SayıştaySayıştay Daire Kararı973
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No73
Madde No45
Yılı2023
Sözleşme Damga Vergisi, Gecikme Cezası
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılan ….’nün açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
.... Belediyesi tarafından doğrudan temin yöntemine göre …. Ltd. Şti.den temin edilen “.... İli .... İlçesi …. ve …. Mahallelerinde 1/1000 Ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı Yapılması Hizmet Alımı İşi” ile ilgili olarak;
a) Sözleşme yapıldığı halde sözleşme damga vergisi alınmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu, imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden ise binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisi yapılmasının gerektiği belirtilmektedir.
Söz konusu İş ile ilgili olarak …. tarihli ve …. TL tutarlı sözleşme imzalanmasına rağmen alınması gereken sözleşme damga vergisinin alınmaması sonucunda (…. TL*0,0948) …. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL …. tarihli ve …. no.lu tahsilat makbuzu ile yılı içinde tahsil edildiğinden konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Söz konusu İş zamanında bitirilmemesine rağmen gecikme cezası alınmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
İşe ait Sözleşmenin;
12.1’inci maddesinde, “… plan, .... Belediye Meclisi ve .... Büyükşehir Belediye Meclislerince onaylanıp, gerekiyorsa idarelerin talep ettiği değişikliklerin yapılarak askı işlemlerinin tamamlanması ile planın kesinleşmesine müteakip, kabul işlemleri yapılarak ödeme yapılır.”,
17.2.1’inci maddesinde, “... .... Belediyesi, .... Büyükşehir Belediyesi, askı süreleri, onay ve kesinleşme süreleri vb. resmî kurumlarda geçen süreler işi engelleyici sebepler arasında sayılır ve işin niteliğine göre iş süresi en az gecikilen süre kadar uzatılır. İdare, işin niteliğine göre resen süre uzatımı verebilir.”,
hükümleri yer almaktadır.
“.... İli .... İlçesi …. ve …. Mahallelerini Kapsayan 1/1000 Ölçekli Revizyon uygulama İmar Planı Yapılması İşi” hizmet alımının …. tarihli Sözleşmesine göre süresi 120 gün olup, işin 10.10.2023 tarihinde bitirilmesi gerekmektedir.
Yüklenici tarafından Sözleşmenin imzalanmasını müteakip 20.06.2023 tarihinde söz konusu imar planı İdareye teslim edilmiştir. Teslim tarihi itibariyle de 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında planın onaylanması ve kesinleşmesi sürecine ilişkin sorumluluk İdareye geçmiştir.
1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı, .... Belediye Meclisinin …. tarihli ve …. sayılı Kararıyla uygun bulunmuş, .... Büyükşehir Belediye Meclisinin …. tarihli ve …. sayılı Kararıyla onaylanmıştır. Onaylanan plan, .... Belediye Başkanlığı tarafından ….-…. tarihleri arasında askıya çıkarılmış, …. tarihinde askıdan indirilmiş ve askı süresince plana ilişkin beş adet itiraz kayda alınmıştır. Askı süresinde yapılan bu itirazların tamamı, .... Belediye Meclisi’nin …. tarihli ve ….. sayılı Kararı ile reddedilmiştir. .... Büyükşehir Belediye Meclisinin ….. tarihli ve …. sayılı Kararı ile de tüm itirazların reddiyle bahse konu imar planı kesinleşmiştir.
Bu husus 18.12.2023 tarihli Hizmet İşleri Kabul Tutanağında, “... 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planlarının onaylandığı, kesinleştiği ve kabule engel olabilecek herhangi bir eksiklik, kusur ya da arıza bulunmadığı tespit edildiğinden, işin bitim tarihinin 20.06.2023 olarak kabul edilmesi gerektiği...” şeklinde ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Yüklenici tarafından yasal süresi içinde plan ve ekleri İdareye sunulmuş olup, bu tarihten itibaren 3194 sayılı Kanun uyarınca imar planının onaylanması ve kesinleşmesi sürecine ilişkin yükümlülükler İdareye geçmiştir. Söz konusu sürece ilişkin olarak ilgili Müdürlük 20.06.2023 tarihinde gerekli işlemleri başlatmış ve onay-kesinleşme süreci 22.11.2023 tarihi itibarıyla tamamlanmıştır.
Bu itibarla, Raporda belirtilen gecikmenin, İdareye teslim edilen planların onay sürecinden kaynaklandığı ve işin bitim tarihi olan 10.10.2023 tarihinden önce (20.06.2023) bitirildiği anlaşıldığından mevzuatına uygun olan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi ve duruşmaya katılan ….’nün açıklamalarının dinlenmesi sonucunda;
.... Belediyesi tarafından doğrudan temin yöntemine göre …. Ltd. Şti.den temin edilen “.... İli .... İlçesi …. ve …. Mahallelerinde 1/1000 Ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı Yapılması Hizmet Alımı İşi” ile ilgili olarak;
a) Sözleşme yapıldığı halde sözleşme damga vergisi alınmadığı görülmüştür.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler arasındaki kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği hükümlerine yer verilmiş, (I) sayılı tabloda ise damga vergisine tabi kağıtlar sayılarak “Akitlerle ilgili kağıtlar” başlıklı 1’inci Bölümünün A-1’inci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden sözleşmelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde, “22.1.1.3. Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde hangi kâğıtların damga vergisine tabi olduğu, verginin mükellefi ve doğudan temin usulü ile yapılan alımlarda, malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu, imzalanan sözleşme bedelleri üzerinden ise binde 9,48 oranında damga vergisi kesintisi yapılmasının gerektiği belirtilmektedir.
Söz konusu İş ile ilgili olarak …. tarihli ve …. TL tutarlı sözleşme imzalanmasına rağmen alınması gereken sözleşme damga vergisinin alınmaması sonucunda (…. TL*0,0948) …. TL kamu zararına neden olunmuştur.
Ancak, söz konusu kamu zararı tutarı …. TL …. tarihli ve …. no.lu tahsilat makbuzu ile yılı içinde tahsil edildiğinden konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
b) Söz konusu İş zamanında bitirilmemesine rağmen gecikme cezası alınmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili olarak;
İşe ait Sözleşmenin;
12.1’inci maddesinde, “… plan, .... Belediye Meclisi ve .... Büyükşehir Belediye Meclislerince onaylanıp, gerekiyorsa idarelerin talep ettiği değişikliklerin yapılarak askı işlemlerinin tamamlanması ile planın kesinleşmesine müteakip, kabul işlemleri yapılarak ödeme yapılır.”,
17.2.1’inci maddesinde, “... .... Belediyesi, .... Büyükşehir Belediyesi, askı süreleri, onay ve kesinleşme süreleri vb. resmî kurumlarda geçen süreler işi engelleyici sebepler arasında sayılır ve işin niteliğine göre iş süresi en az gecikilen süre kadar uzatılır. İdare, işin niteliğine göre resen süre uzatımı verebilir.”,
hükümleri yer almaktadır.
“.... İli .... İlçesi …. ve …. Mahallelerini Kapsayan 1/1000 Ölçekli Revizyon uygulama İmar Planı Yapılması İşi” hizmet alımının …. tarihli Sözleşmesine göre süresi 120 gün olup, işin 10.10.2023 tarihinde bitirilmesi gerekmektedir.
Yüklenici tarafından Sözleşmenin imzalanmasını müteakip 20.06.2023 tarihinde söz konusu imar planı İdareye teslim edilmiştir. Teslim tarihi itibariyle de 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında planın onaylanması ve kesinleşmesi sürecine ilişkin sorumluluk İdareye geçmiştir.
1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı, .... Belediye Meclisinin …. tarihli ve …. sayılı Kararıyla uygun bulunmuş, .... Büyükşehir Belediye Meclisinin …. tarihli ve …. sayılı Kararıyla onaylanmıştır. Onaylanan plan, .... Belediye Başkanlığı tarafından ….-…. tarihleri arasında askıya çıkarılmış, …. tarihinde askıdan indirilmiş ve askı süresince plana ilişkin beş adet itiraz kayda alınmıştır. Askı süresinde yapılan bu itirazların tamamı, .... Belediye Meclisi’nin …. tarihli ve ….. sayılı Kararı ile reddedilmiştir. .... Büyükşehir Belediye Meclisinin ….. tarihli ve …. sayılı Kararı ile de tüm itirazların reddiyle bahse konu imar planı kesinleşmiştir.
Bu husus 18.12.2023 tarihli Hizmet İşleri Kabul Tutanağında, “... 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planlarının onaylandığı, kesinleştiği ve kabule engel olabilecek herhangi bir eksiklik, kusur ya da arıza bulunmadığı tespit edildiğinden, işin bitim tarihinin 20.06.2023 olarak kabul edilmesi gerektiği...” şeklinde ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Yüklenici tarafından yasal süresi içinde plan ve ekleri İdareye sunulmuş olup, bu tarihten itibaren 3194 sayılı Kanun uyarınca imar planının onaylanması ve kesinleşmesi sürecine ilişkin yükümlülükler İdareye geçmiştir. Söz konusu sürece ilişkin olarak ilgili Müdürlük 20.06.2023 tarihinde gerekli işlemleri başlatmış ve onay-kesinleşme süreci 22.11.2023 tarihi itibarıyla tamamlanmıştır.
Bu itibarla, Raporda belirtilen gecikmenin, İdareye teslim edilen planların onay sürecinden kaynaklandığı ve işin bitim tarihi olan 10.10.2023 tarihinden önce (20.06.2023) bitirildiği anlaşıldığından mevzuatına uygun olan …. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.