SayıştaySayıştay Daire Kararı10939
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareGenel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Daire1
İlam No14
Madde No4
Yılı2023
Kazı bedeli, revize birim fiyat
… tarihinde sözleşmesi imzalanan … yüklenimindeki … sözleşme bedelli … İşlerinde;
A) Yapılan kazı bedeli TBM birim fiyatı üzerinden ödenmiştir.
Anılan İşe ait Sözleşme eki “Birim Fiyat Tarifleri ve Birim Fiyat Teklif Cetveli”nin 4.1.B Tünel İnşaatı İşleri bölümünün “031.TBM/EPB Tünel İnşaatı” başlıklı maddesinde;
“Not: Aç-kapa istasyon veya NATM delme tünel inşaatlarının kazı çalışmaları tamamlanmadan TBM/EPB tünel inşaatının aç-kapa istasyon veya NATM delme tünel bölgesinden geçmesi halinde bu bölgede daha sonra yapılacak aç-kapa veya NATM delme tünel inşaatı, genişletme çalışmalarında olacak kırım, söküm işleri için ayrıca ödeme yapılmaz. Bu bölgedeki TBM imalatı, aç-kapa veya NATM kazısı olarak ödenir.”
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre; aç-kapa veya NATM delme tünel inşaatlarının kazı çalışmaları tamamlanmadan TBM tünel inşaatının bu bölgeden geçmesi halinde söz konusu TBM imalatının aç-kapa veya NATM kazısı fiyatından ödenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, TBM’lerin aç-kapa olarak inşa edilmesi öngörülen … bölgesine geldiğinde makas yapısı imalatlarının gecikmesi sebebiyle bölgeden kaydırılarak geçirilememesi ve bölgede kazıya devam edilerek makas yapısının daha sonra inşa edilmesi sonucunda, “TBM/EPB Tünel İnşaatı” birim fiyat tarifinde belirtilen ödeme şekline uyulmayarak TBM tünel kazısı bedelinin aç-kapa kazısı yerine TBM fiyatı üzerinden ödendiği tespit edilmiştir.
İşin yürütülmesi esnasında ortaya çıkan zaruri değişiklikler Birim Fiyat Teklif Cetvelinde açıkça belirtilmiş olan ödeme biçimini ve yüklenicinin bu hükümden kaynaklanan sorumluluğunu değiştirmemektedir. Bu nedenlerle, aç-kapa kazısı olarak ödenmesi gereken imalat bedellerinin TBM imalatı olarak ödenmesi sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8, 32 ve 33’üncü maddelerinin sorumluluğa ilişkin hükümleri gereğince, ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile hakediş raporunu düzenleyen ve onaylayan diğer sorumlular oluşan kamu zararından birlikte sorumludurlar. Ancak, sorgu ile savunması alınan … (Makine Mühendisi) mekanik işlerin kontrol mühendisi olarak görevlendirilmiş olması, kamu zararının ise kazı bedelinin hatalı ödenmesinden kaynaklanması nedeniyle …’nin söz konusu kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … Euro’nun, Harcama Yetkilisi … (Genel Müdür), Gerçekleştirme Görevlisi … (Genel Müdür Yardımcısı) ve Diğer Sorumlular … (İnşaat Mühendisi), … (Bölge Müdürü), … (Bölge Müdür Yardımcısı) , … (İnşaat Teknikeri) ve …’e (İnşaat Yüksek Mühendisi) müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
B) İş kalemi miktarlarında revize birim fiyat uygulanmamıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde;
“Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükmü ve
İşe ait sözleşmenin 28’inci maddesinde;
“28.2.1. Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her hangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.
R = F x [ 1 – (A x F) / S ]
S = Sözleşme bedeli ( TL),
F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL / ….),
A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),
R = Revize birim fiyat (TL / ….)” hükmü
yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, herhangi bir iş kaleminin miktarının işin devamı sırasında %20 oranını aşması ve toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edilmesi ve bu iş kaleminin yüzde yirmi oranını aşan kısmı için revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde; “Yürüyen Merdiven 14.0
… tarihinde sözleşmesi imzalanan … yüklenimindeki … sözleşme bedelli … İşlerinde;
A) Yapılan kazı bedeli TBM birim fiyatı üzerinden ödenmiştir.
Anılan İşe ait Sözleşme eki “Birim Fiyat Tarifleri ve Birim Fiyat Teklif Cetveli”nin 4.1.B Tünel İnşaatı İşleri bölümünün “031.TBM/EPB Tünel İnşaatı” başlıklı maddesinde;
“Not: Aç-kapa istasyon veya NATM delme tünel inşaatlarının kazı çalışmaları tamamlanmadan TBM/EPB tünel inşaatının aç-kapa istasyon veya NATM delme tünel bölgesinden geçmesi halinde bu bölgede daha sonra yapılacak aç-kapa veya NATM delme tünel inşaatı, genişletme çalışmalarında olacak kırım, söküm işleri için ayrıca ödeme yapılmaz. Bu bölgedeki TBM imalatı, aç-kapa veya NATM kazısı olarak ödenir.”
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre; aç-kapa veya NATM delme tünel inşaatlarının kazı çalışmaları tamamlanmadan TBM tünel inşaatının bu bölgeden geçmesi halinde söz konusu TBM imalatının aç-kapa veya NATM kazısı fiyatından ödenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, TBM’lerin aç-kapa olarak inşa edilmesi öngörülen … bölgesine geldiğinde makas yapısı imalatlarının gecikmesi sebebiyle bölgeden kaydırılarak geçirilememesi ve bölgede kazıya devam edilerek makas yapısının daha sonra inşa edilmesi sonucunda, “TBM/EPB Tünel İnşaatı” birim fiyat tarifinde belirtilen ödeme şekline uyulmayarak TBM tünel kazısı bedelinin aç-kapa kazısı yerine TBM fiyatı üzerinden ödendiği tespit edilmiştir.
İşin yürütülmesi esnasında ortaya çıkan zaruri değişiklikler Birim Fiyat Teklif Cetvelinde açıkça belirtilmiş olan ödeme biçimini ve yüklenicinin bu hükümden kaynaklanan sorumluluğunu değiştirmemektedir. Bu nedenlerle, aç-kapa kazısı olarak ödenmesi gereken imalat bedellerinin TBM imalatı olarak ödenmesi sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8, 32 ve 33’üncü maddelerinin sorumluluğa ilişkin hükümleri gereğince, ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile hakediş raporunu düzenleyen ve onaylayan diğer sorumlular oluşan kamu zararından birlikte sorumludurlar. Ancak, sorgu ile savunması alınan … (Makine Mühendisi) mekanik işlerin kontrol mühendisi olarak görevlendirilmiş olması, kamu zararının ise kazı bedelinin hatalı ödenmesinden kaynaklanması nedeniyle …’nin söz konusu kamu zararından sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … Euro’nun, Harcama Yetkilisi … (Genel Müdür), Gerçekleştirme Görevlisi … (Genel Müdür Yardımcısı) ve Diğer Sorumlular … (İnşaat Mühendisi), … (Bölge Müdürü), … (Bölge Müdür Yardımcısı) , … (İnşaat Teknikeri) ve …’e (İnşaat Yüksek Mühendisi) müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
B) İş kalemi miktarlarında revize birim fiyat uygulanmamıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde;
“Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükmü ve
İşe ait sözleşmenin 28’inci maddesinde;
“28.2.1. Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her hangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında %20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.
R = F x [ 1 – (A x F) / S ]
S = Sözleşme bedeli ( TL),
F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL / ….),
A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m2 vb.),
R = Revize birim fiyat (TL / ….)” hükmü
yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, herhangi bir iş kaleminin miktarının işin devamı sırasında %20 oranını aşması ve toplam artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyatın revize edilmesi ve bu iş kaleminin yüzde yirmi oranını aşan kısmı için revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde; “Yürüyen Merdiven 14.0