2025/225471 İhale Kayıt Numaralı "12 AYLIK TIBBİ GENETİK HİZMETİ ALIMI" İhalesi

T.C. Sağlık Bakanlığı Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından yapılan 2025/225471 ihale kayıt numaralı "12 Aylık Tıbbi Genetik Hizmeti Alımı" ihalesine ilişkin olarak Ecegen Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.I-914 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

 

Davacı Gentan Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesinin 18.06.2025 tarihli ve E:2025/709, K:2025/936 sayılı kararında “…Dava dosyasının incelenmesinden, ihale konusu işin “12 Aylık Tıbbi Genetik Hizmeti Alımı” olduğu, açık ihale usulüyle 18.03.2025 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 2 istekli tarafından teklif sunulduğu, Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif içerisindeki işçiliğe ait kalemin asgari işçilik maliyeti üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihaleye teklif sunan davacının teklifinin yaklaşık maliyet üzerinde olması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, netice itibariyle ihale komisyonu tarafından ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği, Ecegen Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. tarafından 24.03.2025 tarih ve 181036 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.03.2025 tarihli dilekçe ile yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarenin ihalenin iptali kararının iptal edilmesi, başvuru sahibi Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yolunda tesis edilen 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.I-914 sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, ihale konusu işin “12 Aylık Tıbbi Genetik Hizmeti Alımı” olduğu, açık ihale usulüyle 18.03.2025 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 2 istekli tarafından teklif sunulduğu, Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif içerisindeki işçiliğe ait kalemin asgari işçilik maliyeti üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihaleye teklif sunan davacının teklifinin yaklaşık maliyet üzerinde olması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, netice itibariyle ihale komisyonu tarafından ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği, Ecegen Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. tarafından 24.03.2025 tarih ve 181036 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.03.2025 tarihli dilekçe ile şikayet yoluna başvurulmadan doğrudan itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanların doğrudan itirazen şikayete konu edilebileceği, dava konusu ihalenin şikayet ve itirazen şikayet üzerine iptal edilmediği, doğrudan netice itibariyle ihale komisyonu tarafından ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği, bu nedenle Ecegen Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. tarafından, ilk olarak idareye şikayet başvurusunda bulunulup bunun reddi üzerine davalı idareye itirazen şikayet başvurusunda bulunduktan sonra dava konusu işlemin tesis edilmesi gerekirken doğrudan itirazen şikayet başvurusu üzerine tesis edilen dava konusu kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, dava konusu kurul kararının yukarıda yer alan gerekçe ile usul yönünden iptaline karar verildiğinden davacının, işin esasına yönelik diğer teklif sahibinin teklifi ihale teknik şartnamesinde yer alan şartları sağlamadığı iddiasını incelemeye olanak bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline…” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

 

Anılan Mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan 30.07.2025 tarihli ve 2025/MK-153 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.I-914 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

3- 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.I-914 sayılı Kurul  kararı gereğince başvuru sahibine iade edilen başvuru  bedelinin geri alınmasına” karar verilmiştir.

 

Mahkeme kararının Kurum tarafından temyiz edilmesi neticesinde alınan, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 18.09.2025 tarihli ve E:2025/1968, K:2025/2750 sayılı kararında “…Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu ihalenin iptaline ilişkin 20/03/2025 onay tarihli ihale komisyonu kararından önce, dava dışı bir istekli/istekli olabilecek tarafından şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusunun ihaleyi yapan idarece reddedildiği, şikayet başvurusunun reddine ilişkin kararın 14/03/2025 tarihinde ilgililere bildirildiği görülmektedir.

Bu durumda, davaya konu ihalenin iptal edilmesinden önce şikayet başvurusunda bulunulduğu dikkate alındığında, dava dışı Ecegen tarafından, 4734 sayılı Kanun'un 56. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen beş günlük süre içerisinde, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve ihalenin iptaline ilişkin karara karşı doğrudan Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusunun esasının incelenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Temyize konu Mahkeme kararında, her ne kadar doğrudan yapılan itirazen şikayet başvurusu hakkında Kurulca bir değerlendirme yapılarak karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu Kurul Kararının iptaline karar verilmiş ise de bu değerlendirme hukuka aykırı bulunduğundan davacının, dava dışı isteklinin teklifine yönelik iddiaları incelenmediğinden, İdare Mahkemesi kararında yer alan hükmün eksik olduğu anlaşılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A maddesinde öngörülen özel yargılama usulünde genel kural, temyiz incelemesine konu olan kararda hukuki isabet görülmediğinin temyiz mercii tarafından tespit edilmesi halinde, dosyanın kararı veren mahkeme veya daireye geri gönderilmesi yerine, uyuşmazlığın esasının bizzat çözümlenerek karara bağlanması olup, bozma ile birlikte dosyanın geri gönderilmesi sadece ilk inceleme üzerine verilen kararlarla sınırlı tutulmuştur.

Bununla birlikte, 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer alan "Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmünde geçen "nihai kararlar”dan anlaşılması gereken, davaya konu edilen işlemlerin ilk derece yargı yeri olarak hukuka uygunluk denetiminin yapılması ve bu konularda verilmiş nihai bir kararın varlığı olduğundan, ilk derece yargı yerince davanın konusunun yanlış nitelendirilerek uyuşmazlık ile ilgili hukuka uygunluk denetimi yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı durumlarda, ilk derecede uyuşmazlıkla ilgili verilmiş nihai bir karardan söz edilmesi mümkün olmayıp temyiz aşamasında Danıştayca, ilk derece mahkemesi tarafından hüküm kurulmayan işlemle ilgili olarak uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulması halinde Kanunun öngördüğü iki aşamalı yargısal denetimin gerçekleşmeyeceği açıktır.

2577 sayılı Kanunun 20/A maddesinde, ilk derece mahkemelerince, uyuşmazlığa konu edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin yapılmamış olması halinde, üst derece mahkemesince ne yönde bir karar verileceği hususunda açık bir kural öngörülmemiş ise de bu konunun kanun koyucu tarafından önceden öngörülmesinin mümkün olmaması ve hukuka uygun olanın, uyuşmazlığın tüm boyutuyla ele alınıp, bu çerçevede bir hüküm kurulması olduğundan, bu istisnai durumun ayrıca yasal metinlerde düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, dava konusu uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesi kapsamında ivedi yargılama usulüne tabi "ilk derece" ve "temyiz" olmak üzere iki aşamalı olarak incelenmek zorunda olunması nedeniyle, ilk derece mahkemesince uyuşmazlıkla ilgili hüküm kurulmayan bir konuda, temyiz mercii tarafından dava konusu işlemin esasına ilişkin doğrudan yargılama yapılarak bir hüküm kurulmaması gerekir.

Bu itibarla, iki aşamalı olması gereken yargısal denetimin ilk aşaması olan ilk derece yargısal denetiminin gerçekleştirilmesi, dolayısıyla, dava konusu Kurul kararının esası incelenerek karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;

2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca Ankara 14. İdare Mahkemesinin 18/06/2025 tarih ve E:2025/709, K:2025/936 sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Kullanılmayan 1.013,90-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı

idareye iadesine,

4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

5. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 18/09/2025 tarihinde
   Oybirliğiyle karar verildi. ” gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1- Kamu İhale Kurulunun 30.07.2025 tarihli ve 2025/MK-153 sayılı kararının iptaline,

 

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.I-914 sayılı kararının hukuken geçerliliğini koruduğuna,

 

   Oybirliği ile karar verildi.