Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

İdari para cezası

İdare tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğu tespit edilerek hakkında kapatma kararı verilen işyerlerine, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32 nci maddesine istinaden idari para cezası uygulanmaması suretiyle ……… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “İşyeri açılması” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında; yetkili idarelerden usulûne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı, ruhsat alınmadan açılan işyerlerinin ise yetkili idareler tarafından kapatılacağı,

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1’inci maddesinde belediye meclisi ve encümenlerinin; kendilerine kanun, kural ve yönetmeliklerin verdiği görev ve yetki çerçevesinde aldıkları kararlara aykırı hareket edenlerle bu kararların yasakladığı veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu’nun 32 nci maddesi hükmüne istinaden idarî para cezası uygulanacağı ve ayrıca yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Belediye Meclisinin ….. tarih ve ……. sayılı kararı ile yürürlüğe girmiş Belediye Yasakları Uygulama Yönetmeliği’nin … uncu maddesinde; Belediyenin ruhsatına tabi ticari faaliyette bulunan tüm işyerlerinin, İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uymak zorunda olduğu; Meclisin …… tarih ve ………. sayılı kararı ile yürürlüğe girmiş Emir ve Yasaklar Yönetmeliği’nin “E” bölümünün 1’inci maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan, işyeri açılması ve çalıştırılmasının yasak olduğu belirtilmiştir.

5326 sayılı Kanun’un “Emre aykırı davranış” başlıklı 32 nci maddesinin birinci fıkrasında ise; yetkili makamlar tarafından kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye emri veren makam tarafından yüz Türk Lirası (2018 yılı için ……. TL) idarî para cezası verileceği ifade edilmiştir.

5326 sayılı Kanun’un “Soruşturma zamanaşımı” başlıklı 20 nci maddesinde ise;

“Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemez.

(2) (Değişik: 6/12/2006-5560/33 md.) Soruşturma zamanaşımı süresi;

c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç, yıldır.(…)

(4) Zamanaşımı süresi, kabahate ilişkin tanımdaki fiilin işlenmesiyle veya neticenin gerçekleşmesiyle işlemeye başlar. (…)” hükmü yer almakta olup kabahatten dolayı ilgili hakkında üç yıl içinde idari para cezasına karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu tespit edilen ve Encümen tarafından kapatma kararı verilen işyerleri hakkında yetkili makam tarafından emredilen hususlara aykırı hareket ettikleri gerekçesiyle 5326 sayılı Kanun’un 32 nci maddesinde belirtilen idari para cezasının uygulanması gerekmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, ruhsatsız olarak faaliyette bulunan işyerlerine Encümen tarafından kapatma cezası verilmekle birlikte, bu işyerlerine yukarıda belirtilen Yönetmelik’lerde yer alan emirlere aykırı hareket etmelerine karşın mevzuatta belirtilen idari para cezasının uygulanmadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, 2018 yılı Encümen kararları ile hakkında kapatma kararı verilen işyerlerine üç yıl içinde idari para cezası uygulanmadığından 2021 yılı içerisindeki muhtelif tarihlerde kabahatlere ilişkin soruşturma zamanaşımları dolarak kamu zararına neden olunmuştur.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34 üncü maddesinde kanunlarda öngörülen cezaları vermek Belediye Encümeninin görev ve yetkileri arasında sayıldığından, idari para cezalarının uygulanmadığı Encümen Kararlarında imzası bulunan Encümen üyeleri ile yaptırım konusu kabahati, Yönetmeliklerdeki yasağın ihlal edildiğini belirtmeksizin Başkan Yardımcısının oluruna arz eden Ruhsat ve Denetim Müdürü ve söz konusu hususu Encümene havale eden Belediye Başkan Yardımcısının oluşan kamu zararından sorumlulukları bulunmaktadır.

Sorumlular savunmalarında, Belediye Encümeninin birimlerden gelen müzekkereler doğrultusunda karar aldığını, sorgu konusu hususta da ilgili Müdürlük tarafından yalnızca kapatma kararını ihtiva eden müzekkereler düzenlendiğini, resen idari para cezasının Encümence uygulama yetkisinin olmadığını ifade etmişler ise de; Belediyelerin görev ve yetkileri dâhilindeki cezaların uygulayıcısı olan makam ilgili mevzuatta belirtilmiş olup 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; kanunlarda öngörülen cezaların Belediye Encümenince verileceği ifade edilmiştir. Ek olarak 1608 sayılı Kanun’un 1 inci maddesinde idari para cezası uygulamak konusunda yetkili makamın Belediye Encümeni olduğu yinelenmiştir. Cezalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan kanunlarla öngörülen durumun gerçekleşmesi halinde belediye encümeni tarafından ilgili müdürlükten talep olup olmadığına bakılmaksızın res’en harekete geçilmek suretiyle kanunlarla verilen ceza verme yetkisinin kullanılması, hakkında kapatma kararı verilen işyerleri hakkında idari para cezasının uygulanması zorunludur.

Bu itibarla; İdare tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğu tespit edilerek hakkında kapatma kararı verilen işyerlerine, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32 nci maddesine istinaden idari para cezası uygulanmaması sonucu oluşan ….. TL kamu zararının;

…. TL’sinin (Belediye Başkan Yardımcısı) …. ve Diğer Sorumlular (Ruhsat ve Denetim Müdürü) ….. ile Belediye Encümen Üyeleri; …., …., ….., …., …. ve …..’a

…. TL’sinin (Belediye Başkan Yardımcısı) …. ve Diğer Sorumlular (Ruhsat ve Denetim Müdürü) ….. ile Belediye Encümen Üyeleri; …., …., ….., …., …. ve …..’a

…. TL’sinin (Belediye Başkan Yardımcısı) …. ve Diğer Sorumlular (Ruhsat ve Denetim Müdürü) ….. ile Belediye Encümen Üyeleri; …., …., ….., …., …. ve …..’a

…..

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunu’nun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.