SayıştaySayıştay Daire Kararı689
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
İlam No90
Madde No5
Yılı2023
Hakediş
“… İnşaatı” yapım işinde;
A) “İNŞ.20. Mevcut kilit parke taş vb sökülmesi ve yeni kilit parke taş vb. döşenmesi” pozunun birim fiyat tarifinde söküldükten sonra kullanılamayacak durumda olan parkelerin yerine yüklenici tarafından yenisinin temin edilerek döşenmesi gerektiği belirtilmişken İdare tarafından parke temini yapılması sebebiyle …TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
“… İnşaatı” yapım işinin “İNŞ.20. Mevcut kilit parke taş vb sökülmesi ve yeni kilit parke taş vb. döşenmesi” pozunun birim fiyat tarifinde:
“Kesin projeler, çizimler ve/veya kesin projelerinde gösterilen kesitler uyarınca, her türlü mahalde mevcut beton veya doğal parke, mermer, granit vb. yol kaplamasının sökülmesi ve yerinde yeni kilit parke ile kaplama yapılması
Birim Fiyata dâhil olan masraflar;
1) Hattın geçeceği güzergâhın projesine göre şartnamelerinde belirtildiği şekilde belirlenmesi ve araziye aplike edilmesi,
2) Hattın geçeceği güzergâhta mevcut olan beton ve asfalt haricindeki mevcut her türlü kaplamanın (beton veya doğal taş parke, mermer, granit vb.) el ile sökülmesi,
3) Sökülen malzemenin iş yerinden uzaklaştırılması,
4) Yeni parke taşlarının temini iş yerine nakli, istiflenmesi, depolanması ve beton ve asfalt haricindeki yeni her türlü yol kaplamasının ( beton veya doğal taş parke, mermer, granit vb.) tekniğine uygun olarak dolgu malzemesin ile tabanının hazırlanmasından sonra 10 cm kum tevsiyesinin yapılıp döşenmesi ve üzerine tekrar 5 cm kalınlıkta kum serilmesi,
5) Çalışma esnasında her türlü emniyet tedbirinin alınması,
6) Çalışma sahasının temizlenerek molozların, AYKOME ve/veya ilgili belediyesi ve/veya ilgili kurum tarafından belirlenen döküm sahasına taşınması ve varsa döküm bedeli,
7) Her türlü malzemenin yükleme ve boşaltılması, yatay ve düşey taşınması ve yukarıda tarif edilen işlerle ilgili her türlü yardımcı malzemenin temin ve montajı, ekipman, işçilik, giderleri, yüklenici kârı ve genel giderler.
Ölçü: Kesin projeler, çizimler ve/veya kesin projelerinde gösterilen kesitler uyarınca, hendek genişliklerine her iki taraftan 20 cm sökme payı eklenmesiyle elde edilen genişlik ile söküm boyunun çarpılmasıyla elde edilen beton kilit parkenin alanıdır (m2).
Sökümden çıkan malzeme yeniden kullanılmayacaktır.
Birim fiyat dahil: Tüm nakliye bedelleri birim fiyat dahil olup ayrıca nakliye bedeli ödenmez.”
hükmü ye almaktadır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Söz konusu yapım işi kapsamında uygulanan poz kapsamında söküldükten sonra kullanılamayacak durumda olan parkelerin yerine İdare tarafından temin edilen malzemenin … Fen İşleri Dairesi Başkanlığından hibe yoluyla alındığı, parke temini için ödeme yapılmadığı ve kamu zararının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, “… İnşaatı” yapım işinde; “İNŞ.20. Mevcut kilit parke taş vb sökülmesi ve yeni kilit parke taş vb. döşenmesi” pozunun ilişkin hibe yoluyla temini yapılan malzemenin kullanılmasının mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
B) “İNŞ.13. Her cins zeminde ve derinlikte her türlü kazı yapılması (palplanjlı hendeklerde)” pozunun revize birim fiyatının rayiçlerle kıyaslanmaması sebebiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerinde iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 52’nci maddesinde; birim fiyatlı işlerde herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemi) miktarında, işin devamı sırasında sözleşmesinde yer alan iş kalemi için sözleşmede belirtilen iş kalemi miktarında; yeni fiyatla sözleşmeye dâhil edilen iş kalemi için ise yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edileceği ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise hesaplanan revize birim fiyatın, o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak (%25 oranında kar ve genel gider dâhil) hesaplanan birim fiyatı geçemeyeceği, iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde ise, bu fiyatın Yapım işleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dikkate alınarak hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında ise;
“(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait (Değişik ibare: 08.08.2019- 30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizler dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren (Değişik ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizler dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet (Değişik ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizleri dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre revize birim fiyatın, o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dikkate alınarak hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
“… İnşaatı” yapım işi kapsamında; “İNŞ.13. Her cins zeminde ve derinlikte her türlü kazı yapılması (palplanjlı hendeklerde)” pozunun revize birim fiyatının rayiçlerle kıyaslanmadan hesaplanması sonucu yükleniciye fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan iş kaleminin revize birim fiyatının rayiçlerle kıyaslanmadan hesaplanması sonucu yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.
Bu itibarla; “… İnşaatı” yapım işi kapsamında; “İNŞ.13. Her cins zeminde ve derinlikte her türlü kazı yapılması (palplanjlı hendeklerde)” pozunun revize birim fiyatının rayiçlerle kıyaslanmadan hesaplanması ve …TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı … tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişi tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
C) “YBF.1. 1200 mm Yeraltı drenaj yağmursuyu kanalizasyon borusu ECBB temini ve döşenmesi (nakliye dahil)” pozu için yeni birim fiyatı oluşturulurken benzer iş kalemi kırımı yapılmaması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yeni iş kaleminin birim fiyatının tespit edilmesi” başlıklı 53,50 maddesinde:
“Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre;
a) Yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde, anılan Şartname maddesi uyarınca hesaplanan yeni birim fiyat (YBF); yüklenici tarafından benzerlik gösteren iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın (BİTBF), idarece aynı iş kalemi için resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyata (BİHBF) oranı (0,90’ı aşmamak üzere) ile yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın (BF) çarpılması sonucunda elde edilen tutarı geçemez.(…)”
hükmü yer almaktadır.
Buna göre yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde yeni birim fiyat yukarıda yer alan mevzuat hükmü dikkate alınarak belirlenecektir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Söz konusu iş kapsamında proje revizesi nedeniyle oluşturulan “YBF.1. 1200 mm Yeraltı drenaj yağmursuyu kanalizasyon borusu ECBB temini ve döşenmesi (nakliye dahil)” pozu için belirlenen yeni birim fiyatta benzer iş kalemi kırımı yapılmadan fiyat tespit edilmesi sonucunda yükleniciye … TL fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan yeni iş kaleminin birim fiyatının benzer iş kalemi kırımı uygulaması yapılmadan hesaplanması sonucu yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.
Bu itibarla; “… İnşaatı” yapım işi kapsamında; “YBF.1. 1200 mm Yeraltı drenaj yağmursuyu kanalizasyon borusu ECBB temini ve döşenmesi (nakliye dahil)” yeni iş kalemi birim fiyatının benzer iş kalemi kırımı uygulaması yapılmadan hesaplanması ve … TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı … tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
D) “YBF.11. DN500 PN IO El kumandalı bıçaklı sürgülü vana (Q560mmPe100 boru için) temini” pozu için rayiçlerle kıyas yapılmadan yeni birim fiyatı oluşturulması sebebiyle … TL, kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yeni iş kaleminin birim fiyatının tespit edilmesi” başlıklı 53,50 maddesinde:
“Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre;
a) Yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde, anılan Şartname maddesi uyarınca hesaplanan yeni birim fiyat (YBF); yüklenici tarafından benzerlik gösteren iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın (BİTBF), idarece aynı iş kalemi için resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyata (BİHBF) oranı (0,90’ı aşmamak üzere) ile yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın (BF) çarpılması sonucunda elde edilen tutarı geçemez.”
b) Yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunmaması halinde, yeni birim fiyat (YBF); yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın (BF) %90’ını geçemez. Bu itibarla, nihai olarak yeni iş kaleminin birim fiyatının hesaplanmasında aşağıdaki formül kullanılır.(…)”
hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yeni iş kalemi için birim fiyat hesaplanırken kamu rayiçlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Söz konusu iş kapsamında “YBF.11. DN500 PN IO El kumandalı bıçaklı sürgülü vana (Q560mmPe100 boru için) temini” pozu için fiyat belirlenirken; İller Bankası analizi olan “43.570.1913. Çapı 500 Mm, 10 - 16 Atü, El Kumandalı, Bıçaklı Sürgülü Vana Yerleştirilmesi” pozu ile kıyaslama yapılmadığı, kamu rayiçlerinin %90’ını geçemez sınırının uygulanmadığı, yeni birim fiyat oluşturulurken Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinde belirtilen yöntemlerden biri olmayan ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmamış piyasadan fiyat alma yönteminin kullanıldığı ve hatalı tespit edilen fiyat ile yükleniciye ödeme yapılması sonucu … TL fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
Sorumluların savunmalarında; yeni birim fiyat yapılırken rayiçlerle kıyaslama yapıldığı, iki farklı teknik şartnamede (İller Bankası Kanalizasyon İnşaatlarına Ait Santrifüj Pompa ve Ekipmanları Genel Şartnamesi ile İller Bankası Katı Atık Tesisleri Teknik Şartnamesi (Mekanik-Elektrik Uygulamaları)) iki farklı bıçaklı sürgülü vana özelliği olmasına rağmen tek bir el kumandalı bıçaklı sürgülü vana pozu (43.570.1913) olduğu, “43.570.1913.Çapı 500 mm, 10-16 atü, El Kumandalı Bıçaklı Sürgülü Vana Yerleştirilmesi” pozunun detaylarında el kumandalı bıçaklı sürgülü vananın sürgü malzemesinin açıklaması olmadığı ve işin kapsamı gereği kanalizasyon inşaatı işi olarak değerlendirilmesi sonucunda İller Bankası Kanalizasyon İnşaatlarına Ait Santrifüj Pompa ve Ekipmanları Genel Şartnamesinin dikkate alındığı ifade edilse de;
Söz konusu imalatın tarifinin “İller Bankası A.Ş. şartnamelerine ve projesine uygun olarak (…)” ifadesiyle başladığı dikkate alındığında tüm teknik şartnamelerin kapsam dahilinde olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Dolayısıyla imalatta kullanılan tarif ile İller Bankası Katı Atık Tesisleri Teknik Şartnamesinin tarifinin aynı olması rayiç olarak kullanılmasını zorunlu hale getirmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan yeni iş kaleminin birim fiyatının resmi rayiçler dikkate alınmadan hesaplanması sonucu yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.
Bu itibarla; “… İnşaatı” yapım işi kapsamında; “YBF.11. DN500 PN IO El kumandalı bıçaklı sürgülü vana (Q560mmPe100 boru için) temini” yeni iş kalemi birim fiyatının resmi rayiçler dikkate alınmadan hesaplanması ve … TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı … tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
“… İnşaatı” yapım işinde;
A) “İNŞ.20. Mevcut kilit parke taş vb sökülmesi ve yeni kilit parke taş vb. döşenmesi” pozunun birim fiyat tarifinde söküldükten sonra kullanılamayacak durumda olan parkelerin yerine yüklenici tarafından yenisinin temin edilerek döşenmesi gerektiği belirtilmişken İdare tarafından parke temini yapılması sebebiyle …TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
“… İnşaatı” yapım işinin “İNŞ.20. Mevcut kilit parke taş vb sökülmesi ve yeni kilit parke taş vb. döşenmesi” pozunun birim fiyat tarifinde:
“Kesin projeler, çizimler ve/veya kesin projelerinde gösterilen kesitler uyarınca, her türlü mahalde mevcut beton veya doğal parke, mermer, granit vb. yol kaplamasının sökülmesi ve yerinde yeni kilit parke ile kaplama yapılması
Birim Fiyata dâhil olan masraflar;
1) Hattın geçeceği güzergâhın projesine göre şartnamelerinde belirtildiği şekilde belirlenmesi ve araziye aplike edilmesi,
2) Hattın geçeceği güzergâhta mevcut olan beton ve asfalt haricindeki mevcut her türlü kaplamanın (beton veya doğal taş parke, mermer, granit vb.) el ile sökülmesi,
3) Sökülen malzemenin iş yerinden uzaklaştırılması,
4) Yeni parke taşlarının temini iş yerine nakli, istiflenmesi, depolanması ve beton ve asfalt haricindeki yeni her türlü yol kaplamasının ( beton veya doğal taş parke, mermer, granit vb.) tekniğine uygun olarak dolgu malzemesin ile tabanının hazırlanmasından sonra 10 cm kum tevsiyesinin yapılıp döşenmesi ve üzerine tekrar 5 cm kalınlıkta kum serilmesi,
5) Çalışma esnasında her türlü emniyet tedbirinin alınması,
6) Çalışma sahasının temizlenerek molozların, AYKOME ve/veya ilgili belediyesi ve/veya ilgili kurum tarafından belirlenen döküm sahasına taşınması ve varsa döküm bedeli,
7) Her türlü malzemenin yükleme ve boşaltılması, yatay ve düşey taşınması ve yukarıda tarif edilen işlerle ilgili her türlü yardımcı malzemenin temin ve montajı, ekipman, işçilik, giderleri, yüklenici kârı ve genel giderler.
Ölçü: Kesin projeler, çizimler ve/veya kesin projelerinde gösterilen kesitler uyarınca, hendek genişliklerine her iki taraftan 20 cm sökme payı eklenmesiyle elde edilen genişlik ile söküm boyunun çarpılmasıyla elde edilen beton kilit parkenin alanıdır (m2).
Sökümden çıkan malzeme yeniden kullanılmayacaktır.
Birim fiyat dahil: Tüm nakliye bedelleri birim fiyat dahil olup ayrıca nakliye bedeli ödenmez.”
hükmü ye almaktadır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Söz konusu yapım işi kapsamında uygulanan poz kapsamında söküldükten sonra kullanılamayacak durumda olan parkelerin yerine İdare tarafından temin edilen malzemenin … Fen İşleri Dairesi Başkanlığından hibe yoluyla alındığı, parke temini için ödeme yapılmadığı ve kamu zararının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, “… İnşaatı” yapım işinde; “İNŞ.20. Mevcut kilit parke taş vb sökülmesi ve yeni kilit parke taş vb. döşenmesi” pozunun ilişkin hibe yoluyla temini yapılan malzemenin kullanılmasının mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
B) “İNŞ.13. Her cins zeminde ve derinlikte her türlü kazı yapılması (palplanjlı hendeklerde)” pozunun revize birim fiyatının rayiçlerle kıyaslanmaması sebebiyle … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerinde iş kalemi miktarının değişmesi” başlıklı 52’nci maddesinde; birim fiyatlı işlerde herhangi bir iş kaleminin (sözleşmede yer alan ya da yeni fiyatla sözleşmeye dâhil olan iş kalemi) miktarında, işin devamı sırasında sözleşmesinde yer alan iş kalemi için sözleşmede belirtilen iş kalemi miktarında; yeni fiyatla sözleşmeye dâhil edilen iş kalemi için ise yeni fiyat oluşturulurken projesine göre tespit edilip idare tarafından onaylanan iş kalemi miktarında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edileceği ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise hesaplanan revize birim fiyatın, o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak (%25 oranında kar ve genel gider dâhil) hesaplanan birim fiyatı geçemeyeceği, iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde ise, bu fiyatın Yapım işleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dikkate alınarak hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında ise;
“(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait (Değişik ibare: 08.08.2019- 30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizler dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren (Değişik ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizler dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet (Değişik ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) analizleri dikkate alınarak oluşturulacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde (Ek ibare: 08.08.2019-30856 R.G./28. md., yürürlük: 18.08.2019) veya aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre revize birim fiyatın, o iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçlerin bulunmaması halinde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları dikkate alınarak hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
“… İnşaatı” yapım işi kapsamında; “İNŞ.13. Her cins zeminde ve derinlikte her türlü kazı yapılması (palplanjlı hendeklerde)” pozunun revize birim fiyatının rayiçlerle kıyaslanmadan hesaplanması sonucu yükleniciye fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan iş kaleminin revize birim fiyatının rayiçlerle kıyaslanmadan hesaplanması sonucu yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.
Bu itibarla; “… İnşaatı” yapım işi kapsamında; “İNŞ.13. Her cins zeminde ve derinlikte her türlü kazı yapılması (palplanjlı hendeklerde)” pozunun revize birim fiyatının rayiçlerle kıyaslanmadan hesaplanması ve …TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı … tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişi tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
C) “YBF.1. 1200 mm Yeraltı drenaj yağmursuyu kanalizasyon borusu ECBB temini ve döşenmesi (nakliye dahil)” pozu için yeni birim fiyatı oluşturulurken benzer iş kalemi kırımı yapılmaması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yeni iş kaleminin birim fiyatının tespit edilmesi” başlıklı 53,50 maddesinde:
“Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre;
a) Yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde, anılan Şartname maddesi uyarınca hesaplanan yeni birim fiyat (YBF); yüklenici tarafından benzerlik gösteren iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın (BİTBF), idarece aynı iş kalemi için resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyata (BİHBF) oranı (0,90’ı aşmamak üzere) ile yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın (BF) çarpılması sonucunda elde edilen tutarı geçemez.(…)”
hükmü yer almaktadır.
Buna göre yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde yeni birim fiyat yukarıda yer alan mevzuat hükmü dikkate alınarak belirlenecektir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Söz konusu iş kapsamında proje revizesi nedeniyle oluşturulan “YBF.1. 1200 mm Yeraltı drenaj yağmursuyu kanalizasyon borusu ECBB temini ve döşenmesi (nakliye dahil)” pozu için belirlenen yeni birim fiyatta benzer iş kalemi kırımı yapılmadan fiyat tespit edilmesi sonucunda yükleniciye … TL fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan yeni iş kaleminin birim fiyatının benzer iş kalemi kırımı uygulaması yapılmadan hesaplanması sonucu yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.
Bu itibarla; “… İnşaatı” yapım işi kapsamında; “YBF.1. 1200 mm Yeraltı drenaj yağmursuyu kanalizasyon borusu ECBB temini ve döşenmesi (nakliye dahil)” yeni iş kalemi birim fiyatının benzer iş kalemi kırımı uygulaması yapılmadan hesaplanması ve … TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı … tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
D) “YBF.11. DN500 PN IO El kumandalı bıçaklı sürgülü vana (Q560mmPe100 boru için) temini” pozu için rayiçlerle kıyas yapılmadan yeni birim fiyatı oluşturulması sebebiyle … TL, kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yeni iş kaleminin birim fiyatının tespit edilmesi” başlıklı 53,50 maddesinde:
“Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinin beşinci fıkrasına göre;
a) Yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunması halinde, anılan Şartname maddesi uyarınca hesaplanan yeni birim fiyat (YBF); yüklenici tarafından benzerlik gösteren iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın (BİTBF), idarece aynı iş kalemi için resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyata (BİHBF) oranı (0,90’ı aşmamak üzere) ile yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın (BF) çarpılması sonucunda elde edilen tutarı geçemez.”
b) Yüklenicinin teklifi kapsamında yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kaleminin bulunmaması halinde, yeni birim fiyat (YBF); yeni iş kalemine ait resmi analiz ve rayiçler de kullanılarak hesaplanan birim fiyatın (BF) %90’ını geçemez. Bu itibarla, nihai olarak yeni iş kaleminin birim fiyatının hesaplanmasında aşağıdaki formül kullanılır.(…)”
hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yeni iş kalemi için birim fiyat hesaplanırken kamu rayiçlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Söz konusu iş kapsamında “YBF.11. DN500 PN IO El kumandalı bıçaklı sürgülü vana (Q560mmPe100 boru için) temini” pozu için fiyat belirlenirken; İller Bankası analizi olan “43.570.1913. Çapı 500 Mm, 10 - 16 Atü, El Kumandalı, Bıçaklı Sürgülü Vana Yerleştirilmesi” pozu ile kıyaslama yapılmadığı, kamu rayiçlerinin %90’ını geçemez sınırının uygulanmadığı, yeni birim fiyat oluşturulurken Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinde belirtilen yöntemlerden biri olmayan ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmamış piyasadan fiyat alma yönteminin kullanıldığı ve hatalı tespit edilen fiyat ile yükleniciye ödeme yapılması sonucu … TL fazla ödemede bulunulduğu görülmüştür.
Sorumluların savunmalarında; yeni birim fiyat yapılırken rayiçlerle kıyaslama yapıldığı, iki farklı teknik şartnamede (İller Bankası Kanalizasyon İnşaatlarına Ait Santrifüj Pompa ve Ekipmanları Genel Şartnamesi ile İller Bankası Katı Atık Tesisleri Teknik Şartnamesi (Mekanik-Elektrik Uygulamaları)) iki farklı bıçaklı sürgülü vana özelliği olmasına rağmen tek bir el kumandalı bıçaklı sürgülü vana pozu (43.570.1913) olduğu, “43.570.1913.Çapı 500 mm, 10-16 atü, El Kumandalı Bıçaklı Sürgülü Vana Yerleştirilmesi” pozunun detaylarında el kumandalı bıçaklı sürgülü vananın sürgü malzemesinin açıklaması olmadığı ve işin kapsamı gereği kanalizasyon inşaatı işi olarak değerlendirilmesi sonucunda İller Bankası Kanalizasyon İnşaatlarına Ait Santrifüj Pompa ve Ekipmanları Genel Şartnamesinin dikkate alındığı ifade edilse de;
Söz konusu imalatın tarifinin “İller Bankası A.Ş. şartnamelerine ve projesine uygun olarak (…)” ifadesiyle başladığı dikkate alındığında tüm teknik şartnamelerin kapsam dahilinde olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Dolayısıyla imalatta kullanılan tarif ile İller Bankası Katı Atık Tesisleri Teknik Şartnamesinin tarifinin aynı olması rayiç olarak kullanılmasını zorunlu hale getirmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. Aynı maddenin devamında ise kamu zararının belirlenmesinde; iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasının da esas alınacağı belirtilmiştir.
Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere iş veya hizmet karşılığı belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması kamu zararı oluşması sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu yapım işinde yukarıda anılan yeni iş kaleminin birim fiyatının resmi rayiçler dikkate alınmadan hesaplanması sonucu yükleniciye … TL fazla ödemede bulunularak kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Diğer taraftan kamu zararına ilişkin tutarın tahsil edildiği sorumlu savunma ve savunma ekinde göndermiş oldukları belgelerden anlaşılmıştır.
Bu itibarla; “… İnşaatı” yapım işi kapsamında; “YBF.11. DN500 PN IO El kumandalı bıçaklı sürgülü vana (Q560mmPe100 boru için) temini” yeni iş kalemi birim fiyatının resmi rayiçler dikkate alınmadan hesaplanması ve … TL fazla ödemede bulunulması sonucu oluşan kamu zararı … tarih ve … sayılı muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.