İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Eksik İmalat

… İnş. Ltd. Şti. yükleniminde olan … TL sözleşme bedelli “… Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri” yapım işinde yapılmamış imalatların yapılmış gibi gösterilerek yükleniciye ödemede bulunulması neticesinde … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak;

“… Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri” yapım işi ile ilgili olarak denetçi gözetiminde iş mahallinde fiili ve fiziki denetim yapıldığı ve sonucunda Kontrol teşkilatı (… ve …) tarafından imzalanan 08.01.2024 tarihli tutanağın düzenlendiği görülmüştür. İlgili tutanakta;

“Sözleşme ve eki belgelerde (yapılan işler listesi, yeşil defter, metrajlar vb.) belirtilen hükümlere göre yapılması gereken;

1. YFA-02 Hava geçişine izin veren iskele güvenlik yaslanma ağının hazırlanması ve iskele çevresine sarılması imalatının yerinde hiç yapılmadığı,

2. YFA-O3 Hava geçişine izin veren çatı yağmur kanallarının yaprak, ot, polen vb. yabancı maddeleri engellemek amaçlı çelik kasetli, pistonlu sistemli (MESH) malzemenin montajının yapılması imalatının yerinde hiç yapılmadığı,

3. V.0613/1 Şantiye çevresinin galvanizli sac ile çevrilmesi imalatının yerinde hiç yapılmadığı,

4. V.0615 Çelik borudan tam güvenlikli cephe iskelesi yapılması imalatının yerinde hiç yapılmadığı,

5. YFA-05 Temperli cam seperatör imalatı yapılması ve yerine konması (folyolu) imalatının yerinde hiç yapılmadığı,

6. KTB.40.6001 Herbisit (bitki öldürücü) ile her türlü yüzey ve zeminde otsu bitki temizliği imalatının yerinde hiç yapılmadığı,

Belirtilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde;

“(Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

(Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir”

Denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış gibi gösteren, gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı, ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verileceği belirtilmiştir. Denetim ekibince 08.01.2024 tarihli tutanak ve fotoğraflarla eksik olduğu tespit edilen imalatlar sorumlular tarafından yapılmış gibi gösterilerek ve gerçeğe aykırı bir şekilde hakediş düzenlenerek mevzuata aykırı hareket edilmiştir.

Sorumlularca gönderilen savunmalarda, tutanakta yapılmadığı belirtilen,

1. YFA-02 Hava geçişine izin veren iskele güvenlik yaslanma ağının hazırlanması ve iskele çevresine sarılması,

3. V.0613/1 Şantiye çevresinin galvanizli sac ile çevrilmesi imalatının,

4. V.0615 Çelik borudan tam güvenlikli cephe iskelesi yapılması,

İmalatları ile ilgili olarak; imalatlara … Caddesi duvarının iki tarafında birden başlanıldığı, söz konusu uygulamalar devam etmekte iken 20.12.2023 tarihinde … Büyükşehir Belediyeleri zabıtalarınca … Caddesinin protokol yolu olması ve buraya ait sorumluluğun Büyükşehir Belediyesine ait olması sebebi ile uygulamaların durdurulduğu, bu uygulama çalışmalarının duvarın yol tarafında yapılabilmesi için ilgili ilçe belediyesinden alınan iznin yeterli olmadığının, ancak UKOME’den alınacak bir onaydan sonra bu imalatların yapılıp yerinde kalabileceğinin sözlü olarak kendilerine bildirildiği ve bunun üzerine yapılan imalatların söktürüldüğü, … Caddesi duvarı üzerinde bulunan … sergisi resimlerinin kaldırılabilmesi için … İlçe Belediyesine başvurunun yapılıp bu posterleri ilçe belediyesinin kaldırmasının gerektiği, bu nedenle 1 numaralı hakedişte yapılmış olan imalatların bir kısmının, ilgili birimlerden gerekli onaylar alındıktan sonra söktürüldüğü, alınan onaylara müteakip söz konusu imalatların yeniden yerinde yaptırıldığı ifade edilmişse de; gerçekleşmiş ve hakediş ile ödemesi yapılmış söz konusu imalatların sonradan söküldüğü sonucuna açıkça ulaşılmasını sağlayacak herhangi bir tutanak, yazı veya talimat bulunmadığı gibi dile getirilen onay alma süreci ile ilgili kanıtlayıcı bir belge de sunulmamıştır. Bu durumda tutanak tarihi itibariyle ödemesi yapılmış fakat yerinde olmayan imalatların, daha önceki bir tarihte yerindeyken sonradan söküldüğü iddiasını kabul etmek mümkün değildir.

Ayrıca, Savunmalarda;

2. YFA-O3 Hava geçişine izin veren çatı yağmur kanallarının yaprak, ot, polen vb. yabancı maddeleri engellemek amaçlı çelik kasetli, pistonlu sistemli (MESH) malzemenin montajının yapılması,

İmalatı ile ilgili olarak; bu imalatın yapıldığı ancak daha sonra meydana gelen fırtına sebebi ile çatıda kapsamlı bir onarım yapılması nedeniyle bu imalatların söküldüğü, sonrasında çatı onarımının tamamlanmasını müteakip imalatların tekrar yaptırıldığı ifade edilmişse de, gerçekleşmiş ve hakediş ile ödemesi yapılmış söz konusu imalatın sonradan söküldüğünü ispat edecek herhangi bir tutanak, yazı veya talimat bulunmamaktadır. Ayrıca çatı onarımı imalatı yapılması ile ilgili kanıtlayıcı bir belge de sunulmamıştır. Bu durumda tutanak tarihi itibariyle ödemesi yapılmış fakat yerinde olmayan imalatların, daha önceki bir tarihte yerindeyken sonradan söküldüğü iddiasını kabul etmek mümkün gözükmemektedir.

Bunun yanında, savunmalarda;

5. YFA-05 Temperli cam seperatör imalatı yapılması ve yerine konması (folyolu),

6. KTB.40.6001 Herbisit (bitki öldürücü) ile her türlü yüzey ve zeminde otsu bitki temizliği,

İmalatları ile ilgili olarak bu imalatların yerinde olduğu ifade edilmiştir.

Özetle savunmalarda, tutanak ile eksik olduğu tespit edilen 6 iş kaleminden 1, 2, 3 ve 4 no.lu imalatların çeşitli nedenlerle sökümünün tutanak tarihinden önce gerçekleştiği iddia edilmiş olsa da bunu destekleyecek bir belge sunulmadığı için, bu iddialar kabul görmemiştir. Ek olarak, 6 iş kaleminin tümüyle ilgili olarak; imalatların yerinde mevcut olduğu ve söz konusu imalatlara ait fotoğrafların ekte sunulduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan, iş mahallinde fiili ve fiziki denetim yapılması sonucunda düzenlenen 08.01.2024 tarihli tutanakta söz konusu imalatların bulunmadığı tespit edilmiş ve kontrol teşkilatı tarafından imzalanmıştır. Ayrıca bu imalatların yapılmadığı tarih belirtilmek suretiyle fotoğraflandırılmış ve rapor ekinde sunulmuştur. Dolayısıyla, sorumlularca gönderilen savunmadaki ifadeler ve ekli fotoğrafların incelenmesi neticesinde, 08.01.2024 tarihli tutanakla eksik olduğu tespit edilen imalatların sonradan tamamlandığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, “… Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri” yapım işinde; 08.01.2024 tarihli tutanak ile eksik olduğu tespit edilen bazı imalatlar fiilen yapılmamış olmasına rağmen yapılmış gibi belge düzenlenerek yükleniciye ödemede bulunulması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının sorumluları Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile Diğer Sorumlu ….’na ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine;

Ancak, sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan, söz konusu eksik imalatların tutanak tarihinden sonra tamamlandığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu … TL hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,

… oy birliğiyle karar verildi.