SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56973
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
Dosya No53847
Yılı2021
Konu: Zabıta kadrosunda olmayan personel ile zabıta kadrosunda olup da zabıta hizmetini fiilen yerine getirmeyen personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi.
3- 144 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile; ... Belediyesinde zabıta kadrosunda olmayan personel ile zabıta kadrosunda olup da zabıta hizmetini fiilen yerine getirmeyen personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmişti.
Söz konusu asıl İlamın 11’inci maddesindeki tazmin tutarının dağılımındaki hatanın düzeltilmesine yönelik Sayıştay Başsavcılığı tarafından gönderilen yazıda; Yargı Raporuna ekli ilişikli evraklar ve kamu zararı tablosunda toplam ... TL olarak yer alan kamu zararı tutarının, aynı şekilde söz konusu İlamın kamu zararı tablosu ve hüküm toplamında da ... TL olarak yer almasına karşın kamu zararının sorumlulara dağılım tutarı toplamı ... TL olduğundan, hesaplanan kamu zararı tutarının sorumlulara dağılımındaki ... TL noksanlığın düzeltilmesi talep edilmiştir.
Bunun üzerine 3.Daire tarafından düzenlenen 166 sayılı Ek İlam ile; asıl İlamın 11’inci maddesi ile tazminine hükmedilen kamu zararı tutarının sorumlulara dağılımında yapılan ... TL noksanlık düzeltilmiştir.
Söz konusu hükme karşı Gerçekleştirme Görevlisi ... tarafından 53847 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;
Belediye Zabıta Müdürlüğü emrinde çalıştırılan personelin destek personeli olarak çalıştırılmadığı, personel yetersizliği nedeniyle fiilen Zabıta hizmetlerinde görevlendirildiği,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, zabıta hizmetlerinin kesintisiz yürütüleceği, personelin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenleneceği ve belediye zabıta hizmetlerinde fiilen çalışanlara fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirtilen üst sınırı aşmamak üzere belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar kadar ödeme yapılacağının hüküm altına alındığı,
7258 sayılı 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun (K) cetvelinin “Fazla Çalışma” başlıklı 3’üncü Bölümü’nün “Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı (B) bendinde, belediyeler ve belediyelere bağlı kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç olmak üzere) zabıta hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç) belediye meclis kararı ile tespit edilen tutarda fazla çalışma ücretinin maktuen ödeneceğinin ifade edildiği,
Bu itibarla, maktu fazla çalışma ücreti ödenmesinin personelin fiilen zabıta hizmeti yürütmesine bağlanmış olduğu, belediyede fiilen zabıta hizmeti vermekte olan personele kanuna uygun olarak fazla çalışma ücretinin ödenmekte olduğu,
Sayıştay 6. Dairesi’nin 08.03.2022 tarihli 2022/856-3 sayılı kararında da belirtildiği üzere 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “K Cetveli” nin ilgili hükmü ve 5393 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde maktu mesai ücreti ödenmesine ilişkin temel şartın kişilerin fiilen zabıta hizmetleri yürütmesi olduğu, kadro durumuna ilişkin herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği, Maktu mesai ücreti ödenmesine ilişkin mevzuatın temel amacının mesai mefhumu olmaksızın zabıta hizmeti yürüten personele fazla çalışmalarına karşılık olarak hakkaniyet ölçüsünde bir ödemede bulunmak olduğu,
Kadrosu zabıta hizmetlerinde bulunmamakla birlikte, fiilen zabıta hizmetlerini yürüten ve söz konusu fazla çalışmayı gerçekleştiren personelin bu ödemeden mahrum bırakılmasının Kanun’un amacıyla bağdaşmayacağı,
Sorumluların savunmalarından Belediyede memur kadrosunda göreve başlamalarını takiben aynı tarihte zabıta biriminde görevlendirildiği, yapılan görevlendirilmelerin Belediye Başkanlık makamı tarafından zabıta personeli eksikliği nedeniyle gerçekleştirildiği ve ilgililerin fiilen nöbet tutmuş olması nedeniyle kendilerine fazla mesai ücreti ödendiği, raporda bahse konu kişilerin fiilen zabıta hizmetlerinde çalışmadığı yönünde herhangi bir tespite yer verilmediğinden fiili çalışma şartına bağlanmış olan maktu mesai ücretinin ilgililere ödenmesinde kamu zararı bulunmadığı,
İfade edilerek, yukarıda açıklanan ve incelemeler sırasında tespit edilecek sair nedenlerle söz konusu tazmin hükmünün kaldırılmasına veya aynı gerekçelerle bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Temyiz dilekçesindeki itirazların sorgu üzerine yapılan savunmaların tekrarından ibaret olduğu, İlgili mevzuat karşısında geçerliliği olmayan ve İlamda ayrıntılı olarak karşılanan itirazlar çerçevesinde yapılan temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdiki uygun olduğu, ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
... Belediyesinde zabıta kadrosunda olmayan personel ile zabıta kadrosunda olup da zabıta hizmetini fiilen yerine getirmeyen personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;
03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51’inci maddesinde; zabıta personelinin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenleneceği, zabıta hizmetlerinde fiilen çalışanlara, yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu mesai ücretinin ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Kanunun 51’inci maddesine istinaden 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Geçici görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde; zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personelin, zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebileceği, geçici görev süresinin bir yıl içinde altı ayı geçemeyeceği belirtilmiştir. Diğer yandan, Yönetmeliğin “Zabıta memurluğuna atanma şartları” başlıklı 13’üncü maddesinde de zabıta memurluğuna atanabilmek için fiziki ve sınav şartı gibi özel şartlar belirlenmiştir.
Ayrıca, 31.12.2020 tarih ve 31351 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7258 sayılı 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K Cetveli'nin (Ek Ders, Konferans ve Fazla Çalışma Ücretleri ile Diğer Ücret Ödemelerini Gösterir Cetvel) “III. Fazla Çalışma Ücreti (B)- Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlığı altında;
“Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. Ancak, bunlara ödenecek aylık fazla çalışma ücreti (...)
- Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyeleri dışındaki diğer büyükşehirlerin belediye sınırları içerisindekiler için 594 Türk Lirasını,
(.) geçemez.” hükmü yer almaktadır.
2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki K Cetvelinde, belediyelerde zabıta hizmetinde çalışan ancak destek hizmetini yürüten personele aylık maktu fazla çalışma ücretinin ödenmeyeceği, zabıta maktu mesai ücretinin alınabilmesi için ilgililerin zabıta kadrolarında olmak ve fiilen zabıta görevini yerine getirmek koşullarını bir arada sağlaması gerektiği açıkça ifa edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, atanabilmek için gerekli şartları sağlayan ve zabıta memurluğuna atanan zabıta memurlarına, fiilen zabıta görevi yapmaları karşılığında aylık maktu mesai ücreti ödenebileceği, buna karşın zabıta biriminin sadece büro hizmetlerini yerine getirmek amacıyla geçici olarak görevlendirilerek destek hizmeti yürüten personel ile zabıta kadrosunda olsa da başka müdürlüklerde görevlendirilen ve fiilen zabıta hizmeti yapmayan personele aylık maktu mesai ücreti ödenemeyeceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; veznedar, memur, veri hazırlama ve kontrol işletmeni olup zabıta biriminde destek (büro) hizmetlerini ifa etmek üzere görevlendirildiği halde fiilen zabıta hizmeti gördürülen ve zabıta kadrosunda olsa da başka müdürlüklerde fiilen zabıta hizmeti yapmayan ya da zabıta kadrosunda olmayan kişilere de aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi suretiyle, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Sorumlular tarafından söz konusu personelin hizmet gerekleri nedeniyle zabıta olarak görevlendirildikleri ve zabıta memurluğu görevinin bilfiil yerine getirildiği iddia edilse de, adı geçen kişilerin zabıta memuru kadrolarında çalışabilmek için mevzuatça belirlenen gerekli fiziki ve sınav şartı gibi özel şartlara sahip olmadan fiilen zabıta memuru olarak görevlendirilmeleri mevzuata uygun bulunmamaktadır. Bununla birlikte, diğer birimlerden zabıta birimine geçici olarak görevlendirilme yapılmasına izin veren mevzuat hükmü, kişilerin zabıta biriminde ancak destek personeli olarak çalıştırılabileceğini, bunun ötesine geçilemeyeceğini ifade etmektedir. Bu nedenle, söz konusu kişilerin maktu mesai ücreti alabilmeleri için fiili olarak zabıta memurluğu görevini yürütmeleri ve bu görevleri yerine getirirken de zabıta kadrolarında bulunmaları şartlarının birlikte oluşması gerekmektedir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle, sorumlunun konunun esasına ilişkin iddia ve itirazlarının REDDİ ile 144 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (.... Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 26.06.2024 tarih ve 56973 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
.... Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; zabıta hizmetlerinin kesintisiz yürütüleceği, personelin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenleneceği ve belediye zabıta hizmetlerinde fiilen çalışanlara fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirtilen üst sınırı aşmamak üzere belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar kadar ödeme yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli (K) cetvelinin “Fazla Çalışma” başlıklı 3’üncü Bölümü’nün “Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı (B) bendinde, belediyeler ve belediyelere bağlı kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç olmak üzere) zabıta hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç) belediye meclis kararı ile tespit edilen tutarda fazla çalışma ücretinin maktuen ödeneceği ifade edilmiştir.
5393 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin dördüncü fıkrası ile 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “K Cetveli” nin ilgili hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; maktu mesai ücreti ödenmesine ilişkin temel şartın, personelin fiilen zabıta hizmetlerini yürütmesi olduğu çok açıktır. Mevzuatta kadro durumuna ilişkin herhangi bir değerlendirmeye de yer verilmemiştir. Maktu mesai ücreti ödenmesine ilişkin mevzuatın temel amacının, mesai mefhumu olmaksızın zabıta hizmeti yürüten personele fazla çalışmalarına karşılık olarak hakkaniyet ölçüsünde bir ödemede bulunmak olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda, Belediye Zabıta Müdürlüğü emrinde çalıştırılan söz konusu personelin destek hizmetinde değil, personel yetersizliği nedeniyle fiilen Zabıta hizmetlerinde görevlendirildiği görülmektedir.
Bu itibarla, maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi personelin fiilen zabıta hizmetini yürütmesine bağlanmış olduğundan, belediyede fiilen zabıta hizmetini yürütmekte olan personele fazla çalışma ücreti ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle Daire Kararının KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.
3- 144 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile; ... Belediyesinde zabıta kadrosunda olmayan personel ile zabıta kadrosunda olup da zabıta hizmetini fiilen yerine getirmeyen personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmişti.
Söz konusu asıl İlamın 11’inci maddesindeki tazmin tutarının dağılımındaki hatanın düzeltilmesine yönelik Sayıştay Başsavcılığı tarafından gönderilen yazıda; Yargı Raporuna ekli ilişikli evraklar ve kamu zararı tablosunda toplam ... TL olarak yer alan kamu zararı tutarının, aynı şekilde söz konusu İlamın kamu zararı tablosu ve hüküm toplamında da ... TL olarak yer almasına karşın kamu zararının sorumlulara dağılım tutarı toplamı ... TL olduğundan, hesaplanan kamu zararı tutarının sorumlulara dağılımındaki ... TL noksanlığın düzeltilmesi talep edilmiştir.
Bunun üzerine 3.Daire tarafından düzenlenen 166 sayılı Ek İlam ile; asıl İlamın 11’inci maddesi ile tazminine hükmedilen kamu zararı tutarının sorumlulara dağılımında yapılan ... TL noksanlık düzeltilmiştir.
Söz konusu hükme karşı Gerçekleştirme Görevlisi ... tarafından 53847 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;
Belediye Zabıta Müdürlüğü emrinde çalıştırılan personelin destek personeli olarak çalıştırılmadığı, personel yetersizliği nedeniyle fiilen Zabıta hizmetlerinde görevlendirildiği,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, zabıta hizmetlerinin kesintisiz yürütüleceği, personelin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenleneceği ve belediye zabıta hizmetlerinde fiilen çalışanlara fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirtilen üst sınırı aşmamak üzere belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar kadar ödeme yapılacağının hüküm altına alındığı,
7258 sayılı 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun (K) cetvelinin “Fazla Çalışma” başlıklı 3’üncü Bölümü’nün “Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı (B) bendinde, belediyeler ve belediyelere bağlı kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç olmak üzere) zabıta hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç) belediye meclis kararı ile tespit edilen tutarda fazla çalışma ücretinin maktuen ödeneceğinin ifade edildiği,
Bu itibarla, maktu fazla çalışma ücreti ödenmesinin personelin fiilen zabıta hizmeti yürütmesine bağlanmış olduğu, belediyede fiilen zabıta hizmeti vermekte olan personele kanuna uygun olarak fazla çalışma ücretinin ödenmekte olduğu,
Sayıştay 6. Dairesi’nin 08.03.2022 tarihli 2022/856-3 sayılı kararında da belirtildiği üzere 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “K Cetveli” nin ilgili hükmü ve 5393 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde maktu mesai ücreti ödenmesine ilişkin temel şartın kişilerin fiilen zabıta hizmetleri yürütmesi olduğu, kadro durumuna ilişkin herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği, Maktu mesai ücreti ödenmesine ilişkin mevzuatın temel amacının mesai mefhumu olmaksızın zabıta hizmeti yürüten personele fazla çalışmalarına karşılık olarak hakkaniyet ölçüsünde bir ödemede bulunmak olduğu,
Kadrosu zabıta hizmetlerinde bulunmamakla birlikte, fiilen zabıta hizmetlerini yürüten ve söz konusu fazla çalışmayı gerçekleştiren personelin bu ödemeden mahrum bırakılmasının Kanun’un amacıyla bağdaşmayacağı,
Sorumluların savunmalarından Belediyede memur kadrosunda göreve başlamalarını takiben aynı tarihte zabıta biriminde görevlendirildiği, yapılan görevlendirilmelerin Belediye Başkanlık makamı tarafından zabıta personeli eksikliği nedeniyle gerçekleştirildiği ve ilgililerin fiilen nöbet tutmuş olması nedeniyle kendilerine fazla mesai ücreti ödendiği, raporda bahse konu kişilerin fiilen zabıta hizmetlerinde çalışmadığı yönünde herhangi bir tespite yer verilmediğinden fiili çalışma şartına bağlanmış olan maktu mesai ücretinin ilgililere ödenmesinde kamu zararı bulunmadığı,
İfade edilerek, yukarıda açıklanan ve incelemeler sırasında tespit edilecek sair nedenlerle söz konusu tazmin hükmünün kaldırılmasına veya aynı gerekçelerle bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Temyiz dilekçesindeki itirazların sorgu üzerine yapılan savunmaların tekrarından ibaret olduğu, İlgili mevzuat karşısında geçerliliği olmayan ve İlamda ayrıntılı olarak karşılanan itirazlar çerçevesinde yapılan temyiz talebinin reddi ile tazmin hükmünün tasdiki uygun olduğu, ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
... Belediyesinde zabıta kadrosunda olmayan personel ile zabıta kadrosunda olup da zabıta hizmetini fiilen yerine getirmeyen personele aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi sonucu ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;
03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51’inci maddesinde; zabıta personelinin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenleneceği, zabıta hizmetlerinde fiilen çalışanlara, yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu mesai ücretinin ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Kanunun 51’inci maddesine istinaden 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Geçici görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde; zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personelin, zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebileceği, geçici görev süresinin bir yıl içinde altı ayı geçemeyeceği belirtilmiştir. Diğer yandan, Yönetmeliğin “Zabıta memurluğuna atanma şartları” başlıklı 13’üncü maddesinde de zabıta memurluğuna atanabilmek için fiziki ve sınav şartı gibi özel şartlar belirlenmiştir.
Ayrıca, 31.12.2020 tarih ve 31351 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7258 sayılı 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K Cetveli'nin (Ek Ders, Konferans ve Fazla Çalışma Ücretleri ile Diğer Ücret Ödemelerini Gösterir Cetvel) “III. Fazla Çalışma Ücreti (B)- Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlığı altında;
“Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. Ancak, bunlara ödenecek aylık fazla çalışma ücreti (...)
- Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyeleri dışındaki diğer büyükşehirlerin belediye sınırları içerisindekiler için 594 Türk Lirasını,
(.) geçemez.” hükmü yer almaktadır.
2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki K Cetvelinde, belediyelerde zabıta hizmetinde çalışan ancak destek hizmetini yürüten personele aylık maktu fazla çalışma ücretinin ödenmeyeceği, zabıta maktu mesai ücretinin alınabilmesi için ilgililerin zabıta kadrolarında olmak ve fiilen zabıta görevini yerine getirmek koşullarını bir arada sağlaması gerektiği açıkça ifa edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, atanabilmek için gerekli şartları sağlayan ve zabıta memurluğuna atanan zabıta memurlarına, fiilen zabıta görevi yapmaları karşılığında aylık maktu mesai ücreti ödenebileceği, buna karşın zabıta biriminin sadece büro hizmetlerini yerine getirmek amacıyla geçici olarak görevlendirilerek destek hizmeti yürüten personel ile zabıta kadrosunda olsa da başka müdürlüklerde görevlendirilen ve fiilen zabıta hizmeti yapmayan personele aylık maktu mesai ücreti ödenemeyeceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; veznedar, memur, veri hazırlama ve kontrol işletmeni olup zabıta biriminde destek (büro) hizmetlerini ifa etmek üzere görevlendirildiği halde fiilen zabıta hizmeti gördürülen ve zabıta kadrosunda olsa da başka müdürlüklerde fiilen zabıta hizmeti yapmayan ya da zabıta kadrosunda olmayan kişilere de aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi suretiyle, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Sorumlular tarafından söz konusu personelin hizmet gerekleri nedeniyle zabıta olarak görevlendirildikleri ve zabıta memurluğu görevinin bilfiil yerine getirildiği iddia edilse de, adı geçen kişilerin zabıta memuru kadrolarında çalışabilmek için mevzuatça belirlenen gerekli fiziki ve sınav şartı gibi özel şartlara sahip olmadan fiilen zabıta memuru olarak görevlendirilmeleri mevzuata uygun bulunmamaktadır. Bununla birlikte, diğer birimlerden zabıta birimine geçici olarak görevlendirilme yapılmasına izin veren mevzuat hükmü, kişilerin zabıta biriminde ancak destek personeli olarak çalıştırılabileceğini, bunun ötesine geçilemeyeceğini ifade etmektedir. Bu nedenle, söz konusu kişilerin maktu mesai ücreti alabilmeleri için fiili olarak zabıta memurluğu görevini yürütmeleri ve bu görevleri yerine getirirken de zabıta kadrolarında bulunmaları şartlarının birlikte oluşması gerekmektedir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle, sorumlunun konunun esasına ilişkin iddia ve itirazlarının REDDİ ile 144 sayılı İlamın 11’inci maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (.... Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 26.06.2024 tarih ve 56973 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
.... Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; zabıta hizmetlerinin kesintisiz yürütüleceği, personelin çalışma süresi ve saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenleneceği ve belediye zabıta hizmetlerinde fiilen çalışanlara fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirtilen üst sınırı aşmamak üzere belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar kadar ödeme yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli (K) cetvelinin “Fazla Çalışma” başlıklı 3’üncü Bölümü’nün “Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı (B) bendinde, belediyeler ve belediyelere bağlı kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç olmak üzere) zabıta hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç) belediye meclis kararı ile tespit edilen tutarda fazla çalışma ücretinin maktuen ödeneceği ifade edilmiştir.
5393 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin dördüncü fıkrası ile 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “K Cetveli” nin ilgili hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; maktu mesai ücreti ödenmesine ilişkin temel şartın, personelin fiilen zabıta hizmetlerini yürütmesi olduğu çok açıktır. Mevzuatta kadro durumuna ilişkin herhangi bir değerlendirmeye de yer verilmemiştir. Maktu mesai ücreti ödenmesine ilişkin mevzuatın temel amacının, mesai mefhumu olmaksızın zabıta hizmeti yürüten personele fazla çalışmalarına karşılık olarak hakkaniyet ölçüsünde bir ödemede bulunmak olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda, Belediye Zabıta Müdürlüğü emrinde çalıştırılan söz konusu personelin destek hizmetinde değil, personel yetersizliği nedeniyle fiilen Zabıta hizmetlerinde görevlendirildiği görülmektedir.
Bu itibarla, maktu fazla çalışma ücreti ödenmesi personelin fiilen zabıta hizmetini yürütmesine bağlanmış olduğundan, belediyede fiilen zabıta hizmetini yürütmekte olan personele fazla çalışma ücreti ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle Daire Kararının KALDIRILMASINA karar verilmesi gerekir.