SayıştaySayıştay Daire Kararı682
Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
İlam No51
Madde No2
Yılı2023
Damga vergisi
İdare ile belediye şirketi arasında akdedilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin doğrudan hizmet alımı ile gördürülmesine ilişkin sözleşme üzerinden Damga Vergisinin alınmaması suretiyle ………………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
375 sayılı KHK’nın ek 20 nci maddesine göre; il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilmektedir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine ilişkin Usul ve Esaslar’ ın “Hizmetlerin gördürülmesi” başlıklı 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması gerektiği belirtilmiştir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun; “Konu” başlıklı 1 inci maddesinde, bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga Vergisine tabi olduğu; “Mükellef” başlıklı 3 üncü maddesinde, Damga Vergisi mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait Damga Vergisinin kişiler tarafından ödeneceği; “Nispet” başlıklı 14 üncü maddesinde, kağıtların Damga Vergisinin bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı oran veya miktarlarda alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Kanun’a ekli (1) sayılı tablonun “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1 inci bölümünün (A-1) inci sırasında, belli parayı ihtiva eden sözleşmelerin (binde 9,48 oranında) Damga Vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Belediyenin şirketi ile yapacağı personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin doğrudan hizmet alımı ile gördürülmesine ilişkin sözleşme üzerinden de belirtilen oranda (binde 9,48) Damga Vergisi alınması gerekmekte iken; Belediye ile şirketi ……………… Anonim Şirketi arasında .... tarihinde akdedilen ve sözleşme bedeli …………….. TL olan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerin Doğrudan Hizmet Alımı ile Gördürülmesine İlişkin Personel Hizmet Alımı İşine Ait Sözleşme” üzerinden hesaplanması ve kesintisi yapılması gereken Damga Vergisinin alınmaması sonucu kamu zararının oluştuğu anlaşılmıştır.
Sorumlular savunmalarında belediyelerin personel şirketleri ile personel alımına dayalı olarak mevzuat gereği yapmak zorunda oldukları sözleşmelerin belirli gerekçelerle Damga Vergisinden muaf olduğunu ifade etmişler ise de; söz konusu sözleşmeler belirli bir para ihtiva etmekte ve Kanun’a ekli (2) sayılı Damga Vergisinden müstesna tutulan yazılı kağıtlar arasında yer almamaktadır. Buna ek olarak başkaca bir mevzuatta da bu sözleşmelerin Damga Vergisinden muaf tutulacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, belediyeler ile personel şirketleri arasında personel alımına dayalı sözleşmeleri Damga Vergisine tabi olduğu ortadadır.
Yine, savunmalarda kendilerine tahsis edilen ödenek ile sorumlu olunduğu ve ödenek kullanımında keyfi hareket edilemeyeceği belirtmiş ise de; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 26 ncı maddesinde, resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye mecbur oldukları hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak ödeme evrakı içesinde bulunan sözleşmenin Damga Vergisini aramaları gerektiğinden Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin sorumlulukları bulunmaktadır.
Diğer taraftan, Rapor konusu edilen kamu zararının Şirketin alacağından mahsup edilerek tahsil edildiği de görülmüştür.
Bu itibarla, idare ile belediye şirketi arasında akdedilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin doğrudan hizmet alımı ile gördürülmesine ilişkin sözleşme üzerinden Damga Vergisinin alınmaması sonucu oluşan …………… TL kamu zararı; …………. tarih ve ……….. numaralı muhasebe işlem fişine ekli ………….. tarih ve ……….. numaralı tahsilat makbuzu ile Ahiz ………………… Anonim Şirketi’nden tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.
İdare ile belediye şirketi arasında akdedilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin doğrudan hizmet alımı ile gördürülmesine ilişkin sözleşme üzerinden Damga Vergisinin alınmaması suretiyle ………………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
375 sayılı KHK’nın ek 20 nci maddesine göre; il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22 nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebilmektedir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine ilişkin Usul ve Esaslar’ ın “Hizmetlerin gördürülmesi” başlıklı 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanması gerektiği belirtilmiştir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun; “Konu” başlıklı 1 inci maddesinde, bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga Vergisine tabi olduğu; “Mükellef” başlıklı 3 üncü maddesinde, Damga Vergisi mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait Damga Vergisinin kişiler tarafından ödeneceği; “Nispet” başlıklı 14 üncü maddesinde, kağıtların Damga Vergisinin bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı oran veya miktarlarda alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Kanun’a ekli (1) sayılı tablonun “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1 inci bölümünün (A-1) inci sırasında, belli parayı ihtiva eden sözleşmelerin (binde 9,48 oranında) Damga Vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Belediyenin şirketi ile yapacağı personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin doğrudan hizmet alımı ile gördürülmesine ilişkin sözleşme üzerinden de belirtilen oranda (binde 9,48) Damga Vergisi alınması gerekmekte iken; Belediye ile şirketi ……………… Anonim Şirketi arasında .... tarihinde akdedilen ve sözleşme bedeli …………….. TL olan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerin Doğrudan Hizmet Alımı ile Gördürülmesine İlişkin Personel Hizmet Alımı İşine Ait Sözleşme” üzerinden hesaplanması ve kesintisi yapılması gereken Damga Vergisinin alınmaması sonucu kamu zararının oluştuğu anlaşılmıştır.
Sorumlular savunmalarında belediyelerin personel şirketleri ile personel alımına dayalı olarak mevzuat gereği yapmak zorunda oldukları sözleşmelerin belirli gerekçelerle Damga Vergisinden muaf olduğunu ifade etmişler ise de; söz konusu sözleşmeler belirli bir para ihtiva etmekte ve Kanun’a ekli (2) sayılı Damga Vergisinden müstesna tutulan yazılı kağıtlar arasında yer almamaktadır. Buna ek olarak başkaca bir mevzuatta da bu sözleşmelerin Damga Vergisinden muaf tutulacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, belediyeler ile personel şirketleri arasında personel alımına dayalı sözleşmeleri Damga Vergisine tabi olduğu ortadadır.
Yine, savunmalarda kendilerine tahsis edilen ödenek ile sorumlu olunduğu ve ödenek kullanımında keyfi hareket edilemeyeceği belirtmiş ise de; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 26 ncı maddesinde, resmi dairelerin ilgili memurlarının kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tespit etmeye mecbur oldukları hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak ödeme evrakı içesinde bulunan sözleşmenin Damga Vergisini aramaları gerektiğinden Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin sorumlulukları bulunmaktadır.
Diğer taraftan, Rapor konusu edilen kamu zararının Şirketin alacağından mahsup edilerek tahsil edildiği de görülmüştür.
Bu itibarla, idare ile belediye şirketi arasında akdedilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin doğrudan hizmet alımı ile gördürülmesine ilişkin sözleşme üzerinden Damga Vergisinin alınmaması sonucu oluşan …………… TL kamu zararı; …………. tarih ve ……….. numaralı muhasebe işlem fişine ekli ………….. tarih ve ……….. numaralı tahsilat makbuzu ile Ahiz ………………… Anonim Şirketi’nden tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
karar verildi.