinin belirtilmesi suretiyle yapılan değerlendirmeler neticesinde kamu zararı iddiasında bulunulmuştur.
Ancak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, sözleşmeli personelle ilgili olarak özel bir düzenleme yapılmış olduğundan, bu madde kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin norm kadroya uygun olarak ihdas edilmiş memur kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri haiz olup olmadığı belirlenirken, “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Aksi takdirde, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre ekonomist pozisyonunda istihdam edilecek sözleşmeli personel için Esaslar’a ekli 4 sayılı “Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir Cetvel” uyarınca aranacak şartların, belediye ve bağlı kuruluşlarında istihdam edilecek sözleşmeli personel için de aranması durumunda, aynı kadroda istihdam edilecek memur ile sözleşmeli personel bakımından aranan nitelikler farklılaşacaktır.
Hal böyle iken, son olarak ………..2023 tarihinde ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanan personelin, 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, maliye, bankacılık-finans, bankacılık, ekonomi ve finans, ekonomi-yönetim bilimleri, finans matematiği, uluslararası finans, uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve finansman, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ekonomik ilişkiler veya çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümlerinden mezun olmak” şartını sağlaması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Rapor’a konu edilen personelin İşletme bölümü mezunu olduğu; anılan bölümün, 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde tahdidi suretle sayılan, “ekonomist kadrosunda istihdam olunabilmek için mezuniyet şartının arandığı” bölümlerden olmadığı; dolayısıyla, mevzuatta belirtilen mezuniyet şartını haiz olmayan ilgililer ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanmasının ve bu kişilerin 7433 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine istinaden ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirilmelerinin mevzuat hükümleri ile uyarlı olmadığı tespit edilmiştir.
Sorumluların savunmalarında;
22.07.2020 tarihli ve 31193 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in (Mülga Yönetmelik) “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” (Değişik:RG-07/05/2014-28993) başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ekonomist kadrosuna atanabilmek için “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, işletme, maliye veya bankacılık-finans bölümlerinden mezun olmak, gerekir.” hükmüne yer verildiği, anılan hükme göre, İşletme bölümü mezunu ………. ile ………..2014 tarihinde ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalandığının, anılan tarihden itibaren ilgilinin ekonomist kadrosunda sözleşmeli personel olarak istihdam edildiğinin,
02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in ilgili maddesinde “İşletme bölümü” sayılmamışsa da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 13.08.2020 tarihli ve 169732 sayılı görüş yazısında; mülga Yönetmelik kapsamında ekonomist kadrosunda istihdam edilen İşletme bölümü mezunu personelin haklarının, “hukuki güvenlik” ve “haklı beklenti” prensipleri çerçevesinde korunması gerektiği ve 2021 yılı için ilgili personelle sözleşme yenilenmesinin yerinde olacağının belirtildiğinin,
İfade edilmesi suretiyle, İşletme bölümü mezunu ilgili ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanmasının ve bu kişinin 7433 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine istinaden ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirilmesinin mevzuat hükümlerine uyarlı olduğu iddia edilmiştir.
Ancak, Rapora konu edilen personel, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesi uyarınca mali yıl ile sınırlı sözleşmeler kapsamında istihdam edilmekte olup ilgili ile imzalanan her bir sözleşme, önceki yıllarda imzalanmış sözleşmelerden bağımsız bir niteliği haizdir. 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in ilgili maddesine göre ise İşletme bölümü mezunlarının ekonomist kadrosunda istihdam edilebilmesi mümkün bulunmamaktadır. Diğer yandan, sözleşmeli personel hakkında, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yalnızca “sözleşmeli personelin istihdam edildiği kadronun niteliklerine” ilişkin olan hükümlerinin uygulanacağı açık olup bu personel hakkında, asaleten bir kadroya atanan Devlet memurlarına ilişkin olarak düzenlenen Yönetmelik’in “Kazanılmış haklar” başlıklı 21 inci maddesinin uygulanması mümkün değildir. Hal böyle iken mali yıl ile sınırlı münferit sözleşmeler kapsamında kazanılmış herhangi bir haktan bahsedilemeyeceğinden, bu kişi ile ekonomist kadrosunda istihdam edilme konusunda imzalanan 2021, 2022 ve 2023 yılı sözleşmeleri mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup Sorumluların savunmaları kabule şayan değildir.
Bu itibarla, mevzuata aykırı bir şekilde sözleşmeli ekonomist kadrosunda istihdam edilen ve ……….2023 tarihinde memuriyet kadrosuna geçirilen İşletme bölümü mezunu ilgiliye, ekonomist kadrosunun sözleşme ücreti ile mali haklarının ödenmesi sonucunda 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumluların savunmalarında, personelin ekonomist kadrosunda çalışmak suretiyle kendisine verilen yükümlülüğü yerine getirdiği, bunun karşılığında ücretini aldığı, dolayısıyla 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi kapsamında kamu kaynağında herhangi bir eksilmeye neden olunmadığından, kamu zararına sebebiyet verilmediği iddia edilmişse de;
5018 sayılı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Mezkûr maddeye göre kamu zararının oluşabilmesi için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, eylem ve işleminin bulunması; kamu kaynağında eksilmeye neden olacak bir zararın ortaya çıkması ve mevzuata aykırı işlem ile zarar arasında illiyet bağının bulunması gerekmekte olup anılan şartların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir.
Somut olayda, ekonomist kadrosunda istihdam edilen personel mevzuatta öngörülen yükseköğrenim programından mezun olma şartını haiz değildir. Mevzuatta hangi şartları haiz kişilerin personel olarak istihdam edilebileceği düzenlemesiyle, esas itibarıyla personel tarafından sunulacak hizmetlerin kriterleri belirlenmiş olduğundan, bahse konu kriterleri haiz olmayan kişinin personel olarak çalıştırılmasına istinaden yapılan ödemeler ile kamu kaynağında eksilmeye sebep olunmuştur. Kamu kaynağındaki bu eksilme, mevzuatın öngördüğü şartları haiz olmayan kişiler ile sözleşmeli personel istihdamına dayanak teşkil eden sözleşmenin imzalanması, bunu müteakiben ilgililerin ekonomist unvanlı memur kadrolarına geçirilmesi ve ilgililere ekonomist kadrosu için belirlenen mali hakların ödenmesi işlemlerinden kaynaklandığından, illiyet bağı da kurulmuş olmaktadır.
Netice olarak; somut olayda, 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi uyarınca kamu zararı meydana gelmiştir.
Oluşan kamu zararından sorumlular:
İlgiliye 2023/Ocak-Şubat aylarında “ekonomist” kadrosunun sözleşme ücretlerinin ödenmesi sonucu oluşan kamu zararına ilişkin olarak;
Oluşan kamu zararında; ilgili ile sözleşme yapılmasına karar verilmesi hususunu Yönetim Kuruluna havale eden yazıda paraf ve imzaları bulunan (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………., (……….) ……….’ın; sözleşme yapılmasına ilişkin Yönetim Kurulu kararında imzası bulunan (……….) ………., (……….) ………., (……….) ……….ile gerek Yönetim Kurulu kararında gerekse de ilgili ile yapılan sözleşmede imzası bulunması nedeniyle (……….) ……….’ın sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer yandan, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri,
31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, (…) bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen gerçekleştirme görevlileri,
Giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri yapmakla yükümlü kılınmışlardır.
Somut olayda kamu zararı, mevzuata aykırı bir şekilde imzalanan sözleşme sonucu yapılan ödemeler nedeniyle meydana gelmiştir. 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesine göre, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme emri belgesine, ilk atama/naklen atamalarda atama onayı, işe başlama yazısı ve personel nakil bildirimi eklenmektedir. Dolayısıyla sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine gerekli kontrolleri yapmadıkları gerekçesiyle sorumluluk tevcih edilebilecek iken takip eden ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerine, sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emrinde imzaları bulunmamak koşuluyla, sorumluluk tevcih edilemeyecektir. Yapılan incelemede, Raporda sorumluluk tevcih edilen Harcama Yetkilisi (……….) ………. ile Gerçekleştirme Görevlisi (……….……….’in, sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emrinde imzalarının olduğu, bu bakımdan kendilerinin eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı bulunduğundan, imzaları bulunan ödeme emri belgeleri ile ilişikli kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.
İlgiliye ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirildikleri 03.03.2023 tarihinden itibaren anılan kadronun mali haklarının ödenmesi sonucu oluşan kamu zararına ilişkin olarak;
Memur kadrosuna atanmasıyla ilgili olarak alınan Yönetim Kurulu kararında imzası bulunan (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………. ile ilginin memur kadrosuna geçirilmesine ilişkin Yönetim Kuruluna havale edilen yazıda paraf ve imzaları bulunan; (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………., (……….) ……….’ın sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer yandan, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine istinaden, Harcama Yetkilisi olarak sorumluluk tevcih edilen ……….ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumluluk tevcih edilen ……….’in, ilgilinin mevzuata aykırı şekilde memuriyete atanmasını müteakip ilk ödeme emri belgesinde (Mart ayı) imzaları bulunduğundan kendilerinin eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı oluşmuştur. Bu bakımdan, imzalanan ve yapılan ödemelerden kaynaklı oluşan kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.
Sonuç:
1- Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen gerekçeler uyarınca oluşan toplam ……….. TL kamu zararının;
……….. TL'sinin Harcama Yetkilisi (………..) ……….., Gerçekleştirme Görevlisi (………..) ……….. ile Diğer Sorumlular; (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ………..,
……….. TL'sinin Harcama Yetkilisi (………..) ……….., Gerçekleştirme Görevlisi (………..) ……….. ile Diğer Sorumlular; (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ………..,’a,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi. (Daire Başkanı ……….. ve Üye ………..’ün ayrık görüşleri bulunmaktadır.)
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı ………..’ın karşı oy gerekçesi:
“Raporda; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesine aykırı olarak kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımayan ………..’in, tam zamanlı sözleşmeli ekonomist (iktisatçı) olarak çalıştırılıp ardından memur kadrosuna geçirilmesi nedeniyle kendisine bu kapsamda yapılan ödemelerin tamamının (……….. TL) kamu zararı olduğu iddia edilmiş ve bu tutarın sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Anılan Kanun'un “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49'uncu maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (...)”,
Beşinci fıkrasında ise;
“Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
Raporda sözleşmeli personel çalıştırılması hususu, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara göre değerlendirilmiş ise de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesine istinaden tam zamanlı sözleşmeli olarak çalıştırılan personel hakkında, yukarıda yer alan çoğunluk görüşünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in uygulanması gerekmektedir.
Bu Yönetmeliğin, “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1’inci alt bendinde;
“Ekonomist kadrosuna atanabilmek için,
1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, maliye, bankacılık-finans, bankacılık, ekonomi ve finans, ekonomi-yönetim bilimleri, finans matematiği, uluslararası finans, uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve finansman, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ekonomik ilişkiler veya çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümlerinden mezun olunması gerektiği,”
Hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede; ………..’in, ……….. Üniversitesi ……….. Fakültesi İşletme Bölümünden ………...2003 tarihinde mezun olduğu, ………...2014 tarihinden bu yana idarede sözleşmeli olarak çalıştığı, 2023 yılında da Ekonomist (İktisatçı) kadrosu için sözleşmeye imzalayarak çalışmaya devam ettiği ve aynı yıl memur kadrosuna geçirildiği tespit edilmiştir.
Ekonomist kadrosunda hangi bölüm mezunlarının sözleşmeli olarak istihdam edilebileceği konusunda tereddüde düşüldüğünden bahsedilerek konu hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş istenmiş, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Başkan Vekili tarafından, ....... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ..... tarih ve ............ sayılı ve “Ekonomist Unvanı” konu ile yazılan cevabi yazıda;
“Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın diplomalara unvan yazılmaması konusundaki önerisi 03/06/2005 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında görüşülmüş ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, 2005-2006 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere diplomalara unvan yazılmaması, öğrenim görülen program adının ve derecesinin belirtilmesi uygun görülmüştür.
Üniversitelerarası Kurul ve Yürütme Kurulu'nun unvanların lisans kademesinde kazanılacağına ilişkin aldığı kararlar dikkate alınarak, lisansüstü (yüksek lisans, doktora...) öğrenim sonunda alınan unvanlar lisans öğrenimi sonunda kazanılan unvanı değiştirmemektedir.
06.11.2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görüşü de dikkate alınarak, Ekonomi programının İktisat programı ile eşdeğer olduğuna,
26/07/2012 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görüşü de dikkate alınarak, tüm Maliye Bölümü mezunlarına verilmesi gereken ortak unvanın, Maliyenin, İktisat bilimi içinden doğup gelişen bir bilim dalı olması ve Maliye Bölümü ders programlarının İktisat bölümü ders programlarıyla büyük ölçüde örtüşmesi bakımından, açık öğretim ve örgün öğretim fakülteleri arasında ayrım yapılmadan diğer fakültelerce kullanılmaya devam eden "İktisatçı (Ekonomist)" unvanının verilmesine,
12/06/2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak, Maliye programı mezunlarının İktisatçı (Ekonomist) unvanlı kadrolarda çalıştırılmasının uygun olduğuna,
30.06.1995 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak, 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, İktisat Fakültesi İktisat Programı mezunlarının İktisatçı (Ekonomist-Ekonomici) unvanını kullanmalarının uygun olduğuna”
Şeklinde görüş bildirilmiştir.
Söz konusu yazı içeriğinden, 2012 ve 2013 yıllarında verilen Kararlara istinaden Ekonomist unvanının İktisat, Ekonomi ve Maliye Bölümü mezunları tarafından kullanılabileceği ve bu bölüm mezunlarının Ekonomist kadrolarında istihdam olunabileceği anlaşılmaktadır. Bu bilgilere göre İşletme Bölümü mezunlarının Ekonomist (İktisatçı) kadrolarında istihdam edilebilmesi hukuken mümkün değildir.
Kamu zararı yönünden değerlendirme;
Rapor’a konu personelin ekonomist olarak çalıştırılabilmesi için öğrenim durumu itibariyle Yönetmelikte aranan şartı haiz olmadığı konusunda kuşku yoktur. Ayrıca, sözleşmenin tarafı olan İdarenin, bu sözleşme kapsamında, sözleşmenin diğer tarafı olan personelden almayı taahhüt ettiği hizmeti tam olarak alamadığı, aldığı hizmetin bedelinden fazla ödeme yaptığı ve bu sebeple, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kamu zararı oluştuğu hususunda da bir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak, bu aykırılığın/eksikliğin sözleşmeye göre ilgili personele yapılan ödemenin ne kadarına tekabül ettiğini/bu hizmet eksikliği nedeniyle idare tarafından ne kadar bir fazla ödeme yapıldığını/kamu zararı oluştuğunu hesaplamak da mümkün değildir.
Bu itibarla, belirli veya belirlenebilir bir zararın olmadığı bu gibi durumlarda, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Hüküm ve tutanaklar” başlıklı 50’nci maddesinin birinci fıkrasına göre, gerektiğinde konunun ilgili mercilere bildirilmesine de karar verilebileceğinden, mevzuata aykırı personel çalıştırılmasına sebep olan kamu görevlileri hakkında ceza/disiplin hükümlerinin uygulanması için konunun, ……….. Bakanlığı’na yazılması gerekir.”
Üye ………..’ün karşı oy gerekçesi:
“Raporda; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesine aykırı olarak kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımayan ………..’in, tam zamanlı sözleşmeli ekonomist (iktisatçı) olarak çalıştırılıp ardından memur kadrosuna geçirilmesi nedeniyle kendisine bu kapsamda yapılan ödemelerin kamu zararı olduğu iddia edilmiştir.
İlgili personel ……….. ……….. Üniversitesi ……….. Fakültesi İşletme bölümünden ………...2003 tarihinde mezun olup, ………...2014 tarihinde ilk defa sözleşmeli personel (ekonomist) olarak göreve başlamıştır.
Belediyelerin norm kadro kapsamında çalıştırabileceği personelin nitelikleri, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile belirlenmektedir. Söz konusu Yönetmelik’te 07.05.2014 tarihli ve 28993 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Ekonomist kadrosuna atanabilmek için; 1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, işletme, maliye veya bankacılık-finans bölümlerinden mezun olmak,” hükmü yer almıştır. Kamu zararı iddiasına konu ……….., ………../2014 tarihinden itibaren sözleşmeli personel olarak çalışmaya başladığından, adı geçenin istihdamında bu Yönetmelikte belirtilen öğrenim düzeyinin sağlanması ekonomist unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması bakımından yeterli olacak, belirtilen nitelikleri haiz ilgili ile imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmeler sonucu yapılacak ücret ödemeleri mevzuatına uygun olacaktır.
Ayrıca, yukarıda zikredilen Yönetmelik’in yerine çıkartılan 02.07.2020 tarih ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmelik’te Ekonomist kadrosuna atanabilecek bölümler arasında “İşletme” bölümüne yer verilmemesi üzerine konu ile ilgili karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na görüş sorulmuş, Bakanlık Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü 13.08.2020 tarih ve 169732 sayılı görüşünde özetle; İşletme bölümü mezunu olup önceki yönetmelik döneminde Ekonomist olarak sözleşme imzalanmış kişilerin “hukuki güvenlik” ve “haklı beklenti” kapsamında kendileri ile yeniden sözleşme yapılabileceğini bildirmiştir.
Bu nedenle 2023 yılında 26.01.2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 7433 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 633 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3 üncü maddesiyle 657 sayılı Kanuna Geçici 48 inci madde olarak eklenen maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin getirdiği haktan yararlanmak suretiyle memur kadrosuna atanması nedeniyle hesaplanan kamu zararı hakkında ilişiksiz kararı verilmesi uygun olur.”
İdare tarafından tam zamanlı sözleşmeli ekonomist kadrosunda istihdam edilen ve akabinde memur kadrosuna geçirilen ……….’in, bu kadroda çalıştırılmanın gerektirdiği bölüm mezuniyet şartına haiz olmamasına rağmen kendisine yapılan maaş ödemeleri sonucunda ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
……….’in; ………..2003 tarihinde ………. Üniversitesi ………. Fakültesi İşletme bölümünden mezun olduğu, kendisiyle ………./2014 tarihinde “Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi” imzalandığı, aynı tarihte göreve başladığı, ve anılan tarihten itibaren her sene yenilenen söz konusu sözleşme kapsamında çalıştığı,
26.11.2023 tarihli ve 32085 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3 üncü maddesinde yer verilen, “(…) İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 28/11/2022 tarihi itibarıyla çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 657 sayılı Kanun’un 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına, (…) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.” hükmüne istinaden, ………. Yönetim Kurulunun ………./2023 tarih ve ………. sayılı kararı ile ekonomist unvanlı memuriyet kadrosuna atandığı görülmüştür.
23.07.1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında sözleşmeli personel; “Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmış, bu madde uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılacak sözleşmeli personel için geçerli olacak esaslar ise 06.06.1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’da (Esaslar) belirlenmiştir.
13.07.2005 tarihli ve 25874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinde ise;
“(3) Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (…)
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gönderilir.(…)” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre;
Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilen sözleşmeli personel; kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde kadro şartı aranmaksızın istihdam edilen personel olup çalışma koşulları, sosyal hakları ve seçimine ilişkin kriterler (eğitim düzeyi ve yabancı dil bilgisi gibi nitelikler) “Esaslar” kapsamında düzenlenmiştir.
Buna karşın, 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinde; kalkınma planı, yıllık program ve iş programında yer alan projelerden bağımsız olarak, maddede sayılan unvanlarda uzman ve teknik personelin yıllık sözleşme ile çalıştırılması konusunda idarelere takdir hakkı verilmiş, sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamayacağı ve bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları gerektiği, bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre, belediye ve bağlı kuruluşlarında istihdam edilen sözleşmeli personelin durumu, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca diğer kamu kurumlarında istihdam edilen sözleşmeli personelden farklılık arz etmektedir.
Belediye ve bağlı kuruluşlarında norm kadroya uygun olarak memur kadroları esas alınmak suretiyle sözleşmeli personel istihdam edildiğinde, bu personelin yürüteceği hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması gerektiğinden, söz konusu personelde aranacak nitelikler hususunda, memurların ilgili kadrolara atanma şartlarını düzenleyen, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik (Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Diğer taraftan, söz konusu sözleşmeli personel, Kanun’un 49 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki, “bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağına” dair düzenlemenin gereği olarak çalışma saatleri, izin vb. mali ve sosyal hakları bakımından, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’daki hükümlere tabi olacaktır.
Raporda, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Yönetmelik, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan Devlet memurlarından, 5 inci maddede sayılan kadrolara görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar.” hükmünün yer aldığı, bu suretle belediye ve bağlı kuruluşlarda istihdam edilecek sözleşmeli personelde aranacak niteliklerin “Esaslar” kapsamına göre belirlenmesi gerektiğinin belirtilmesi suretiyle yapılan değerlendirmeler neticesinde kamu zararı iddiasında bulunulmuştur.
Ancak, yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, sözleşmeli personelle ilgili olarak özel bir düzenleme yapılmış olduğundan, bu madde kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personelin norm kadroya uygun olarak ihdas edilmiş memur kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri haiz olup olmadığı belirlenirken, “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik” hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Aksi takdirde, 657 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre ekonomist pozisyonunda istihdam edilecek sözleşmeli personel için Esaslar’a ekli 4 sayılı “Sözleşmeli Personel Pozisyon Unvanları ile Asgari Nitelikleri Gösterir Cetvel” uyarınca aranacak şartların, belediye ve bağlı kuruluşlarında istihdam edilecek sözleşmeli personel için de aranması durumunda, aynı kadroda istihdam edilecek memur ile sözleşmeli personel bakımından aranan nitelikler farklılaşacaktır.
Hal böyle iken, son olarak ………..2023 tarihinde ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanan personelin, 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, maliye, bankacılık-finans, bankacılık, ekonomi ve finans, ekonomi-yönetim bilimleri, finans matematiği, uluslararası finans, uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve finansman, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ekonomik ilişkiler veya çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümlerinden mezun olmak” şartını sağlaması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Rapor’a konu edilen personelin İşletme bölümü mezunu olduğu; anılan bölümün, 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde tahdidi suretle sayılan, “ekonomist kadrosunda istihdam olunabilmek için mezuniyet şartının arandığı” bölümlerden olmadığı; dolayısıyla, mevzuatta belirtilen mezuniyet şartını haiz olmayan ilgililer ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanmasının ve bu kişilerin 7433 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine istinaden ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirilmelerinin mevzuat hükümleri ile uyarlı olmadığı tespit edilmiştir.
Sorumluların savunmalarında;
22.07.2020 tarihli ve 31193 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in (Mülga Yönetmelik) “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” (Değişik:RG-07/05/2014-28993) başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ekonomist kadrosuna atanabilmek için “Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, işletme, maliye veya bankacılık-finans bölümlerinden mezun olmak, gerekir.” hükmüne yer verildiği, anılan hükme göre, İşletme bölümü mezunu ………. ile ………..2014 tarihinde ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalandığının, anılan tarihden itibaren ilgilinin ekonomist kadrosunda sözleşmeli personel olarak istihdam edildiğinin,
02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in ilgili maddesinde “İşletme bölümü” sayılmamışsa da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 13.08.2020 tarihli ve 169732 sayılı görüş yazısında; mülga Yönetmelik kapsamında ekonomist kadrosunda istihdam edilen İşletme bölümü mezunu personelin haklarının, “hukuki güvenlik” ve “haklı beklenti” prensipleri çerçevesinde korunması gerektiği ve 2021 yılı için ilgili personelle sözleşme yenilenmesinin yerinde olacağının belirtildiğinin,
İfade edilmesi suretiyle, İşletme bölümü mezunu ilgili ile ekonomist kadrosunda istihdam edilmek üzere sözleşme imzalanmasının ve bu kişinin 7433 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesine istinaden ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirilmesinin mevzuat hükümlerine uyarlı olduğu iddia edilmiştir.
Ancak, Rapora konu edilen personel, 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesi uyarınca mali yıl ile sınırlı sözleşmeler kapsamında istihdam edilmekte olup ilgili ile imzalanan her bir sözleşme, önceki yıllarda imzalanmış sözleşmelerden bağımsız bir niteliği haizdir. 02.07.2020 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan Yönetmelik’in ilgili maddesine göre ise İşletme bölümü mezunlarının ekonomist kadrosunda istihdam edilebilmesi mümkün bulunmamaktadır. Diğer yandan, sözleşmeli personel hakkında, 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yalnızca “sözleşmeli personelin istihdam edildiği kadronun niteliklerine” ilişkin olan hükümlerinin uygulanacağı açık olup bu personel hakkında, asaleten bir kadroya atanan Devlet memurlarına ilişkin olarak düzenlenen Yönetmelik’in “Kazanılmış haklar” başlıklı 21 inci maddesinin uygulanması mümkün değildir. Hal böyle iken mali yıl ile sınırlı münferit sözleşmeler kapsamında kazanılmış herhangi bir haktan bahsedilemeyeceğinden, bu kişi ile ekonomist kadrosunda istihdam edilme konusunda imzalanan 2021, 2022 ve 2023 yılı sözleşmeleri mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup Sorumluların savunmaları kabule şayan değildir.
Bu itibarla, mevzuata aykırı bir şekilde sözleşmeli ekonomist kadrosunda istihdam edilen ve ……….2023 tarihinde memuriyet kadrosuna geçirilen İşletme bölümü mezunu ilgiliye, ekonomist kadrosunun sözleşme ücreti ile mali haklarının ödenmesi sonucunda 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumluların savunmalarında, personelin ekonomist kadrosunda çalışmak suretiyle kendisine verilen yükümlülüğü yerine getirdiği, bunun karşılığında ücretini aldığı, dolayısıyla 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi kapsamında kamu kaynağında herhangi bir eksilmeye neden olunmadığından, kamu zararına sebebiyet verilmediği iddia edilmişse de;
5018 sayılı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Mezkûr maddeye göre kamu zararının oluşabilmesi için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, eylem ve işleminin bulunması; kamu kaynağında eksilmeye neden olacak bir zararın ortaya çıkması ve mevzuata aykırı işlem ile zarar arasında illiyet bağının bulunması gerekmekte olup anılan şartların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir.
Somut olayda, ekonomist kadrosunda istihdam edilen personel mevzuatta öngörülen yükseköğrenim programından mezun olma şartını haiz değildir. Mevzuatta hangi şartları haiz kişilerin personel olarak istihdam edilebileceği düzenlemesiyle, esas itibarıyla personel tarafından sunulacak hizmetlerin kriterleri belirlenmiş olduğundan, bahse konu kriterleri haiz olmayan kişinin personel olarak çalıştırılmasına istinaden yapılan ödemeler ile kamu kaynağında eksilmeye sebep olunmuştur. Kamu kaynağındaki bu eksilme, mevzuatın öngördüğü şartları haiz olmayan kişiler ile sözleşmeli personel istihdamına dayanak teşkil eden sözleşmenin imzalanması, bunu müteakiben ilgililerin ekonomist unvanlı memur kadrolarına geçirilmesi ve ilgililere ekonomist kadrosu için belirlenen mali hakların ödenmesi işlemlerinden kaynaklandığından, illiyet bağı da kurulmuş olmaktadır.
Netice olarak; somut olayda, 5018 sayılı Kanun’un 71 inci maddesi uyarınca kamu zararı meydana gelmiştir.
Oluşan kamu zararından sorumlular:
İlgiliye 2023/Ocak-Şubat aylarında “ekonomist” kadrosunun sözleşme ücretlerinin ödenmesi sonucu oluşan kamu zararına ilişkin olarak;
Oluşan kamu zararında; ilgili ile sözleşme yapılmasına karar verilmesi hususunu Yönetim Kuruluna havale eden yazıda paraf ve imzaları bulunan (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………., (……….) ……….’ın; sözleşme yapılmasına ilişkin Yönetim Kurulu kararında imzası bulunan (……….) ………., (……….) ………., (……….) ……….ile gerek Yönetim Kurulu kararında gerekse de ilgili ile yapılan sözleşmede imzası bulunması nedeniyle (……….) ……….’ın sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer yandan, 5018 sayılı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilileri,
31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların “Ön malî kontrol süreci” başlıklı 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Harcama yetkilileri, (…) bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön malî kontrol yaparlar. Bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanır.” hükmü gereğince ilişikli ödeme emri belgelerini düzenleyen gerçekleştirme görevlileri,
Giderin gerçekleştirilmesi sürecinde mevzuata uygunluk açısından gerekli kontrolleri yapmakla yükümlü kılınmışlardır.
Somut olayda kamu zararı, mevzuata aykırı bir şekilde imzalanan sözleşme sonucu yapılan ödemeler nedeniyle meydana gelmiştir. 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8 inci maddesine göre, ödemenin yapıldığı ilk aya ait ödeme emri belgesine, ilk atama/naklen atamalarda atama onayı, işe başlama yazısı ve personel nakil bildirimi eklenmektedir. Dolayısıyla sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emri belgesinde imzaları bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisine gerekli kontrolleri yapmadıkları gerekçesiyle sorumluluk tevcih edilebilecek iken takip eden ödeme emri belgelerinde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerine, sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emrinde imzaları bulunmamak koşuluyla, sorumluluk tevcih edilemeyecektir. Yapılan incelemede, Raporda sorumluluk tevcih edilen Harcama Yetkilisi (……….) ………. ile Gerçekleştirme Görevlisi (……….……….’in, sözleşmeyi müteakip ilk ödeme emrinde imzalarının olduğu, bu bakımdan kendilerinin eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı bulunduğundan, imzaları bulunan ödeme emri belgeleri ile ilişikli kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.
İlgiliye ekonomist unvanlı memuriyet kadrolarına geçirildikleri 03.03.2023 tarihinden itibaren anılan kadronun mali haklarının ödenmesi sonucu oluşan kamu zararına ilişkin olarak;
Memur kadrosuna atanmasıyla ilgili olarak alınan Yönetim Kurulu kararında imzası bulunan (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………. ile ilginin memur kadrosuna geçirilmesine ilişkin Yönetim Kuruluna havale edilen yazıda paraf ve imzaları bulunan; (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………., (……….) ………., (……….) ……….’ın sorumluluğu bulunmaktadır.
Diğer yandan, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine istinaden, Harcama Yetkilisi olarak sorumluluk tevcih edilen ……….ile Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumluluk tevcih edilen ……….’in, ilgilinin mevzuata aykırı şekilde memuriyete atanmasını müteakip ilk ödeme emri belgesinde (Mart ayı) imzaları bulunduğundan kendilerinin eylemleri ile oluşan kamu zararı arasında illiyet bağı oluşmuştur. Bu bakımdan, imzalanan ve yapılan ödemelerden kaynaklı oluşan kamu zararı tutarlarından sorumlulukları bulunmaktadır.
Sonuç:
1- Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen gerekçeler uyarınca oluşan toplam ……….. TL kamu zararının;
……….. TL'sinin Harcama Yetkilisi (………..) ……….., Gerçekleştirme Görevlisi (………..) ……….. ile Diğer Sorumlular; (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ………..,
……….. TL'sinin Harcama Yetkilisi (………..) ……….., Gerçekleştirme Görevlisi (………..) ……….. ile Diğer Sorumlular; (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ……….., (………..) ………..,’a,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi. (Daire Başkanı ……….. ve Üye ………..’ün ayrık görüşleri bulunmaktadır.)
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı ………..’ın karşı oy gerekçesi:
“Raporda; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesine aykırı olarak kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımayan ………..’in, tam zamanlı sözleşmeli ekonomist (iktisatçı) olarak çalıştırılıp ardından memur kadrosuna geçirilmesi nedeniyle kendisine bu kapsamda yapılan ödemelerin tamamının (……….. TL) kamu zararı olduğu iddia edilmiş ve bu tutarın sorumlulara ödettirilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Anılan Kanun'un “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49'uncu maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (...)”,
Beşinci fıkrasında ise;
“Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
Raporda sözleşmeli personel çalıştırılması hususu, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara göre değerlendirilmiş ise de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesine istinaden tam zamanlı sözleşmeli olarak çalıştırılan personel hakkında, yukarıda yer alan çoğunluk görüşünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in uygulanması gerekmektedir.
Bu Yönetmeliğin, “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1’inci alt bendinde;
“Ekonomist kadrosuna atanabilmek için,
1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, maliye, bankacılık-finans, bankacılık, ekonomi ve finans, ekonomi-yönetim bilimleri, finans matematiği, uluslararası finans, uluslararası ticaret, uluslararası ticaret ve finansman, uluslararası ticaret ve işletmecilik, uluslararası ekonomik ilişkiler veya çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümlerinden mezun olunması gerektiği,”
Hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede; ………..’in, ……….. Üniversitesi ……….. Fakültesi İşletme Bölümünden ………...2003 tarihinde mezun olduğu, ………...2014 tarihinden bu yana idarede sözleşmeli olarak çalıştığı, 2023 yılında da Ekonomist (İktisatçı) kadrosu için sözleşmeye imzalayarak çalışmaya devam ettiği ve aynı yıl memur kadrosuna geçirildiği tespit edilmiştir.
Ekonomist kadrosunda hangi bölüm mezunlarının sözleşmeli olarak istihdam edilebileceği konusunda tereddüde düşüldüğünden bahsedilerek konu hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş istenmiş, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Başkan Vekili tarafından, ....... Büyükşehir Belediye Başkanlığına ..... tarih ve ............ sayılı ve “Ekonomist Unvanı” konu ile yazılan cevabi yazıda;
“Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın diplomalara unvan yazılmaması konusundaki önerisi 03/06/2005 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında görüşülmüş ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, 2005-2006 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere diplomalara unvan yazılmaması, öğrenim görülen program adının ve derecesinin belirtilmesi uygun görülmüştür.
Üniversitelerarası Kurul ve Yürütme Kurulu'nun unvanların lisans kademesinde kazanılacağına ilişkin aldığı kararlar dikkate alınarak, lisansüstü (yüksek lisans, doktora...) öğrenim sonunda alınan unvanlar lisans öğrenimi sonunda kazanılan unvanı değiştirmemektedir.
06.11.2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görüşü de dikkate alınarak, Ekonomi programının İktisat programı ile eşdeğer olduğuna,
26/07/2012 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın görüşü de dikkate alınarak, tüm Maliye Bölümü mezunlarına verilmesi gereken ortak unvanın, Maliyenin, İktisat bilimi içinden doğup gelişen bir bilim dalı olması ve Maliye Bölümü ders programlarının İktisat bölümü ders programlarıyla büyük ölçüde örtüşmesi bakımından, açık öğretim ve örgün öğretim fakülteleri arasında ayrım yapılmadan diğer fakültelerce kullanılmaya devam eden "İktisatçı (Ekonomist)" unvanının verilmesine,
12/06/2013 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında ve 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak, Maliye programı mezunlarının İktisatçı (Ekonomist) unvanlı kadrolarda çalıştırılmasının uygun olduğuna,
30.06.1995 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında; Üniversitelerarası Kurulun görüşü de dikkate alınarak, 2547 sayılı Kanun'un 2880 sayılı Kanun'la değişik 43/b maddesi uyarınca, İktisat Fakültesi İktisat Programı mezunlarının İktisatçı (Ekonomist-Ekonomici) unvanını kullanmalarının uygun olduğuna”
Şeklinde görüş bildirilmiştir.
Söz konusu yazı içeriğinden, 2012 ve 2013 yıllarında verilen Kararlara istinaden Ekonomist unvanının İktisat, Ekonomi ve Maliye Bölümü mezunları tarafından kullanılabileceği ve bu bölüm mezunlarının Ekonomist kadrolarında istihdam olunabileceği anlaşılmaktadır. Bu bilgilere göre İşletme Bölümü mezunlarının Ekonomist (İktisatçı) kadrolarında istihdam edilebilmesi hukuken mümkün değildir.
Kamu zararı yönünden değerlendirme;
Rapor’a konu personelin ekonomist olarak çalıştırılabilmesi için öğrenim durumu itibariyle Yönetmelikte aranan şartı haiz olmadığı konusunda kuşku yoktur. Ayrıca, sözleşmenin tarafı olan İdarenin, bu sözleşme kapsamında, sözleşmenin diğer tarafı olan personelden almayı taahhüt ettiği hizmeti tam olarak alamadığı, aldığı hizmetin bedelinden fazla ödeme yaptığı ve bu sebeple, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kamu zararı oluştuğu hususunda da bir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak, bu aykırılığın/eksikliğin sözleşmeye göre ilgili personele yapılan ödemenin ne kadarına tekabül ettiğini/bu hizmet eksikliği nedeniyle idare tarafından ne kadar bir fazla ödeme yapıldığını/kamu zararı oluştuğunu hesaplamak da mümkün değildir.
Bu itibarla, belirli veya belirlenebilir bir zararın olmadığı bu gibi durumlarda, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Hüküm ve tutanaklar” başlıklı 50’nci maddesinin birinci fıkrasına göre, gerektiğinde konunun ilgili mercilere bildirilmesine de karar verilebileceğinden, mevzuata aykırı personel çalıştırılmasına sebep olan kamu görevlileri hakkında ceza/disiplin hükümlerinin uygulanması için konunun, ……….. Bakanlığı’na yazılması gerekir.”
Üye ………..’ün karşı oy gerekçesi:
“Raporda; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesine aykırı olarak kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımayan ………..’in, tam zamanlı sözleşmeli ekonomist (iktisatçı) olarak çalıştırılıp ardından memur kadrosuna geçirilmesi nedeniyle kendisine bu kapsamda yapılan ödemelerin kamu zararı olduğu iddia edilmiştir.
İlgili personel ……….. ……….. Üniversitesi ……….. Fakültesi İşletme bölümünden ………...2003 tarihinde mezun olup, ………...2014 tarihinde ilk defa sözleşmeli personel (ekonomist) olarak göreve başlamıştır.
Belediyelerin norm kadro kapsamında çalıştırabileceği personelin nitelikleri, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik ile belirlenmektedir. Söz konusu Yönetmelik’te 07.05.2014 tarihli ve 28993 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Ekonomist kadrosuna atanabilmek için; 1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokulların ekonomi, iktisat, işletme, maliye veya bankacılık-finans bölümlerinden mezun olmak,” hükmü yer almıştır. Kamu zararı iddiasına konu ……….., ………../2014 tarihinden itibaren sözleşmeli personel olarak çalışmaya başladığından, adı geçenin istihdamında bu Yönetmelikte belirtilen öğrenim düzeyinin sağlanması ekonomist unvanının gerektirdiği nitelikleri taşıması bakımından yeterli olacak, belirtilen nitelikleri haiz ilgili ile imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmeler sonucu yapılacak ücret ödemeleri mevzuatına uygun olacaktır.
Ayrıca, yukarıda zikredilen Yönetmelik’in yerine çıkartılan 02.07.2020 tarih ve 31173 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına dair Yönetmelik’te Ekonomist kadrosuna atanabilecek bölümler arasında “İşletme” bölümüne yer verilmemesi üzerine konu ile ilgili karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na görüş sorulmuş, Bakanlık Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü 13.08.2020 tarih ve 169732 sayılı görüşünde özetle; İşletme bölümü mezunu olup önceki yönetmelik döneminde Ekonomist olarak sözleşme imzalanmış kişilerin “hukuki güvenlik” ve “haklı beklenti” kapsamında kendileri ile yeniden sözleşme yapılabileceğini bildirmiştir.
Bu nedenle 2023 yılında 26.01.2023 tarih ve 32085 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 7433 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 633 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3 üncü maddesiyle 657 sayılı Kanuna Geçici 48 inci madde olarak eklenen maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin getirdiği haktan yararlanmak suretiyle memur kadrosuna atanması nedeniyle hesaplanan kamu zararı hakkında ilişiksiz kararı verilmesi uygun olur.”