2025/908625 İhale Kayıt Numaralı "Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alımı İşi" İhalesi

Adana Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan 2025/908625 ihale kayıt numaralı "Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak Mamaklı Filo Araç Kiralama Kurumsal Hizm. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 13.08.2025 tarihli ve 2025/UH.I-1736 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

 

Davacı Mamaklı Filo Araç Kiralama Kurumsal Hizmetler Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından anılan Kurul kararının itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi yönünden iptali istemiyle açılan davada Ankara 18. İdare Mahkemesinin 30.12.2025 tarihli E:2025/1399, K: 2025/2033 sayılı kararında “Uyuşmazlıkta, davalı idarece davaya konu itirazen şikayet başvuru bedelinin ödenmemesine dayanak gösterilen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinin (j) fıkrasına 16/11/2022 tarihli ve 7421 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle eklenen dördüncü paragraf, 26/03/2025 tarih ve 32853 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 25/12/2024 tarih ve E:2024/85, K:2024/229 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve kararda özetle, "...Kanun'un 54. maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolu olarak öngörüldüğünden başvuru sahibinin bu yolu tüketmeden dava açması mümkün değildir. Zorunlu başvuru yolunda ileri sürülen iddialarının bir kısmında dahi haklı çıkan başvuru sahibine itiraz konusu kural uyarınca başvuru bedelinden herhangi bir iade yapılmayacaktır. Bununla birlikte başvuru sahibinin iddialarının en azından bir kısmının Kurum tarafından haklı bulunmasının, ihaleyi yapan idarenin ihale sürecindeki bazı işlemlerinin hukuka aykırı olduğunun kabulü anlamına geleceği de açıktır. Bu durumda kurallar gereği idarenin hukuka aykırı işleminin sonuçlarından dolayı kişilere külfet yüklemesi ise kaçınılmaz olacaktır. Kişinin Kuruma yatırdığı bedeli ihaleyi yapan idareye karşı açacağı ayrı bir dava ile idareden isteyebileceği söylenebilse dahi ayrı bir davaya zorlanıyor olması da yeni bir külfet olarak nitelendirilebilecektir (benzer yönde değerlendirme için bkz. Farmasol Tıbbi Ürünler Sanayi ve Ticaret A.Ş. (2), § 49). Bu itibarla başvuru sahibinin şikâyet başvurusunda haklı çıktığı iddiaları dikkate alınmaksızın iddialarının tamamında haklı çıkması durumunda başvuru bedelinin iade edilmesini öngören kuralların kişilere aşırı bir külfet yüklediği, kamu yararı ile mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi kişi aleyhine bozarak orantısız bir sınırlamaya neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır." şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olup, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.

Bunun üzerine 24.12.2025 tarih 7571 sayılı Kanunun 11. maddesi ile değişik dördüncü paragrafın; “İtirazen şikayet başvuru bedelinin, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. Başvuru dilekçesinde aynı iddia kapsamında birden fazla hususa yer verilmesi halinde bu hususlar Kurum tarafından ayrı birer iddia olarak değerlendirilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen onbeş gün içinde Kurum tarafından bedel iadesi yapılır. Bu süre içinde ödeme yapılamaması halinde, sürenin bitiminden itibaren ödeme tarihine kadar geçen süre için kanuni faiz işletilir.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Bu durumda önceki yukarıda yer verilen değişiklikten önceki düzenlemede itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi için başvurucunun iddialarının tamamında haklı bulunması gerekmekteyken 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53'üncü maddesinin (j) bendinin 24.12.2025 tarih 7571 sayılı Kanunun 11. maddesi ile değiştirilmesiyle "...itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir." hükmü gereğince davalı idare tarafından davacının haklı veya haksız olduğu iddiaların değerlendirilmesiyle belirlenecek haklılık oranına göre itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi gerektiği açık olduğundan Anayasa Mahkemesi kararıyla birlikte yasal dayanağı ortadan kalkan kanun hükmüne dayanılarak itirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilmemesine ilişkin 13.08.2025 tarih ve 2025/UH.I-1736 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının itirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilmemesine ilişkin uyuşmazlığa konu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir. Öte yandan davacının itirazen şikayet başvuru bedelinin yasal faiziyle iadesi talebi bakımından ise yürürlüğe giren yeni mevzuat hükmü gereğince davalı idarece haklılık oranına göre yeni bir değerlendirme yapılması gerektiğinden davacının talebi hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığı sonunca ulaşılmıştır." gerekçeleriyle başvuru bedelinin iade edilmemesi işleminin iptaline ve haklılık oranına göre yeniden değerlendirme yapılmasına karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

 

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam sekiz iddiasından üç iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 3/8 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 77.032,84 TL’lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle başvuru sahibine iadesi gerekmektedir.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1- Kamu İhale Kurulunun 13.08.2025 tarihli ve 2025/UY.I-1736 sayılı kararının başvuru bedelinin iade edilmemesine ilişkin kısmının iptaline,

 

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda itirazen şikayet başvuru bedelinin iddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen 77.032,84 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle başvuru sahibine iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.