SayıştaySayıştay Daire Kararı625
İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire7
İlam No333
Madde No2
Yılı2018
Kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik borçlanması yapılan sürelerin de hesaplamaya katılması
Haklarında emeklilik hükmü uygulanmayan işçilerin kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik borçlanması yapılan sürelerin de hesaplamaya katılarak ödeme yapılması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;
Mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte olan “Kıdem tazminatı” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:
…
4. Bağlı bulundukları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;
5. (Ek: 25/8/1999 - 4447/45 md.) 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,
Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. “ hükmü yer almakta,
Aynı maddenin devamında da;
“…
T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.
...” denilmektedir.
Yargıtay 9’uncu Hukuk Dairesinin 2014/30587 Esas ve 2016/3747 sayılı Kararında;
“…
Yargıtay uygulaması, kamu kurum ve kuruluşlarından emeklilik sebebiyle ayrılan işçi yönünden borçlanılan askerlik süresinin de kıdem süresine ekleneceği şeklindedir. İşçinin ölümü halinde de mirasçıların talep edebileceği kıdem tazminatı hesabında borçlanılan askerlik süresinin dikkate alınması gerekir.
…”
Yargıtay 22’nci Hukuk Dairesinin 2016/11854 Esas ve 2016/17580 sayılı Kararında;
“…
Yargıtay uygulaması, kamu kurum ve kuruluşlarından emeklilik sebebiyle ayrılan işçi yönünden borçlanılan askerlik süresinin de kıdem süresine ekleneceği şeklindedir. Buna göre, işe girmeden önce yapılmış olsa bile, borçlanılan askerlik süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerekirken aksi değerlendirme yapılması hatalı olmuştur.
…” Denilmektedir.
Mevzuat ve Yargıtay kararları çerçevesine kamuda çalışan işçinin emeklilik sebebiyle iş sözleşmesi son bulduğunda kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik yapılan süre SGK’ya borçlanılması kaydıyla dikkate alınabilecektir. Ancak bunun için işçinin Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması iş sözleşmesinin emeklilik sebebiyle feshedilerek sonlanması gerekmektedir.
Temyiz Kurulu’nun … tarihli bozma kararında özetle; iş akitleri sonlandırılan işçinin emeklilik hakkı bulunup yaş haddini doldurmayan ve sözleşmeleri belediyece feshedilip emekliliğe sevk edilen işçilerden olduğu ve iş akdinin emeklilik sebebiyle sonlandığı; dolayısıyla bu işçiye, bir hak niteliğinde olan borçlanılan askerlik süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınıp ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir.
Rapor dosyası ve eki belgelere bakıldığında, emekliliği hak eden ancak emeklilik talebinde bulunmayan işçilerin sözleşmelerinin, belediyece 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Süreli Fesih” başlıklı 17’nci maddesi hükümleri doğrultusunda feshedildiği, bu kişiler için re’sen emeklilik hükümleri işletilerek mevzuat çerçevesinde öngörülen tazminat ödemesinin yapıldığı görülmektedir. Yukarıda da ifade edildiği üzere sözleşmesi feshedilen işçilerin tamamı emekliliği hak etmiş durumdadırlar. Dolayısıyla yapılan fesih işlemleri iş akdi feshedilen işçiler açısından emekliye sevk olunma niteliği taşımaktadır. Bu itibarla haklarında emeklilik hükmü uygulanan işçilerin, kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik borçlanması yapılan sürelerinde hesaplamaya katılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmektedir.
Açıklanan gerekçelerle Temyiz Kurulu’nun … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararına uyulmasına ve yargılama konusu olan … TL ödeme ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,
Haklarında emeklilik hükmü uygulanmayan işçilerin kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik borçlanması yapılan sürelerin de hesaplamaya katılarak ödeme yapılması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;
Mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte olan “Kıdem tazminatı” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:
…
4. Bağlı bulundukları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;
5. (Ek: 25/8/1999 - 4447/45 md.) 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,
Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. “ hükmü yer almakta,
Aynı maddenin devamında da;
“…
T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.
...” denilmektedir.
Yargıtay 9’uncu Hukuk Dairesinin 2014/30587 Esas ve 2016/3747 sayılı Kararında;
“…
Yargıtay uygulaması, kamu kurum ve kuruluşlarından emeklilik sebebiyle ayrılan işçi yönünden borçlanılan askerlik süresinin de kıdem süresine ekleneceği şeklindedir. İşçinin ölümü halinde de mirasçıların talep edebileceği kıdem tazminatı hesabında borçlanılan askerlik süresinin dikkate alınması gerekir.
…”
Yargıtay 22’nci Hukuk Dairesinin 2016/11854 Esas ve 2016/17580 sayılı Kararında;
“…
Yargıtay uygulaması, kamu kurum ve kuruluşlarından emeklilik sebebiyle ayrılan işçi yönünden borçlanılan askerlik süresinin de kıdem süresine ekleneceği şeklindedir. Buna göre, işe girmeden önce yapılmış olsa bile, borçlanılan askerlik süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerekirken aksi değerlendirme yapılması hatalı olmuştur.
…” Denilmektedir.
Mevzuat ve Yargıtay kararları çerçevesine kamuda çalışan işçinin emeklilik sebebiyle iş sözleşmesi son bulduğunda kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik yapılan süre SGK’ya borçlanılması kaydıyla dikkate alınabilecektir. Ancak bunun için işçinin Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması iş sözleşmesinin emeklilik sebebiyle feshedilerek sonlanması gerekmektedir.
Temyiz Kurulu’nun … tarihli bozma kararında özetle; iş akitleri sonlandırılan işçinin emeklilik hakkı bulunup yaş haddini doldurmayan ve sözleşmeleri belediyece feshedilip emekliliğe sevk edilen işçilerden olduğu ve iş akdinin emeklilik sebebiyle sonlandığı; dolayısıyla bu işçiye, bir hak niteliğinde olan borçlanılan askerlik süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınıp ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir.
Rapor dosyası ve eki belgelere bakıldığında, emekliliği hak eden ancak emeklilik talebinde bulunmayan işçilerin sözleşmelerinin, belediyece 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Süreli Fesih” başlıklı 17’nci maddesi hükümleri doğrultusunda feshedildiği, bu kişiler için re’sen emeklilik hükümleri işletilerek mevzuat çerçevesinde öngörülen tazminat ödemesinin yapıldığı görülmektedir. Yukarıda da ifade edildiği üzere sözleşmesi feshedilen işçilerin tamamı emekliliği hak etmiş durumdadırlar. Dolayısıyla yapılan fesih işlemleri iş akdi feshedilen işçiler açısından emekliye sevk olunma niteliği taşımaktadır. Bu itibarla haklarında emeklilik hükmü uygulanan işçilerin, kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik borçlanması yapılan sürelerinde hesaplamaya katılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmektedir.
Açıklanan gerekçelerle Temyiz Kurulu’nun … tarih ve … tutanak numaralı bozma kararına uyulmasına ve yargılama konusu olan … TL ödeme ile ilgili olarak;
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,